વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય પદ્ય સર્જનની ઓન લાઈન આનંદ યાત્રા

Monthly Archives: February 2012

સંત કબીર અને એમની પ્રેરક કબીર વાણી — દોહા ( સંકલન – વિનોદ પટેલ )

 

સંત કબીરનું જીવન વૃતાંત  અને એમની ક્બીરવાણી (દોહા)                

વિશ્વના સર્વશ્રેષ્ઠ કવિઓમાં જેમની ગણના થાય છે એવા ૧૫મી સદીમાં થઇ ગયેલ  ફિલસૂફ, સૂફી સંત કબીર એ ભારતના આધ્યાત્મિક આકાશમાં ચમકતો સિતારો છે.ભારતના સંત સાહિત્યમાં એમનું પ્રદાન ખુબ જ મહત્વનું છે.કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધોથી થી પુરા થતાં  એમનાં અનેક પદો અને ભજનોથી તેઓ આધ્યાત્મિક જનસમાજમાં ઓતપ્રોત થઇ ગયા છે.સંત કબીરને શીખ,હિંદુ અને ઈસ્લામ ધર્મના લોકો એકસમાન આદરથી પૂજે છે. તેમના અનુયાયીઓ કબીરપંથી તરીકે ઓળખાય છે.

આજથી લગભગ ૬૦૦ વર્ષ પૂર્વે સંત કબીરનો જન્મ વિધવા બ્રાહ્મણીના ગર્ભથી કાશીમાં 1398માં થયો હતો .લોકલાજને કારણે બ્રાહ્મણીએ એ પુત્રને વારાણસી નજીકના લહરતારા તળાવ પાસે ત્યજી દીધો.આ સ્થળેથી વણકર મુસ્લિમ દંપતી નીરુ અને નીમાએ બાળક કબીરને ત્યાંથી એમના ઘેર લઇ જઈને એક પાલક માતા-પિતા તરીકે ઉછેર કર્યો.નાની વયમાં કબીર સંત રામાનંદના શિષ્ય બન્યા હતા.લોકવાયકા પ્રમાણે એક દિવસ રામાનંદ વહેલી સવારે ગંગામાં સ્નાન કરીને આવી રહ્યા હતા ત્યારે એમના પગનો સ્પર્શ કબીરને થયો અને એમના મુખમાંથી રામનામ નીકળી પડ્યું.જોયું તો એક નાનો બાળક,એમના ચરણમાં હતો.રામાનંદે કબીરને પુત્રવત્ ગણી આશ્રમમાં લાવી એમનો શિષ્ય બનાવ્યો.અધ્યાત્મના પાઠ ભણ્યા પછી કબીરે ગૃહસ્થાશ્રમમાં પ્રવેશ કર્યો.એમનાં પત્નીનું નામ લોઈ, પુત્રનું નામ કમાલ અને પુત્રીનું નામ કમાલી હતું.

એમની જ્ઞાનભરી વાતોથી એમણે અનેક લોકોને પોતાની તરફ આકર્ષ્યા પરંતુ કેટલાક લોકો  એમને સાંખી ન શક્યા.તે સમયના વારાણસીના મુસ્લિમ રાજાએ એમને નગરપાર જવાની આજ્ઞા કરી.તે પછી તેમણે પોતાના શિષ્યો સાથે ભારતભ્રમણ કર્યું.પાછલું જીવન તેમણે નગરબહાર વીતાવ્યું.લોકવાયકા પ્રમાણે ભારતભ્રમણ દરમ્યાન ગુજરાતમાં કબીરનો સંપર્ક તત્વા અને જીવા નામના બે ભાઈઓ સાથે કબીરવડ મુકામે થયેલો.કબીરના અનુયાયીઓ પરથી ગુજરાતમાં રામકબીર પંથ ચાલ્યો આવે છે.ઇતિહાસકારોના મતાનુસાર કબીર ૧૨૦ વર્ષ જીવ્યા પછી 1518માં ગોરખપુર નજીક આવેલ મગહરમાં એમણે દેહત્યાગ કર્યો.એમના અંતિમ સંસ્કાર માટે એમના હિંદુ અને મુસલમાન અનુયાયીઓ વચ્ચે ઝઘડો થયો.ભક્તોએ એમના આશ્ચર્ય વચ્ચે કબીરના મૃત શરીરને બદલે પુષ્પોનો ઢગલો જોયો. એમણે એને સરખે ભાગે વહેંચી પોતપોતાની રીતે અંતિમ વિધિ કર્યો.

ભારતના વિશ્વ વિખ્યાત નોબેલ પારિતોષિક વિજેતા ગુરુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે કબીર સાહેબની એક સો કવિતાનો પરિચય આપતાં કહ્યું છે :” કબીર ભારતના ઇતિહાસમાં સૌથી ઉત્કૃષ્ટોમાંના એક રહસ્યવાદી વ્યક્તિત્વ ધરાવતા કવિ છે.કબીર કવિતા દ્વારા તેઓ ઇસ્લામ તેમ જ દ્વિતવાદને એક સ્તરે લાવી શક્યા હતા.”મહાત્મા ગાંધીએ પણ પંડિત મોતીરામને લખેલ એક પત્રમાં જણાવ્યું હતું કે ખરેખર હું કબીરનો પુજારી છું.મેં મારી આશ્રમ ભજનાવલીમાં કબીર સાહેબનાં ઘણાં ભજનોનો સમાવેશ કર્યો છે.તેઓ અદભુત ધર્મોપદેશક હતા. કબીર જગતને માટે પૂજ્ય છે.”

સંત કબીરે ભક્તિ અને સૂફી માર્ગ -બંનેના સારતત્વને અપનાવ્યું અને કુરાન કે વેદ બંનેથી પર એવો સહજ માર્ગ પ્રબોધ્યો.મૂર્તિપૂજા અને હિંદુઓમાં વ્યાપ્ત વર્ણવ્યવસ્થાના તથા વિધિવિધાનોના તેઓ સખ્ત વિરોધી હતા.કબીર સાહેબે આપણા અખા ભગતની જેમ એમની સંગ્રહિત થયેલી વાણી મારફતે સમાજમાં ચાલતા સ્થૂળ ,મિથ્યાચાર ઉપર કટાક્ષનો કોરડો વીંઝ્યો છે.સંત કબીર એમના સર્વ માન્ય અને ભોગ્ય દુહા,સાખી શબ્દ સાહિત્ય દ્વારા આપેલ ઉપદેશ હાલમાં નજરે પડતી ધાર્મિક અસહિષ્ણુતાના માહોલમાં ખુબ જ પ્રસ્તુત  બની રહે છે. 

વાચકોને ફિલસૂફ,સૂફી સંત એવા કબીર વિષે પુષ્કળ માહિતી સાથે એમના પદો,દોહા અને ભજનોનો  આધ્યાત્મિક આનંદ અને આસ્વાદ વિકિપીડીયાની નીચેની ગુજરાતી લીંક ઉપર મળી રહેશે.

વિકિપીડીયા- ગુજરાતી  વેબ સાઈટ ઉપર  સંત કબીર અને એમના પદો,દોહા અને ભજનો 

________________________________________________________

સંત કબીરના દોહા (કબીર વાણી )

વ્યવસાયે વણકર એવા કબીરે પોતાના આધ્યાત્મિક તત્વજ્ઞાનને પદો,ભજનો અને દોહા દ્વારા સમાજમાં વહેતું કર્યું છે.આવા સર્વમાન્ય સંત કબીર એક ક્રાંતિકારક રેશનલ સમાજસુધારક અને બિન સાંપ્રદાયિક સંત હતા એ એમના દુહા અને પદોમાં અને ભજનોમાં દેખાઈ આવે છે.એમનાં દુહાઓમાં નાના બે વાક્યોમાં ખુબ જ ઊંડું તત્વજ્ઞાન અને પ્રેરણાત્મક સંદેશ સમાયેલો હોય છે.ઉદાહરણ તરીકે આ દોહો જોઈએ .

કબીરા અપને જીવ તો યે દો બાતેં ધોય

માન બડાઈ કારને આછ્ન મૂલ  ખોય 

(અર્થ- કબીર કહે છે કે દરેકે પોતાનાં જીવનમાંથી માન  અને બડાઈ બન્ને દુર કરવાં  જોઈએ.એ બન્નેને કારણે જીવ માણસાઈનું મૂળ ધન ગુમાવી બેસે છે.)

કબીર દોહાની બીજી એક ખૂબી એ છે કે તેઓ રોજબરોજના દ્રશ્યોમાંથી દોહાનો વિષય શોધીને એનો ઉપયોગ કરે છે.દા.ત.નીચેના બે દુહા જુઓ.એમાં દળવાની ઘંટીને એમના દુહામાં ખૂબીથી વણી લઈને જીવનનું કેટલું ઊંડું તત્વજ્ઞાન રજુ કર્યું છે !

  ચલતી ચક્કી દેખ કર દિયા કબીરા રોય

 દુઈ પાટન કે બીચમે સાબુત ભયા ન કોય

 પત્થર પુજે હરિ મીલે , તો મૈ પૂજું પહાડ

 ઇસસે તો ચક્કી ભલી ,પીસી ખાય સંસાર .

કબીરના આવા તો ઘણા અર્થ અને આધ્યાત્મિક તત્વથી ભરપુર     અને પ્રેરક  અનેક દોહા પ્રચલિત છે અને અવારનવાર લોકો એનો સંદર્ભ તરીકે ઉપયોગ કરતા  રહે છે.

 

પ્રેમ અંગે જુઓ કબીર એના દોહામાં શું કહે છે ?

પોથી પઢી પઢી જગ મુઆ, પંડિત ભયા ન કોય

ઢાઈ અક્ષર પ્રેમકા ,પઢે સો પંડિત હોય.

પ્રેમ ન બાડી ઉપજે , પ્રેમ ન હાટ બિકાય 

રાજા-પરજા  જેહી રુચે, સીસ દેઈ લે જાય.  

આગલી પોસ્ટમાં જેમનો પરિચય આપવામાં આવ્યો છે એ મારા  મિત્ર શ્રી આનંદરાવ લિંગાયતે કબીર દોહાઓના ખજાનામાંથી ચૂંટીને ૧૦૮ દોહાનું તાંજેતરમાં એક પુસ્તક Wisdom of Kabir(Fifteenth  Century Mystic Poet of India) બહાર પાડ્યું છે.આ પુસ્તકમાં એમણે એમને ગમતા ૧૦૮ દુહાઓનો અંગ્રેજી અને ગુજરાતી ભાષામાં સુંદર રીતે અર્થ સમજાવ્યો છે.

આ પુસ્તકમાં સમાવેલ ત્રણ દોહાનો આસ્વાદ નીચેની પીડીએફ ફાઈલ ઓપન કરીને કરી શકાશે.

કહત કબીર…Wisdom of Kabir  પુસ્તકમાંથી …ત્રણ દોહાનો આસ્વાદ –આનંદરાવ લિંગાયત 

Photo of Kabir on cover page of Anand Rao’s new Book-

શ્રી આનંદરાવ લિંગાયતનો સંપર્ક-

Address : 23834,Palomino Dr.

                Diamond Bar ,CA, 91765

Phone No: 909-861-2112

E-Mail add.: gunjan_gujarati@yahoo.com

_______________________________________________________

 એક વિદ્વાનની સલાહ છે કે -

સુખ અને દુખ આપણી અંદર રહેતાં ભાડુઆત છે. એમને માલિક બનવા દઈને જિંદગીને રણમાં ના  ફેરવી   નંખાય .

આનંદ રાવ 

સાહિત્ય અને જીવન છાતીએથી જોડાએલા  છુટ્ટા ન થઇ શકે એવાં જોડકાં જેવાં છે.ગમે તેવી આધુનિક શસ્ત્રક્રિયાથી 

પણ એમને છુટ્ટા  પાડી શકાય એમ નથી.એક બીજા વિના એ જીવી શકે નહી.

આનંદ રાવ

એક ઐતિહાસિક સત્ય સ્વીકારવું જ રહ્યું કે જે ભાષા રોટલો કમાવામાં કે શાસન ચલાવવામાં ઉપયોગી ન હોય એનું અસ્તિત્વ 

ધીમે ધીમે ભુસાતું જાય છે….એટલે હાલ તો જ્યાં સુધી ગુજરાતમાંથી નવા લોકો આવતા રહેશે ત્યાં સુધી એ મુઠ્ઠીભર ઈમીગ્રન્ત્સ 

સાથે જ સંકળાએલી રહેશે.આફ્રિકા,ફીજી ,ફ્રાંસ કેનેડા  અને એવાં બીજા દેશોમાં પણ શું થયું ?એનો શું હરખ કે શું શોક ?

આનંદ રાવ      

_____________________________________________________

કબીર દોહા

દુખ્મે   સુમિરન સબ કરે ,સુખમે કરે ન કોય ,

જો સુખમે સુમિરન કરે  ,દુખ કાહે કો હોય  .

બુરા જો  દેખન મેં ચલા બુરા ન મિલિયા કોય ,

જો દિલ ખોજા આપના, મુજ્સા બુરા ન કોય.  

ચીન્તાસે ચતુરાઈ ઘટે, દુખસે ઘટે શરીર,

પાપ સે ઘટે લક્ષ્મી ,કહ ગયે દાસ કબીર.

સાઈ ઇતના દીજિયે ,જામે કુટુમ સમાય ,

મેં ભી ભૂખા ન રહું, સાધુ ન ભૂખા જાય.

મેરા મુજ્મે કછુ નહિ, જો કુછ હૈ સો તોર,

તેરા તુજકો સૌપતે ,ક્યા જાયગા મોર.

માટી કહે કુમ્ભારકો ,તું ક્યા રુંદે મોય ,

એક દિન  ઐસા આયગા ,મેં રુન્દુગી તોય.

કસ્તુરી કુંડલ બસે ,મૃગ  ખોજે બન  માંહી,

ઐસે ઘટ ઘટ મેં રામ હૈ,દુનિયા દેખે નાહી.

સંકલન- વિનોદ પટેલ 

સાન ડિયેગો      

         

સ્વ.જગજીતસિંહના સુરીલા કંઠે સંત કબીરના દુહા નીચેના યુ-ટ્યુબ વિડીયોમાં સંભળાવવાનો આનંદ માણો .

 

 

 

 

 

હું ,કબીર અને મંગળદાસ લેખક -આનંદરાવ લિંગાયત

 

_________________________

એમની એંસી વર્ષની જૈફ ઉમરે પણ એક યુવાન જેવી માનસિક અને શારીરિક તાજગીથી હંમેશા કાર્યરત રહેતા મારા મિત્ર શ્રી આનંદરાવની એક વાર્તા“ હું,કબીર અને મંગળદાસ “ વિનોદ વિહારની આજની પોસ્ટમાં નીચે મૂકી છે, જે વાંચવી અને વિચારવી ગમે એવી છે.

શ્રી આનંદરાવ લિંગાયતનો ટૂંકો પરિચય

ગુજરાતના નાનકડા ગામ સાવદામાં એમનો જન્મ.સન ૧૯૬૯માં અમેરીકા લોસ એન્જેલસ,કેલિફોર્નિયામાં આવીને સ્થિર થયા એ પહેલાં ગુજરાતમાં ભાલ નળકાંઠા વિસ્તારમાં શિક્ષક તરીકે કામ કર્યું.અમેરિકા આવીને શરૂઆતમાં શિક્ષક તરીકેની જોબ ચાલુ કરી એની સાથે સ્થાનિક ગુજરાતી સમાજની પ્રવૃતિઓમાં સક્રિય ભાગ લીધો અને ગુજરાતી કલ્ચરલ સોસાયટીના ફાઉન્ડર મેમ્બર બન્યા.આ સંસ્થાના મુખપત્ર તરીકે અને આ દેશમાં ગુજરાતી ભાષાને ઉત્તેજન મળે એ શુભ આશયથી ઘણાં વર્ષો પહેલાં એમણે શરુ કરેલું “ગુંજન “નામનું ગુજરાતી સામયિક નિયમિત રીતે પ્રકાશિત કરવાનું કઠિન કામ તેઓ આજે એંસી વરસની ઉમરે એટલા જ ઉત્સાહથી કરી રહ્યા છે.

આનંદરાવે ઇન્ડો-અમેરિકન જીવનને સ્પર્શતી ઘણી ટૂંકી વાર્તાઓ લખી છે જેને ગુજરાતી સાહિત્યના ટોચના સાહિત્યકારોએ વખાણી છે.જાણીતા કવિ અને સાહિત્યકાર શ્રી હરીન્દ્ર દવેએ એમની વાર્તા વાંચીને લખેલું :”આનંદરાવ, તમારી વાર્તા મારી આંખ ભીંજવી ગઈ ,અભિનંદન”.એવા જ જાણીતા બીજા સાહિત્યકાર શ્રી.ગુલાબદાસ બ્રોકરે લખેલું :”આ લેખક પાસેથી આપણે વધારે વાર્તાઓની અપેક્ષા રાખીએ .”

આનંદરાવની આવી માતબર અને ઇન્ડો-અમેરિકન જીવનના તાણાવાણાને એમની આગવી શૈલીમાં બાખુબી રજુ કરતી હ્રદય સ્પર્શી વાર્તાઓના આજ સુધીમાં ત્રણ પુસ્તકો- ૧.કંકુ ખર્યું..(૨)….ને સુરજ ઉગ્યો (૩) થવાકાળ… બહાર પડી ચુક્યા છે જે ખુબ વખણાયા છે. હવે પછી” કાશી કામવાળી “અને અમેરિકન Young Adults માટે “RAMAYAN AT A GLANCE “ અને “MAHABHARAT AT A GLANCE “તૈયાર થવા આવ્યાં છે.આ ઉપરાંત ,ભારતીય સંસ્કૃતિના આધ્યાત્મિક વિષયને આલેખતાં બે પુસ્તકો શિવ પુરાણ અને WISDOM OF KABIR બહાર પડી ચુક્યા છે.આ પુસ્તકમાં આનંદ રાવે સંત કબીરના પસંદ કરેલા ૧૦૮ દોહાની માળા ગુંથી છે.દરેક દોહાને ગુજરાતી તેમ જ અંગ્રેજી ભાષામાં સુંદર રીતે સમજાવ્યા છે.વધુમાં ,એમણે ઘણાં ગુજરાતી અને અંગ્રેજી નાટકો લખ્યાં છે, ભજવ્યાં છે અને દિગ્દર્શિત પણ કર્યા છે.

શ્રી આનંદરાવ માત્ર સાહિત્ય ક્ષેત્રે જ નહીં પણ એમણે સ્થાપેલ મહાત્મા ગાંધી લેપ્રસી ફાઉંડેશન મારફતે ગુજરાતમાં રક્તપિત્તથી પીડિત લોકો તથા અપંગજનો માટે ઉમદા સેવા બજાવી રહ્યા છે. અહીં અમેરિકાનો ૪૩ વર્ષનો વસવાટ હોવા છતાં તેઓ પોતાના વતનના લોકોને ભૂલ્યા નથી.એમની અવાર નવાર લીધેલ મુલાકાતો વખતે ગુજરાતના દુરના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં કામ કરતી સેવા સંસ્થાઓની મુલાકાતો લે છે અને લોકસેવા માટે સમય આપે છે.

તાંજેતરમાં જ તેઓ ત્રણ માસની ગુજરાત યાત્રા પછી પરત આવ્યા છે.આવીને એમણે ગુજરાતની ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં કામ કરતી અપંગ બાળકોની સંસ્થાની મુલાકાત લઈને એમણે લીધેલ ૧૪ ફોટા મને ઈ-મેલથી મોકલ્યા હતા એમાંથી કેટલાક આજની પોસ્ટમાં મેં મુક્યા છે.

શ્રી આનંદરાવને મેં એમની ગુજરાતની મુલાકાતના અનુભવોને લગતો લેખ લખી મારા બ્લોગ માટે મોકલવા વિનંતી કરી હતી. એના જવાબમાં એમણે લેખ તો નહીં પણ એક વાર્તા , ‘હું ,કબીર અને મંગળદાસ” મોકલી આપી છે. આ વાર્તામાં એમણે ગ્રામ્ય વિસ્તારની એક સ્કુલના વિદ્યાર્થીઓ સાથે રાખેલ ગોષ્ઠીના કાર્યક્રમ માટે કારમાં જતી વખતે કારના ડ્રાઈવર મંગળદાસ સાથેની વાતચીતમાં એમને ગમતા સંત કબીરના જીવનની વાતો અને એની સાથે ગ્રામ્ય માહોલના દેખાવોનો સમનવ્યય કરીને સુંદર વાર્તા નીપજાવી છે.આ વાર્તા નચેની લીંક ઉપર ક્લિક કરીને માણી શકાશે.

હું,કબીરને મંગળદાસ 

શ્રી આનંદરાવ સાથે મારે ૨૦૦૧થી મૈત્રી સંબંધ બંધાયો છે.એમની સાથે રૂબરૂ મુલાકાત તો ફક્ત બે વાર જ થઇ છે પરંતુ ફોન ઉપર અવારનવાર જુદા જુદા વિષયો ઉપર વિચારોની આપ-લે કરીને હળવા થતા હોઈએ છીએ.હકીકતમાં કોમ્પ્યુટરમાં ગુજરાતીમાં લખવાની પ્રેરણા એમણે મને પૂરી પાડી એના લીધે હું ગુજરાતીમાં ટાઈપ કરવાનું શીખ્યો અને સપ્ટેમબર ૨૦૧૧થી મારો બ્લોગ પણ શરુ કર્યો.આ માટે અને મારા બ્લોગ માટે એમની વાર્તા મોકલવા માટે એમનો આભારી છું.

હવે પછીની પોસ્ટમાં સંત કબીર,કબીર દોહા અને શ્રી આનંદરાવના કબીર દોહાના પુસ્તક અને અન્ય માહિતી અંગેનો લેખ મુકવામાં આવશે.રાહ જોવા વિનંતી.

San Diego                                                                                                         Vinod R.Patel    

Anand Rao with a village Boy

 

 

મહાશિવરાત્રી અને મહા મૃત્યુંજય મંત્ર (ગુજરાતી- અંગ્રેજી સંકલન- વિનોદ પટેલ)

   મહાશિવરાત્રી                                             ॐ નમઃ શિવાય

આજે હિન્દુઓનો પવિત્ર તહેવાર મહાશિવરાત્રી છે.
હિંદુ ધર્મમાં વેદો અને પુરાણોમાં ભગવાન શિવ નો મહિમા અનેક રીતે વર્ણવાયો છે અને અનેક નામે ગવાયો છે.ગળામાં સર્પની માળા ધારણ કરનાર શ્રી ભોલે ભંડારી,શિવ શંભુ મહાદેવ ભગવાનની આજે ભારત દેશ અને પરદેશમાં અનેક હિંદુ ધાર્મિક ભાવિક ભક્તો હૃદયની અનેરી શ્રધ્ધાથી એમના આરાધ્ય દેવ મહાદેવની પૂજા,અર્ચના,આરતી અને અભિષેક કરીને કૃતકૃત્યતાની લાગણી અનુભવશે.
કરોના,કેલીફોર્નીયામાં રહેતા મારા મિત્ર શ્રી રમેશભાઈ પટેલે એમના બ્લોગ આકાશ દીપમાં એમની ૧૭મી ફેબ્રુઆરી અને ૧૯મી ફેબ્રુઆરીની પોસ્ટમાં,દિવ્ય ભાસ્કરમાં પ્રકાશીત મહાશિવ રાત્રી અંગેનાં બે લેખો,શિવની સ્તુતિનાં બે સ્વ રચિત કાવ્યો,ફોટા સહીત મુક્યા છે.આ માહિતીને એમના આભાર સાથે આજની આ પોસ્ટમાં પ્રસ્તુત કરેલ છે.નીચેની લીંક ઉપર ક્લિક કરીને એને વાંચી શકાશે.

મહાશિવરાત્રી ………..મહાદેવા ………આકાશદીપ ……….રમેશ  પટેલ  

મારા મિત્ર શ્રી રાજેન્દ્રભાઈ ત્રિવેદીએ એમના  ઈ-મેલમાં અંગ્રેજીમાં મહાશિવરાત્રી વિષે સરસ લેખ મોકલ્યો છે એને આજની પોસ્ટમાં નીચે એમના અને શ્રી રતીભાઈ પટેલના આભાર સહીત્ત નીચે મુકેલ છે. 

આજે મહાશિવરાત્રીના પવિત્ર દિવસે ડૉ.રાજેન્દ્રભાઈ અને એમનાં પત્ની ડૉ.ગીતાબેન અને અનેક ભક્તો બોસ્ટનમાં શ્રી આદિનાથ ધામ ખાતે વિશ્વ શાંતિ માટે આયોજવામાં આવેલ સળંગ ૧૨ કલાકના મંત્રજાપ અને પ્રાર્થનાના કાર્યક્રમમાં ભાગ લેશે .આ અંગ્રેજી લેખમાંથી ગુજરાતી ન જાણનાર નવી પેઢીને પણ શિવરાત્રી અંગે જાણવા મળશે .દરેક હિન્દુને પોતાના સનાતન ધર્મ માટે ગૌરવની લાગણી હોવી જોઈએ.

મહા મૃત્યુંજય મંત્ર

આ મંત્ર હિંદુ ધર્મમાં ગાયત્રી મંત્ર પછીનો,એની સાથે ગવાતો એક અગત્યનો મંત્ર છે.આ  વિષે વિકી પીડીયાની વેબ સાઈટમાં અંગ્રેજીમાં આપેલી માહિતીમાંથી સંકલન કરીને તૈયાર કરેલ અંગ્રેજી લેખ નીચે આજની પોસ્ટમાં મુક્યો છે.

મને આશા છે મહાશિવરાત્રી પર્વ અને મહામૃત્યુંજયમન્ત્રના આ લેખો અને એની સાથે મુકેલ વિડીયો આપનામાં ભક્તિભાવનું ઝરણું વહાવશે અને પ્રેરણાદાયી બનશે તો આ પોસ્ટનો હેતુ લેખે લાગશે.
 વિનોદ વિહારના સૌ વાચક મિત્રો અને ભાવિકજનો તેમજ તેમના પરિવારને  મહાશિવરાત્રી ની શુભકામના સાથે શુભેચ્છાઓ પાઠવું છું. આપને  આજની પોસ્ટ જો ગમી હોય તો જરૂર તમારા પ્રતિભાવ કોમેન્ટ્સ બોક્ષમાં દર્શાવવા વિનતી છે.
મહાશિવરાત્રી, 
સાન ડિયેગો , સોમવાર, તા-૨૦મી ફેબ્રુઆરી,૨૦૧૨.                                                    સંકલન-   વિનોદ આર. પટેલ
_________________________________________________________________

Maha Shivratri

The festival of  Maha Shivratri is dedicated to honor Lord Shiva as this night is especially sacred to Lord Shiva.  Shivaratri, – literally meaning the night of Shiva – is celebrated, through out India, on the moonless night of the month of Phalguna (or February).  . It is celebrated annually as a great event from time immemorial.  This festival symbolizes the wedding day of Lord Shiva to Goddess Parvati. It is also said that this night Shiva Performed the Tandava or the dance of creation, preservation and destruction.

There are many stories and legends in Purans, describing the origin of this festival… According one story, during the Samundra Manthan (Churning of Ocean), a pot of poison emerged from the ocean. Gods and Demons were terrified by this, as the poison was capable of destroying the entire word. At a result, they all ran to Lord Shiva for his help. Shiva, the Bhole – the big hearted drank the deadly poison in order to protect the world, but held the poison in his throat.  This led him to be known as Nilkantha.

It is also believed that once Brahma and Vishnu, the other two pillars of the Holy Trinity, had an argument as to who was supreme among them.  Declaring himself to be the Creator and the Destroyer, Brahma claimed to command more respect. At that moment, a huge linga ablaze with flames appeared from nowhere.  Linga’s constant increasing size overwhelmed both, Brahma and Vishnu, to the extent that they forgot their quarrel and decided to determine the size of linga. However, when neither of them could ascertain the size, at that moment Lord Shiva appeared out of the linga and proclaimed that he was the progenitor of both of them. He was the Creator, Preserver and the Destroyer. He then demanded that thereafter, he be worshiped in his phallic form, the Linga; It represents the space in which the universe creates and exterminates itself again and again. To some, it also represents the creative principle of life.

The word Shiva means “Auspicious One” and Lord Shiva is venerated as the source of all that is good and auspicious, and as the primordial source of all creation, Shiva who is unmanifest – arupa or without form, chose to manifest Himself on this night as an effulgent pillar of light, without beginning or end. This light represents the primal, cosmic energy that is the source of all creation. From this light emanated Brahma, the Creator, Vishnu, the Protector or preserver, and Rudra, the Destroyer that causes the final dissolution of all created things back into the unmanifest.

While this is the abstract concept of the unmanifest, which is difficult to comprehend, Shiva also takes the shape as the Linga or cosmic egg and this is the abstract and concrete symbol that is usually worshiped in all Shiva Temples. He is also worshipped in various human and divine forms like Nataraja, Chandrasekhara etc. In South Indian temples, the Linga form is worshipped with the name, Ramanatha, the Linga that Lord Rama worshipped at Rameswaram, on Rama’s return after killing the Rakshasa King Ravana.  It is also an expiatory act, as Ravana was great devotee of Shiva and a great Vedic scholar. Rameswaram, like Kashi in North India, is one of the twelve famous Jyotirlingas in India. The link to Jyoti or the effulgent light is significant.

Lord Shiva is especially fond of Abhishekam, or the ceremonial and continuous pouring of Holy water on the Lingam. On Shivaratri night, this ritual is repeated four times, along with the continuous chanting of Shree Rudra. This chant figures the center of all the Vedas and has, within its own center, the esoteric five letter panchakshara mantra “Aum Namahshivaya.” This sonorous and majestic prayer, chanted together by large groups of priests and devotees is extremely impressive to hear and is believed to do a lot good to the world at large by the special vibration that it creates.

Shiva, austere in form. Is worshipped with the simplest of offering: the holy ash, the Ultimate residue. The Bilva (Billi) Leaf; the Erukku flower; the lowly fig and plain water. Besides the Vedas, Puranas like the Shiva Purana, etc the Saiva Agamas and several Works in various Indian languages proclaim greatness of Shiva.  There is also evidence Of Shiva worship from ancient times in countries outside India also.

Shivratri is also special, as even a little worship of Shiva on that day brings profound results. The Puranas have several stories of unlettered folks and even sinners having attained instant salvation on this Shivaratri night by even unconscious acts of throwing a Leaf or flower or a drop of water on a Shiva Lingam. 

The Shiva Gayatri salutes Lord Shiva as the ultimate being who can stimulate our highest faculties even as the Sun stimulates all life and energy in the universe. 

– 
(Courtesy-Shri Rajendrbhai Trivedi and Shri RateeBhai Patel )

________________________________________________________________

ઉપરનો લેખ વાંચ્યા પછી શ્રી યોગેશ્વર રચિત શ્રી આસિત દેસાઈ અને હેમા દેસાઈના મધુર કંઠે ગવાયેલ એક   

શિવ સ્તુતિનો યુ-ટ્યુબ વિડીયો નીચેની લિંક  ઉપર સાંભળીને કશીશ અનુભવો.

શિવ સ્તુતિ —  આસિત દેસાઈ અને હેમા દેસાઈ —- વિડીયો   

______________________________________________________________ 

 મહા મૃત્યુંજય મંત્ર
 
ॐ त्र्यम्बकम् यजामहे सुगन्धिम् पुष्टिवर्धनम् ।
 
उर्वारुकमिव बन्धनान् मृत्योर्मुक्षीय मामृतात् ।। 
 
The Maha Mrityunjaya Mantra in English  

Om Tryambhakam Yajamahe

Sugandhim Pushtivardhanam |

Urvarukamiva Bandhanan

Mrityor Mukshiya Maamritat ||  

Om Tryambakam Yajaamahe SugandhiM Pushti-vardhanam Urvaarukamiva Bandhanaan- Mrityor-muksheeyamaamRtaat – Om (for chanting Purpose only) 

Simple Translation of  Mahamrityunjaya Mantra 

We hail the fragrant Three-eyed One who nourishes [all] and increases the [sweet] fullness of life. As the cucumber is liberated from captivity [from its stem], may we [also] be liberated (mukshiya) from death (mrityor)not for the sake of immortality (maamritaat).

This great mantra dedicated to Rudra as Mrityunjaya is found in the Rig Veda.Any body can recite this mantra and attain good health, release from bondage and other problems. This is the greatest panacea for all evils and can be recited at any time like any other Maha-mantra.  It is called the Maha Mrityunjaya mantra, the Great Death-Conquering mantra.

It is a mantra that has many names and forms. It is called the Rudra mantra, referring to the furious aspect of Shiva; the Tryambakam mantra, alluding to Shiva’s three eyes; and it is sometimes known as the Mrita-Sanjivini mantra because it is a component of the “life-restoring” practice given to the primordial sage Shukra after he had completed an exhausting period of austerity. The Maha Mrityunjaya mantra is hailed by the sages as the heart of the Veda. Along with the Gayatri mantra it holds the highest place among the many mantras used for contemplation and meditation

Actually OM is not spelled out in the Rig-Veda, but has to be added to the beginning of all Mantras as given in an earlier Mantra of the Rig-Veda addressed to Ganapati.

There are many mantra for warding off evils like death and other suffering given in the sacred literature of the Hindu’s. These mantra are of various types but the Mrityunjaya mantra has been extolled in sacred literature as being the best. This mantra is addressed to Lord Shiva and is taught in the Rig Veda (7 mandala 59 Chapter) as well as the Yajur Veda (3-60) showing that it is a Sruti having been received by Maharishi Vasistha, the Kula Guru of Bhagavan Sri Ramachandra.

(Coutesy-Wikipedia)                                         Editor- Vinod R. Patel  

___________________________________________________________________

પ્રખ્યાત શાસ્ત્રીય સંગીતના ગાયક પંડિત જસરાજના સુમધુર સ્વરમાં ગવાએલ મહામૃત્યુજય મંત્ર એના દરેક શબ્દના 

અંગ્રેજીમાં આપેલ અર્થ સાથેનો યુ-ટ્યુબ વિડીયો નીચેની લિંક ઉપર સાંભળો.

મહામૃત્યુંજય મંત્ર — સ્વર- પંડિત જસરાજ —-  વિડીયો 

__________________________________________________________________

ફાધર વાલેસની અજબ કાર્યનિષ્ઠા અને અનન્ય માતૃભક્તિ

 

                                 (ફાધર વાલેસ- નવેમ્બર  ૨૦૧૧ —   ફોટો સૌજન્ય- શ્રી ઉર્વીશ કોઠારી ) 

ફાધર વાલેસ ફક્ત ગુજરાતમાં જ નહિ પરંતુ દેશ-વિદેશમાં જ્યાં જ્યાં ગુજરાતી સાહિત્ય વંચાતું હશે એ દરેક જગ્યાએ એક સન્માનીય અને પ્રિય લેખક તરીકે અનોખું વ્યક્તિત્વ ધરાવે છે.એમનું જીવન પણ એમના સાહિત્ય જેટલું જ પ્રેરણાદાયી છે.

ફાધર વાલેસે એમની જિંદગીનાં પ્રથમ ૨૪ વર્ષ એમના જન્મના વતન સ્પેનમાં ગાળ્યાં અને એ પછીનાં ૫૦ વર્ષ ભારતમાં અને એ પણ મહત્તમ અમદાવાદમાં ગાળ્યાં હતાં.ફાધર વાલેસ સન ૧૯૪૯માં એક કેથલિક મિશનરી તરીકે ભારતમાં આવ્યા અને અમદાવાદની સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજમાં ૪૦ વર્ષ સુધી ગણિતના વિષયના વિદ્યાર્થીઓમાં ખુબ જ પ્રિય પ્રાધ્યાપક તરીકે સેવાઓ આપી હતી.સને ૧૯૯૯ માં શિક્ષણ કાર્યમાંથી નિવૃત્તિ લઈને હમ્મેશ માટે પોતાના મૂળ વતન માડ્રીડ,સ્પેન પાછા ગયા ત્યાં સુધીના પુરા ૫૦ વર્ષ પુરેપુરી રીતે પ્રવૃતિમય જીવન ગાળીને ગુજરાતીઓ સાથે સમરસ થઇ સવાઈ ગુજરાતી થઇ બધે સવાઈ ગયા હતા.દસ વર્ષ સુધી અમદાવાદની પોળોમાં વિહારયાત્રા કરી , “રખડતા મહેમાન” તરીકે રહ્યા અને બધા સાથે ભળી ગયા. એ રીતે એમના વિદ્યાર્થીઓ અને પરિવારો સાથે કેળવેલ આત્મીયતાને લોકો હજુ યાદ કરે છે.

એમની કર્મભુમી અમદાવાદમાં સમાજની વધુ નજીક આવવા માટે ખુબ જ ખંત અને મહેનતથી ગુજરાતી ભાષા શીખી લીધી એટલું જ નહીં પણ ગુજરાતીઓને પણ શરમાવે એવી એમની આગવી સરળ,પ્રવાહી અને શુદ્ધ ગુજરાતી ભાષામાં ૨૫ થી એ વધુ પુસ્તકો અને ૭૦ થી વધુ પુસ્તકો અંગ્રેજીમાં લખીને કાકા સાહેબ કાલેલકરની જેમ “સવાઈ ગુજરાતી”બનીને એક સિદ્ધ હસ્ત લેખક તરીકે પંકાઈ ગયા છે.વિદ્યાર્થી જગત,યુવાનોની સમસ્યાઓ ,કુટુંબજીવન,વ્યક્તિ,સમાજ અને ધર્મ એમ વિવિધ વિષયોને આવરી લેતાં એમનાં અંતરમાં અજવાળું કરે એવાં પ્રેરણાદાયી પુસ્તકો ઘણાં લોકપ્રિય છે.એમણે ગુજરાતીના ઉચ્ચ કોટીના સાહિત્યકાર તરીકેની ખ્યાતિ અને રણજીતરામ સુવર્ણ ચન્દ્રક જેવા પ્રતીસ્તિષ્ઠ એવોર્ડ પણ મેળવ્યા છે.

ગુજરાતની વિદાય લીધા પછી તેઓ સપ્ટેમબર ,૨૦૦૯મા એમણે લખેલ બિન નિવાસી ભારતીયોની પોતાની ખરી ઓળખ ( identity ) શું છે એ અંગેના એમના વિચારોનું દોહન કરતા અંગ્રેજી પુસ્તક “ ટુ કન્ટ્રીઝ , વન લાઈફ :એન્કાઉન્તર ઓફ કલ્ચર્સ “ ના લોકાપર્ણ પ્રસંગે અમદાવાદ આવ્યા હતા. ફરી ૧૮ મી નવેમ્બર ૨૦૧૧ ના રોજ એમના બીજા અંગ્રેજી પુસ્તક “નાઈન નાઈટ્સ ઇન ઈન્ડિયા “ના ગુજરાતી સાહિત્ય પરીષદમાં કરવામાં આવેલ લોકાપર્ણ પ્રસંગે અમદાવાદ આવ્યા હતા.આ પ્રસંગે એમણે કહેલું,’લોકોનો ઉમંગ જોઈને એવું લાગે છે કે હું સ્પેન ગયો જ નહોતો,અહીં જ હતો .”

ફાધર વાલેસની માતૃભક્તિ

આજીવન પ્રાધ્યાપક,લેખક અને ઉપદેશક એવા સ્પેનિશ મૂળના પરંતુ ગુજરાતમાં રહી સવાઈ ગુજરાતી બની ગયેલ ફાધર વાલેસને નિવૃત્તિ લીધા પછી પણ પાછા સ્પેન જવાનો મનમાં કોઈ વિચાર ન હતો.તેઓએ કયા કારણે વતન સ્પેન જવાનું નક્કી કર્યું એ અંગે એમણે લખ્યું છે:”મારી જિંદગીના ૫૦ વર્ષ હું ભારતમાં રહ્યો .મને ત્યાં એટલું ગમી ગયેલું કે હું પાછો સ્પેન આવવા માગતો ન હતો.પરતું મારાં માતા જ્યારે ૯૯ વર્ષનાં અહીં (સ્પેનમાં )એકલાં પડ્યાં એટલે એમણે મને સ્પેન પાછા આવી જવા જણાવ્યું.મારી માતાની ઈચ્છાને માન આપી હું સ્પેન આવી ગયો અને એમની સેવામાં લાગી ગયો .જ્યારે મારી માતાને હું પુછું કે બા તારી તબિયત કેમ છે ?એનો હમ્મેશનો જવાબ હોય કે દીકરા મારી જોડે તું છે એટલે કોઈ દુખ નથી,મજામાં છું.”

એમની માતાની સાથે ગાળેલ સમય અંગે એ વધુમાં જણાવતાં કહે છે :”વૃધ્ધાવસ્થા માં માતા-પિતા જોડે રહી એમની સંગતમાં રહેવું એ એમની મોટામાં મોટી સેવા છે.માતાની ગમે તેટલી ઉમર હોય તો ય દીકરાના જીવન ઉપરનો એમનો મંગળ પ્રભાવ કદી ય પુરો થતો નથી.જિંદગીનું સૌથી માંઘુ ઔષધ માતાનો પ્રેમ છે.મારી જિંદગીનો સૌથી મોટો સંતોષ એ છે કે મારી માતાની માંદગી દરમ્યાન એમની સેવા ચાકરી કરવાની તક મને પ્રાપ્ત થઇ.તેઓ ૧૦૧ વર્ષ જીવ્યાં અને એમની અંતિમ ક્ષણોએ હું એમની સાથે હતો.એમના ચહેરા પર મારા પ્રત્યેનો સંતોષ અને આશીર્વાદના જે ભાવો પ્રગટ્યા હતા તે આજે પણ મારામાં જાણે કે નવી શક્તિ પ્રેરે છે.”ફાધર વાલેસની નિર્મળ માતૃભક્તિનું આ કેટલું પ્રેરણાદાયક ઉદાહરણ કહેવાય!.

આજની પોસ્ટમાં નીચે ફાધર વાલેસનો એક સુંદર લેખ “બાના આશીર્વાદ “રીડ ગુજરાતી.કોમના સૌજન્યથી નીચે મુક્યો છે .આ લેખમાં વાચકોને માતા અને એમના અન્યોન્યના  પ્રેમના શુભગ દર્શન એમની રસાળ શૈલીમાં એમણે કરાવ્યાં છે.

સીનીયર સીટીઝનો માટે પ્રેરણામૂર્તિ ફાધર વાલેસ

આજીવન કાર્યનિષ્ઠ અને સદા પ્રસન્ન ફાધર વાલેસ હાલ એમની ૮૬ વર્ષની જૈફ ઉંમરે પણ એમનાં વતન માડ્રીડ ,સ્પેન ખાતે એક યુવાનની જેમ ખુબ જ ઉત્સાહપૂર્વક પોતાનો નિવૃત્તિ કાળ સમાજ ઉપયોગી પ્રવૃતિઓમાં ગાળી રહ્યા છે.તેમના કહેવા પ્રમાણે: “ જિંદગીમાં સતત પ્રવૃત રહેલા માણસ માટે નિવૃત્તિ જેવો કોઈ શબ્દ જ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.પોતાની નોકરીમાંથી નિવૃત્તિ પછીનો સમય જ્ઞાનપિપાસુ માટે તો એક સુવર્ણકાળ છે.” આજે આ ઉંમરે પણ એમની કલમ વણથંભી ચાલી રહી છે છે.

સને ૧૯૯૯માં નિવૃત્તિ લઈને માતાની છેલ્લી જિંદગીમાં એમની સાથે રહેવાના નિર્ણય સાથે તેઓ વતન સ્પેન પરત થયા ત્યારે એમની ૭૫ વર્ષની ઉંમરે એક વિદ્યાર્થીની જેમ કમ્પ્યુટર શીખવાના ક્લાસ ચાલુ કર્યા .થોડા વખતમાં પોતે ઉપયોગ કરતા હતા એ જુના ટાઈપ રાઈટરને તિલાંજલિ આપી અને નવું કમ્પ્યુટર ખરીદ્યું.ત્યારબાદ એમણે ઈન્ટરનેટ વેબ સાઈટનો કોર્સ પુરો કર્યો.આધુનિક ટેકનોલોજીથી માહિર થયા પછી એમના માટે જ્ઞાનની વધુ દિશાઓ ખુલ્લી થઇ ગઈ.તેઓ ૧૯૯૯ થી એમની પોતાની વેબ સાઈટ http://www.carlosvalles.com મારફતે દર મહિનાની ૧લી અને ૧૫મી તારીખે સ્પેનિશ અને અંગ્રેજી ભાષામાં પોતાના ધાર્મિક અને ચિંતનાત્મક લેખોથી લાખો લોકોના જીવનમાં નવો ઉન્મેશ અને નવી તાજગી આપી રહ્યા છે.

એમના કહેવા પ્રમાણે :”મારી નિવૃતિ પછીના વરસોમાં હું જે શીખ્યો છું એણે મારા આજ સુધીના જીવનભાથામાં ઘણું બધું ભરી દીધું છે.”ફાધર વાલેસ આજે એમની ૮૬ વર્ષની ઉમરે સ્પેનિશ,ફેંચ,જર્મન ,અંગ્રેજી અને ગુજરાતી ભાષાઓ સારી રીતે જાણે છે..

ફાધર વાલેસ એમના નિવૃત્તિકાળમાં એક જુવાન જેવું દિલ અને દિમાગ સાબુત રાખીને જે રીતે એમની અપ્રતિમ કાર્યનીષ્ઠા અને ધ્યેયનીષ્ઠાનાં સૌને દર્શન કરાવી રહ્યા છે એમાંથી સૌ સીનીયર સીટીઝન ભાઈ-બહેનોએ એ શીખવાનું છે કે કઈ પણ નવું શીખવા કે અમલમાં મુકવા માટે કોઈ ઉમર મોટી નથી.જીવન સંધ્યાના આ સુવર્ણ કાળમાં તમે જે સ્વપ્ન સેવતા હો એને કાર્યમાં રૂપાંતરિત કરવાના ધ્યેયને  ઉમરનું કારણ આડે લાવીને કરમાવા દીધા વગર તમને ગમતી કોઈ પણ પ્રવૃતિ માટે લાગી જવું જોઈએ ,જેમ મારા ફ્રેન્ડ,ફિલોસોફર અને ગાઈડ શ્રી સુરેશ જાની હાલમાં જે ઉત્સાહ અને ધગશથી ચાર/પાંચ બ્લોગોમાં સક્રિય રીતે પ્રવૃતિશીલ રહી સાથે આધ્યાત્મના માર્ગને પણ અનુસરી રહ્યા છે.  

ફાધર વાલેસના જીવન અને કાર્યનો વધુ પરિચય પામવા માટે એમની વેબ સાઈટ ઉપર અંગ્રેજી ભાષામાં એમણે આપેલ એમનો પરિચય –MY LIFE- નીચેની લીંક ઉપર વાંચો.

MY LIFE–BIODATA  OF FATHER VALLES

સાન ડિયેગો                                                                                             વિનોદ આર. પટેલ

_______________________________________________________________

* ” આવીએ ભગવાન પાસેથી , જઈએ ભગવાન પાસે “

*”મારો ધર્મ મારો ધર્મ બને એ મારો ધર્મ છે ”    —-  ફાધર વાલેસ

____________________________________________________________________

 ફાધર વાલેસનો ગુજરાતી ભાષા ઉપરનો કાબુ અને ટૂંકા પણ ભાવવાહી વાક્યોમાં વાચકોને રસમાં તરબોળ કરી દે એવી એમની આગવી સરળતાથી વહેતી શૈલીનો પરિચય વાચકોને એમના લેખો વાંચવાથી થતો હોય છે.રીડ ગુજરાતી.કોમમાં પ્રગટ થયેલ લેખ “બાના આશીર્વાદ “નીચેની લીંક પર વાંચવાથી આપને એની પ્રતીતિ થશે.આ લેખમાં એમની માતૃ ભક્તિનાં પણ વાચકોને દર્શન થશે.

બાના આશીર્વાદ– ફાધર વાલેસ   

 ______________________________________________________________

                                                           પ્રસનતાની મૂર્તિ ફાધર વાલેસ       

An E-Letter from Father Valles

From: Carlos G.Vallés

To: Vinod Patel

Date: Tuesday, June 24, 2008

I’m glad you remember me,Vindobhai.

I spent the best years of my life in Gujarat, and I remember them with gratitude. I wrote many books, as you know, and now I keep up my website, which keeps me alive and busy.

Your hobby of writing articles in Gujarati is the best hobby, as it can be kept up anywhere and at any time, as I know well. May God bless you and your family abundantly.

Love and blessings,

Father Valles.

_______________________________________________________________________

દીકરી એટલે વહાલનો દરિયો — દીકરી એટલે દાંપત્યનો દીવડો

 

 પિતા અને પુત્રી વચ્ચેના વાત્સલ્યનો પવિત્ર સંબંધ .             

એક માતા અને એની દીકરી વચ્ચે સખીપણું અને તાદાત્મ્ય હોય એ સ્વાભાવિક ગણાય છે.આજની મારી પોસ્ટનો વિષય છે ,મા-દીકરીના નહીં પણ એક દીકરી અને એના પિતા વચ્ચેના ઊંડા પણ અદીઠ પ્રેમનો મહિમા રજુ કરવાનો.

કોઇપણ સ્ત્રી એના જીવન દરમ્યાન પુત્રી રૂપે,બહેન રૂપે ,પત્ની રૂપે કે માના રૂપે સંસારમાં છવાએલી રહેતી હોય છે.સ્ત્રી મા બને એટલે કોઈની દીકરી મટી જતી નથી.મા-બાપને મન  દીકરી સદાય દીકરી જ રહેતી હોય છે.પિયરમાં ઘણા વર્ષો ગાળીને ,એક દીકરી પોતાનાં મા-બાપ,ભાઈ-બહેન ,સાહેલીયો અન્ય કુટુંબીજનોને મુકીને સાસરે આવીને કદી જાણ્યા ન હોય એવાં પારકાંને પોતાનાં કરીને નવું ઘર વસાવે છે એ એના માટે જેવો તેવો ત્યાગ ન કહેવાય.એક પરિણીત સ્ત્રી પતિ અને પિતા નામના બે કિનારા વચ્ચે વહેતી નિર્મળ નદી જેવી હોય છે.

લગ્ન કરીને સાસરીયે સંચરતી દીકરી વિદાય વખતે રડતી આંખે પિતાને જ્યારે કહેતી હોય કે કે પપ્પા તમારું ધ્યાન રાખજો ,તમારી દવાઓ લેવાનું ભૂલતા નહીં,ત્યારે કઠણ કાળજાનો અને કડક સ્વભાવનો બાપ પણ દીકરીને ભેટીને ચોધાર આંસુએ રડી પડે છે.એ વખતે પિતાને ઊંડે ઊંડે આશંકા રહેતી હોય છે કે ખુબ જ લાડ કોડમાં ઉછરેલી મારી કાળજાની કોર જેવી દીકરી સાસરિયે દુખી તો નહીં થાય ને ?કવિ કાલીદાસના અભિજ્ઞાન શાકુંતલમાં પુત્રી શકુંતલાને વિદાય કરતાં કણ્વ ઋષિ જેવા ત્યાગી પણ દુખી હૃદયે કહે છે :”સંસાર છોડીને સંન્યાસી બનેલા અમારા જેવા વનવાસીને પુત્રી વિદાયનું આટલું દુખ થતું હોય તો સંસારીઓને કેટલી થતું હશે !”

એક દીકરી અને પિતા વચ્ચે કોઇપણ બદલાની આશા સિવાયનો નિસ્વાર્થ પ્રેમ હોય છે.દીકરી પિતાના સ્વાસ્થ્ય અને સુખની ચિંતા કરતી હોય છે તો પિતા પણ દીકરી દુખી હોય તો એના માટે જીવ બાળતો હોય છે.દીકરી રડતી આંખે પિયરમાં પિતાને ત્યાં આવે ત્યારે પીતાનું હૃદય ઊંડો આંચકો અનુભવે છે.પિતા-પુત્રી એક બીજાના સુખ-દુઃખના સમાચાર દુર રહીને પણ પૂછતાં રહે છે.દીકરી થોડા દિવસ પિયરમાં રહેવા માટે આવે ત્યારે માને તો આનંદ થાય એ સમજી શકાય પરંતુ પિતાને આવેલ દીકરીમાં ભૂતકાળમાં પોતાના હાથમાં રમાડેલ નાની બાળકીનાં જાણે કે દર્શન થતાં હોય છે ! કોઈ પણ વૃદ્ધ સ્ત્રીને ફલાણા ભાઈની દીકરી છે એમ કહીને કોઈ જ્યારે ઓળખ કરાવે ત્યારે એ વૃધ્ધા પણ જાણે કે ઉમરમાં જુવાન થઇ ગઈ હોય એમ રાજી રાજી થઇ જાય છે. દીકરી એ વૃદ્ધ પિતા માટે વાતનો વિસામો છે.

એક પિતા અને વ્હાલના દરિયા જેવી દીકરી વચ્ચેના આવા પવિત્ર પ્રેમ સંબંધ અંગે વધુ વાંચવા માટે એક અજ્ઞાત લેખકનો સુંદર લેખ નીચે ક્લિક કરીને વાંચો.

દીકરી એટલે દાંપત્યનો દીવડો અને વ્હાલનો દરિયો  

આજની પોસ્ટમાં એક અજ્ઞાત લેખકની ઈ-મેલમાંથી પ્રાપ્ત એક પિતા અને એની પુત્રી વચ્ચેના ઉચ્ચ કોટીના પ્રેમ અને ત્યાગની ભાવનાને ઉજાગર કરતી કરિયાવર નામની એક હૃદય સ્પર્શી વાર્તા પણ નીચે મૂકી છે.મને આશા છે કે તમોને એ જરૂર ગમશે.

આજની પોસ્ટમાં મુકેલ કૃતિઓના કર્તાઓના નામ ઈ-મેલ કે બ્લોગમાં જણાવેલ નથી એટલે અજ્ઞાત છે.જો કોઈ જાગરુક વાચક કર્તાના નામની જાણ કરશે તો પોસ્ટમાં એમના આભાર સાથે સુધારો કરવામાં આવશે.

                                                  સંકલન- વિનોદ આર. પટેલ

______________________________________________________________

કરિયાવર                                        ( પિતા-પુત્રીના પ્રેમની એક હૃદયસ્પર્શી વાર્તા )

હરખ ભેર હરીશભાઈ એ ઘરમાં પ્રેવેશ કર્યો ‘સાંભળ્યું ?’

અવાજ સાંભળી હરીશભાઈ નાં પત્ની નયનાબેન હાથમાં પાણીનો ગ્લાસ લઈને બહાર આવ્યા.“આપણી સોનલ નું માંગું આવ્યું છે. ખાધેપીધે સુખી ઘર છે. છોકરા નું નામ દિપક છે અને બેંકમાં નોકરી કરે છે. સોનલ હા કહે એટલે સગાઇ કરી દઈએ.”

સોનલ એમની એકની એક દીકરી હતી..ઘરમાં કાયમ આનંદ નું વાતાવરણ રહેતું .હા ક્યારેક હરીશભાઈનાં સિગારેટ અને પાન-મસાલાનાં વ્યસન ને લઈને નયનાબેન અને સોનલ બોલતાં પણ હરીશભાઈ ક્યારેક ગુસ્સામાં અને ક્યારેક મજાકમાં આ વાત ને ટાળી દેતા.સોનલ ખુબ સમજદાર અને સંસ્કારી હતી. એસ.એસ.સી પાસ કરીને ટ્યુશન,ભરતકામ કરીને પપ્પાને મદદ રૂપ થવાની કોશિશ કરતી .હવે તો સોનલ ગ્રેજ્યુએટ થઇ ગઈ હતી અને નોકરી કરતી હતી પણ હરીશભાઈ એની આવક નો એક રૂપિયો લેતા નહિ અને કાયમ કહેતા, ‘બેટા આ પૈસા તારી પાસે રાખ તારે ભવિષ્યમાં કામ લાગશે.’

બંને ઘરની સહમતી થી સોનલ અને દિપકની સગાઇ કરી દેવાઈ અને લગ્નનું મુહર્ત પણ જોવડાવી દીધું. લગ્નને આડે હવે પંદર દિવસ બાકી હતા.હરીશભાઈ એ સોનલને પાસે બેસાડીને કહ્યું ‘બેટા તારા સસરા સાથે મારી વાત થઇ,એમણે કરિયાવરમાં કઈ જ લેવાની ના કહી છે ,ના  રોકડ,ના  દાગીના અને ના  તો કોઈ ઘરવખરી.તો બેટા તારા લગ્ન માટે મેં થોડી બચત કરી ને રાખી છે એ આ બે લાખ રૂપિયાનો ચેક હું તને આપું છું, તારે ભવિષ્યમાં કામ લાગશે, તું તારા એકાઉન્ટ માં જમા કરાવી દેજે.”

‘ભલે પપ્પા’ સોનલ ટુંકો જવાબ આપીને પોતાના રૂમમાં જતી રહી. સમય ને જતાં  ક્યાં વાર લાગે છે ? શુભ દિવસે આંગણે જાન આવી,સર્વેના હરખનો પાર નથી.ગોરબાપા એ ચોરીમાં લગ્નની વિધિ શરુ કરી.ફેરા ફરવાની ઘડી આવી . કોયલનો જેમ ટહુકો થાય એમ સોનલનાં હૈયેથી બે શબ્દો નીકળ્યા, ‘ઉભા રહો ગોરબાપા, મારે તમારા બધાની હાજરીમાં મારા પપ્પાની સાથે થોડી વાત કરવી છે,’

“પપ્પા તમે મને લાડકોડ થી મોટી કરી, ભણાવી,ગણાવી ખુબ પ્રેમ આપ્યો એનું ઋણ તો હું ચૂકવી નહિ શકુ પરંતુ દિપક અને મારા સસરાની સહમતીથી તમે આપેલો બે લાખ રૂપિયાનો ચેક તમને હું પાછો આપું છું, એનાથી મારા લગ્ન માટે કરેલું ભારણ ઉતારી દેજો અને આ ત્રણ લાખ નો બીજો ચેક જે મેં મારા પગારમાંથી કરેલી બચત છે, જે તમે નિવૃત થશો ત્યારે કામ લાગશે, હું નથી ઈચ્છતી કે ઘડપણમાં તમારે કોઈની પાસે હાથ લંબાવવો પડે. જો હું તમારો દીકરો હોત તો આટલું તો હું કરત જ ને !!!”

હાજર રહેલા બધાની નજર સોનલ ઉપર હતી “પપ્પા હવે હું તમારી પાસે કરિયાવર માં જે માંગું એ આપશો ?” હરીશભાઈ ભારે આવાજમાં હા બેટા, એટલું જ બોલી શક્યા. “ તો પપ્પા મને વચન આપો કે આજ પછી તમે સિગારેટ ને હાથ નહિ લગાડૉ , તમાકુ, પાન-મસાલાનું વ્યસન આજથી છોડી દેશો. બધાની હાજરી માં હું કરિયાવર માં બસ આટલું જ માંગુ છું.”દીકરીનો બાપ ના કેવી રીતે કહી શકે.લગ્નમાં દીકરીની વિદાય વખતે કન્યા પક્ષનાં સગાંઓને તો રડતાં જોયાં હશે પણ આજે તો
જાનૈયાઓની આંખો પણ ભીંજાઈ ગઈ.

દુરથી હું સોનલના આ લક્ષ્મી સ્વરૂપ ને જોતો જ રહ્યો .૨૦૧ રૂપિયાનું કવર મારા ખિસ્સામાંથી બહાર કાઢી શક્યો નહિ. સાક્ષાત લક્ષ્મી ને હું શું લક્ષ્મી આપું !!પણ એક સવાલ મારા મનમાં જરૂર થયો.


ભુણહત્યા કરતાં  સમાજનાં સંસ્કારી લોકોને સોનલ જેવી લક્ષ્મીની જરૂર નહિ હોય?”

લેખક-અજ્ઞાત (ઈ-મેલમાંથી પ્રાપ્ત )

_______________________________________________________________

                                   દીકરો અને દીકરી    

દીકરો વારસ છે દીકરી પારસ છે! દીકરો વંશ છે દીકરી અંશ છે!

દીકરો આન છે દીકરી શાન છે! દીકરો તન છે દીકરી મન છે!

દીકરો માન છે દીકરી સ્વમાન છે! દીકરો સંસ્કાર છે દીકરી સંસ્કૃતિ છે!

દીકરો આગ છે દીકરી બાગ છે! દીકરો દવા છે દીકરી દૂવાં છે!

દીકરો ભાગ્ય છે દીકરી વિધાતા છે! દીકરો શબ્દ છે દીકરી અર્થ છે!

દીકરો ગીત છે દીકરી સંગીત છે! દીકરો પ્રેમ છે દીકરી પૂજા છે!

દીકરો વાદળ છે અને વરસે છે દીકરી ધરતી છે અને તરસે છે!

દીકરો એક પરિવારને તારે છે  દીકરી દસપરિવારને તારે છે!!

(ઈ-મેલમાંથી પ્રાપ્ત- કર્તા  અજ્ઞાત )

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 251 other followers