વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Daily Archives: ઓક્ટોબર 14, 2013

( 331 ) ગુજ. લેક્સીકોનના જનક સ્વ. રતીલાલભાઈ ચંદરયા (રતીકાકા) ને હાર્દીક શ્રદ્ધાંજલી

શ્રદ્ધાંજલી

Ratilal Chanderia

Eternal Ratilal Chandaria

( Oct 24, 1922 – Oct 13, 2013 )

જ્યાં જ્યાં વસે ગુજરાતી, ત્યાં ત્યાં વસે ગુજરાત

જ્યાં જ્યાં વસે ગુજરાતીલેક્સિકોન, ત્યાં ત્યાં વસે રતિકાકા

(ફોટો સૌજન્ય- ગુજરાતીલેક્સિકોન )
_________________________________________
સ્વ. રતીલાલભાઈ ચંદરયા ને હાર્દીક શ્રદ્ધાંજલી .
આજે સવારે ઈ-મેલ પેટી ખોલતાં જ સુરતથી શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જરના ઈ-મેલથી એક દુખદ સમાચાર જાણ્યા કે
ગુજ. લેક્સિકોનના જનક સમા  પ્રેરણામુર્તી રતીલાલભાઈ ચંદેરીયાએ 
દશેરાના દિવસે ૧૩મી ઓક્ટોબરના રોજ આપણી વચ્ચેથી વિદાય લઇ લીધી છે .
એમનો જન્મ પણ દશેરાના દિવસે તારીખ  ૧ લી ઓક્ટોબર,૧૯૨૨ ના રોજ થયો હતો .
વિશ્વભરમાંથી આજદિન સુધી બે કરોડ કરતા વધારે  લોકોએ
 ગુજ. લેક્સિકોનની વેબ સાઇટ નો લાભ ઉઠાવ્યો છે , રતીકાકાની આ કેટલી મોટી સેવા કહેવાય !

સદેહે ભલે તેઓ આજે હાજર નથી પરંતુ જ્યાં સુધી ગુજ. લેક્સિકોન  જીવીત હશે ત્યાં સુધી

પ્રેરણામુર્તી સ્વ. રતીલાલભાઈના કાર્યો અને એમની યાદ ભાષા પ્રેમીઓના મનમાં હંમેશાં જીવંત રહેશે.

 

સ્વ. રતીલાલ ચંદરયા (રતીકાકા)ના આત્માને પ્રભુ ચીર શાંતિ અર્પે તેવી અભ્યર્થના.

 

ગુજરાતી ભાષા માટેની એક જીવંત ચળવળ સમા સ્વ. રતીલાલ ચંદરયાને 
વિનોદ વિહારની હાર્દિક શ્રધાંજલી
વિનોદ પટેલ 
_______________________________________________________
શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જર (સુરત )અને શ્રી બળવંતભાઈ પટેલ (ગાંધીનગર ) એ 
 સ્વ, રતીલાલભાઈની રાહબરી નીચે ગુજ. લેક્સિકોન માટે ખુબ નજીકથી
કામ કર્યું છે એટલે એમના અવસાનથી તેઓને મોટી ખોટ જણાય એ સ્વાભાવિક છે .
સ્વ. રતિલાલભાઈ પ્રત્યેની એમની લાગણી દર્શાવતો એમનો ઈ-મેલ નીચે પ્રસ્તુત છે .
_______________________________________________________
મિત્રો ,
હા, સાચી વાત છે.. હવે રતીભાઈ આપણી વચ્ચે નથી..
ગઈકાલે મોડી રાતે એમની વીદાયના સમાચાર મળતાં જ મેં જે લખ્યું તે નીચે મુકું છું..
૧લી ઓક્ટોબરના એમના જન્મદીવસે રાબતા મુજબ ભાઈ અશોક, મૈત્રી, દેવલ અને હું,
કશી આગોતરી જાણ કર્યા વીના સવારે સાતે પહોંચી, એમને અભીનંદી આશ્ચર્યમાં મુક્યા
હતા. એમનો હસતો ચહેરો જોઈ અમે સૌ રાજી રાજી થયાં હતાં..
તમે કંડારેલી લાગણી સાવ સાચી છે.. રતીભાઈ આપણી વચ્ચે નથી; પણ લેક્સીકોન સૈકાંઓ
સુધી હશે. તે તેમની સતત યાદ આપશે.. ..ઉ.મ..
_______________________________________________
વહાલા રતીભાઈને વીદાય–વંદના..
(જન્મ : દશેરા  – તા. ૧/૧૦/૧૯૨૨  –   નીર્વાણ : દશેરા – તા. ૧૩/૧૦/૨૦૧૩–મુમ્બઈ)
૧૯૯૯ના નવેમ્બરમાં મુમ્બઈના એક અજાણ્યા મુરબ્બીનો એક લામ્બો પત્ર મને મળે છે. પુછાવે છે :
‘ઉંઝાજોડણી શું છે, ત્યાં ‘જોડણીપરીષદ’માં કોણ કોણ હતા, શી શી ચર્ચાઓ થઈ, શા ઠરાવો થયા, તે બધું મને જણાવી, જો કોઈ સાહીત્ય પ્રકાશીત થયું હોય તો તે બધાં પુસ્તકો મને મોકલી આપો, પૈસાની ચીંતા કરશો નહીં…વગેરે..’
અદ્ભુત વળાંકદાર અક્ષરે ટાઈપ થયેલો પત્ર પહેલી જ વાર જોઈ હું મુગ્ધ થયો. આટલી વીનયશીલ શૈલી બહુ ઓછાની જોવા મળે. મેં પણ તેવો જ તેમને લાંબો પત્ર વીગતે લખ્યો અને ‘જોડણીપરીવર્તન’ વીશેનાં બધાં પુસ્તકો પણ તેમને મેં મોકલી આપ્યાં. બસ, તે નવેમ્બર ૧૯૯૯થી આજદીન સુધી આ અજાણ્યા પત્રલેખક નામે રતીલાલ ચંદરયા મારા આદરણીય સ્વજન–મીત્ર અને કેટલી બાબતે તો ગુરુસ્થાને રહ્યા. આ ઉમ્મરે આટલી તીવ્ર સ્મરણશક્તી મેં જોઈ નથી. એક મુલાકાતમાં, મારો તે પ્રથમ પત્ર મને એમણે જોવા આપ્યો અને એમ કહીને પીઠ થાબડી કે, ‘આ પત્રથી હું તમારા પ્રેમમાં પડેલો.’ તાજ્જુબ !
ભાષા એમનો વીષય જ નહીં, એમનું ક્ષેત્ર પણ નહીં અને ગુજરાતી વીના એમનું કશું અટકે એવુંયે નહીં; પણ શી ખબર દીલમાં એવો આતશ જલે કે બસ, ગુજરાતી માટે કશુંક કરવું છે. અન્ય મીત્રોની જેમ પછી તો હુંયે જોડાયો તેમની સાથે તેમના આ યજ્ઞકાર્યમાં સહાયભુત થવા. પછી ગાંધીનગરના મારા મીત્ર બળવંતભાઈ પટેલ પણ આ યજ્ઞમાં જોડાયા અને અમે એમની સાથે ખુબ ઘડાયા. આ તેર–ચૌદ વર્ષ કામ કરવાની જે મઝા આવી છે એમની સાથે !
પુરાં પચીસ વરસની અવીરત તપશ્ચર્યા પછી તેમણે શું હાંસલ કર્યું, ‘લેક્સીકોન’ મારફત ‘માગુર્જરીને’ તેમણે કેવી સમૃદ્ધ કરી, આજે તે ‘ગુજરાતીલેક્સિકોન’ ગુજરાતીઓની કેવી સેવા કરે છે, તે બધું હવે સૌ જાણે છે. ગુજરાતી કોશને હાથ ન અડાડનાર ગુજરાતી, હવે રોજના દસ હજારની સંખ્યામાં આ વેબસાઈટની મુલાકાત લે છે અને તે જ એનું સાર્થક્ય સીદ્ધ કરે છે.
તેઓ ‘ઉંઝાજોડણી’ના ખુલ્લા સમર્થક હતા. એમનું બેવડું વ્યક્તીત્વ નહોતું. સમયે સમયે તેમણે આ કામને પ્રોત્સાહન અને મદદેય કરી છે. નવ વરસથી ‘ઉંઝાજોડણી’માં ચાલતી ‘સન્ડે ઈ–મહેફીલ’ના સમ્પાદકોમાં એમનું નામ પ્રથમ હોય છે.
આજથી હવે એ રતીભાઈ આપણી વચ્ચે નથી એવું લખતાં આંગળીઓ કાંપે છે. પણ હકીકત છે. મનેયે ૭૮મું ચાલે. અમારી મંડળીમાં વીપુલભાઈ કલ્યાણી, મનસુખભાઈ શાહ, બળવંતભાઈ સૌ ૭૫ કે ૮૦ની આસપાસના છીએ. ભાઈ અશોક, બહેન મૈત્રી, શ્રુતી, દેવલ જેવાં જુવાનીયાંઓ એમણે જલાવેલી આ ભાષાજ્તયોતને પ્રકાશીત રાખવા આગળ આવે એવી અપેક્ષા રહે છે.
‘લેક્સીકોન’ને ચાહનારા આપણે સૌ, રતીભાઈના લાડકા સંતાન સમા ‘લેક્સીકોન’નું રખોપું કરી એના સંવર્ધન માટે મથીશું એવો નીર્ધાર કરીએ તો જ રતીભાઈને સાચી અંજલી અર્પી શકીએ..
.
.ઉતમ અને મધુ ગજ્જર..સુરત                              ..બળવંત અને ભાનુ પટેલ..ગાંધીનગર
૧૩/૧૦/૨૦૧૩
__________________________________________________

સ્વ. રતીલાલ ચંદરયા (રતીકાકા)ના સન્માનનો વીડીયો

વેબગુર્જરી અને ગુજરાતી વિકિપીડિયાના સંયુક્ત ઉપક્રમે શ્રી રતીલાલા ચંદરયા (રતીકાકા)નું

સન્માન કરેલ એ પ્રસંગનો વિડીયો (6 એપ્રિલ, 2013 )

રતીકાકાની હયાતીમાં જ એમનું સન્માન કરીને આ બે સંસ્થાઓએ એક પુણ્ય કામ કર્યું  છે  .  

એ બદલ એમને ધન્યવાદ  .

 More than 2 Crore people across the globe have utilized the online

Gujarati Language Resources portal

CLICK HERE

and do visit immortal Ratilal Chandariya’s legacy GujaratiLexicon.