વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Daily Archives: ડિસેમ્બર 13, 2013

( 361) ભયને ભગાડો ….( વિચાર વલોણું ) -મારી નોંઘપોથીમાંથી ( ભાગ-૨)

આધ્યાત્મિક માર્ગના મારા સહયાત્રી અને જાની મિત્ર શ્રી સુરેશભાઈ જાનીએ તો એ પોસ્ટને એમના  બ્લોગ સૂર્ સાધનામાં માણસ એ સંજોગોનો ગુલામ છે એ નામે રી-બ્લોગ પણ કરી દીધી જે બદલ હું એમનો આભારી છું .

મારી પોસ્ટના પ્રતિભાવમાં એમણે લખ્યું “તમારી આ ટેવ ગમી ગઈ. બહુ જ પ્રેરક વિચારો.

હવે આવા મૌલિક ચિંતનો પીરસતા રહેજો.”

શ્રી સુરેશભાઈનું ઈ-પુસ્તક ” બની આઝાદ “  એમના અનુભવ સિદ્ધ ચિંતનના ખજાના રૂપ છે અને નેટ જગતને એમણે આપેલ અણમોલ ભેટ સમાન છે .એમાં રજુ કરેલા એમના પ્રેરક વિચારોની કક્ષાએ પહોંચવા માટે તો હું હજુ નવો નિશાળીઓ છું . પરંતુ ,દરેક મનુષ્ય માટે ધ્યેય એક હોય છતાં એને પ્રાપ્ત કરવાના રસ્તા જુદા હોઈ શકે છે .

આ પુસ્તકમાં એમનો આ વિચાર મને ખુબ ગમ્યો .

 જીવનમાં જે પણ આવે અને જે રીતે આવે
 તેને
 પૂર્ણ રીતે, પ્રેમપૂર્વક સ્વીકારવાની કળા
 હાંસલ કરવા જેટલો વિકાસ
 તમે કરી શકો -તે
 તમને તમે પોતે આપેલી સૌથી મોટી ભેટ છે.

ખેર આજની પોસ્ટમાં મારી નોધ પોથીમાંથી ” ભયને ભગાડો ” એ વિષયમાં મારી વિચાર યાત્રા આગળ વધારી રહ્યો છું . આશા છે આ પોસ્ટ પણ સૌ મિત્રોને ગમશે .

વિનોદ પટેલ

————————————————————-

ભયને ભગાડો ….( વિચાર વલોણું ) -મારી નોંઘપોથીમાંથી

fear_false_evidence_appearing_realમાણસના ચિત્ત તંત્રમાં અવાર નવાર જાત જાતના ભય ઉત્તપન થતા રહે છે . ભય કે ડર માનવની પ્રકૃતિનો એક હિસ્સો છે, એક ખાસિયત છે . દુનિયાની કોઈ  જગ્યા ભયથી મુક્ત નથી .

ભય જાત જાતના હોય છે . કોઈ કાર્યમાં કે પ્રોજેક્ટમાં હું સફળ થઈશ કે નિષ્ફળ ,માણસો મને સ્વીકારશે કે કેમ , વિદ્યાર્થીઓ માટે પરીક્ષામા હું સારા માર્ક મેળવી પાસ થઇશ કે નહી વિગેરે અનેક પ્રકારના ભયથી મન પીડાતું હોય છે . આજના સમયમાં વિશ્વના દરેક દેશોમાં આતંકવાદના ભયને લીધે માણસો ભયના ઓથાર નીચે જીવી રહ્યા છે .એરપોર્ટ ઉપર માણસો  ભય  નિવારવા  માટે  કેવી અગવડ ભોગવી રહ્યાં છે !

 માણસનો મોટામાં મોટો ભય મૃત્યુનો ભય હોય છે .ઘણા માણસો વિમાનમાં નવા નવા મુસાફરી કરે ત્યારે વિમાનને અકસ્માત થશે તો શું થશે એ ચિંતામાં ભગવાનનું રટણ કરવા લાગી જતા નજરે જોયા છે .વિમાન નીચે જમીનને અડીને લેન્ડ થાય ત્યારે જ એમના જીવમાં જીવ આવે છે . માણસની જીજીવીશાનું આનાથી વિશેષ ઉદાહરણ ક્યાં જોવા મળે !

બાળકો જ્યારે નાના હોય છે  ત્યારે મૂળભૂત રીતે એમનામાં ભય હોતો નથી પરંતુ મોટેરાઓ ” જો તું આ નહી કરે કે કરીશ તો તને બાવો પકડી જશે “એમ કહીને એનામાં ભય અને ડરનું આરોપણ કરતાં હોય છે અને એના માનસને કલુષિત કરતાં હોય છે .આવો ડર બાળકોની સ્વભાવગત નિર્દોષતાને ખતમ કરી દે છે .

મોટા ભાગના ભય એ ભય નહીં પણ મનની ભ્રમણા હોય છે . જે માટે ભય હોય અને એના લીધે તમારી રાતની ઉંઘ હરામ થઇ ગઈ હોય એ બીજા દિવસે બન્યું જ ન હોય અને એના અંગે જે ભય રાખેલો એ ખોટો હતો , એક કાલ્પનિક ભય હતો ,એવુ જ્યારે ભાન થાય ત્યારે દિલને કેટલી રાહત થાય છે !  

તમને યાદ હશે કે ૨૦મી સદી જ્યારે પૂરી થતી હતી ત્યારે Y2K નો ભય ફેલાવવામાં આવેલો કે સ્ટોક માર્કેટ ક્રેસ થઇ જશે , વિમાનના અકસ્માતો થશે વિગેરે વિગેરે . આ ભયને લીધે ઘણાં માણસોએ બેન્કોમાંથી પૈસા ઉપાડી લીધેલા અને મિલકતો વેચવા માંડેલી . પરંતુ અંતે શું થયું ?આમાનું કશું ન બન્યું અને એ વર્ષ કોઇપણ જાતના વિપરીત બનાવ  વિના પુરું થયું અને નવું વર્ષ શરુ થયું !

માર્ક ટ્વેઇનએ સરસ કહ્યું છે કે મારા જીવનમાં મુશ્કેલીઓના ઢગ મેં જોએલા પરંતુ એમાંના મોટા ભાગની મુશ્કેલીઓ આવી જ નહિ ! અમેરિકાના  પ્રમુખ ફ્રેન્કલીન   ડી.  રુઝવેલ્ટે  1932 માં  ચૂંટાયા  પછીના એમના  પ્રથમ  પ્રવચનમાં  કહ્યું હતું કે :“Only Thing We Have to Fear Is Fear Itself” એટલે કે  જો કોઈ બાબતનો ભય રાખવો હોય તો ભયનો જ ભય રાખવો જોઈએ .

અંગ્રેજી શબ્દ FEAR અને FIRE એક બીજાને મળતા આવે છે . જો બન્ને નિરંકુશ બની જાય તો મનુષ્યને દઝાડતા હોય છે .

ભયની જોડકી બેનનું નામ ચિંતા છે . ઘણા મા-બાપો એમનો દીકરો કે દીકરી એસ.એસ.સી. ની પરીક્ષામાં સારા માર્ક્સથી પાસ  થશે કે નહીં  એની ખોટી ચિંતામાં ઉજાગરા કરતાં હોય છે .જેને પરીક્ષા આપવાની છે એણે બરાબર તૈયારી કરી હોઈ એને મનમાં વિશ્વાસ હોય છે પરંતુ મા-બાપો જાણે કે એમને ચિંતા કરવાનો જન્મસિદ્ધ હક્ક હોય એમ ચિંતા કરતાં હોય છે .

કોઈએ ખરું કહ્યું છે કે ચિંતા એ ઉછીની નહીં લીધેલી  રકમ ઉપર ચુકવવામાં આવતું વ્યાજ છે . ચિંતાની ચકલી તમારા માથા ઉપર માળો બાંધે એ પહેલાં એને ઉડાડી દેવી જોઈએ .

ચિંતા કે ભયનું કોઈ પ્રગટ કારણ સામે હોય નહિ તો યે ચિંતા કરવાની ટેવ એ એક માનવ સહજ નબળાઈ છે .ડર કે ભય એ એક જાતનો મનનો રોગ છે અને એ સાચી વિચારશક્તિને ઉધઈની જેમ લૂણો લગાડે છે .માણસને મનથી પાંગળો બનાવી દે છે અને જીવન માટે પ્રગતિ માટે બાધક બને છે .

આપણા ધર્મ ગ્રંથોમાં આપણને અભયનો આગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે .એટલે કોઈ પણ પ્રકારની ચિંતા કરવી કે ભય રાખવો એ ઈશ્વરમાં અને પોતાની જાતમાં અશ્રધા રાખવા બરાબર છે .

કથાકાર પુ. મોરારી બાપુએ સરસ કહ્યું છે કે ” આપણા મનનું ધાર્યું થાય તો એને હરીકૃપા સમજવી અને જો એ મુજબ ન થાય  તો હરિ ઈચ્છા સમજવી .”

તમને જેનો ડર કે ભય લાગતો હોય એ કરવું એમાં હિંમત છે . મનથી નબળા પોચા અને નાહિંમત માણસો પોતાની જાતે જ ભયની કલ્પના કરીને નાહક ડરતા હોય છે . ભયનો કોઈ ભય રાખ્યા વિના એનો સામનો કરવાથી જ નિર્ભય થવાય છે માટે જીવનમાં હંમેશાં નિર્ભય બનો , તમારામાંના ભયને ભગાડી દો .

આ કેવો સંજોગ બની ગયો ! આ પોસ્ટ લખવાનું પુરું કરીને ઈ-મેલ જોતો હતો એમાં ભય વિશેનો જ એક સુંદર વિડીયો  જોવામાં આવ્યો , જે આજના વિષયને બરાબર લાગુ પડે છે અને એની પૂર્તિ પણ કરે છે .

આ પ્રેરક વિડીયોને નીચે નિહાળો . આ પોસ્ટ અંગેનો આપનો પ્રતિભાવ આવકાર્ય છે .

Does Fear Paralyze You?