વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Monthly Archives: જુલાઇ 2014

( 491 ) ૯૨ વર્ષની વાચનયાત્રાના તેજીલા શબ્દવીર મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણી…………સંજય શ્રીપાદ ભાવે

ગુજરાતી સાહિત્ય પ્રેમીઓ માટે શ્રી મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણીનું નામ અજાણ્યું નથી .

આજે પાર વગરનાં અખબારો , સામયિકો અને પુસ્તકોમાં પુષ્કળ ગમે અને ના ગમે એવું ઢગલાબંધ

સાહિત્ય ખડકાય છે .એમાંથી ઉત્તમ સાહિત્ય ખંતપૂર્વક શોધી શોધીને લોકો પાસે ટૂંકાવીને મુકતા રહેવાનું

કામ આજે એમની ૯૨ વર્ષની ઉંમરે પણ શ્રી મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણી એક મિશનરીની જેમ કરી રહ્યા છે .

આવા ખંતીલા સાહિત્ય પ્રેમીએ શરૂઆતમાં મિલાપ માસિક દ્વારા અને ત્યારબાદ દાયકાનું યાદગાર

વાચન, અર્ધી સદીની વાચન યાત્રા વિગેરે પ્રકાશિત પુસ્તકો બધાને પોસાય એવી કિંમતે બહાર પાડી

સંસ્કાર યુક્ત જીવન લક્ષી સાહિત્ય પીરસતા રહીને અમુલ્ય સેવા કરી રહ્યા છે .

આવા ૯૨ વર્ષના યુવાન શ્રી મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણી વિશેનો શ્રી સંજય શ્રીપાદ ભાવે લિખિત લેખ શ્રી વિપુલ

કલ્યાણી, ઓપીનીયન મેગેઝીન અને લેખકના આભાર સાથે વી.વી. ના વાચકો માટે પોસ્ટ કરતા આનંદ

થાય છે .

આશા છે આ લેખ સૌ માટે પ્રેરણારૂપ બનશે .

વિનોદ પટેલ

=========================================

 

૯૨ વર્ષની વાચનયાત્રાના તેજીલા શબ્દવીર મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણી…………

સંજય શ્રીપાદ ભાવે

 

૯૨ વરસે પણ કાર્ય રત શ્રી મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણી

૯૨ વરસે પણ કાર્ય રત શ્રી મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણી

આજે (20 જૂન 2014) બાણુંમો જન્મદિવસ ઉજવી રહેલા લોકોત્તર વાચનપ્રસારક મહેન્દ્ર મેઘાણી એક નવું પુસ્તક ‘દર્શક સાથે વિચારયાત્રા’ તૈયાર કરી રહ્યા છે. દર્શકની જન્મશતાબ્દીએ તેમનાં ચૂંટેલાં ચિંતનાત્મક લખાણોનાં સો પાનાંના પુસ્તક માટેનું છેલ્લું પ્રૂફ મહેન્દ્રભાઈ વાંચી રહ્યા છે. હંમેશની જેમ તેની લાખ નકલો છપાવીને ઘરે ઘરે પહોંચાડવાનો ઉમંગ છે. હાથ પર બીજું કામ છે તે ગયા છ મહિના દરમિયાન પ્રકાશિત થતી રહેલી ‘મિલાપની વાચનયાત્રા’ શ્રેણીનાં તેરમાથી સોળમા ક્રમનાં પુસ્તકો તૈયાર કરવાનું.

મહેન્દ્રભાઈ બંને કામ માટેની કાચી સામગ્રી દીકરીને ત્યાં પહેલી એપ્રિલે અમેરિકા ગયા ત્યારે લઈને ગયા હતા. અત્યારે મનરોના ઘરે પરોઢે પાંચ વાગ્યે ઊઠીને દિવસના છ-આઠ કલાક કામ કરે છે. બાકીના સમયમાં આંખોને વધુ કામ માટેનો આરામ આપવાનું, વાંચવાનું, થોડું ચાલવાનું. શક્ય હોય ત્યારે અમેરિકા જેના માટે જાણીતું છે તે જાહેર ગ્રંથાલયો કે પુસ્તકભંડારોમાં મ્હાલવાનું !

ગુજરાતીમાં બધાને જ ઉત્તમ, આનંદદાયી, સંસ્કારક્ષમ અને વૈવિધ્યપૂર્ણ વાચન બહુ ઓછા દરે મળતું રહે તે માટે મહેન્દ્રભાઈએ ભાવનગરના લોકમિલાપ પ્રકાશન થકી સતત પુસ્તકો બહાર પાડ્યાં. ’પુણ્યનો વેપાર’ કરવા માટે આ ધંધામાં પડ્યા હતા, એટલે નહીં નફો, નહીં નુકસાન જેવી આર્થિક ગોઠવણ ‘પૂરતાં શાકરોટલા મળે’ એવી કુનેહથી કરી હતી. બીજા પ્રજાસત્તાક દિવસથી પચાસ વર્ષ દરમિયાન આપણો સાહિત્ય વારસો, મેઘાણી સાહિત્ય, ચંદનનાં ઝાડ, કાવ્યકોડિયાં અને ખિસ્સાપોથીઓ જેવી યોજનાઓ થકી દરેક પ્રકારનું સરસ ગુજરાતી સાહિત્ય ઘરેઘરે પહોંચ્યું. તમામ પ્રકાશનોમાં એવું જ સાહિત્ય હોય કે જેના વિષયો અને નિરુપણમાં અદનો માનવી કેન્દ્રમાં હોય.

નવી સદીથી ‘અરધી સદીની વાચનયાત્રા’ તેમ જ રોજેરોજની અને કેટલાક લેખકો સાથેની વાચનયાત્રા જેવી પુસ્તકમાળાઓથી મહેન્દ્રભાઈ નવી પેઢીમાં પણ ઠીક જાણીતા થયા. ઓછા જાણીતા મહેન્દ્ર મેઘાણી એટલે ગરીબો માટે દિલ કપાતું હોવાથી વર્ષો લગી ચપ્પલ નહીં પહેરનારા પ્રકાશક. થેલીમાં જુદી જુદી સાઇઝનાં ચપ્પલ ભરીને અડવાણે પગે મજૂરી કરતી બહેનોને એ પહેરાવતા. સાયકલ અને એસ.ટી. બસ સિવાય કોઈ વાહનનો ઉપયોગ ન કરતા. આજે પણ અમદાવાદ હોય ત્યારે બગીચામાં ચાલતાં ચાલતાં ઉપાડાય એટલો કચરો ઉપાડે છે.

વર્ષો સુધી દરરોજ ઘરની ઘંટીએ જુદાં જુદાં અનાજ દળીને ખુદના શરીરની અને પરિવારના મહિલા વર્ગની સંભાળ લેનારા, તેમનાં સંતાનોનાં મમ્મી. ઘઉંનો જાતે દળેલો લોટ ભાવનગરના ખાદીઉદ્યોગના બેકરીવાળાને આપી એનાં બિસ્કિટ બનાવડાવવાની ગુજરાતમાં પહેલ કરનારા મહેન્દ્રભાઈ. બહેનોનાં સમય-શક્તિ રોટલા વણવામાં જતાં હોવાથી તેમનો વિકાસ રુંધાય છે એવી સમજથી પુરુષોએ દળેલાં ઘઉંના લોટની સારી જાતની બ્રેડ બેકરીમાં બનાવડાવીને ખાવી જોઈએ એવું ય તે માનતા.

ભાવનગરમાં પુસ્તકની લારી લઈને બજારમાં ઊભા રહેતા. દેશવિદેશમાં પુસ્તકમેળા કરતા. આંતરરાષ્ટ્રીય બાળક વર્ષ નિમિત્તે પુસ્તકપ્રદર્શન માટે અમેરિકા અને યુરોપ જવાનું હતું. વિમાનની ટિકિટ પોષાય એવી ન હતી. એટલે લોકમિલાપે એર ઇન્ડિયાને સૂચન કર્યું કે તમે અમારી પાસેથી બાળકોનાં પુસ્તકો ખરીદો, તમારી દુનિયાભરની ઑફિસો તેમ જ મુસાફરોને આપો, અમને એ પુસ્તકો માટે પૈસા નહીં પણ એટલી કિંમતની ટિકિટ આપો. મહેન્દ્રભાઈની પુસ્તક-પસંદગી, શાખ, રજૂઆત અને સાચકલાઈના કીમિયાથી આ સૂચન અમલમાં મૂકાયું !

નાગરિક મહેન્દ્રભાઈ સ્વાતંત્ર્ય-સમતા-બંધુતા અને માનવ અધિકારના પ્રખર પુરસ્કર્તા છે. પિતા ઝવેરચંદ મેઘાણીની રચનાઓના ઉપયોગની રૉયલ્ટી માટે લેખકના ગૌરવના મુદ્દે આકાશવાણી સામે લડ્યા હતા. ઉત્તમ સંકલન સામયિક ‘મિલાપ’ (1950-78)ના પ્રકાશક-સંપાદક તરીકે કટોકટીમાં શાસનની સેન્સરશીપ સામે લડ્યા હતા. ઓરિસ્સાના ખ્રિસ્તી ધર્મગુરુ ગ્રેહામ સ્ટેઇન્સ અને તેના બે કિશોર દીકરાને હિંદુ ધર્મઝનૂનીઓએ 1999ના જાન્યુઆરીમાં બાળી નાખ્યા. તેનાં પત્ની ગ્લૅડિસ સ્ટેઇન્સ પ્રત્યે સંવેદન વ્યક્ત કરવા મહેન્દ્રભાઈએ તેને પુસ્તકો મોકલ્યાં.

‘બુક અને બૅલેટ’થી ક્રાંતિ લાવવાનું સપનું જોનારા મહેન્દ્રભાઈએ ગુજરાત વિધાનસભાની ગઈ ચૂંટણી વખતે ‘સૌને માટે રાજકારણનું સામાન્ય જ્ઞાન’ એવી સોળ પાનાંની ખિસ્સાપોથી ‘લોકશાહીના ચાહકો તરફથી લોકહિતાર્થે વિનામૂલ્યે’ બહાર પાડી હતી. હમણાંની ચૂંટણીમાં પણ તેમણે ભાવિ સંસદસભ્યો સંસદમાં ગેરવર્તણૂક ન કરે તેવી લેખિત બાંહેધરી મતદારોએ ઉમેદવારો પાસેથી લેવી જોઈએ તે માટેની ઝુંબેશ ચલાવવાની કોશિશ કરી હતી.

ઇશાવાસ્ય ઉપનિષદનો બીજો જ શ્લોક કહે છે કે કામ કરતાં કરતાં સો વર્ષ જીવો.

એ ઈશવચન આજે જાણે મહેન્દ્રભાઈ માટે છે.

====================================

આભાર-સૌજન્ય…. શ્રી વિપુલ કલ્યાણી….ઓપીનીયન મેઝીન

==============================================

દુખદ અવસાન – સ્વ. નાનકભાઈ મેઘાણી ને શ્રધાંજલિ 

Nanak Meghani

Nanak Meghani

શ્રી મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણીના ભાઈ અને  રાષ્ટ્રીય શાયર ઝવેરચંદ મેઘાણીના એક બીજા સુપુત્ર

નાનકભાઈ ઝવેરચંદ મેઘાણીએ (ઉ.વ. 82) તારીખ , 20 જૂલાઈ 2014ના  રોજ

સવારે 8.30 વાગે,આપણી વચ્ચેથી શાંતિપૂર્ણ રીતે ચિર-વિદાય લીધી છે.

સ્વ. નાનકભાઈએ પણ પિતાને પગલે ચાલીને પુસ્તકોનો જબ્બર

પ્રસાર કરીને ગુજરાતી સાહિત્યની સેવા કરી છે .

અમદાવાદમાં  ‘ગ્રંથાગાર’ નામની એમની પુસ્તકો વેંચવાની ‘હાટ’ ભાષા પ્રેમીઓ,

લેખકો માટે  બેસવાનું ઠેકાણું રહેતું.

ઝવેરચંદ મેઘાણીના આ મુઠ્ઠી ઊંચેરા સુપુત્રે પણ શ્રી મહેન્દ્ર ભાઈની જેમ મન

મુકીને પુસ્તક પ્રસાર અને પ્રચાર દ્વારા વાચકોમાં વાંચનનું પ્રસારણ કર્યું છે.

પ્રભુ સ્વ. નાનકભાઈ ના આત્માને શાંતિ આપે અને એમના કુટુંબીજનોને એમના

અવસાનથી પડેલી ખોટને સહન કરવાની શક્તિ બક્ષે .

સ્વ. નાનાક્ભાઈ મેઘાણી ને હાર્દિક શ્રધાંજલિ

( 490 ) Reduce risks of falling — Simple Tips to Prevent Falls

Increased Risk of Fall Accident Begins

at Age 40

Simple Tips to Prevent Falls

by: Junji Takano

One of the main health concerns of elderly people is falling, which is often related to poor balance. In fact, many studies show that people begin to have balance problems starting at the age of 40 years.

The older you get, the weaker your physical body and sensory abilities will be, which are all factors in having poor balance.

Falling Accidents

In Japan, more than 7,000 people a year die from falling accidents, which already exceeds the number of traffic accidents.

In this article, we’ll examine in more details the cause of falling and why you lose balance as you age.

Test Your Balance by Standing on One Leg

You can determine how good your balance is by measuring the length of time that you can stand on one leg.

How to Stand on One Leg

The following table shows the average balance time by age group in a study conducted at a Japanese health institute.

Average time with eyes open

20-39 years old: 110 seconds
40-49: 64 seconds
50-59: 36 seconds
60-69: 25 seconds

Average time with eyes closed

20-39 years old: 12 seconds
40-49: 7 seconds
50-59: 5 seconds
60-69: less than 3 seconds

If your balance time is below average, then you’ll have higher risk of falls, or slipping and tripping accidents.

In the above study, women tend to lose their balance more than men but only by a small margin (1-2%). From this study, it is also evident that there’s a sudden significant decrease in the ability to maintain balance among middle-aged people (40 years and above).

Please take note that the numbers stated above are only average. There are people who were able to maintain balance much longer, and there are also those who were only able to maintain their balance at much shorter time regardless of age and gender. The reason why they vary is explained further below.

The Soles of Your Feet Have Sensors

The skins all throughout your body have significant amount of tiny pressure sensors or mechanoreceptors. Some areas have few pressure sensors, while other areas have thousands, like on the soles of your feet.

Pressure Sensors or Mechanoreceptors on the soles of the feet

The pressure sensors on the foot soles provide information to your brain to help balance your body. As you get older, the sensors will get weaker and your foot sole lose sensitivity. But there are also other factors that can lead to weaker pressure sensors.

Poor Blood Circulation Can Disrupt the Pressure Sensors

In our study, people are almost twice as likely to be in a fall accident caused by poor blood circulation.

This can be simulated by soaking your feet into ice cold water for about 3 minutes. Because of the cold temperature, the pressure sensors on the foot sole begin to lose sensitivity.

Pay Attention to Your Forward-Moving Foot

If your forward-moving foot hit something, your body will be off-balance causing you to fall or trip.

Well, it’s a matter of common sense to always have your eyes on path and watch where you are going. Remember the old adages – “Prevention is better than cure”, “An ounce of prevention is worth a pound of cure”, “Look before you leap”, etc.?

But that’s not the only problem. Here are the other two major reasons why you stumble while walking.

1. Your forward-moving foot is pointed down.

If your foot is pointed down while making a step, then you are more prone to falling. To avoid this, your forefoot or toes should be flexed upwards as shown on the image below.

Flex Your Toes Upward while Walking

2. You walk like a pendulum.

The height of your step can greatly increase your risk of falling. To prevent this, your forward-moving foot must be higher off the ground (at least 5 cm) while the knee is raised high as shown on the image below.

Proper Height of Foot When Making a Step

Actually, all the mechanoreceptors located throughout your body as well as the soles of your feet are sending information to the brain that include muscle contractions and joint angles.

When this information is not transmitted well to your brain, which happens as you get older, then the movement will get weak or ineffective making it hard for you to maintain your foot higher off the ground.

How to Prevent Yourself from a Fall, Trip, or Slip

1. Keep Your House Clean

There are a lot of things in your house that can contribute to clutters that can cause you to trip or fall. Always make sure to put away or store properly all personal belongings and other unnecessary things even if it is only a newspaper, remote control, and laundries scattered on the floor or carpet.

2. Stretch Your Feet and Ankles

Feet Exercise
Toe Exercise

You might think that your feet do not need exercise or stretching compared to other parts of your body, but in reality, feet stretching exercise can really help your feet maintain balance.

3. Keep Your House Warm and Ensure Adequate Lighting

Cold muscles and pressure sensors work less well and are less responsive to signals. A decreased temperature will also cause your muscles to have less strength and less flexible, which can lead to accidents.

Always try to keep your house warm or wear proper clothes and footwear, especially during winter. Since most falls occur indoors, make sure your house has adequate lighting.

About the Author:

Junji Takano is a Japanese health researcher involved in investigating the cause of many dreadful diseases. In 1968, he invented PYRO-ENERGEN, the only electrostatic therapy machine that effectively eradicates viral diseases, cancer, and diseases of unknown cause.
Click here to find out more: http://www.pyroenergen.com/
 

================================================

SOURCE- http://www.pyroenergen.com/articles12/fall-accident.htm

————————————————————

 

 

( 489 ) નરેન્દ્ર મોદી સાથેની મારી પ્રથમ મુલાકાત ……..શ્રી શ્રી રવિશંકરજી

 

Sri Sri Ravishankarji discussing a point  with PM Narendra Modi

Sri Sri Ravishankarji discussing a point with PM Narendra Modi

આર્ટ ઓફ લીવીંગ સંસ્થા ના પ્રણેતા વિશ્વ વિખ્યાત શાંતિના દૂત શ્રી શ્રી રવિશંકરજી ના એક બ્લોગમાં વિહાર કરી રહ્યો હતો ત્યારે મારી નજરે એમાં પોસ્ટ થયેલો શ્રી શ્રી  રવિશંકર લિખિત લેખ    MY FIRST MEETING WITH NARENDRA MODI મારી નજરે પડ્યો .

આ લેખ ખુબ રસથી વાચ્યા પછી મને થયું વી.વી, ના વાચકો માટે એનો ગુજરાતીમાં અનુવાદ કરીને એક પોસ્ટમાં પ્રગટ કર્યો હોય તો કેવું,

આ વિચારની પરીપુરતી રૂપે આ લેખનું ગુજરાતીમાં ભાષાંતર કરીને નીચે પ્રસ્તુત કરેલ છે .

આ લેખમાં આજથી ૧૪ વર્ષ પહેલાં મિલેનિયમ વર્ષ ૨૦૦૦ માં શ્રી શ્રી અને નરેન્દ્ર મોદીનો સૌથી પ્રથમ મેળાપ કેવી રીતે થયો એનું રસસ્પદ વર્ણન તેઓએ કર્યું છે .

આ લેખના છેલ્લા પ્રેરેગ્રાફ્માં શ્રી મોદી હજુ વડા પ્રધાન તરીકે ચૂંટાયા પણ ન હતા એ સમયે શ્રી શ્રી ગુરુજીએ એમનો દ્રઢ વિશ્વાસ પ્રગટ કર્યો હતો કે જે દેશમાં મોદી વર્ષો સુધી આવકાર્ય ગણાયા ન હતા એ દેશ અમેરિકામાં એક દીવસે મોદીને એક મોટા લોકશાહી દેશના વડા તરીકે માનપૂર્વક આવકારાશે .

શ્રી શ્રી રવિશંકરજીની આ આગાહી કેટલી સાચી પડી છે ! આ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪ના આખરમાં  અમેરિકાના પ્રમુખ બરાક ઓબામાના આમન્ત્રણથી ભારતના વડા પ્રધાન તરીકે શ્રી નરેન્દ્ર મોદી અમેરિકા આવી રહ્યા છે જ્યાં એમનું સન્માનપૂર્વક સ્વાગત કરવામાં આવશે .

સમય સમય બળવાન છે ……..

વિનોદ પટેલ 

==================

નરેન્દ્ર મોદી સાથેની મારી પ્રથમ મુલાકાત ……..શ્રી શ્રી રવિશંકરજી

જ્યારે નવું મિલેનિયમ વર્ષ નજીક આવી રહ્યું હતું ત્યારે પશ્ચિમના દેશોમાં જાણે કે મોટી આપત્તિ આવવાની હોય અને પૃથ્વીનો અંત આવી જવાનો હોય એવી ભીતિ સેવાઈ રહી હતી. માણસો આવી ભયજનક માનસિક અવસ્થામાં એમના ઘર વેચી રહ્યા હતા અને ખાવા પીવાની ચીજ વસ્તુઓનો સંગ્રહ કરી રહ્યા હતા. આવા વખતે હું એક કાંઠેથી બીજા કાંઠે મુસાફરી કરી રહ્યો હતો અને સૌને વિશ્વાસ આપતો હતો કે આવું કશું બનવાનું નથી . પ્રભુનો પાડ માનો કે પૃથ્વીનો કોઈ વિનાશ ના થયો અને પહેલાંની જેમ બધો વ્યવહાર રાબેતા મુજબ ચાલતો રહ્યો .

ઓગસ્ટ,૨૦૦૦માં યુ.એન. દ્વારા બોલાવાયેલ મિલેનિયમ વિશ્વ શાંતિ શિખર પરિષદને સંબોધવા માટે હું ન્યુયોર્ક શહેરમાં હતો.આ સભાની શરૂઆતમાં એ વખતના યુ.એન.સેક્રેટરી જનરલ કોફી આનનએ સંબોધન કર્યું હતું.

ભારતમાંથી મોટી સંખ્યામાં આવેલ પ્રતિનિધિઓ એમાં હાજર હતા .કદાચ પહેલી જ વખત કેશરી વસ્ત્રો ધારણ કરેલ સ્વામીઓ આટલી મોટી સંખ્યામાં યુ.એન. ની આવી પરીષદમાં હાજર રહ્યા હશે .

આ સભામાં જે વ્યક્તવ્યો અપાતા હતા એનો તરત જ વિવિધ ભાષાઓમાં તરજુમો કરવામાં આવતો હતો પરંતુ એમાં હિન્દી ભાષાનો જ અપવાદ હતો . આને લીધે ત્યાં હાજર ઘણા ભારતીય સ્વામીઓ અને આચાર્યોને સભાની કાર્યવાહી અને અપાતા પ્રવચનોની ભાગ્યે જ ખબર પડી હશે . એ વખતે મને લાગ્યું હતું કે આવા મોટા પ્રસંગો માટે જરૂરી વધુ સારી વ્યવસ્થા શક્તિ અને કાર્યક્ષમતા આપણે બતાવી શક્યા હોત .

દરેક વક્તાને બોલવા માટે પાંચ મીનીટનો સમય ફાળવવામાં આવ્યો હતો . મેં મારું પ્રવચન આ મુકરર સમયમાં પૂરું કર્યું હતું. મારા પછી શ્રી સત્યનારાયણ ગોએન્કાને બોલવાનો વારો હતો .એમણે આ નિયત સમય પછી પણ બોલવાનું ચાલું જ રાખ્યું. એમને બેસી જવા માટે એક બે અને ત્રણ વખત સભા પ્રમુખે ઘંટડી વગાડી ચેતવણી આપી પણ એની દરકાર કર્યા વગર એમણે બોલે રાખ્યું.પરિણામે એમને અટકાવીને મંચ ઉપરથી ઉતારી દેતાં ભારતીય પ્રતિનિધિ મંડળ માટે શરમજનક અને દુખદ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ ગઈ !

આ સભા પૂરી થતાં અમે બધા પ્રતિનિધિઓ લોબીમાં બેઠા હતા . મારી બિલકુલ સામેની બાજુ વાદળી રંગનો સફારી શૂટ પરિધાન કરેલ એક ભાઈ બેઠા હતા.ગોયેન્કાજી એ ભાઈની બાજુમાં બેસીને ફરિયાદ કરી રહ્યા હતા કે ૧૮ કલાકની મુસાફરી કરીને ભારતથી આટલે દુર આવ્યા અને અડધો કલાક પણ બોલવા માટે ના આપવામાં આવે એ કેવું કહેવાય ! થોડા સમય પછી, આ મિલેનિયમ વિશ્વ શાંતિની શિખર પરિષદ માટે ભારતીય પ્રતિનિધિ મંડળના કો-ઓર્ડીનેટર ડો. બી.કે.મોદીએ વાદળી રંગનો સફારી શૂટ પહેરેલા ભાઈની મને ઓળખાણ કરાવતાં કહ્યું ‘ આ આર.એસ.એસ.ના પ્રચારક શ્રી નરેન્દ્ર મોદી છે .’

નરેન્દ્ર મોદીએ મારું અભિવાદન કરતાં કહ્યું ‘તમારું પ્રવચન ટૂંકું અને બિલકુલ મુદ્દાસરનું હતું. બધા લોકોએ એની પ્રસંશા કરી હતી .’ મને મનમાં થયું ,આમ કહીને તેઓ મને અભિનંદન આપી રહ્યા હતા કે સભામાં ગોયેન્કાજી બાબતે જે કાંઈ બન્યું એ વિષે કોઈ ગુઢ સંદેશ આપી રહ્યા હતા એ બાબતે હું ચોક્કસ ન હતો .

જવાબમાં મેં ફક્ત મુખ ઉપર સ્મિત કર્યું અને ત્યાંથી થોડો દુર ખસી ગયો. આ રીતે થઇ હતી મારી નરેન્દ્ર મોદી સાથેની સૌથી પ્રથમ મુલાકાત અને અન્યોન્ય વાતચીત .

મોદી ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન બન્યા એના થોડા મહિનાઓ બાદ ડીસેમ્બર ૨૦૦૧ માં અમદાવાદ ખાતેના અમારા એક કોઓરડીનેટર ભાઈ મેહુલે મને ફોન કર્યો . આ ફોનમાં એણે જણાવ્યું કે વિશ્વાસપાત્ર વર્તુળોમાંથી એને ખબર પડી છે કે નવી બનેલી મોદી સરકારને મુશ્કેલીમાં મુકવા માટે તોફાનો કરાવવાની યોજના ઘડાઈ રહી છે .ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૨માં હુલ્લડો ફાટી નીકળ્યા જેની અસરથી આખો દેશ શોક, દુખ અને અવિશ્વાસના માહોલમાં ઘેરાઈ ગયો.

કારસેવકોને ગાડીના ડબ્બામાં જીવતા જલાવી દીધાના કમનશીબ બનાવ પછી જે પ્રમાણમાં હિસા ફાટી નીકળી એનો કોઈનાથી બચાવ થઇ શકે એમ નથી અને કરવો પણ ના જોઈએ .

હુલ્લડો બાદ થોડા સમયમાં જ આર્ટ ઓફ લીવીંગ સંસ્થાના સ્વયંસેવકો એ પીડિતોની સારવાર અને રાહત કેન્દ્રોની પ્રવૃતિનું કામ શરુ કરી દીધું.મેં શાહ આલમ કેમ્પ સહીત અમદાવાદમાં શરુ કરેલ બીજા રાહત કેન્દ્રોની જાતે ફરીને મુલાકાત લીધી.હિંદુ તેમ જ મુસ્લિમ એમ બન્ને કોમોના આ તોફાનોનો ભોગ બનેલા માણસોના દુખ દર્દોને સાંભળ્યા .એમની વાતોની સંવેદનશીલતા એક   હોરર સ્ટોરીને મળતી આવે એવી હતી .હું મુખ્ય મંત્રીને મળ્યા સિવાય બેંગ્લોર પરત આવી ગયો અને અમદાવાદનાં અમારાં રાહત કેન્દ્રોનું કામકાજ ઘણા મહિનાઓ સુધી ચાલતું રહ્યું હતું.    

બન્ને કોમની જાણીતી વ્યક્તિઓને હું મળ્યો જેથી એમની વચ્ચે સંવાદ જળવાઈ રહે .કેટલાક માણસોએ એવો આરોપ પણ મુક્યો કે સંઘ પરિવારે જ લઘુમતી કોમ પર હુમલો કરી શકાય એ હેતુથી ટ્રેનને આગ ચોપી હતી. પરંતુ હું એમની સાથે સંમત ન હતો

આવી ગંભીર પરિસ્થિતિના માહોલમાં મારે નરેન્દ્ર મોદીને બીજી વખત મળવાનું થયું.૨૦૦૪ માં ફરીથી મેં ગુજરાતની મુલાકાત લીધી .ત્યાં સુધીમાં તો મોદીની વિરુદ્ધમાં યુદ્ધની રેખાઓ ખેંચાઈ ચુકી હતી . મોદીને ઉતારી પાડી ટીકાઓ કરવાની જાણે કે એક ફેશન થઇ ગઈ હતી. આવા માહોલમાં મોદીને માટે જરા પણ સારું બોલે એના ઉપર કોમવાદી કે આર.એસ.એસ. કે વિશ્વ હિંદુ પરિષદનો સિક્કો લાગી જતો હતો .

મેં મોદીને મળી આ બાબતમાં એ શું વિચારે છે એ જાણવાનું નક્કી કર્યું. અમારી બેઠક શરુ થતાં જ મેં મોદીની આંખમાં આંખ પરોવીને પૂછ્યું ‘ મુખ્ય મંત્રી તરીકેની તમારી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને તમે આ હુલ્લડોને રોકવા માટે તમારાથી બનતા બધા જ પ્રયત્નો કર્યા હતા ખરા ?’

મારા આવા સીધા સવાલથી તેઓ અચંબામાં પડી ગયા .તરત જ પોતાની જાતને સંભાળી લઇ આંખમાં આંસુની ભીનાશ સાથે મોદીએ જવાબ આપ્યો ;’ગુરુજી મારા વિરુદ્ધ થઇ રહેલા પ્રચારને તમે પણ શું સાચો માની લીધો ! ‘

એ પછી અમારે આગળ વધુ વાત કરવાની ના રહી . મને ખબર હતી જ કે મોદીએ આ હુલ્લડોમાં કોઈ ભાગ ભજવ્યો ના જ હોય . એક મુખ્ય પ્રધાન કેવી રીતે એની જાતે એનું મુખ કાળું કરે કે એની આબરૂનો નાશ કરે . એવું બની જ ના શકે

થોડી મીનીટો અમે શાંતિથી બેસી રહ્યા. મેં મોદીને હૈયા ધારણ આપી કે સત્ય એમના પડખે છે અને એક દિવસ આખો દેશ એમની સાચી ઓળખ કરશે .’

ત્યાર પછીનાં વર્ષો દરમ્યાન , જ્યારે જ્યારે હું ગુજરાતની મુલાકાત લેતો હતો ત્યારે તેઓ આવતા અને મારી સાથે મેડીટેશનમાં થોડી મીનીટો બેસતા.ઘણીવાર તેઓએ ગ્રામ વિસ્તારો માટે શું કામ કર્યું છે એની મને માહિતી આપતા.તેઓ જાણે છે કે ગ્રામ્ય વિકાસ એ મારો ગમતો વિષય છે . કોઈવાર તેઓ અમારા સત્સંગના કાર્યક્રમમાં પણ ભાગ લેતા હતા .મોદી મા દુર્ગાને ચુસ્ત રીતે માને છે અને તેઓ જે પ્રકારનો મજબુત આધ્યામિક રસ ધરાવે છે એનાથી ઘણા ઓછા લોકો વાકેફ હશે .

છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી જે દેશમાં મોદીની હાજરી આવકાર્ય ન હતી એ અમેરિકા દેશમાં જ હું એમને પ્રથમ વખત મળ્યો હતો. છેલ્લે તેઓ ૨૦૦૦ના વર્ષમાં અમેરિકા ગયા હતા ત્યારે એક નિષ્ઠાવાન કટિબદ્ધ સામાજિક કાર્યકર તરીકે ગયા હતા . છેલ્લા ૧૪ વર્ષોમાં સમયના પુલ નીચેથી ઘણું પાણી વહી ગયું છે . હવે પછીની શ્રી મોદીની અમેરિકાની મુલાકાત દુનિયાની મોટામાં મોટી લોકશાહી દેશ ભારતના એક વડા તરીકેની હશે એમ મને લાગે છે .

——————————————–

 આ લેખને અંગ્રેજીમાં વાચવા માટે નીચેની લીંક ઉપર ક્લિક કરો .

Thanks–http://srisriravishankar.org/my-first-meeting-with-narendra-modi/

===============================================

ઉપરના લેખમાં જણાવ્યા પ્રમાણે વર્ષ ૨૦૦૦ માં શ્રી શ્રી રવિશંકર અને શ્રી મોદીનો પ્રથમ મેળાપ થયો ત્યારબાદ બન્ને વચ્ચે ગુરુ-શિષ્ય સંબંધ બળવત્તર થતો ગયો છે .

૨૬મી મેં ૨૦૧૪ન રોજ શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ વડા પ્રધાન તરીકે શપથ લીધા એ રંગારંગ સમારંભમાં શ્રી મોદીના આમન્ત્રણથી તેઓનું આગલી હરોળમાં સન્માન કરી આવકાર આપવામાં આવ્યો હતો અને એમના આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા .

શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના પુસ્તક સાક્ષીભાવ નું લોકાર્પણ એમના આધ્યાત્મિક ગુરૂ અને આર્ટ ઓફ લિવિંગના પ્રણેતા શ્રી શ્રી રવિશંકરજીના હસ્તે અમદાવાદમાં શુક્રવાર તા. ૭ મી માર્ચ ર૦૧૪ના રોજ યોજાએલ સમારંભમાં કરવામાં આવ્યું હતું .

નરેન્દ્ર મોદીને પ્રજાએ હંમેશાં રાજનેતા તરીકે જોયા છે, પરંતુ તેમનું આધ્યાત્મિક વલણ બહુ ઓછા લોકો સમક્ષ આવ્યું છે  આ પુસ્તકમાં સ્પષ્ટપણે નિરૃપણ કરાયું છે.

શ્રી શ્રી રવિશંકરજીએ શ્રી મોદીના સાક્ષીભાવ પુસ્તકના વિમોચન સમારંભમા પ્રવચન કરતાં કહ્યું હતું કે “હાલ આશા ગુમાવી બેઠેલા દેશના હજ્જારો યુવાનોમાં આ પુસ્તકથી આશાનો સંચાર થશે.દેશના કમળને એક શેરની જરૂર હતી, તે તો મળી ગયો. હવે આ શેરમાં પણ એક કમળ ખીલ્યું છે.”-શ્રી શ્રી રવિશંકરજી.

આ પ્રસંગે શ્રી શ્રી રવિશંકરજી એ આપેલ પ્રેરક સંદેશનો વિડીયો નીચે પ્રસ્તુત છે .

Speech of Sri Sri Ravishankar ji at Narendra Modi’s book release function

CLICK ON THIS LINK TO SEE VIDEO

http://www.youtube.com/watch?v=XJBGKnQpvJk

( 488 ) સરદાર પટેલ, મોરારજી દેસાઈ અને મોદીને જોડતો અદ્રશ્ય સેતુ…ડો. ગુણવંત શાહ

 sardar-moraarji-modi 1-4

સરદાર પટેલ, મોરારજી દેસાઈ અને મોદીને જોડતો અદ્રશ્ય સેતુ

-આ ત્રણેય નેતાઓની શાસનશૈલીમાં રહેલી નક્કરતા (Solidity) અને રાષ્ટ્રનિષ્ઠા સમજવા જેવી છે. વાત ઘણી નાજુક છે. વળી ગેરસમજનું જોખમ રોકડું છે. ગેરસમજથી ડરનારા મનુષ્યે કલમ ઝાલવાની ગુસ્તાખી ન કરવી જોઈએ. ઈમેજ અને ઈમાન વચ્ચેની ટક્કર સદીઓથી ચાલતી રહી છે. છગન અને મગન વચ્ચે કે પછી સવિતા અને કવિતા વચ્ચે પણ કદી સરખામણી ન હોઈ શકે. સરખામણીમાં ભારોભાર હિંસા રહેલી છે. સરદાર એટલે સરદાર. મોરારજી એટલે મોરારજી. મોદી એટલે મોદી

આ ત્રણે મહાનુભાવો વચ્ચે સરખામણી કેવી? એ ત્રણેને જોડનારો એક અદૃશ્ય સેતુ જડી આવ્યો છે. એ સેતુ સમજવા જેવો છે. દિમાગથી કામ લેવું પડશે.સ્વરાજ મળ્યું તે પહેલાંનાં વર્ષોમાં ગાંધીજીમાં ઊંડી શ્રદ્ધા રાખનારા કર્મનિષ્ઠ અને ચારિત્ર્યવાન કોંગ્રેસીઓની મશ્કરી કરવામાં સામ્યવાદી-સમાજવાદી-ડાબેરીઓ સદા ઉત્સુક રહેતા.   માર્કસવાદી હોય તે મનુષ્ય આપોઆપ પ્રગતિવાદી, ઈન્ટેલેક્ચ્યુઅલ અને ગરીબનો બેલી ગણાતો. સર્વોદયમાં શ્રદ્ધા રાખનારા નિષ્ઠાવંત સેવકોને એ બોલકણો માક્ર્સવાદી ‘બુઝૂર્વા’ કહીને ભાંડતો. આવા પ્રગતિશીલ ગણાતા બેવકૂફ પાસે ચારિત્ર્યની મૂડી ન હોય, તોય એ ચારિત્ર્યવાન સેવકને સાણસામાં લેતો. સુરતમાં સ્વચ્છ સેવક ગોરધનદાસ ચોખાવાળાને સામ્યવાદી જશવંત ચૌહાણ દલીલમાં હરાવી દેતા.

આવી ફેશનખોર ડાબેરી જમાત આજે પણ છે. એ જમાતે સરદાર પટેલને ‘રાઇટ રીએક્શનરી’ કહીને ખૂબ ભાંડેલા. એ જ બુદ્ધિખોર જમાતે મોરારજી દેસાઈને ખૂબ ગાળો દીધેલી. એ જ દંભખોર જમાતનો ‘મોદી દ્વેષ’ આજે પણ કાયમ છે. સરખામણીથી બચીને આ ત્રણે મહાનુભાવો ડાબેરી જમાત દ્વારા જે રીતે અમથા વગોવાયા તેની વાત ટૂંકમાં કરવી છે. સેતુ સોલિડ છે, પરંતુ ત્રણે મહાનુભાવો સરખા નથી. ઈમેજ અને ઈમાન વચ્ચેની ટક્કર સદીઓથી ચાલતી રહી છે. સરખામણીમાં ભારોભાર હિંસા રહેલી છે. સરદાર એટલે સરદાર. મોરારજી એટલે મોરારજી. મોદી એટલે મોદી આ ત્રણે મહાનુભાવો વચ્ચે સરખામણી કેવી? એ ત્રણેને જોડનારો એક અદૃશ્ય સેતુ જડી આવ્યો છે. એ સેતુ સમજવા જેવો છે.

Sardar-2-4

(સરદાર વલ્લભભાઈની ફાઈલ તસવીર)

(૧) સરદાર પટેલ સામર્થ્યવાદ રાજપુરુષ હતા. એમને ઢીલી ઢીલી કે પોલી પોલી કોઈ વાત ન ગમતી. એમને રશિયન સામ્યવાદ કે યુરોપીય સમાજવાદમાં લગીરે શ્રદ્ધા ન હતી. ગાંધીજીની હત્યા પછી સમાજવાદી જયપ્રકાશ અને અચ્યુત પટવર્ધને સરદારને ભાંડવામાં કશુંય બાકી રાખ્યું ન હતું. ખાનગીમાં નેહરુને એ ગમતું હતું. સરદારના દેહવિલય પછી સરદારને અન્યાય કરવા બદલ ઊંચા ચારિત્ર્યના સ્વામી એવા જયપ્રકાશજીએ સરદારની ક્ષમાયાચના કરી હતી. આવું અન્ય ડાબેરીઓ ન કરી શક્યા. એ ડાબેરી બુદ્ધિખોર લોકોને સરદારની શાસનશૈલીમાં રહેલી નક્કરતા (Solidity) અને રાષ્ટ્રનિષ્ઠા ખૂંચતી હતી. હા, એ સૌમાં એક ઉમદા અપવાદ ભૂલવા જેવો નથી.

વિશ્વ આખામાં જેમનું નામ ઊંચા આદરથી લેવાય છે, તેવા ડાબેરી માનવનિષ્ઠ એમ.એન. રોયને સરદાર પટેલ માટે જબરો આદર હતો. વળી સમાજવાદી વિચારધારાને વરેલા પંડિત નેહરુ માટે થોડોક અભાવ પણ હતો. એમ.એન. રોયે લખ્યું હતું : ‘હું એમ માનવા પ્રેરાઉં છું કે ભાગલા અંગે એમનું (સરદારનું) જે વાસ્તવિક વલણ હતું તેવું જ વલણ કાશ્મીરના પ્રશ્ન અંગે પણ હતું. આમ છતાં જુગારીની સ્વપ્રતિષ્ઠાના ઉન્માદમાં રમતનાં પાસાં ફેંકાઈ ગયાં પછી તો સરદાર પાસે કોઈ જ વિકલ્પ ન હતો. એક વાતની ખાતરી (સરદાર અંગે) રાખી શકાય કે તેઓ લોકપ્રિય નેતાઓના ભભકા વડે ઢંકાયેલી બેવકૂફી પ્રત્યે નારાજગી ધરાવનારા છે.’ અહીં ‘બેવકૂફી’ શબ્દ રોયે કોને માટે પ્રયોજ્યો, તે સુજ્ઞ વાચકો સમજી જશે. પોતાના સામયિક ‘Radical Humanist’માં એમ.એન.રોયે તા.૩૧-૧૦-૧૯૪૯ને દિવસે સરદારને ‘માસ્ટર બિલ્ડર’ તરીકે બિરદાવ્યા હતા. તે દિવસે સરદારની ૭૪મી જન્મતિથિ હતી.

Morarji Desai 3-4

 

(મોરારજી દેસાઈની ફાઈલ તસવીર)

(૨) મોરારજી દેસાઈની આત્મકથા ‘મારું જીવનવૃત્તાંત’ (નવજીવન પ્રકાશ મંદિર અમદાવાદ, કિંમત રૂ.૯૦૦) મને થોડાક દિવસો પર વિવેક દેસાઈએ પ્રેમથી મોકલી આપી. ગુજરાતની કોઈ પણ નિશાળ કે લાઇબ્રેરી આ ગ્રંથ વિના અધૂરી જાણવી. તમારે સાક્ષાત્ ચારિત્ર્યને દેહ ધારણ કરીને દેશમાં હરતું-ફરતું-બોલતું જોવું છે? તો આ ગ્રંથ વાંચવાનું ચૂકશો નહીં. મોરારજીભાઈ જીવ્યા ત્યાં સુધી ડાબેરીઓની ગાળ ખાતા જ રહ્યા. આવી નિરર્થક ગાળ ખાવી એ જાણે મોરારજીભાઈની હોબી બની ગઈ મુંબઈનું સાપ્તાહિ‌ક ‘બ્લિટ્ઝ’ મોરારજીભાઈને ભાંડવામાં અગ્રેસર હતું.

આ ગ્રંથના થોડાક અંશો ટૂંકમાં પ્રસ્તુત છે :

૧૯પ૬માં હું જ્યારે કેબિનેટમાં આવ્યો ત્યાર પછી મેં જોયું કે મૌલાનાસાહેબનું જવાહરલાલ ખાસ કાંઈ સાંભળતા ન હતા, બલકે એમને કાંઈક અવગણતા હતા. (પાન-૪પપ) જીવનનાં છેલ્લાં ત્રણચાર વર્ષ પહેલાં સુધી (જવાહરલાલ) ધર્મમાં શ્રદ્ધા રાખતા ન હતા અને ઈશ્વરમાં શ્રદ્ધા રાખતા ન હતા… હિંદુ ધર્મ સામે પણ એમને પૂર્વગ્રહ હતો. (પાન-૪પ૬) વિનોબાજી સાથે મોરારજીભાઈની મુલાકાત દરમિયાન જે લાંબી ચર્ચા થઈ તેની નોંધ નારાયણ દેસાઇએ રાખી હતી. તા.૭-પ-૧૯પપને દિવસે થયેલી ચર્ચાનો એક અંશ સાંભળો : વિનોબા : પગપાળા ચાલનારનું આયુષ્ય વધી શકે છે. મોરારજી : કોઈની આવરદા વધે એમ હું નથી માનતો. વિનોબા : હું કેટલીક વાર વિનોદમાં કહું છું કે જે ચાલે છે એને યમરાજ પણ પાછળથી આવીને પકડી નથી શકતો. મોરારજી : હું માનું છું કે જેને માટે જેટલી ક્ષણ નક્કી થયેલી હોય છે એનાથી એ એક ક્ષણ પણ વધારે જીવી નથી શકતો. (પાન-પ૬૩)  

આ ગ્રંથમાં મોરારજીભાઈ અને કેનેડી વચ્ચે થયેલો વાર્તાલાપ (પાન-૪૧૩-૪૧૪) ખૂબ જ રસ પડે તેવો છે. એ જ રીતે રશિયાના નેતાઓ ક્રુશ્ચોવ અને બુલ્ગાનિન સાથેની મુલાકાત પણ રસપ્રદ છે. (પાન-૩૪૪) વળી ચીનના પ્રધાનમંત્રી ચાઉ એન લાઈ નાણાંપ્રધાન મોરારજીભાઈને નિવાસે મળવા ગયા ત્યારે જે વાતચીત થઈ તે ખૂબ જ રસપ્રદ છે. (પાન-૪૨૭). આ આત્મકથામાં એક પણ શિથિલ વાક્ય ઝટ જડતું નથી. ઈન્દિરા ગાંધીએ કટોકટી લાદી ત્યારે જયપ્રકાશ અને મોરારજી સાથોસાથ કોંગ્રેસના દમન સામે લડયા. વડાપ્રધાન બન્યા ત્યારે એમની સાવ નજીક ગણાતા લોકોમાં સમાજવાદી અશોક મહેતા મોખરે હતા. પુસ્તકમાં પાને પાને તર્કબદ્ધ રીતે પોતાનો કેસ રજૂ કરનારા ચારિત્ર્યવાન મોરારજીભાઈ આબાદ પ્રગટ થતા રહે છે.

Narendra Modi 4-4

(વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ફાઈલ તસવીર)

(૩) ડાબેરી બુદ્ધિખોર લોકો નરેન્દ્ર મોદીની નિંદા કરવા માટે ટાંપીને બેઠા છે. નરેન્દ્રભાઇની ખૂબી એ છે કે પોતાની સામે પ્રગટ થતા દ્વેષને તેઓ કમ્પોસ્ટ ખાતરમાં ફેરવી નાખે છે. મોદીને એક લાભ છે, જે સરદાર-મોરારજીને ન હતો. ડાબેરી વિચારધારા પ્રમાણેનું અર્થશાસ્ત્ર રશિયામાં, ચીનમાં અને પૂર્વયુરોપના ભૂતપૂર્વ સામ્યવાદી દેશોમાં આજે સાવ ખતમ થઈ ચૂક્યું છે. વડાપ્રધાનનું સર્વોચ્ચ પદ એમણે પોતાના પ્રચંડ પરાક્રમ દ્વારા મેળવ્યું છે. કદાચ આ માણસ ભારતના ઈતિહાસમાં કાયમી પ્રદાન કરીને નવા ઈતિહાસનું સર્જન કરશે. આ માથાભારે માણસની કર્મનિષ્ઠા, રાષ્ટ્રનિષ્ઠા અને ધ્યેયનિષ્ઠા લગભગ સરદાર-મોરારજીના કુળની છે. આ વાત ખોટી લાગી?

બસ પાંચ વર્ષ માટે થોભી જાઓ. શક્ય હોય તો આજનો આ લેખ પાંચ વર્ષ સુધી ફાઈલમાં સાચવી રાખશો. મોદીની વિચારમૂલક ટીકા કરનારા લોકો અપ્રમાણિક નથી. એવી ટીકાનું મૂલ્ય જરાય ઓછું નથી. અમથો બકવાસ કરનારા કેટલાક બબૂચકો જાણે છે કે પોતે બકવાસ કરી રહ્યા છે. ખાનગીમાં કેટલાક કોંગ્રેસી મિત્રોને મોદીની પ્રશંસા ધરાઈને કરતા સાંભળ્યા છે. એમાંના કેટલાકને લાગે છે કે થીજેલાં જળ વહેતાં થયાં ગોળગોળ અસત્ય બોલવામાં તટસ્થતા અભડાય છે. દેશના ડાબેરી કર્મશીલોમાં ‘મોદીદ્વેષ’ એટલો તો જામી પડેલો છે કે પૂર્વગ્રહોના ખાળકૂવા થાળું ફાડીને રસ્તા પર વહેતા થાય છે. એ જમાતને કોંગ્રેસનો ભ્રષ્ટાચાર અને પરિવારવાદ નથી ખૂંચ્યો.

મોદી પાસે રોજ કામ કરવાના કલાકો આપણા કરતાં થોડાક વધારે છે. એમનો વર્કાહોલિક સ્વભાવ નિરાંતે ઠરીને બેસતો નથી અને અન્યને ઠરીને બેસવા દેતો નથી. સરદાર-મોરારજીની જેમ તેઓ સંપૂર્ણ નિવ્ર્યસની અને પ્રમાદમુક્ત છે. આટલું લખ્યું તે બદલ થોડીક ગાળ મારે ખાવી પડવાની હું હવે ટેવાઈ ગયો છું. નિયતિના પાલવમાં શું શું સંતાયું છે તેની ખબર કોઈને નથી. ખબર છે એટલી કે દેશના હિ‌ત માટે રાતદિવસ મંડી પડનારો એક બુદ્ધિમાન અને કર્તવ્યતત્પર ‘મજૂર’ કામે લાગ્યો છે. (લખ્યા તા.૧પ-૬-૨૦૧૪)

પાઘડીનો વળ છેડે

ગુજરાતમાં જે વર્ક-કલ્ચર પ્રવર્તે છે, એનાથી હું પ્રભાવિત થઈ છું. શહેરો અને ગામોના રસ્તા સારી રીતે બંધાયેલા છે. છેક દૂર આવેલાં ગામોમાં પણ વીજળીની સુવિધા અને પીવાનું પાણી પહોંચેલાં છે. ખાસ કરીને પંચાયતમાં ઉપલબ્ધ એવી દાક્તરી સેવા અને સ્થાનિક આરોગ્ય કેન્દ્રોની સુવિધાઓથી હું વિશેષ પ્રભાવિત થઈ છું. આવું પ‌શ્ચિ‌મ બંગાળમાં બન્યું નથી.

-મહાશ્વેતા દેવી (એક્સ્પ્રેસ ન્યૂઝ સર્વિ‌સ દિલ્હી, ૨પ-૮-૨૦૦૭) નોંધ :

મહાશ્વેતા દેવી દેશનાં આદરણીય સાહિ‌ત્યકાર અને ડાબેરી કર્મશીલ તરીકે વિખ્યાત છે. આવી પ્રશંસા છેક ૨૦૦૭માં થઈ હતી. ગુજરાત મોડેલની આવી પ્રશંસા કરવી એ ગુનો છે?

ગુણવંત શાહ

————————————————

સૌજન્ય-આભાર …… ડૉ. ગુણવંત શાહ, દિવ્ય ભાસ્કર .કોમ

 

( 487 ) રસાસ્વાદ……અનંત જુગ વિત્યા રે પંથે રે હાલતાં-વિનોદ પટેલ

"બેઠક" Bethak

   vinod patel         અનંત જુગ વિત્યા રે પંથે રે હાલતાં …. નરસિંહ મહેતા

મધ્યકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યના એક સર્વ શ્રેષ્ઠ ભક્ત કવિ નરસિંહ મહેતાની કૃષ્ણ ભક્તિ શબ્દોમાં વર્ણન ના થઇ શકે એવી ભવ્ય હતી. એમના આરાધ્ય દેવ શ્રી કૃષ્ણનું નામ અને સંકીર્તન જ એમના જીવનનું જાણે કે એક ધ્યેય બની ગયું હતું. એમનું આખું જીવન કૃષ્ણમય બની ગયું હતું જેની ઝાંખી આપણને એમનાં અનેક પ્રભાતિયા, રાસ, રસિક પદો વિ.રચનાઓમાંથી  થાય છે .

આશરે ૬૦૦ વર્ષ પહેલાંના રૂઢીચુસ્ત સમાજમાં જ્યારે મરજાદી લોકો હરિજનોને અડવું એ એક પાપ ગણતા હતા એવા સમયે એમની ઉચ્ચ નાગર કોમના રોષની જરાયે પરવા કર્યા વિના હરીજનવાસમાં જઈને ભજન કીર્તન કરનાર નરસિંહ મહેતાની ભક્તિ,આંતરિક શક્તિ અને હિંમતને સલામ કરવાનું મન થાય છે..

નરસિંહ મહેતાની હૃદય પૂર્વકની આરાધનાથી પ્રસન્ન થઈને શ્રી હરીએ એમના આ પ્રિય ભક્તના સામાજિક પ્રસંગો જેવા કે પુત્ર શામળ શા ના વિવાહ, દીકરી કુંવરબાઈનું મામેરું , પિતાનું શ્રાધ એમ અણીના સમયે હજરાહજૂર થઈને…

View original post 1,005 more words

(486 )સ્વ.કવી રમેશ પારેખની એક દિલચસ્પ કાવ્ય રચના ……

 ઈન્ટરનેટ સફર કરતાં કરતાં ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી , યુ.કે. ના ફેસ બુક પેજ ઉપર ઓપીનીયન મેગેઝીનના સંપાદક શ્રી વિપુલ કલ્યાણીએ પોસ્ટ કરેલ  જાણીતા કવી સ્વ. રમેશ પારેખની એક મજાની કાવ્ય રચના વાંચવામાં આવી  જે મને ખુબ ગમી ગઈ .

શ્રી કલ્યાણીના આભાર સાથે વિનોદ વિહારના વાચકો માટે આ રચના ફરી અહી પોસ્ટ કરું છું .

આ કાવ્યમાં સૌના જીવનને લાગુ પડતી ગુઢ વાત  ખુબ સહજ શબ્દોમાં કવી રમેશ પારેખે કરી છે એ સમજવા જેવી છે .

વિનોદ પટેલ

================================

 
 
નાનપણમાં બોરાં વીણવા જતા.
કાતરા પણ વીણતા.
કો’કની વાડીમાં ઘૂસી ચીભડાં ચોરતા.
ટેટા પાડતા.
બધા ભાઈબંધો પોતાનાં ખિસ્સામાંથી
ઢગલી કરતા ને ભાગ પાડતા –
– આ ભાગ ટીંકુનો.
– આ ભાગ દીપુનો.
– આ ભાગ ભનિયાનો, કનિયાનો …
છેવટે એક વધારાની ઢગલી કરી કહેતા –
‘આ ભાગ ભગવાનનો !’સૌ પોતપોતાની ઢગલી
ખિસ્સામાં ભરતા,
ને ભગવાનની ઢગલી ત્યાં જ મૂકી
રમવા દોડી જતા.ભગવાન રાતે આવે, છાનામાના
ને પોતાનો ભાગ ખાઈ જાય – એમ અમે કહેતા.પછી મોટા થયા.
બે હાથે ઘણું ય ભેગું કર્યું;
ભાગ પાડ્યા – ઘરના, ઘરવખરીના,
ગાય, ભેંસ, બકરીના.
અને ભગવાનનો ભાગ જુદો કાઢ્યો ?

રબીશ ! ભગવાનનો ભાગ ?
ભગવાન તે વળી કઈ ચીજ છે ?

સુખ, ઉમંગ, સપનાં, સગાઈ, પ્રેમ –
હાથમાં ઘણું ઘણું આવ્યું …

અચાનક ગઈ કાલે ભગવાન આવ્યા;
કહે : લાવ, મારો ભાગ …

મેં પાનખરની ડાળી જેવા
મારા બે હાથ જોયા – ઉજ્જ્ડ.
એકાદ સુકું તરણું યે નહીં.
શેના ભાગ પાડું ભગવાન સાથે ?
આંખમાં ઝળઝળિયાં આવ્યાં,
તે અડધાં ઝળઝળિયાં આપ્યાં ભગવાનને.

વાહ ! – કહી ભગવાન મને અડ્યા,
ખભે હાથ મૂક્યો,
મારી ઉજ્જ્ડતાને પંપાળી,
મારા ખાલીપાને ભરી દીધો અજાણ્યા મંત્રથી.

તેણે પૂછ્યું : ‘કેટલા વરસનો થયો તું’
‘પચાસનો’ હું બોલ્યો
’અચ્છા …’ ભગવાન બોલ્યા : ‘૧૦૦ માંથી
અડધાં તો તેં ખરચી નાખ્યાં …
હવે લાવ મારો ભાગ !’
ને મેં બાકીનાં પચાસ વરસ
ટપ્પ દઈને મૂકી દીધાં ભગવાનના હાથમાં !
ભગવાન છાનામાના રાતે એનો ભાગ ખાય.

હું હવે તો ભગવાનનો ભાગ બની પડ્યો છું અહીં.
જોઉં છું રાહ –
કે ક્યારે રાત પડે
ને ક્યારે આવે છાનામાના ભગવાન
ને ક્યારે આરોગે ભાગ બનેલા મને
ને ક્યારે હું ભગવાનનાં મોંમાં ઓગળતો ઓગળતો …

– રમેશ પારેખ