વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Monthly Archives: નવેમ્બર 2014

( 600 ) મળવા જેવા માણસ….રેખાબહેન સિંધલ…..પરિચય …..પી.કે.દાવડા

Mrs.Rekhaben Sindhal
Mrs.Rekhaben Sindhal

રેખાબહેનનો જન્મ ૧૯૫૬ માં ગીર સોમનાથ જીલ્લાના વેરાવળ ગામે થયો હતો.એમના પિતા મેટ્રીક સુધીનો અભ્યાસ કરી મામલતદારના હોદ્દા સુધી પહોંચેલા,જ્યારે માતા અભણ હતા. પિતાએ રીટાયર્ડ થયા બાદ ગીરમાં કેસર કેરીનોબગીચો બનાવ્યો હતો, અને આમ કરનારા એ જીલ્લાના પ્રથમ ખેડૂત હતા.

રેખાબહેને સાતમા ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ વેરાવળની જે.પી. પ્રાથમિક ખાનગીશાળામાં કરેલો. તેઓ જ્યારે છઠ્ઠા ધોરણમાં હતા ત્યારે જ એમના માતા-પિતાએએમનું સગપણ નક્કી કરી દીધું. ત્યારે તેમની ઉમ્મર માત્ર દસ વર્ષની હતી.આઠમા ધોરણથી S.S.C.સુધીનો અભ્યાસ વેરાવળ ગર્લ્સ હાઈસ્કૂલમાં કર્યો અને૧૯૭૧ માં તેમણે S.S.C. પરીક્ષા પાસ કરી. શાળાના અભ્યાસ દરમ્યાનરેખાબહેન ગણિત, ગુજરાતી, અંગ્રેજી અને સંસ્કૃતમાં હંમેશાં સૌથી આગળ રહેતા.

S.S.C. માં ઉત્તીર્ણ થઈ એમણે રાજકોટની માતુશ્રી વીરબાઈમા મહિલા કોલેજમાંઅભ્યાસ કરી, ૧૯૭૬ માં Micro-Biology વિષય સાથે B.Sc. ની ડીગ્રી પ્રાપ્તકરી. B.Sc. નું છેલ્લું વર્ષ બાકી હતું ત્યારે જ, ૧૯૭૫ માં, એમના લગ્ન કરીદેવામાં આવ્યા. સાસરિયાની ઉતાવળને લીધે રેખાબહેનના માતા-પિતાને આવુંકરવું પડેલું. આનાથી નારાજ થઈ, રેખાબહેને ભણવાનું અધવચ્ચે જ છોડી દેવાનુંનક્કી કરેલું, પણ અભણ છતાં હૈયાંસુઝ વાળી માતાએ શીખામણ આપી કેભણતર નહિં હોય તો ખેતરોમાં મજૂરી કરવી પડશે, માટે ભણતર પૂરૂં કરી લે.રેખાબહેને આ સલાહ સ્વીકારી લઈ અભ્યાસ પૂરો કર્યો.

 Mrs.Rekha Sindhal-2                    

                              (રેખાબહેન અને એમના પતિ શ્રી પ્રતાપભાઈ)

૧૯૭૬ માં B.Sc. ની ડીગ્રી મેળવ્યા પછી આગળની કારકીર્દીનો વિચાર કરે તેપહેલાંજ, એટલે કે ૧૯૭૭ માં એમણે બેલડાની બે દિકરીઓને જન્મ આપ્યો.દિકરીઓ ત્રણ-ચાર વર્ષની થઈ એટલે તરત જ, શિક્ષકની નોકરી માટે અત્યંતજરૂરી એવી B.Ed. ની પરીક્ષા ૧૯૮૧ માં પસાર કરી. કુટુંબની વિચાર સરણીનેઅનુરૂપ થવા, ઉદ્યોગમાં સારી નોકરી મળતી હોવા છતાં એમણે  શિક્ષક તરીકેનીનોકરી સ્વીકારી. ૧૯૮૫ માં એમણે ત્રીજી દિકરીને જન્મ આપ્યો. ૧૯૮૯ સુધીશિક્ષક તરીકે કામ કર્યા બાદ, પોતાના અને સંતાનોના સારા ભવિષ્ય માટેઅમેરિકા ભણી દૃષ્ટી કરી. ૧૯૮૯ માં અમેરિકા સ્થિત એમની બહેને Sponsorકરેલા Visa હેઠળ એમને ગ્રીનકાર્ડ મળતાં પતિ અને ત્રણ દિકરીઓ સાથેઅમેરિકા આવી ગયા.

અમેરિકા આવ્યા બાદ એક-દોઢ મહિનામાં જ પતિ-પત્ની બન્નેને નોકરીઓ મળીજતાં અમેરિકામાં જીવનની શરૂઆત થઈ ગઈ. રેખાબહનને Medical Technologist તરીકે Clinical Laboratory માં કામ મળ્યું. અહીં કામ પ્રત્યેનીઇમાનદારી, સખત મહેનત, નવું નવું શીખવાની ધગસ વગેરેને લઈને જીવનમાંસ્થિરતા આવવા લાગી. અમેરિકનોની જેમ અંગ્રેજી બોલતાં શીખવા એમણે ખાસવર્ગોમાં પ્રશિક્ષણ લીધું. ૧૯૯૪ સુધી આ ક્રમ જારી રહ્યો.

આ સમયગાળામાં એમણે ગુજરાતી ભાષા પ્રત્યેના એમના પ્રેમને વાચાઆપવાનું શરૂ કર્યું, એટલું જ નહિં પણ અમેરિકા સ્થિત અનેક ગુજરાતી સંસ્થાઓસાથે જોડાઈ અને એમના કાર્યોમાં સહભાગી થઈ અનેક લોકોનો પ્રેમ સંપાદનકર્યો.

૧૯૯૪ થી ૧૯૯૮ સુધી એમણે Chiorn કંપનીમાં Quality Control Technicianતરીકે કામ કર્યું. આ દરમ્યાન એમણે New England ના ભારતીય વિદ્યાભવનનાPublic Relation કાર્યકર તરીકે પણ સેવાઓ આપી. ગુજરાતી સાહિત્ય રસિકોસાથે મળીને એમણે રમેશ પારેખ, અનિલ જોષી, વિનોદ જોશી, આદિલ મનસુરીજેવા કવિઓને સાંકળી લઈને કવિ ચંદ્રકાન્ત શાહ સાથે કવિસંમેલનોનું આયોજનકર્યું અને તારક મહેતા અને મનુભાઈ પંચોલી જેવા મહાનુભવોના કાર્યક્રમોયોજવામાં અગ્રેસર રહી  ગુજરાતી પ્રજાને એનો લાભ આપ્યો.

૧૯૯૭માં રેખાબહેનના કુટુંબે બોસ્ટનથી નેશવિલે-ટેનેસી સ્થળાંતર કર્યું અને ત્યાંએક Mini Market ચલાવવાનું શરૂ કર્યું. ૨૦૦૧ થી ૨૦૦૩ સુધી Vanderbilt University ના Pediatric cardiology માં Research Assistant તરીકે કામ કર્યું.અહીં એમણે DNA અને DNA cloning નો અનુભવ મેળવ્યો. આ સમયગાળામાંપણ એમણે Non-profit સામાજીક સંસ્થાઓમાં સેવાઓ આપી અને સારા કામોમાટે સંસ્થાને રકમ જમા કરવામાં મદદ કરી.

૨૦૦૫ માં રેખાબહેનને OUR LAB તરફથી Best trainer at a research and medical laboratory award આપવામાં આવ્યો. હવે એમણે વિદ્યાર્થીઓને ખાનગીટ્યુશન્સ આપવાની શરૂઆત કરી. ૨૦૦૭ થી ૨૦૦૯ ની વચ્ચે આ પ્રવૃતિને વેગઆપી પોતાના નિવાસસ્થાને વર્ગો ચલાવવાનું શરૂ કર્યું. સાથે સાથે ૨૦૦૭ માંSouth Asian Heritage Group ની સ્થાપના કરી સંગીતકાર શેખર સેનને‘કબીર’ના મોનો એક્ટ માટે સ્પોન્સર કર્યા તેમજ પરેશ રાવલના નાટકો યોજ્યા.અને અમેરિકનો સહિત ભારતિય લોકો માટે લાયબ્રેરી અને Cooking classes શરુકર્યા. ૨૦૦૮ માં એમણે રીડ ગુજરાતીની વાર્તા સ્પર્ધામાં બીજું ઈનામ મેળવ્યું.૨૦૦૮ માં જ પોતાનો સ્વતંત્ર બ્લોગ www.axaypatra.wordpress.com  અનેSouth Asian Heritage Group માટે www.southaasianheritagegroup.com વેબસાઈટ શરૂ કરી. રેખાબહેનના લખાણોની મજા માણવી હોય તો એમના બ્લોગનીમુલાકાત જરૂર લેજો. એમણે ત્રણ વર્ષ સુધી GAMT (Gujarati Association of Middle Tennessee–a non profit organization) નું ટ્રસ્ટીપદ પણ સંભાળ્યું.

૨૦૧૨ માં Mathfactorial નામ આપી લાયસન્સ સાથે ગણિતના વર્ગો શરૂ કર્યા.૨૦૧૧ મા એમને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ તરફથી ‘મારો અવિસ્મરણીયઅનુભવ લખવા’ માટે પારિતોષિક આપવામાં આવ્યુ. ૨૦૧૧ માં જ એમણેમુંબઈની SNDT યુનિવર્સીટીમાંથી ગુજરાતી વિષય સાથે M.A. ની ડીગ્રી પ્રાપ્તકરી. ૨૦૧૩ થી વેબ ગુર્જરીની સાહિત્ય સમિતિમાં જોડાયા બાદ  એક વિભાગનાસંપાદનનું કાર્ય સંભાળી લીધું. ૨૦૧૩ માં એમની એક વાર્તા ઓસ્ટ્રેલીયાનારેડિયો સીડની ઉપર પ્રસારિત કરવામાં આવી, આ અગાઉ ૧૯૮૨ માં પણઆકાશવાણી રાજકોટ ઉપરથી યુવાવાણી કાર્યક્રમમાં ઉત્તમ શિક્ષક વિષે એમનોએક વાર્તાલાપ પ્રસારિત થયો હતો.

રેખાબહેનમાં લીડરશીપના ગુણો તો શાળાના સમયથી વિકસતા રહેલા, તરૂણવયે જ ફાધર વોલેસ જેવા ફીલોસોફર સાથે નિયમિત પત્રવ્યહવાર પણ કરતા.મુશ્કેલીઓ સામે લડી લેવાનું વલણ એમણે નાનપણથી કેળવેલું. ગરીબી,ભેદભાવ, અવગણના વગેરે રૂકાવટોને ઓળંગી જઈ, જીવનમાં એમણે જે પ્રગતિકરી છે એ જોઈને સહેજે જ મારો હાથ એમને સલામ કરવા ઉપડી જાય છે.

ફક્તવીસ ડોલરની નોટ સાથે અમેરિકા આવ્યા બાદની મનોદશા વ્યક્ત કરતાંરેખાબહેન કહે છે, “અહીં અમેરીકા આવ્યા ત્યારે શરૂઆતમાં તો ખોવાઈ ગયાજેવી દશા! એક મહિનામાં નોકરી ન મળે તો માથે કરજ લઈ વીલા મોંએ દેશપાછું ફરવાનું હતું. ભાષાનો પ્રશ્ન સૌથી મોટો! પાસે કાર નહી (અમેરિકામાં કારવગરનો માણસ એટલે કેદી). દીકરીઓને ઘરે એકલી રખાય નહી.  ભાઈ-બહેનસાથ આપતા હતા પણ એ ટેમ્પરરી વ્યવસ્થા હતી મુંઝવણનો પાર નહી.. કેમકરીશું ? એ પ્રશ્ન અજગરની જેમ ભરડો લઈને ભીંસતો હતો…આખરે મનેલેબોરેટરીમાં રાતની નોકરી મળી કે તરત કારના હપ્તા શરૂ કર્યા. દિવસેદીકરીઓને માટે હું ઘરે રહું અને મારા પતિ કામ પર જાય. બંનેએ તનતોડમહેનત કર્યા વગર છૂટકો ન હતો, કારણ કે મારા પતિ પાસે ઉચ્ચ ડીગ્રી ન હતીઅને આજીવિકા માટેના પૈસાની જરૂર માટે પરમાત્મા  સિવાય કોઈનો આધારનહી. ધીરે ધીરે આર્થિક તકલીફના વાદળો વિખરાવા માંડ્યા, પણ યુવાનદીકરીઓ અને ભિન્ન સંસ્કૃતિ ! એક ઘડી ય રેઢી મૂકતા મન ન માનેએટલે સાહિત્ય કે શિક્ષણમાં ડૂબવું પોસાય નહી..વળી એમના કોલેજના શિક્ષણમાટેની વ્યવસ્થાની ચિંતા તો ખરી જ ! પરણાવવાની ચિંતાને તો દૂર જ રાખીહતી પણ આ બધી સાંસારિક ચિંતાઓ જે બધાને જ હોય છે તે પરદેશની ભૂમિ પરઅજાણ્યા સમાજ વચ્ચે અનેક ગણી વધી જાય છે તે દેશવાસીઓ ન સમજાયતેવી વાત છે.”

Mrs.Rekha -3

(રેખાબહેનના દોહિત્ર અરમાન અને રોનિત)

આજે પ્રભુ કૃપાએ રેખાબહેનનો સંસાર સુખી છે. બે દોહીત્ર સાથે અતિ આનંદનીપળો પસાર કરતા રેખાબહેન સામાજીક અને સાહિત્યની પ્રવૃતિઓમાં ઉમંગનીભાગ લે છે. સ્વભાવે ખૂબ જ ઊર્મિલ રેખાબહેન જીવનની ફીલોસોફી તરીકે કહે છે, “  જીવન એક આધ્યાત્મિક સફર છે અન્ય જીવનયાત્રીઓ સાથેના સંબંધોમાઆપણે આપેલા ભાવોના એવા જ પ્રતિભાવો આપણને મળે છે તેથી જો શુદ્ધભાવો આપીએ તો શુદ્ધ સંબંધો વીકસે. અન્યના દોષો જોવાથી આપણા પોતાનાઅંતરની શુદ્ધિ જ આપણે ગુમાવીએ છીએ. અન્યના ગુણ અને પોતાના દોષજોવાની દ્રષ્ટિ કેળવવાથી દિલમાં પ્રકાશ પથરાય છે.”

પી. કે. દાવડા

 

 

( 599 ) બ્લોગ્સની આજકાલ …..પી.કે.દાવડા

આ અગાઉની પોસ્ટ નંબર ( 597 ) માં મારો એક લેખ +કાવ્ય  “મારે મન બ્લોગ અને બ્લોગીંગ શું છે .” તમે વાંચ્યું.આ પોસ્ટમાં મેં મારા બ્લોગર તરીકેના ત્રણ વર્ષના અનુભવોનું તારણ એમાં રજુ કર્યું છે. 

એના અનુસંધાનમાં આજની પોસ્ટમાં શ્રી પી.કે.દાવડા એ મોકલેલ લેખ બ્લોગ્સની આજકાલ “ એમના આભાર સહીત પ્રસ્તુત છે.

શ્રી દાવડાનો પોતાનો કોઈ બ્લોગ નથી પણ તેઓ વર્ષોથી ઘણા બ્લોગમાં એમના લેખો /કાવ્યો મોકલતા હોય છે. ઘણા બ્લોગર મિત્રો સાથે એમને નજીકનો સંબંધ છે. એમના આ લેખમાં બ્લોગ અને બ્લોગરો સાથેના એમના વર્ષોના અનુભવનું તારણ પ્રસ્તુત કર્યું છે .તમને એ જરૂર વાંચવું ગમશે.

એમનો આ ટૂંકો પણ મનનીય લેખ વાંચ્યા પછી તમે શ્રી દાવડાજીને ઓડિયો અને વિડીયોમાં એમની વિવિધ કૃતિઓને  રજુ કરતા સાંભળી/જોઈ શકશો.

વિનોદ પટેલ 

===================================

બ્લોગ્સની આજકાલ -શ્રી પી.કે.દાવડા

P.K.DAVDA

P.K.DAVDA

૨૦૦૫ની આસપાસ ગુજરાતી બ્લોગ્સની શરૂઆત થઈ.જોતજોતામાં  બ્લોગ્સ લોકપ્રિય થઈ ગયા. ૨૦૧૨ સુધીમાં તો બ્લોગ્સ લોકપ્રિયતાની પરાકાષ્ટાએ પહોંચી ગયા. Inverted Parabola ની આ ટોચ હતી. અહીંથી એની લોકપ્રિયતામાં ઓટ આવવા લાગી. 

આજની હકીકત કંઈક આવી છે. 

બ્લોગના સંચાલકો અને લેખકો ઈમેઈલથી વાચકોને આમંત્રણ મોકલે છે કે મારા બ્લોગ ઉપર પધારો. આમત્રંણને માન આપી કેટલાક લોકો બ્લોગમાં જઈ ચાંદલાના રૂપમાં કંઈપણ વાંચ્યા વગર Like નું બટન દબાવી આવે છે.એનાથી ‘મોટો ચાંદલો’ કરવો હોય તો ‘સરસ’, ‘બહુ સરસ’ કે કંઈક આવું પ્રતિભાવ રૂપે લખી આવે છે, એક પણ શબ્દ વાંચ્યા વગર. કેટલાક આમંત્રણ આપનારા ચાંદલો ન આપનારાને ફરી ફરી આમંત્રણના ઈમેઈલ મોકલ્યા કરે છે 

આવું કેમ છે ? ‘ફેસબુક’, ‘ટ્વીટર’ અને ‘વોટ્સએપ’,રીયલ ટાઈમ’ જાણવા જેવું બધું જ, અતિ ટુંકાણમાં જણાવી દે છે. આને લીધે વાંચકોની લાંબા લખાણ વાંચવાની આદતમાં ફેરફાર થવા લાગ્યા છે. Sweet & Short ના જમાનાએ પકડ જમાવવાની શરૂઆત કરી દીધી છે. સાહિત્ય કરતાં માહિતીનું મહત્ત્વ વધવા લાગ્યું છે. મોબાઈલના નાનકડા સક્રીન પર લાંબા લખાણ વાંચવા સગવડભર્યા પણ નથી. ડેસ્કટોપ અને લેપટટોપ કરતાં મોબાઈલ ઉપર સરફીંગ કરવાવાળાની સંખ્યા અનેક ગણી વધી ગઈ છે. આજે સિનીયરો પણ સ્માર્ટ ફોન વાપરતા થઈ ગયા છે, એટલે તેઓ પણ પહેલાંની જેમ લેપટોપ લઈ લાંબાં લખાણો વાંચતા નથી 

બીજું એક કારણ એ પણ હોઈ શકે, કે અસલી (જુનું ) હતું તે બધું પીરસાઈ ચૂક્યું છે, નવામાં જુના જેવો સ્વાદ નથી, અને તેથી લોકો એના ઉપર નજર કરી લે છે; પણ ફરી ફરીને માણતા નથી, કે અન્ય લોકો સાથે એની ચર્ચા પણ કરતા નથી. બ્લોગ્સની સંખ્યા એટલી વધારે છે કે શું વાચવું, ક્યાં વાંચવું વગેરેમાં સમય વપરાઈ જાય છે અને પરિણામે વાંચવાનું જ રહી જાય છે. 

હજી પણ કેટલીક જગ્યાએ ઈંટરનેટનો ચાર્જ ડાઉનલોડના વોલ્યુમ પ્રમાણે (per MB) લેવામાં આવે છે. સારું શોધવામાં જ એટલા બધા પૈસા ખર્ચાઈ જાય છે કે પછી લાંબું વાંચવું પોષાતું નથી. 

હજી પણ જે મુદ્દાસર ટુંકમાં લખે છે, તેમનાં લખાણ વંચાય છે.

પી. કે. દાવડા,ફ્રીમોન્ટ,

-CA-USA

============================

ઓડિયો -વિડીયો પર શ્રી પી.કે.દાવડા 

નીચેની લીંક ઉપર ક્લિક કરી તમે દાવડાજી ના  “કવિતા” વિષય ઉપર પાંચ ઓડિયો સાંભળી શકશો. આ સાંભળીને ગુજરાતી માધ્યમમાં ભણેલા લોકોની જૂની યાદો તાજી થશે.

શ્રી પિ.કે.દાવડાને આ ઓડિયો લીંક ઉપર સાંભળો . 

આ લીંક ઉપર શ્રી પી.કે.દાવડા ને વિડીયો માં સત્સંગ કરતા જુઓ/સાંભળો.

( 598 ) મજા જે હોય છે ચુપમાં – ગઝલાવલોકન – ૫

સહૃદયી મિત્ર શ્રી સુરેશભાઈ જાનીએ  છેલ્લા સાત આઠ વરસથી  બ્લોગ જગતમાં એમના લેખો/ કવિતાઓ લખી/ વાંચી; કોમેન્ટો મેળવી/ આપી ગુજરાતી બ્લોગ જગતમાં સારું નામ કમાયા છે .હવે આવું  એમના બ્લોગોનું એમને મતે “વળગણ ” ઓછું કરી, પ્રતિદિન આંતર યાત્રી થતા જાય છે.

આમ હોવા છતાં મારી વિનંતીને માન આપી વિનોદ વિહાર માટે એમણે યથાવકાશે ગઝલાવલોકનો લખવાનું સ્વીકાર્યું છે એ બદલ હું એમનો અત્યંત આભારી છું.

 આજની પોસ્ટમાં પ્રસ્તુત ગઝલાવલોકન – ૫ માં સુરેશભાઈ જાણે કે એમની જ, ચુપ રહેવાની-આર્ટ ઓફ સાયલન્સ! ની વાત કરતી “આસીમ” રાંદેરીની ગઝલ લઈને હાજર થયા છે .

પ્રશંસામાં નથી હોતી કે નિંદામાં નથી હોતી.
મઝા જે હોય છે ચુપમાં, તે ચર્ચામાં નથી હોતી.

જાણીતા ગઝલકારની આ સુંદર ગઝલને મનહર  ઉધાસના સુરીલા કંઠે ગવાતાં સૂર  શબ્દો અને સંગીત ના માફકસરના મેળવણથી ગઝલ ખુબ દીપી ઉઠી છે .તમને એ માણવી જરૂર ગમશે .તમને ગઝલ કેવી લાગી એ પણ જણાવશો.

વિનોદ પટેલ

=========================

પ્રશંસામાં નથી હોતી કે નિંદામાં નથી હોતી.
મઝા જે હોય છે ચુપમાં, તે ચર્ચામાં નથી હોતી.

અનુભવ એ પણ ‘આસીમ’ મેં કરી જોયો છે જીવનમાં,
જે ઊર્મિ હોય છે તાપીમાં, ગંગામાં નથી હોતી.

– ‘આસીમ’ રાંદેરી

અહીં એ ગઝલ આખી વાંચો.(શ્રી. મનહર ઉધાસે નહીં ગાયેલ શેર પણ માણો.)

     સાત આઠ વરસ બ્લોગ જગતમાં લેખો/ કવિતાઓ લખી/ વાંચી; કોમેન્ટો મેળવી/ આપી … હવે ચુપ રહેવાનો મહિમા; આર્ટ ઓફ સાયલન્સ!

      અંતરયાત્રાનું એક પ્રદાન – ભાવજગતની અભિવ્યક્તિ નહીં; આખુંને આખું એ જગત જ, રોમે રોમમાં રમમાણ. જેમ જેમ એમાં ડુબકી વધારે ને વધારે સમય રહેતી થાય; તેમ તેમ ઝાંઝવાના જળ જેવા ‘ગંગાજળ’ માટે કોઈ વલોપાત નહીં. અંદર રહેલા, પોતીકા, તાપીના શીતળ જળનો આકંઠ આસ્વાદ.

( 597 ) મારે મન બ્લોગ અને બ્લોગીંગ શુ છે ? …..વિનોદ પટેલ

 આજના ડીજીટલ સાયબર યુગમાં ગુજરાતી સાહિત્યના પ્રચાર અને પ્રસાર માટે પ્રિન્ટ મીડિયાની સાથે સાથે  બ્લોગ વિશ્વ પણ એક અગત્યનું સાધન બની ગયું છે .

પહેલાં જે અખબારો અને સામયિકો લોકો પૈસા ખર્ચીને મંગાવીને વાંચતા હતા એ લગભગ બધું જ સાહિત્ય ઈન્ટરનેટમાં  કોમ્પ્યુટરના કી-બોર્ડ ઉપર આંગળીનું ટેરવું દબાવતાં જ વિના મુલ્યે વાંચવા માટે ઉપલબ્ધ બન્યું છે .

વિશ્વભરમાં કેટલા બધા ગુજરાતીઓ વ્યવશાય અર્થે સપરિવાર રહે છે ? એમાંના ઘણા ખરા ગુજરાતીઓને એમના વ્યવસાયોમાં વ્યસ્ત રહેવા છતાં જીવન ઉપયોગી સાહિત્ય પોતાની ગુજરાતી ભાષામાં વાંચવાની ભૂખ પડેલી હોય છે,એને બ્લોગના માધ્યમથી સારી રીતે સંતોષી શકાય છે .

ખાસ કરીને પરદેશમાં નિવાસી બનેલા નિવૃત વયોવૃદ્ધ ગુજરાતી ભાષી સજ્જનો માટે તો ગુજરાતી બ્લોગ જગત એક આશીર્વાદ સમાન છે જે એમના તરફથી મળતા પ્રતિભાવોમાંથી જોઈ શકાય છે.ગુજરાતી બ્લોગ વિશ્વ આજે કુદકે અને ભૂસકે વિસ્તૃત થતું જાય છે એનું આ જ મુખ્ય કારણ છે .

 આ બધા ગુજરાતી બ્લોગોમાં રોજે રોજ એટલું બધું સાહિત્ય વાંચવા માટે ઉપલબ્ધ હોય છે કે શું વાંચવું , શુ ના વાંચવું એની મીઠી મુંઝવણ અનુભવાતી હોય છે .આજે ૧૦૦૦ + એકલા ગુજરાતી બ્લોગ જ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.ગુજરાતી બ્લોગ વિશ્વમાં જેને ખરેખર સારા કહી શકાય એવા કેટલાક બ્લોગો ગુજરાતી ભાષા અને એની અસ્મિતા માટે બહુ જ સુંદર કામ કરી રહ્યા છે. 

દરેક બ્લોગર મિત્રો એમની રીતે સાહિત્યની સામગ્રી પીરસી રહ્યા છે.વિશાળ બ્લોગ રૂપી સમુદ્રમાં ડૂબકી મારીને આજે ગુજરાતીઓ સાહિત્યરૂપી મોતીઓ પ્રાપ્ત  કરવાના સતત પ્રયત્નો કરી રહ્યા છે .

મારા બ્લોગિંગના ત્રણ વર્ષના અનુભવ ઉપરથી મારે મન બ્લોગીંગ અને બ્લોગનું શું મહત્વ છે એને મારી નીચેની ત્વરિત અછાંદસ કાવ્ય રચનામાં પ્રસ્તુત કરેલ છે.

 બ્લોગ અને બ્લોગીંગ 

બ્લોગીંગ એ જન હિતાર્થે  કરવા જેવી  એક સેવા છે

જીવન સંધ્યાએ રમવા જેવી એક ઉપયોગી રમત છે

બ્લોગ મિત્રો સાથે અંતરનો તાર જોડવાનું સાધન છે

સરખા સાહિત્ય રસિકો સાથે ચર્ચા કરવાનો ચોતરો છે

સુતેલા સાહિત્ય રસને ઢંઢોળીને જગાડવાની ચાવી છે

સાહિત્ય રસની તરસ છીપાવવા માટેની એક પરબ છે

ગમતાનો ગુલાલ કરવા માટેની ગુલાલ ભરી થાળી છે

જીવન પોષક સાહિત્ય વાંચવા માટેનો એક ખજાનો છે

 ગુજરાતીને ગુજરાતીતા સાથે જોડતી કડી એક બ્લોગ છે

બ્લોગ એક મનોરમ્ય ગદ્ય પદ્ય ફૂલોની  ફૂલવાડી છે

સાહીત્ય બાગના ફૂલોની મહેંક ફેલાવતો એક પવન છે

મનને કોરતી એકલતા દુર કરવાનું અકસીર ઓસડ છે 

બ્લોગીંગને  એક  મેડીટેશન કહો યા તો એક યોગ છે

નિવૃતિનો સદુપયોગ કરવાની એક ઉત્તમ પ્રવૃત્તિ છે

ગદ્ય પદ્ય સર્જન અને વાંચન બાદની આનંદયાત્રા છે   

વિનોદ પટેલ

————————————————

મુંબાઈ,વાશીમાં રહેતા અને પત્રકારત્વ અને સામયિકોનો બહોળો અનુભવ ધરાવતા શ્રી જીતેન્દ્ર પાઢ અમેરિકા, પોર્ટ લેન્ડમાં રહેતા એમના પુત્રને ત્યાં અવાર નવાર આવતા હોય છે.

એમની અમેરિકાની ત્રીજી વારની યાત્રામાં એમની એકાંતની પળોમાં ઈન્ટરનેટ અને ગુજરાતી ભાષાના ઓન લાઈન સાહિત્ય -બ્લોગ વિશ્વ- નો અભ્યાસ કર્યા પછી એમના અનુભવની વાતો એમણે અક્ષરનાદ બ્લોગમાં પ્રકાશિત એમના એક લેખમાં કરી છે.

આજની પોસ્ટના સંદર્ભમાં અક્ષરનાદ અને લેખકના આભાર સાથે  એમનો લેખ નીચેની લીંક ઉપર વાંચવા જેવો છે.

વિદેશની અટારીએથી….. વેબ જગતનું વાંચન …..જિતેન્દ્ર પાઢ 

( 596 ) થેંક્સ ગીવિંગ ડે નાં અભિનંદન / શ્રી હરનીશ જાનીના હાસ્ય લેખો

 (Pl. Click and watch video of your Thanks Giving Greeting Card Messages 

અમેરિકામાં અને કેનેડામાં દર વરસે નવેમ્બર મહિનાના ચોથા ગુરુવાર ને થેન્ક્સ ગીવીંગ ડે (આભાર પ્રગટ દિવસ )તરીકે ઉજવવાનો રીવાજ વર્ષોથી ચાલ્યો આવે છે .

થેંક્સ ગીવીગ ડે નો આવિર્ભાવ કેવી રીતે થયો એનો ઈતિહાસ આ વિડીયોમાંથી જાણવા મળશે.  

આ દિવસે લોકો મા -બાપ , કુટુંબી જનો અને સ્નેહી-મિત્રોને હળે મળે છે અને ખાવા-પીવાની મિજબાનીઓ યોજી રજાનો આનંદ માણે છે.આ દિવસથી ક્રિસમસ સુધી અમેરિકામાં ઉત્સવ જેવો માહોલ છવાઈ જાય છે.રજાઓના  આનંદ પ્રમોદ સાથે સ્ટોરોમાં અવનવી ચીજ વસ્તુઓની  ખરીદી માટે ગીર્દી જોવા મળે છે.

આ દિવસે ગરીબો તથા હોમલેસ લોકોને માટે ભોજન વ્યવસ્થા તથા દાન કરી પ્રભુનાં આ કમનશીબ બાળકો પ્રત્યે દયા  ભાવ દર્શાવાય  છે.બાઈબલમાં જીસસ ક્રાઈસ્ટે પણ કહ્યું છે “ જેની પાસે આપવાની હીંમત નથી તે લેવાને માટે પણ પાત્ર નથી.”

સંત તુલસીદાસના આ દુહામાં પણ દયાભાવ રાખવાની  શીખ એમણેઆપી છે.

દયા ધરમકા મૂલ હૈ , પાપ મૂલ અભિમાન

 તુલસી દયા ન છાંડીએ, જબ લગ ગટમેં પ્રાન

આ દિવસે પરમ કૃપાલુ પરમાત્માએ મનુષ્ય જાતને  આપેલ અગણિત ભેટો અને કરેલ ઉપકારો બદલ એને યાદ કરી એનો આદરથી આભાર માનવાનો પણ દિવસ છે .

થેંક્સ ગીવીગ ડે (આભાર પ્રગટ દિવસ)ના સ્પીરીટને  વ્યક્ત કરતી મારી આ કાવ્ય રચના આપને વાંચવી ગમશે.

ઓ પ્રભુ ,તારો આભાર !

અન્ન અને વસ્ત્ર આપવા માટે પ્રભુ તારો આભાર,

સવારે સૂર્યપ્રકાશમાં જગાડવા માટે તારો આભાર,

માથે છત્ર અને રાત્રે આરામ માટે તારો આભાર,

સ્નેહીજનો અને મિત્રોના પ્રેમ માટે તારો આભાર,

આમ અગણિત ઉપકારો છે જીવનમાં ,પ્રભુ તારા,

કેટલા ઉપકારો માટે માનું આભાર,એ સમજાય ના .

-વિનોદ પટેલ 

આ થેન્ક્સ ગીવિંગ ડે (આભાર પ્રગટ દિવસ )નો સ્પીરીટ

અને એનો આનંદ સૌને મુબારક હો.

HAPPY THANKSGIVING DAY 2014  

===============================

 ‘ગુજરાતમીત્ર’ દૈનીક માં શ્રી હરનીશ જાનીના હાસ્ય લેખો 

થેંક્સ ગીવીંગના આ જન ઉત્સવ પ્રસંગે સુરતના અખબાર ‘ગુજરાતમીત્ર’ દૈનીકની બુધવારીય પુર્તી ‘દર્પણ’માં ન્યુ જર્સી નિવાસી હાસ્ય–લેખક હરનીશ જાનીની કૉલમ ‘ફીર ભી દીલ હૈ હીન્દુસ્તાની’ માં તારીખ ૨૬ મી નવેમ્બરના રોજ પ્રકાશીત એક હળવો લેખ નીચેની પી.ડી.એફ ફાઈલની લીંક ઉપર ક્લિક કરીને માણો

થેંક યુ ફોર શોપીંગ -થેંકસ ગીવીંગ -હરનીશ જાની -G.M.-DP-2014-11-26 

હરનીશભાઈના હાસ્ય લેખો દર બુધવારે ગુજરાત મિત્રમાં એમની  ‘ફીર ભી દીલ હૈ હીન્દુસ્તાની’ કોલમમાં નિયમિત પ્રકાશિત થતા રહે છે.

આ બધા લેખોની પિ.ડી.એફ.ફાઈલની લીંક મોકલવા માટે સુરતના મારા મિત્ર શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જરનો અને હાસ્ય લેખક શ્રી હરનીશભાઈનો આભારી છું. 

ગુ.મી.માં  આ અગાઉ પ્રગટ એમના આ ત્રણ લેખ પણ તમને વાંચવા ગમશે.

ક્રિસમસ એક અમેરિકન દિવાળી -હરનીશ જાની ..ગુ.મી…૧૧-૧૯-૧૪

 અમેરિકામાં પોલીસ સામે પાકીટ ખોલો તો જેલ ભેગા થવાનો વારો આવે.-હરનીશ જાની ..ગુ.મી. ..૧૧-૧૨ -૧૪ 

 ‘મેરા લાલ દુપટ્ટા ખાદી કા...હરનીશ જાની..ગુ.મી….૧૧-૫-૧૪

 સંપર્ક  

harnishjani5@gmail.com

Phone 609-585-0861 * Cell 609-577-7102

 

 

 

( 595 ) વિશ્વશાંતિના ‘મનુ’નીય વિચારો…… (સમય-સંકેત)……દિવ્યેશ વ્યાસ

“યુદ્ધ પહેલાં માણસોના હૃદયમાં શરૂ થાય છે ને ત્યાં જ તેને ડામવું જોઈએ. વ્યક્તિઓના હૃદયમાં જ પરિવર્તન કરવાની રીત માનવજાત જમાનાઓથી શોધતી આવી છે, કારણ કે વ્યક્તિ પોતે આક્રમણ ન કરે, કે આક્રમક ન હોય તો તોપો જાતે કાંઈ ફૂટવા માંડતી નથી.”

–મનુભાઈ પંચોળી ‘દર્શક’

દુનિયાએ પહેલી વખત જોયેલું વિશ્વવ્યાપી અને અત્યંત વિનાશક એવા પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધનું શતાબ્દી વર્ષ ગત ૪ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૪થી શરૂ થયું છે. પરમ દિવસે એટલે કે ૧૧ નવેમ્બરના રોજ પ્રથમ વિ

darshakશ્વયુદ્ધ પૂર્ણ થયાની વર્ષગાંઠ પણ મનાવાશે. ઈ.સ. ૧૯૧૪થી ૧૯૧૮ સુધી,એમ ચારેક વર્ષ લાંબા ચાલેલા આ યુદ્ધમાં એક અંદાજ પ્રમાણે આશરે ૮૫ લાખથી વધુ સૈનિકો અને ૭૦ લાખ જેટલા સામાન્ય લોકોનાં મોત થયાં હતાં. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધને લીધે વેરાયેલા જાન-માલના વિનાશ પછી દુનિયાને ડહાપણ લાધ્યું હતું કે યુદ્ધ માનવજાત માટે કેટલું ખતરનાક છે. ફરી ક્યારેય યુદ્ધ ન થાય એ રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કરારો કરવામાં આવ્યા હતા અને જર્મની સહિતના દેશો પર અમુક પ્રકારના પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હતા. જોકે, આ શરતો અને સંધિઓએ જ બીજા વિશ્વયુદ્ધનાં બીજ વાવ્યાં હોવાનું કહેવાય છે. દુનિયાએ થોડાં જ વર્ષો પછી બીજા વિશ્વયુદ્ધના સાક્ષી અને પીડિત બનવું પડયું.

બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી વચ્ચેના ગાળામાં શીત યુદ્ધ દરમિયાન દુનિયા બે જૂથમાં વહેંચાઈ હતી, પણ સામસામી આવી નહોતી. આમ તો આજદિન સુધી ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ થયું નથી, પરંતુ દુનિયાભરમાં ઠેકઠેકાણે ચાલતાં નાનાં-મોટાં યુદ્ધ કે સંઘર્ષને કારણે રોજેરોજ અનેક લોકો જાન ગુમાવી રહ્યા છે, એ દુઃખદ સચ્ચાઈ છે.દુનિયાએ વાર્યે નહીં તો હાર્યે એક ને એક દિવસ તો યુદ્ધ અને સંઘર્ષનો માર્ગ છોડીને રચનાનો, સર્જનનો, શાંતિનો માર્ગ શોધવો જ પડશે.

પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધની શતાબ્દીની સમાંતરે રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રકથી લઈને પદ્મભૂષણ જેવા પુરસ્કારોથી પોંખાનારા કેળવણીકાર અને સાહિત્યકાર મનુભાઈ પંચોળી ‘દર્શક’ની જન્મ શતાબ્દી પણ ઊજવાઈ રહી છે. ‘સોક્રેટિસ’ અને ‘ઝેર તો પીધાં જાણી જાણી’ જેવી મહાન નવલકથા લખનારા મનુભાઈ મૂળે તો ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિના જાણતલ હતા. ગાંધી વિચારોમાં પ્રબળ નિષ્ઠા ધરાવતા મનુભાઈએ શિક્ષણ અને સાહિત્ય થકી સમાજને ઢંઢોળવા અને કેળવવાનું કાર્ય આજીવન કર્યું હતું. પરમ દિવસે પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધની પૂર્ણાહુતિની વર્ષગાંઠ છે ત્યારે દર્શકદાદાના વિશ્વશાંતિ અંગેના વિચારોને વાગોળવાની એક તક ઝડપવા જેવી છે.

યુદ્ધના ઉકેલ અને વિશ્વશાંતિ સ્થાપવાનાં સૂચનો રજૂ કરતાં મનુભાઈનાં ચાર વ્યાખ્યાનોને સંપાદિત કરીને મોહન દાંડીકર અને પ્રવીણભાઈ શાહે ‘વિશ્વશાંતિની ગુરુકિલ્લી’ નામે એક પુસ્તિકા તૈયાર કરેલી છે. આ પુસ્તિકામાં મનુભાઈએ અત્યંત આત્મવિશ્વાસપૂર્વક સમજાવ્યું છે કે બાળકોના ઉછેર અને કેળવણીમાં વિશેષ કાળજી રાખીને જ વ્યક્તિગત અને વૈશ્વિક સ્તરે શાંતિની સ્થાપના શક્ય બનશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે બાળકનો ઉછેર અને કેળવણી એ રીતે થવાં જોઈએ કે તેના મનમાં અજંપો કે અપરાધનાં નહીં પણ સંવેદના અને સર્જનનાં બીજ રોપાય.

એક પ્રવચનમાં દર્શકદાદાએ કહ્યું છે, “બાળકને સ્વાનુભવની બારાક્ષરી પર અનંતનો પરિચય થાય છે. અનુભવે એને ભાન થશે કે જગતમાં સજીવ-નિર્જીવ બે વસ્તુ છે. ઝાડને પાણી પાવું પડે છે. દેડકા,કીડીને પણ સુખ-દુઃખનો અનુભવ થાય છે. હું અને આ કૂતરું બંને સગાં છીએ. બંનેનાં સુખદુઃખ સમાન છે. આવી સંવેદના બાળકમાં જાગશે તો જગતમાં શાંતિ થશે. આપણે શાંતિ સ્થાપવા માટે અનેક પ્રયત્નો કરીએ છીએ, આંદોલનો ચલાવીએ છીએ, પણ છતાંય શાંતિ સ્થપાતી નથી, કારણ કે બાળપણમાં માણસના ચિત્તમાં આ સમભાવના, સંવેદનાને પ્રગટ થવાની તક મળી નથી, ક્રમિકતાનો અનુભવ નથી મળ્યો, ચિત્તમાં પરભાવના ઉછરતી રહી છે. પછી મોટી ઉંમરે ઘણીય મથામણ કરો, ભાગવત-ગીતાની પારાયણો કરો, પણ ખેતરના દાણા ચરી ગયા પછી ખેડૂત ઘણાય હોંકારા-પડકારા કરે તેવી આ વાત છે.”

બાળકોમાં આક્રમકતાને ઉત્તેજન નહીં આપવાની અપીલ કરતાં મનુભાઈએ કહ્યું હતું, “માસ્તર બાળકની હથેળીમાં આંકણી મારે છે ત્યારે વિદ્રોહનાં બીજ ચિત્તમાં વવાઈ જાય છે. બેઝિક રૂટ્સ ઓફ એગ્રેસન બાળચિત્તમાં વાવીએ અને પછી શાંતિ માટે રાત’દી દોડા કરીએ તો કેમ ચાલે? જે ચિત્તમાં વિરોધોનાં, વિદ્રોહનાં જાળાં નથી, તે લડવા માટે ઉત્સુક નહીં થાય. એટલે શાંતિનું સાચું ક્ષેત્ર બાળપણ છે. તમે (શિક્ષકો) સાચા શાંતિસૈનિક છો.”

મનુભાઈ માને છે, “અવકાશયાનો, ઉપગ્રહો, આઈસીબીએમ એ બધાએ શિવનું ક્ષેત્ર નથી વધાર્યું. શક્તિનું વધાર્યું છે… શક્તિ વધી તેના પ્રમાણમાં શિવત્વ વધ્યું નથી. આથી મેં કહ્યું કે મોટી શોધ અણુ કે પરમાણુ શક્તિને હું નથી ગણતો. છેલ્લાં પચાસ વર્ષમાં થયેલી મોટામાં મોટી શોધ હું બાલશિક્ષણશાસ્ત્રની ગણું છું. મારી અફર શ્રદ્ધા છે કે જો માનવજાતને મુક્તિનો અનુભવ લેવો હશે, તો તેણે બાલશિક્ષણની આ શોધ પાસે આવવું પડશે. ત્યારે જ શાંતિનું ક્ષેત્ર વિસ્તરશે, ત્યારે જ મુક્તિનું સાચું પ્રભાત ઊઘડશે.”

યુદ્ધ પહેલાં માણસોના હૃદયમાં શરૂ થાય છે ને ત્યાં જ તેને ડામવું જોઈએ. વ્યક્તિઓના હૃદયમાં જ પરિવર્તન કરવાની રીત માનવજાત જમાનાઓથી શોધતી આવી છે, કારણ કે વ્યક્તિ પોતે આક્રમણ ન કરે, કે આક્રમક ન હોય તો તોપો જાતે કાંઈ ફૂટવા માંડતી નથી.” મનુભાઈનો કહેવાનો સાર એટલો જ હતો કે બાળકનો ઉછેર અને કેળવણી એ રીતે થવાં જોઈએ કે તેના મનમાં અજંપો, અપરાધનાં કે આક્રમકતાનાં નહીં પણ સંવેદના અને સર્જનનાં બીજ રોપાય તો અને ત્યારે જ વિશ્વશાંતિનું સપનું સાકાર થશે.

divyeshvyas.amd@gmail.com

આભાર -સૌજન્ય : સંદેશ.કોમ, દિવ્યેશ વ્યાસ