વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Daily Archives: જાન્યુઆરી 29, 2017

( 1007 ) હિન્દી કવિ સ્વ.હરિવંશરાય બચ્ચનનું એક સુંદર હિન્દી કાવ્ય અને એનો ગુજરાતી અનુવાદ ….

Harivansh Rai Bachchan

Harivansh Rai Bachchan

સુપરસ્ટાર અમિતાભ બચ્ચન ( બીગ-બી)ના પિતાશ્રી સ્વ.હરિવંશરાય બચ્ચન હિન્દી સાહિત્યના મશહુર કવિ તરીકે જાણીતા છે. નેટ યાત્રા કરતાં કરતાં એમની એક હિન્દી કાવ્ય રચના વાંચી જે મને ગમી ગઈ.

મૂળ હિન્દી રચના અને એનો ગુજરાતીમાં કરેલો મારો અનુવાદ નીચે પ્રસ્તુત છે.ત્યારબાદ આ કાવ્ય પઠનનો વિડીયો પણ મુક્યો છે, એમાં આખું કાવ્ય સાંભળી શકાશે.

A beautiful poem by  हरिवंशराय बच्चन

बैठ जाता हूं मिट्टी पे अक्सर…

क्योंकि मुझे अपनी औकात अच्छी लगती है..

मैंने समंदर से सीखा है जीने का सलीक़ा,

चुपचाप से बहना और अपनी मौज में रहना ।।

ऐसा नहीं है कि मुझमें कोई ऐब नहीं है

पर सच कहता हूँ मुझमे कोई फरेब नहीं है

जल जाते हैं मेरे अंदाज़ से मेरे दुश्मन क्यूंकि एक मुद्दत से मैंने

न मोहब्बत बदली और न दोस्त बदले .!!.

एक घड़ी ख़रीदकर हाथ मे क्या बाँध ली..

वक़्त पीछे ही पड़ गया मेरे..!!

सोचा था घर बना कर बैठुंगा सुकून से..

पर घर की ज़रूरतों ने मुसाफ़िर बना डाला !!!

सुकून की बात मत कर ऐ ग़ालिब….

बचपन वाला ‘इतवार’ अब नहीं आता |

शौक तो माँ-बाप के पैसो से पूरे होते हैं,

अपने पैसो से तो बस ज़रूरतें ही पूरी हो पाती हैं..

जीवन की भाग-दौड़ में –

क्यूँ वक़्त के साथ रंगत खो जाती है ?

हँसती-खेलती ज़िन्दगी भी आम हो जाती है..

एक सवेरा था जब हँस कर उठते थे हम

और आज कई बार

बिना मुस्कुराये ही शाम हो जाती है..

कितने दूर निकल गए,

रिश्तो को निभाते निभाते..

खुद को खो दिया हमने,

अपनों को पाते पाते..

लोग कहते है हम मुस्कुराते बहोत है,

और हम थक गए दर्द छुपाते छुपाते..

“खुश हूँ और सबको खुश रखता हूँ,

लापरवाह हूँ फिर भी सबकी परवाह

करता हूँ..

मालूम है कोई मोल नहीं मेरा,

फिर भी,

कुछ अनमोल लोगो से

रिश्ता रखता हूँ…!

–हरिवंशराय बच्चन

ગુજરાતી અનુવાદ 

 આ ધરતીની માટી પર હું બેસી જાઉં છું હમેશાં ,

કેમ કે મારા મૂળ સાથે જોડાએલી હોઈ મને એ ગમે છે.

સમુદ્ર પાસેથી જીવવાની રીતનો એ પાઠ હું શીખ્યો છું કે,

ચુપચાપ વહેતા રહેવું અને પોતાની મોજમાં જ રહેવું,

એવું રખે માનતા કે મારામાં કોઈ દોષ નથી,

પણ સાચું કહું છું કે મારામાં કોઈ દગો નથી.

મારી રહેણી કરણીથી મારા દુશ્મનો ઈર્ષ્યાથી બળી જાય છે,

કેમ કે, ઘણો સમય થયો,મેં નથી બદલ્યા મારા મિત્રો

કે નથી બદલ્યો મારો એમના પ્રત્યેનો મારો પ્રેમ,

એક ઘડિયાળ ખરીદીને મારા હાથે બાંધી ત્યાં તો,

સમય મારી પાછળ જ પડી ગયો છે જાણે !

વિચાર્યું હતું કે એક ઘર બનાવીને આરામથી બેસીશ,

પરંતુ ઘરની જરૂરીઆતોએ તો મને એક મુસાફર જ બનાવી દીધો !!

ઓ ગાલીબ તું આરામની તો વાત જ ના કરતો,

બાળપણની રવિવારની રજાની મજાનો સમય હવે નથી રહ્યો.

મા-બાપની કમાણીમાંથી તમારા મોજશોખ પુરા થાય છે,

ફક્ત જરૂરીઆતો જ માંડ પૂરી થાય છે,પોતાના કમાયેલા પૈસામાંથી.

જીવનની આ ભાગ-દોડ પાછળ, સમય સાથે,

જીવનનો આનંદ કેમ ખોવાઈ જતો હશે ?

હસી-ખુશીની જિંદગી પણ કેમ ખાટી બની જાય છે?

એવી પણ સવારો હતી જીંદગીમાં, જ્યારે હસીને ઉઠી જતો,

અને આજે હવે, એક સ્મિત કર્યા વિના જ સાંજ પડી જાય છે.

સંબંધો જાળવવામાં જ કેટલો દુર નીકળી ગયો છું હું ,

સ્વજનોને મેળવવામાં મારી જાતને જ હું ખોઈ બેઠો છું.

લોકો એમ કહે છે હું  હંમેશા ખુબ હસતો દેખાઉં છું,

પણ એમને ક્યાં એ ખબર છે કે,મારું દર્દ

છુપાવતાં છુપાવતાં જ હું બહુ થાકી ગયો છું !

હું ખુશ છું અને બીજાઓને ખુશ રાખું છું ,

હું પોતે બેદરકાર છું એમ છતાં બીજાઓની દરકાર રાખું છું,

મને ખબર છે કે મારૂ કોઈ મુલ્ય નથી ,એમ છતાં,

કેટલાક મુલ્યવાન લોકો સાથે સંબંધો જાળવી રહ્યો છું.

— હરિવંશરાય બચ્ચન  

અનુવાદ … વિનોદ પટેલ 

આ હિન્દી કાવ્યને હિન્દીના જાણીતા મોટીવેશનલ વક્તા Simerjeet Singh ના મુખેથી નીચેના વિડીયોમાં સાંભળીને તમે ખુશ થઇ જશો.એમના આ કાવ્ય પઠનના હેતુ વિષે તેઓ કહે છે :” Hindi is our national langauge, we want to promote our rich culture and literature. “

Baith Jata Hoon Mitti pe Aksar by Harivansh Rai Bachchan | Hindi Inspirational Poem

હિન્દી સાહિત્યની બીજી પ્રેરક રચનાઓનું પઠન કરતા મોટીવેશનલ વક્તા Simerjeet Singh ને એમની વેબ સાઈટ ની નીચેની લીંક પરના વિડીયોમાં સાંભળી શકશો.

http://www.simerjeetsingh.com/best-motivational-inspirational-videos.html

==================================

અગાઉ વિનોદ વિહારની પોસ્ટ નંબર ( 698 ) માં આ જ હિન્દી કવિ સ્વ.હરિવંશરાય બચ્ચનના એક બીજા જાણીતા કાવ્ય  जो बीत गई सो बात गई એના ગુજરાતી અનુવાદ સાથે અને બીજાં કાવ્યો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

નીચેની લીંક પર ક્લિક કરીને એ કાવ્યો પણ માણી શકાશે.

જે વાત ગઈ એ હવે પતી ગઈ … સ્વ. હરિવંશરાય બચ્ચન … અનુવાદ