વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની ઓન લાઈન આનંદ યાત્રા

Monthly Archives: સપ્ટેમ્બર 2017

1112- બાવડાંથી બોલતો મૂંગો પહેલવાન

વાચક મિત્રો,

મિત્ર શ્રી સુરેશ જાનીના બ્લોગ ”સૂર સાધના”માંથી આ લેખ સાભાર રી-બ્લોગ કરેલ છે.

મૂક-બધીર હોવા છતાં મહેનત કરી કુસ્તીબાજ બનનાર અને વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બની ગોલ્ડ મેડલો જીતનાર વીરેન્દ્રસિંહના જીવનની એમાં જે કથા છે એ પ્રેરક છે.આ વીરેન્દ્રસિંહ ખરા અર્થમાં વીરોમાં સિંહ છે.એને અને એની સિદ્ધિઓને સલામ.

આવી વ્યક્તિઓને અપંગ નહિ પણ દિવ્યાંગ કહેવા જોઈએ.They are not disabled but differently able,Physically challanged.

બાળપણથી મુક ,બધીર અને અંધ હોવા છતાં વિદુષી હેલન કેલર એની આંતરિક દિવ્ય શક્તિઓને વિકસાવીને વિશ્વમાં એનું નામ કાયમ કરી ગઈ છે એ સુવિદિત છે.એના આ અવતરણમાં એણે કેટલી સત્ય વાત કહી દીધી છે !

“When one door of happiness closes, another opens; but often we look so long at the closed door that we do not see the one which has been opened for us.”
—Helen Keller ,” We Bereaved, 1929”

-વિનોદ પટેલ

સૂરસાધના

લેખક – અનિલ હડિયાણવી , (મુંબાઈ સમાચાર)

vr1

      જ્યારે કોઇ વ્યક્તિમાં કોઇ શારીરિક ખોડ હોય ત્યારે ભગવાન એનામાં અન્ય ઘણાં ગુણો અને આવડતો ભરી આપીને એની શારીરિક કમીને પૂરી દે છે. ઇન્સાનની એક ઇન્દ્રિય ઓછું કામ કરે તો અન્ય ઇન્દ્રિયો વધુ સતેજ બની જતી હોય છે અને ઉપરવાળાની મહેરબાની વિના સંભવ પણ નથી. એટલે જ કદાચ પ્રજ્ઞાચક્ષુઓ સંગીત ક્ષેત્રે કમાલનું સર્જન કરી શકતા હશે. લોકો પોતાની નાની-નાની પરેશાનીથી દુ:ખી થાય હોય છે. ત્યારે એક એવી વ્યક્તિ પણ છે જેણે ક્યારે પોતાની શારીરિક કમજોરીને મન પર હાવી થવા નથી દીધી. ઊલટુ પોતાની પાસેની આવડતને ઉત્તમ રીતે વિકસાવીને દુનિયામાં દૃષ્ટાંત પૂરું પાડ્યું આ વાત એક મૂક-બધીર પહેલવાનની છે. સામાન્ય રીતે અખાડો જ પહેલવાનની દુનિયા હોય છે, પરંતુ આ પહેલવાને પોતાને અખાડાની બહાર લાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર મૂકી દીધી. એની પાસે વાચા નથી, પરંતુ તેણે પોતાનો બુલંદ અવાજ વિશ્વભરમાં પહોંચાડ્યો.

vr2

      ગુંગા પહેલવાન તરીકે જાણીતો થયેલો વિરેન્દ્ર સિંહ યાદવે…

View original post 957 more words

1111 – મશહુર પાર્શ્વ ગાયિકા ભારત રત્ન લતા મંગેશકરના ૮૮ મા જન્મ દિવસ પ્રસંગે અભિનંદન અને હાર્દિક શુભેચ્છાઓ.

સપ્ટેમ્બર ૨૮, ૨૦૧૭ એટલે ભારત રત્ન સુરસામ્રાજ્ઞી લતા મંગેશકરનો ૮૮ મો જન્મ દિવસ.( જન્મ તારીખ સપ્ટેમ્બર ૨૮, ૧૯૨૯, જન્મ સ્થળ ઇંદોર).

લતા મંગેશકરે એમની નાની ઉંમરે ૧૯૪૨થી સંગીતની આરાધના શરુ કરેલી એ સતત ૭૫ વર્ષ સુધી ચાલુ રાખી અને હજુ પણ ચાલુ છે એ એક મોટું આશ્ચર્ય છે ! તેઓ કહે છે હું હજુ ૧૮ વર્ષની હોઉં એમ મને મનથી લાગે છે.!

સંગીત સાથે જોડાયેલ એવો ભાગ્યે જ કોઈ એવૉર્ડ હશે જે લતા મંગેશકર પાસે નહિ હોય !અત્યાર સુધીમાં તેઓ લગભગ ૩૦૦૦૦  ગીતો એમના કોકિલ કંઠે ગાઈ ચૂક્યાં છે જે  એક વિક્રમ છે !

લતાજી એ ગુજરાતી ગીતો પણ ઘણાં ગાયાં જેવાં કે ,માને તો મનાવી લેજો રે, ઓધાજી રે મારા વાલાને વઢીને કે જોરે…..હે કાનુડા તોરી ગોવાલણ …દીકરી તો પારકી થાપણ કહેવાય ….વૈષ્ણવ જનતો ….જેવા લોકપ્રીય ગીતો, ભજનો,પ્રભાતિયાં વિગેરેનો સમાવેશ થાય છે.ખરેખર લતા મંગેશકર એ ભારત માટે એક મોટું ગૌરવ છે .

લતા મંગેશકરની જીવન ઝરમર એમનાં ગાયેલાં જાણીતાં ગીતો સાથે નીચેના વિડીયોમાં  જાણો અન માણો.

Lata Mangeshkar – Biography

લતા મંગેશકર અને આશા ભોંસલે ની સરખામણી  

[Bharat Ratna Lata Mangeshkar and her sister Asha Bhosle during her felecitation at Vileparle in Mumbai]

લતા મંગેશકર અને એમનાથી ચાર વર્ષ નાની બેન આશા ભોંસલેએ બોલીવુડમાં પાર્શ્વ ગાયિકા તરીકે હિન્દી ફિલ્મ સંગીતના ક્ષેત્રે ઘણા વર્ષોથી એમનું પ્રભુત્વ જાળવી રાખ્યું છે અને ફિલ્મ ક્ષેત્રે વિક્રમી સંખ્યામાં ગીતો ગાઈને અગત્યનું પ્રદાન કર્યું છે.આ બે બહેનોએ મેળવેલ સિધ્ધિઓ અદભુત છે એની વિગતો નીચેના વિડીયોમાં જોઈ શકાય છે.

Lata Mangeshkar V/s Asha Bhosle Comparison 2017 | Lata Mangeshkar 88th birthday special 2017

લતાજીએ લગભગ બધાજ જુના અને નવા પુરુષ ગાયકો જેવા કે મહમદ રફી,કિશોર કુમાર, મુકેશ વી. સાથે ગીતો ગાયાં છે . મુકેશને તેઓ ભાઈ તરીકે માનતાં હતાં.
નીચેના વિડીયોમાં મુકેશ સાથે લતાજીએ ગાયેલ ગીતો માણો.

Mukesh and Lata Mangeshkar Songs |Jukebox| -HQ

 

ફિલ્મી સંગીતના શોખીનો લતા મંગેશકરે એમના  સુરીલા કંઠે ગાયેલ  ઢગલાબંધ ગીતો યુ-ટ્યુબની આ લીંક ઉપર ક્લિક કરીને  સાંભળી શકશે.

 

નીચેના વિડીયોમાં લતા મંગેશકરનો બોલીવુડના જાણીતા ગીત લેખક જાવેદ અખ્તરએ એમના જન્મ દિવસે લીધેલ ઈન્ટરવ્યું ખુબ જ રસસ્પદ છે.

Lata Mangeshkar-Javed Akhtar Interview -Her Life In A Music

વડા પ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનો શુભેચ્છા સંદેશ   

PM Modi wishes ‘long and healthy life’ to Lata Mangeshkar on her 88th b’day .

ભારત રત્ન સુર સામ્રાજ્ઞી લતા મંગેશકરના ૮૮ મા જન્મ દિવસ પ્રસંગે  વિનોદ વિહાર સહર્ષ એમને અભિનંદન અને આરોગ્યમય દીર્ઘાયુ માટે અનેક હાર્દિક શુભેચ્છાઓ પાઠવે છે.

વિનોદ પટેલ , ૯-૨૮-૨૦૧૭ 

 

1110 – મૂર્ધન્ય સાહિત્યકાર શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માને અર્પણ થયું ‘સાહિત્ય રત્ન ગૌરવ પારિતોષિક’

મૂર્ધન્ય સાહિત્યકાર અને પીઢ પત્રકાર શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માને
ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીનું ‘સાહિત્ય રત્ન ગૌરવ પારિતોષિક’ અર્પણ થયું એ પ્રસંગનો અહેવાલ .


સૂરત તા. ૧૯: ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા સાહિત્ય ક્ષેત્રે સર્વોચ્ચ પ્રદાન માટેના સન્માન રૂપે ‘સાહિત્ય રત્ન ગૌરવ પારિતોષિક’ સુરતના મૂર્ધન્ય સાહિત્યકાર અને પીઢ પત્રકાર શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માને અકાદમીના પ્રમુખ અને પીઢ પત્રકાર શ્રી વિષ્ણુભાઈ પંડયાને હસ્તે શનિવાર, તા. ૧૬ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૧૭ની સાંજે અર્પણ કરાયું હતું. પોતાની નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે હોસ્પિટલને બિછાને ભગવતીકુમારને પારિતોષિક, રૂ. એક લાખનો ચેક અને શાલ સન્માન અર્પણ કરાયાં હતાં.

આ અર્પણ વિધિની જાહેર ઉજવણીનો સમારંભ ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી અને ‘કસ્તૂરી’ ત્રિમાસિક પ્રકાશનના સંયુક્ત ઉપક્રમે શનિવારની સાંજે રંગભવન, જીવન ભારતી, સુરતના ખીચોખીચ ભરેલા હોલમાં સાહિત્યપ્રેમીઓની હાજરીમાં થઇ હતી.

આ સમારોહના પ્રમુખ સ્થાને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીના પ્રમુખ પદ્મશ્રી વિષ્ણુભાઈ પંડયા અને અતિથિવિશેષ પદે લેખક-પ્રકાશક શ્રી નાનુભાઈ નાયક હતાં. આરંભમાં નરેશ કાપડીઆ દ્વારા બનેલી ‘સાહિત્ય રત્ન ભગવતીકુમાર કુમાર શર્મા’ નામક ફિલ્મ દ્વારા શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માના વિપુલ સાહિત્ય સર્જનનો ખ્યાલ આપવામાં આવ્યો હતો.

‘કસ્તૂરી’ના સંપાદક શ્રી રમણભાઈ જરીવાલાના આવકાર આપતાં તેમના માતૃભાષા અભિયાનમાં શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માની ભૂમિકા સ્પષ્ટ કરી તેમનો ઋણ સ્વીકાર કર્યો હતો. ત્યાર બાદ ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીના મહામાત્ર શ્રી મનોજ ઓઝા દ્વારા ‘સાહિત્યરત્ન ગૌરવ પારિતોષિક’ની ભૂમિકા સમજાવવામાં આવી હતી.

શ્રી ભગવતીકુમારે તેમના કવિકર્મ સાથે કવિઓની એક આખી નવી પેઢીને પણ ઉછેરી હતી. તે પૈકીના પાંચ કવિ મિત્રો, સર્વશ્રી નયન હ. દેસાઈ, બકુલેશ દેસાઈ, ગૌરાંગ ઠાકર, કિરણસિંહ ચૌહાણ અને ડૉ. વિવેક ટેલરે ભગવતીકુમારની ગઝલોનું પઠન કરીને તેમની કાવ્યસૃષ્ટિનો આછેરો પરિચય આપ્યો હતો. તો સુગમ સંગીતના જાણીતા ગાયકો સર્વશ્રી અમન લેખડિયા અને સત્યેન જગીવાળાએ ભગવતીકુમારના ગીતોની સંગીતમય રજૂઆત કરી હતી.

જાણીતા સાહિત્યકાર શ્રી રવીન્દ્ર પારેખે શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માની સાહિત્યયાત્રા વિશે રજૂઆત કરતાં જણાવ્યું કે છેલ્લાં અડસઠ વર્ષથી આપણને સુગંધિત શબ્દોની લ્હાણ કરનાર ‘શબ્દોના અત્તરિયા’ કવિ, સાહિત્યકાર, નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, નિબંધકાર અને વરિષ્ઠ પત્રકાર શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીએ તેનો સર્વોચ્ચ એવોર્ડ ‘સાહિત્યરત્ન’ અર્પણ કરાયો જે સૌ સાહિત્યપ્રેમીઓ માટે ધન્યતાની ક્ષણ છે. તેમણે કહ્યું કે ગીત, ગઝલ, નઝમ, ભજન, સોનેટ સહિતના તમામ કાવ્ય પ્રકારોમાં આ કવિએ વિપુલ સર્જન કર્યું છે.

શ્રી ભગવતીકુમાર શર્મા નિતાન્તપણે હૃદયજીવી સાહિત્યસર્જક છે. તેઓ ‘અસૂર્યલોક’, ‘ઊર્ધ્વમૂલ’ કે ‘સમયદ્વીપ’ જેવી નવલકથાઓ લખે કે ટૂંકી વાર્તા સર્જે કે ‘શબ્દાતીત’ અને ‘બિસતન્તુ’ જેવા નિબંધસંગ્રહો આપે, કે સુદીર્ઘ પત્રકારચર્યાના અંગરૂપે હજારો તંત્રીલેખો લખે, સર્વત્ર તેમનું હૃદયદ્રવ્ય તો રેડાય જ.

ગુજરાતી ગઝલને તેમણે તાજગી, શાસ્ત્રીયતા તથા પ્રયોગપ્રીતિનો પુટ ચડાવ્યો છે. તેમની બહુસંખ્ય વાર્તાઓમાં પ્રયોગશીલતા અને પરંપરાનો સમન્વય વર્તાય છે. તેમના નિબંધોમાં અંગત સંવેદનરસિક સ્પર્શ અને સંયત ભાષાકર્મ ધ્યાનાકર્ષક નીવડ્યાં છે. અનેક સમ્માનોથી અલંકૃત ભગવતીકુમાર ગુર્જર વિવેક અને સૌષ્ઠવપ્રીતિના વિનમ્ર પ્રતિકરૂપ સર્જક છે.

અત્યાર સુધીમાં તેમના પ્રકાશિત ૮૧ પુસ્તકોમાં તેર નવલકથાઓ છે. પ્રથમ નવલકથા ‘આરતી અને અંગારા’ ૧૯૫૬માં પ્રગટ થઇ હતી. ભારતીય જ્ઞાનપીઠ દ્વારા હિન્દીમાં પ્રકાશિત પ્રાતિનિધિક વાર્તાસંગ્રહ ‘દ્વાર નહીં ખુલે’ નોંધનીય છે. તે ઉપરાંત કેટલીક વાર્તાઓના અંગ્રેજી, મરાઠી, તેલુગુ ઈત્યાદિ ભાષાઓમાં અનુવાદો પ્રકાશિત થયા છે.

લલિત નિબંધ ક્ષેત્રે પણ તેમનું આગવું પ્રદાન છે. ‘શબ્દાતીત’, ‘બિસતન્તુ’, ‘હૃદયસરસાં’, ‘પરવાળાની લિપિ’, ‘પ્રેમ જે કશું માંગતો નથી’, ‘માણસ નામે ચંદરવો’, ‘નદીવિચ્છેદ’, ‘સ્પંદનપર્વ’, જેવા આઠેક નિબંધ સંગ્રહ તેમની પાસેથી પ્રાપ્ત થયા છે. ગુજરાતી નિબંધની વિકાસયાત્રામાં તેઓ તેમના સ્વાધિકાર બળે પ્રતિષ્ઠિત છે. તેમની આત્મકથા ‘સૂરત મુજ ઘાયલ ભૂમિ’ એ નર્મદની કાવ્ય પંક્તિમાંથી લેવાયેલું શીર્ષક છે પણ સુરતને કેન્દ્રમાં રાખીને પોતાના જીવન અને સમાજની રજૂઆત કરતી નર્મદની ‘મારી હકીકત’ બાદની યાદગાર કૃતિ છે. તેમનો ‘અમેરિકા આવજે’ કાવ્ય સંગ્રહ કે ‘ગુજરાતમિત્ર’માં દાયકાઓ સુધી રોજેરોજ સંવાદ રૂપે લખાયેલો કટાક્ષ કે હાસ્યરસ ચાર પુસ્તકો રૂપે અને તેમના પસંદગીના તંત્રીલેખોના બે પુસ્તકો એ ભગવતીકુમારે ગુજરાતી સાહિત્યને આપેલો અણમોલ વારસો છે. 

પિતા ભગવતીકુમારના લેખિકા દીકરી રીના મહેતા દ્વારા ભાવસભર પ્રતિભાવ અપાયો હતો, જેમાં તેમણે ભગવતીકુમારની લેખન પદ્ધતિ, સમાજપ્રીતિ અને નિસ્બત વિશે અનેક હૃદયસ્પર્શી વાતો કરી હતી. 

અતિથિવિશેષ રૂપે શ્રી નાનુભાઈ નાયકે પોતે એક પ્રકાશક રૂપે ભગવતીકુમારના મહત્તમ પુસ્તકો પ્રગટ કર્યાનો અનુભવ જણાવી તેમની ઉત્તમ સર્જનશક્તિને બિરદાવી હતી. તો પ્રમુખપદેથી પદ્મશ્રી વિષ્ણુભાઈ પંડ્યાએ જણાવ્યું કે ભગવતીકુમારને સન્માનીને અકાદમી રળિયાત બની છે. પોતાના ભગવતીકુમાર સાથેના અનેક પત્રકારત્વના અનુભવો તેમણે વર્ણવીને તેમના વિપુલ સાહિત્ય સર્જનને તેમણે વંદન કર્યા હતા. 

શ્રી રમણભાઈ જરીવાલાએ આભારદર્શન કર્યું હતું. કાર્યક્રમનું સંચાલન પ્રજ્ઞાબેન વશી અને નરેશ કાપડીઆએ કર્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં હોસ્પિટલને બિછાનેથી સન્માન સ્વીકારનાર ભગવતીકુમારના દ્રશ્યો અને તેમનું વક્તવ્ય સાંભળીને સમગ્ર સભા ગદગદ થઇ હતી.

અહેવાલલેખન : નરેશ કાપડીઆ
nareshkkapadia@gmail.com
સુરત,2017-09-19

સૌજન્ય .. શ્રી નરેશ કાપડીઆ- એમના ફેસબુક પેજ પરથી સાભાર  


શ્રી નરેશ કાપડીઆ દ્વારા બનેલી ‘સાહિત્ય રત્ન ભગવતીકુમાર કુમાર શર્મા’ એ નામની ટૂંકી ફિલ્મ જેમાં શ્રી શર્માજીના વીપુલ સાહિત્ય સર્જનનો ખ્યાલ આપવામાં આવ્યો છે એ યુ-ટ્યુબ પર અપલોડ થઇ છે.આ વિડીઓ નીચે જોઈ શકાશે.

આ પારિતોષિકની માહિતી અને વિડીયો લીંકની જાણ ઈ-મેલથી કરવા માટે સુરત નિવાસી સાહિત્ય પ્રેમી મિત્ર શ્રી ઉત્તમ ગજ્જરનો હું આભારી છું.

”ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય” બ્લોગ પર શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માનો સુંદર પરિચય .(આભાર ..શ્રી સુરેશ જાની )

 ભગવતીકુમાર શર્મા ..Bhagavatikumar Sharma

ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીનું ‘સાહિત્ય રત્ન ગૌરવ પારિતોષિક’ પ્રાપ્ત કરવા બદલ વડીલ સાહિત્યકાર શ્રી ભગવતીકુમાર શર્માજીને હાર્દિક અભિનંદન.

1109- મચ્છરાષ્ટક …. છંદોમય હળવી કવિતા

સાભાર- શ્રી વિનોદ ભટ્ટ/ શ્રી ઉત્તમ ગજ્જર(ઈ મેલમાંથી સાભાર )

1108 – એપલ કંપનીના સ્થાપક સ્ટીવ જોબ્સના જીવન વિશેની કેટલીક રસપ્રદ વાતો

જાણો સ્ટીવ જોબ્સના જીવન વિશેની કેટલીક રસપ્રદ વાતો

 

એપલ કંપનીએ કહ્યું કે વિશ્વ આજે જીવવાલાયક છે તેમાં સ્ટીવનો ફાળો છે. એ જ કંપનીના સીઇઓ-મિત્રની દગાખોરીને કારણે તેને એપલ કંપની છોડવી પડી હતી. જોકે નવા જુસ્સારૂપી પાસવર્ડ સાથે એ તેની જિંદગીમાં ફરી ફરીને પ્રોગ્રામિંગ કરતો જ રહ્યો અને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં ખૂંપી ગયો. ક્યાંય અટક્યો નહિ આ માણસ – ન વાસ્તવિક જીવનમાં કે ન કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં.

એકવાર કારમાં સાથે જતાં જતાં સ્ટીફન વોઝને કહ્યું કે આપણે તેને વેચીએ અને એક કંપની બનાવીએ. વોઝને આ વિચાર ગમી ગયો અને સ્ટીવે પોતાની કાર અને વોઝે કેલ્કયુલેટર વેચીને કંપની બનાવી. સ્ટીવે કહ્યું કે જ્યાં સુધી બીજું કંઇ ન સૂઝે ત્યાં સુધી તેનું નામ રાખીએ – એપલ. આમ જન્મ થયો દુનિયાની સૌથી વધુ પ્રતિષ્ઠિત એપલ કંપનીનો.

નેકસ્ટ નામની કંપની શરૂ કરીને તેણે ફરી નવી શરૂઆત કરી. બે વર્ષમાં સ્ટીવ ફરી બેઠો થયો અને ફરી પોતાની જુની કંપની એપલને હંફાવવા લાગ્યો. પિકસર કંપનીના નેજા હેઠળ તેણે પહેલી કમ્પ્યુટર એનિમેટેડ ફિલ્મ બનાવી.૧૯૯૩માં ફરી તેનું ચકડોળ નીચે આવ્યું. ધંધાકીય રીતે તેની કંપનીઓમાં બહુ મોટી સમસ્યાઓ ઊભી થઇ. ડિઝની સાથેની બનાવેલી ફિલ્મ ”ટોય સ્ટોરી ”એ તેને જાણે રાખમાંથી બેઠો કર્યો.

સ્ટીવ ૧૭ વર્ષનો હતો ત્યારે તેણે એક વાત વાંચી હતી – એવી રીતે જ કામ કરો કે આજે તમારી જિંદગીનો છેલ્લો દિવસ છે. કનેકટ ધ ડોટ્સ એ વિચાર સ્ટીવ જોબ્સે આપ્યો. કરુણતા એ છે કે મૃત્યુ નામનું છેલ્લું જીવનબિંદુ બહુ જલદી કનેકટ થઇ ગયું.

ત્રણ એપલે દુનિયા બદલી છે. પહેલું એપલ, આદમે ઇવને ખવડાવ્યું એ. બીજું ન્યૂટને અને ત્રીજું સ્ટીવ જોબ્સના હાથમાં હતું તે. છેલ્લા બે દાયકામાં એપલે આપણી સૌની દુનિયા બદલી નાખી છે.

હવે એપલનું વિશ્વ બદલાઇ ગયું છે કારણ કે એપલ કંપનીના સહસ્થાપક ૫૬ વર્ષના સ્ટીવ જોબ્સ એકચ્યુઅલ વર્લ્ડ છોડીને ‘વર્ચ્યુંઅલ વર્લ્ડ’માં પહોંચી ગયા છે. માત્ર ૫૬ વર્ષની ઉંમરમાં સ્ટીવે જીવનની અનેક ચડતી-પડતી જોઇ , દુનિયા જોઇ અને છતાં નાસીપાસ થયા વિના દુનિયાને બદલવા માટે પોતે ચેન્જ એજન્ટ બની રહ્યા.

રોલર કોસ્ટર રાઇડ જેવી હતી તેની જિંદગી અને જેટલી વાર આ માણસ નીચે પડ્યો એટલી વાર તે ફરી ઉપર ચડ્યો અને ટોચે પહોંચ્યો.કમ્પ્યુટર જગતમાં તેણે ક્રાંતિ આણી દીધી અને દુનિયાભરના લોકોના હાથમાં આઇ-ફોન પકડાવીને તેણે એકબીજાને જોડી દીધા પણ પોતે કવરેજક્ષેત્રની બહાર પહોંચી ગયો. સ્વાદુપિંડના કેન્સરની બીમારીએ એપલનો આત્મા છીનવી લીધો.

ખમીર, ખંત, દ્રષ્ટિ, નિખાલસતા, મહેનત, દુનિયાદારી, દોસ્તી, દોસ્તની દુશ્મની આ બધા જ શબ્દો તેણે નાનપણમાં શીખી લીધા અથવા તો તેનો અનુભવ કરી લીધો. સ્ટીવ જોબ્સ કઇ માટીનો હતો એ અભ્યાસનો વિષય છે. મેનેજમેન્ટના લોકો માટે એ કેસ સ્ટડી છે પણ તેના જીન્સનું ડિકોડિઁગ કરવું મુશ્કેલ છે.

સાનફ્રાન્સિસ્કોની એક વિદ્યાર્થિની જોન સિમ્પસન અને મૂળ સીરિયાના અબ્દુલફતહ જોનનાં લગ્ન વિનાના પ્રેમસંબંધનું પરિણામ એટલે સ્ટીવ. આ બંનેનાં રંગસૂત્રો સ્ટીવની રગોમાં દોડતાં હતાં. સ્ટીવનાં માતા-પિતા એ વખતે લગ્ન કરવા નહોતાં ઇચ્છતાં અને તેમણે પુત્રને દત્તક આપી દીધો. જોકે સ્ટીવની અસલી માએ સ્ટીવને ભણાવવાનું વચન લીધું અને પછી જ તેને દત્તક આપ્યો. સ્ટીવનાં પાલક મા-બાપ બન્યા પોલ અને કાલરા.

સ્ટીવ જોબ્સની વાત કરતી વખતે એક સ્પષ્ટતા કે તેણે આપેલી ટેક્નોલોજીની ભેટની વાત કરવાને બદલે આ માણસની વાત માંડવી છે. જરા હળવા હલેસે. આપણે ત્યાં સુપરહિટ થયેલી ફિલ્મ ‘થ્રી ઇડિયટ્સ’ ફિલ્મનો હીરો આમિર ખાન જે રીતે કોલેજમાં વિચારે છે કંઇક એવી જ હાલત સ્ટીવની હતી. એટી એન્ડ ટીના ફોનના ડબ્બામાંથી મફતમાં ફોન કરી શકાય એવી ટ્રિક સ્ટીવ અને તેના સાથીદાર વોઝે શોધી કાઢી હતી. અદ્દલ ક્રિએટિવ ભેજું. દરેક પ્રકારની નવી ટેક્નોલોજીમાં આ જીવડાને રસ પડે પણ ગોખેલું ભણવામાં રસ નહોતો પડતો.

તેનાં પાલક માતા-પિતાએ તેમની આખી જિંદગીની કમાણી તેને કોલેજમાં ભણાવવા માટે ખર્ચી નાખી,પણ સ્ટીવના મનમાં તો કંઇક જુદું જ ચાલતું હતું. આખરે કોલેજ પડતી મૂકી. ગેરકાયદે હોસ્ટેલમાં રહેવા માટે જમીન પર પણ સૂઇને દિવસો વિતાવ્યા. કોકની બોટલો ભેગી કરીને તેમાંથી કમાણી થયા પછી અઠવાડિયે એક વાર સારું ખાવા ભેગો થતો. કડકીના દિવસો હતા એટલે ભૂખ્યા રહેવું પડતું. એમાં ઉપવાસની ફિલોસોફીમાં રસ પડ્યો. તે માનવા લાગ્યો કે જો માત્ર ફ્રૂટ્સ ખાઇએ તો પછી શરીરનો કચરો નીકળી જાય અને નહાવાની જરૂર જ ન રહે!

સ્ટીવ પછી એ જ રીડ કોલેજમાં કેલિગ્રાફીની કળા શીખ્યો. જે કળા પછીથી મેકિન્ટોશ કમ્પ્યુટરના ફોન્ટ્સમાં જોવા મળી. સ્ટીવે તો એવું કહ્યું હતું કે જો હું એ કેલિગ્રાફી ન શીખ્યો હોત તો દુનિયાભરનાં કમ્પ્યુટર પર વાંચવા મળતા અક્ષરો કંઇક જુદા જ હોત. તળપદી ભાષામાં કહીએ તો સ્ટીવ ઠરીઠામ નહોતો થતો.

એક કંપનીની નોકરી વખતે તે જર્મની ગયો અને પોતાની ઓળખ માટે ભારતમાં પણ આંટો દઇ ગયો. ભારતમાં યોગીઓને મળ્યો પણ તેને કંઇ મજા ન આવી એટલે પાછો પહોંચ્યો માદરે વતન અમેરિકા. ઓરેગોનમાં ગર્લફ્રેન્ડ સાથે એપલ ઉગાડતા ફાર્મમાં રહ્યો, ઘણીવાર તે માત્ર એપલ ખાઇને ચલાવતો. સ્ટે હંગ્રી, સ્ટે ફૂલિશ એ વિચાર પણ તેણે કદાચ આ સ્વાનુભવ પરથી આપ્યો હતો.

નાનપણનો ગ્રીક મિત્ર સ્ટીફન વોઝ હેલવેટ પેકાર્ડ કંપનીમાં નોકરીએ લાગી ગયો હતો. તેણે એક કમ્પ્યુટર ડિઝાઈન કર્યું હતું. તેણે સ્ટીવને બતાવ્યું. એકવાર કારમાં સાથે જતાં જતાં સ્ટીફન વોઝને કહ્યું કે આપણે તેને વેચીએ અને એક કંપની બનાવીએ. વોઝને આ વિચાર ગમી ગયો અને સ્ટીવે પોતાની કાર અને વોઝે કેલ્કયુલેટર વેચીને કંપની બનાવી. સ્ટીવે કહ્યું કે જ્યાં સુધી બીજું કંઇ ન સૂઝે ત્યાં સુધી તેનું નામ રાખીએ – એપલ. આમ જન્મ થયો દુનિયાની સૌથી વધુ પ્રતિષ્ઠિત એપલ કંપનીનો.

જુદી જુદી દિશાએથી મિત્રો જોડાતા ગયા અને સફરની શરૂઆત થઇ ગઇ. ૫૦૦ ડોલરની કિંમતે પચાસ કમ્પ્યુટર્સનો ઓર્ડર મળ્યો. સ્ટીવના ગેરેજમાં જ તેમણે પાર્ટ્સને એસેમ્બલ કરવાનું કામ શરૂ કરી દીધું. આજથી બરાબર ૩૫ વર્ષ પહેલાં ૧૯૭૬માં બંનેએ ભેગા મળીને એપલ કમ્પ્યુટરની સ્થાપના કરી. એ વખતે લાકડાના બોક્સમાં કમ્પ્યુટરની ડિલિવરી કરવામાં આવતી હતી. પણ સ્ટીવ અને તેના સાથીદારો માટે સોનાનો સૂરજ ઊગવામાં હતો. પર્સનલ કમ્પ્યુટરનું આખું બજાર તેમણે ઊભું કર્યું.

સફળતા મળી એટલે જુની મિત્ર પાછી આવી અને તેણે દાવો કર્યો કે તે સ્ટીવની એક દીકરીની મા છે. સ્ટીવ તેનો પિતા હતો પણ સફળતાએ તેને જાણે દીકરી આપી! કરુણતા એ હતી કે તે પણ એવું જ કરવા જઇ રહ્યો હતો જેવું તેનાં મા-બાપે તેની સાથે કર્યું હતું. જોકે સ્ટીવે દીકરી લીસાના નામે એક કમ્પ્યુટર લોન્ચ કર્યું. કંપનીની ગાડી પ્રગતિના પાટા પર દોડવા માંડી અને સ્ટીવને જીવનમાં સફળતાનો સ્વાદ ચાખવા મળ્યો – એપલમાંથી એપલ સિવાયનો સ્વાદ.

સ્ટીવ જોબ્સ અને સ્ટીફન વોઝની જોડીએ ઈતિહાસ રચ્યો. માત્ર ૨૭ વર્ષની ઉંમરે તે ટાઇમ મેગેઝિનના કવર પર ચમકી ગયો. માઇક્રોસોફ્ટના બિલ ગેટ્સ ટાઇમના કવર પર ચમક્યા તેના બે વર્ષ પહેલાં. અમેરિકાની યુવાપેઢી માટે સ્ટીવ આઇકોન બની ગયો. ક્રિએટિવ, જિનિયસ, વિઝનરી, ઇનોવેટર એવાં વિશેષણો સ્ટીવ માટે વપરાવા માંડ્યાં. સ્ટીવે પેપ્સી કંપનીના એક્ઝિક્યુટિવને પંસદ કરીને તેણે એપલનો સીઇઓ બનાવ્યો.

૧૯૮૫માં સ્ટીફન વોઝે કંપની છોડી અને સ્ટીવ જોબ્સને સીઇઓ સાથેની માથાકૂટને કારણે કંપની છોડવી પડી. વિધિની વિચિત્રતા જુઓ કે કંપની શરૂ કરનારાઓએ કંપની છોડવી પડી. જે સીઇઓને સ્ટીવે પોતે નોકરીએ રાખ્યો હતો એ જ મિત્રએ દગાખોરી કરી અને સ્ટીવની સામે કાવાદાવા કર્યા. કંપનીના માલિકમાંથી તે સાવ રસ્તા પર આવી ગયો. ત્રીસમા વર્ષે તો એ ટોચેથી નીચે પટકાયો.

જોકે એપલ છોડવાનો સમય એ સ્ટીવ માટે મધ્યાંતર હતો. મિત્રોની દગાખોરી આ માણસની હાર્ડ ડિસ્ક ક્રેશ ન કરી શકી. નવા જુસ્સા રૂપી પાસવર્ડ સાથે એ તેની જિંદગીમાં ફરી ફરીને પ્રોગ્રામિંગ કરતો જ રહ્યો અને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં ખૂંપી ગયો. જીવનનાં સમાધાનો અને ચડાવ-ઉતાર અને સામે આવતા પ્રશ્નોની વણજાર જ તેને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં અવ્વલ રાખી શકી. ક્યાંય અટક્યો નહિ આ માણસ – ન વાસ્તવિક જીવનમાં કે ન કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં. સતત કંઇક નવું આપવાની તેની ઇચ્છાએ તેને હંમેશા હરીફથી આગળ રાખ્યો.

તેના જીવનના પ્રોગ્રામિંગનું ડાયનેમિઝમ જ તેના કમ્પ્યુટરની તમામ શોધોમાં જોવા મળે છે. તેના જીવનમાં એટલી નાટકીય ઘટનાઓ છે કે તે તેની સગી બહેન મોના સિમ્પસનને વર્ષા પછી મળ્યો. તેને દત્તક આપી દીધા પછી તેનાં અસલી મા-બાપે લગ્ન કરી લીધાં હતાં અને તેની એક સગી બહેન છે એવી તેને વર્ષો પછી ખબર પડી. પોતાના અંગત જીવનના અનુભવને કારણે પત્ની અને બાળકો વિશે તે હંમેશાં બોલવાનું ટાળતો. દુનિયાનો શિરસ્તો છે કે જે લોકો તમને પછાડવા ઉપર તળે થતા હોય છે એ જ લોકો તમારી સફળતા વખતે ચરણોમાં આવીને બેસે છે. એક આડ વાત – ગયા અઠવાડિયે જ જાહેર થયેલા નોબેલ પુરસ્કારમાં આ વખતે કેમેસ્ટ્રીનો પુરસ્કાર મેળવનાર વિજ્ઞાનીની આવી જ દશા કરી હતી. જે વાત લોકોએ હસી કાઢી હતી એ જ લોકોએ તેમની શોધનો સ્વીકાર કર્યો અને પોંખ્યા. ખેર, આપણે સ્ટીવની વાત કરતા હતા. નવા વિચારની શોધ કરવાનું કામ તેણે બંધ ન કર્યું. નેકસ્ટ નામની કંપની શરૂ કરીને તેણે ફરી નવી શરૂઆત કરી. બે વર્ષમાં સ્ટીવ ફરી બેઠો થયો અને ફરી પોતાની જુની કંપની એપલને હંફાવવા લાગ્યો. પિકસર કંપનીના નેજા હેઠળ તેણે પહેલી કમ્પ્યુટર એનિમેટેડ ફિલ્મ બનાવી. ૧૯૯૩માં ફરી તેનું ચકડોળ નીચે આવ્યું. ધંધાકીય રીતે તેની કંપનીઓમાં બહુ મોટી સમસ્યાઓ ઊભી થઇ. ડિઝની સાથેની બનાવેલી ફિલ્મ ટોય સ્ટોરીએ તેને જાણે રાખમાંથી બેઠો કર્યો. બીજી બાજુ એપલની હાલત માઇક્રોસોફ્ટ સાથેની હરીફાઇને કારણે બગડી રહી હતી. આવા સમયે પોતાના જ બાળક – એપલ કંપનીના તારણહાર તરીકે ખુદ સ્ટીવ પોતે જ આગળ આવ્યો.

બીજી ઇનિંગમાં સ્ટીવ વધુ ઝનૂની કામ કરવા માંડ્યો અને એપલ કંપનીને ફરીથી ઊભી કરવા તે કમ્પ્યુટર અને ૨૧મી સદીના પહેલા દાયકામાં મોબાઇલની દુનિયામાં છવાઇ ગયો. ૨૦૦૦ની સાલમાં એ પોતે જ બનાવેલી કંપનીનો ફરી સીઇઓ બન્યો. આઇપોડની ક્રાંતિ કરીને તેણે વોકમેનને માર્કેટમાંથી ફેંકી દીધું. મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રીમાં આઇપોડની મોનોપોલી બની ગઇ. એ પછી આવ્યો આઇફોન. કંપનીઓના મર્જર અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટની સ્ટ્રેટેજીઓ બનાવીને બીજી ઇનિંગમાં સ્ટીવ સતત રાજ કરતો રહ્યો.

પણ કમનસીબે અંગત જિંદગીમાં તે હારની નજીક પહોંચી ગયો હતો. ૨૦૦૩માં તેને સ્વાદુપિંડની સમસ્યાની ખબર પડી. ૨૦૦૪માં કેન્સરની ખબર પડી અને આખરે સર્જરી કરાવી. એ પછી લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પણ કરાવ્યું.  આઇપેડ સાથે સ્ટીવે ફરી પોતાની એની એ જ ઊર્જા બતાવવાની કોશિશ કરી. એપલ અને સ્ટીવ જોબ્સ ફરી સમાનાર્થી બની ગયા અને બિલિયોનરની યાદીમાં સ્થાન પામ્યાં. જોકે કદાચ તેને મોતનો અણસાર આવી ગયો હોવો જોઇએ. તેણે એપલના સીઇઓ તરીકે રાજીનામું આપી દીધું હતું અને તેને કંપનીએ ચેરમેન બનાવી દીધો હતો. દેવાળિયા જેવી હાલતમાંથી એપલ કંપનીને તેની સફળતાની ટોચે પહોંચાડી ત્યારે તેના હીરો સ્ટીવ પાસે બહુ ઓછો સમય બચ્યો હતો. સ્ટીવ ખરેખર બદલાઇ ગયો હતો.

સ્ટીવ માનતો કે જો તેને કંપનીમાંથી જવું ન પડ્યું હોત તો કદાચ આ કડવો પણ જરૂરી પદાર્થપાઠ ભણવા ન મળત. એ કહેતો કે મેં મને હંમેશાં ગમતું કામ જ કર્યું છે અને કદાચ એ જ મારી સફળતાનું રહસ્ય છે. જ્યાં સુધી તમને ગમતું કામ ન મળે ત્યાં સુધી તેની શોધ કરતાં રહો અને એકવાર મળશે પછી એની મજા જ કંઇક જુદી હશે.

-મનીષ મહેતા

સૌજન્ય- 

દિવ્ય ભાસ્કર , મનીષ મહેતા 


સ્ટીવ જોબ્સ વિષે અગ્રેજીમાં વિશેષ માહિતી – વિકિપીડિયા પર 

https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Jobs

 

Steve Jobs’ 2005 Stanford Commencement Address
https://youtu.be/UF8uR6Z6KLc

 

Steve Job’s Last Goodbye Speech
https://youtu.be/sJm0P8xpDzA

1107 – અમેરિકામાં વાવાઝોડું: બગડેલો બદલાયેલો ચહેરો … હેન્રી શાસ્ત્રી

થોડા દિવસો પહેલાં જ અમેરિકાના ટેક્સાસ રાજ્યના હ્યુસ્ટન અને બીજા સ્થળોએ હરિકેન હાર્વી (ચક્રવાત કે વાવંટોળિયો-Hurricane Harvey )એ કાળો કેર વર્તાવી દીધો હતો અને જાન માલને ઘણું નુકશાન પહોંચાડ્યું હતું.

આ હાર્વી હરિકેનની કળ વળી ના વળી ત્યાં તો ફ્લોરીડા રાજ્યના પૂર્વ અને પશ્ચીમ કિનારે હરિકેન ઈર્માં-Hurricane Irmaએ હાર્વી કરતાં વધુ જાનહાની અને મિલકતોને નુકશાન કર્યું હતું.

આ વિડીયો જોવાથી હ્યુસ્ટનમાં કેવી  પરિસ્થિતિ હતી એનો થોડો ખ્યાલ આવશે.

Houston UNDER WATER Hurricane Harvey [UNSEEN FOOTAGE] AMAZING RESCUES Hurricane Irma

૧૯૭૯થી વર્લ્ડ મીટીરિયોલૉજીકલ ઑર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા ઍટલાંટિક સમુદ્ર પરથી ઊઠતા વાવાઝોડાને વારાફરતી સ્ત્રી અને પુરુષના નામ આપવાનો શિરસ્તો ચાલ્યો આવે છે.સ્ત્રી નામ ધારી વાવાઝોડાં વધુ જોરદાર અને તીવ્રતા વાળાં જોવા મળ્યાં છે.!આવી વિપરીત પરિસ્થીતીમાં ફસાએલા માનવીઓને જ નહિ પણ પાલતું પશુ પક્ષીઓ ને બચાવવાના અને એક બીજાને મદદ કરી માનવતા બતાવવાનાં ઘણાં ઉમદા દ્રશ્યો જોવા મળ્યાં હતાં.

હવે આ લખાય છે ત્યારે હરિકેન મારિયા  અને હરિકેન હોજે –MARIA & JOSE ની વધુ એક જોડી અમેરિકાના પૂર્વ કિનારા તરફ આવી રહ્યાના વર્તારા આબોહવા નિષ્ણાતો ટી.વી. પર જણાવી રહ્યા છે.

અમેરિકામાં અવાર નવાર આવા હરિકેન જોવા મળે છે એના વિષે મુંબઈ સમાચારમાં  શ્રી હેન્રી શાસ્ત્રીનો  એક સરસ લેખ પ્રગટ થયો છે એમાં અમેરિકાનાં વાવાઝોડાંની વિગતે   માહિતી આપવામાં આવી છે.એમના આભાર સાથે આખો લેખ નીચે વાંચો.

વિનોદ પટેલ 


વાવાઝોડું: બગડેલો બદલાયેલો ચહેરો

કવર સ્ટોરી – હેન્રી શાસ્ત્રી

અમેરિકામાં પહેલા હાર્વી અને હવે ઇર્મા નામના બે વાવાઝોડા (ચક્રવાત કે વાવંટોળિયો પણ કહી શકો છો) કાળો કેર વર્તાવી રહ્યા છે. હાર્વીના હુમલામાંથી હજી કળ વળી નહોતી ત્યાં એનાથી વધુ તીવ્રતાવાળા ઇર્મા નામના વાવાઝોડાએ હાહાકાર મચાવી દીધો છે. ઇર્મા અત્યાર સુધીનું સૌથી વિનાશકારી વાવાઝોડું સાબિત થઇ ગયું છે. આ પ્રકારની કુદરતી હોનારત જનજીવન નેસ્તનાબુદ તો કરી જ દે છે, પણ સાથે સાથે લોકોના ઘરબાર અને નોકરીધંધા પર પણ પાણી ફેરવી દે છે. આ નિમિત્તે ચર્ચા થઇ રહી છે વાવાઝોડાની દૂરગામી અસરોની. અત્યારે ટેક્સસ અને ફ્લોરિડાની બેહાલી કેટલી વધશે એના તર્ક-વિતર્ક થઇ રહ્યા છે, પણ સાથે અગાઉની હોનારત પછીની અસરો વિશે પણ ચર્ચા થઇ રહી છે.

૧૯૦૦ની સાલમાં ટેક્સસ રાજ્યના જ ગેલ્વેસ્ટન શહેરમાં પ્રચંડ વાવાઝોડું ત્રાટક્યું હતું. આ તોફાને ભારે તારાજી સર્જીને મિલકતને તો નુકસાન પહોંચાડ્યું જ, પણ આશરે દસથી બાર હજાર લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા. એ સમયે આ હોનારતે અમેરિકાની સૌથી વિનાશકારી હોનારતનું લેબલ મેળવ્યું હતું. આવી હોનારતના જખમ રુઝાતા વાર લાગતી હોય છે. જોકે, દૃઢ મનોબળથી આવા આંચકાને પચાવીને હવે પછી જો આવું થાય તો શું અને કેવી તકેદારી રાખવી એને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે. ગેલ્વેસ્ટનમાં આ જ વાતને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું. ભવિષ્યમાં આવું તોફાન ત્રાટકે તો તારાજી થતી અટકાવવાના પ્રતિબંધિત વિકલ્પો પર વિચાર કરવામાં આવ્યો. શહેરમાં ઘણાં સુધારાઓ કરવામાં આવ્યા.

૧૯૦૨માં હેન્રી માર્ટિન રોબર્ટ નામના નિષ્ણાતની સહાયતાથી વાવાઝોડામાં ધરાશાયી થઇ ગયેલા બ્રિજની જગ્યાએ ઑલ વેધર બ્રિજ (દરેક ઋતુના હવામાનમાં ટકી શકે એવો પુલ) બાંધવામાં આવ્યો. બીજી એક મહત્ત્વની વાત એ બની કે શહેરના રક્ષણ માટે એની સપાટી વધારવામાં આવી. મતલબ કે ખાસ પ્રક્રિયા કરેલી રેતીના ઉપયોગથી શહેરને ઊંચું કરવામાં આવ્યું. જાણીને હેરત પામી જશો કે ગેલ્વેસ્ટોન શહેરને અગાઉની સપાટીથી ૧૭ ફૂટ ઊંચું કરવામાં આવ્યું. એ માટે ખાસ સીવૉલ બાંધવામાં આવી. નવી ડિઝાઇનવાળી ઇમારતો પણ ઊભી કરવામાં આવી. એ સમયે આ ફેરબદલને અદ્ભુત અને ધ્યાનાકર્ષક બદલાવ ગણવામાં આવ્યો હતો.

આ પ્રયત્નોનો પ્રભાવ ૧૯૧૫માં જોવા મળ્યો. દોઢ દાયકા પછી ૧૯૦૦ના વાવાઝોડા જેવી જ તીવ્રતાવાળું વાવાઝોડું ફરી ગેલ્વેસ્ટોન પર ત્રાટક્યું ત્યારે ફરી દરિયાના મોજા ૧૨ ફૂટ ઊંચા ઉછળ્યા ખરા, પણ નવું બાંધકામ મજબૂત હોવાથી તેમ જ શહેરની સપાટી ઊંચી કરવામાં આવી હોવાથી માત્ર ૫૩ લોકોએ જાન ગુમાવ્યા. ૧૯૦૦ની સાલના દસેક હજારની જાનહાનિ સામે આ આંકડો નગણ્ય જ કહેવાય. આજની તારીખમાં ગેલ્વેસ્ટોન એક વિકસિત બંદર છે. શહેરમાં બે યુનિવર્સિટી છે અને વિશાળ પાયે કામ કરતું ઇન્શ્યોરન્સ કૉર્પોરેશન સુધ્ધાં છે. ૧૯૦૦ના વાવાઝોડા પછી તરત બાંધવામાં આવેલી સીવૉલની લંબાઇ વધારીને ૧૬ કિલોમીટર કરવામાં આવી છે. આજે એ ટૂરિસ્ટ ઍટ્રેક્શન બની ગઇ છે. ભવિષ્યના સંભવિત વાવાઝોડા સામે ટકી શકવાનો આત્મવિશ્ર્વાસ વધી ગયો હોવાથી એની આસપાસ હોટેલો તેમ જ ટૂરિસ્ટ સ્પૉટ બાંધવામાં આવ્યા છે. જો હવમાન માઝા મૂકતું હોય તો એનાથી થયેલી તારાજી બાદ કંઇક નવા વિચાર કરવા જોઇએ જેનાં દર્શન આપણને ગેલ્વેસ્ટનમાં થયા.

આ જ રીતે, ૧૯૩૫માં આવેલા વાવાઝોડાથી ફલોરિડા કીઝ ક્ષેત્રમાં ઘણું નુકસાન થયું હતું. ફલોરિડાના કાંઠા વિસ્તારો એકબીજા સાથે રસ્તાથી નહીં પણ માત્ર રેલવે દ્વારા જોડાયેલાં હતાં. વાવાઝોડા વખતે આ બધા વિસ્તારો ખાલી કરાવવા માટે ટ્રેઈન સિવાય કોઈ વિકલ્પ જ ન હતો.

આ વિસ્તારોને ખાલી કરાવવા માટે થયેલો ટ્રેઈનનો ઉપયોગ પણ જિંદગીભર યાદ રહી જાય તેવો શૌર્યગાથા બની ચૂકેલો કિસ્સો છે. બન્યું એવું કે ભોગ બનેલાઓને ટ્રેઈનમાં ભરીને ગાડી જ્યારે પાછી વળતી હતી ત્યારે ઈસ્લામોરાડા ખાતે ભયંકર વાવંટોળને કારણે ગાડીના ડબ્બા ખડી પડ્યા હતા. જોકે કોઈ જાનહાનિ થઈ ન હતી, બધા જ મુસાફરોને બચાવી લેવાયા હતા, પણ આ નુકસાન પામેલા રેલવેના પાટા અને પુલ જોઈને તો આખી લાઈન જ નેસ્તનાબૂદ કરીને ત્યાં પાકા રોડ બાંધી દેવામાં આવ્યા હતા, આજે જે રસ્તાઓ છે તે આ દુર્ઘટનાને આભારી છે.

૨૦૦૫માં ન્યૂ ઓર્લેન વિસ્તારમાં ત્રાટકેલા કેટરીના વાવાઝોડાથી ત્યાંની વસતિ એક લાખ જેટલી ઘટી ગઈ હતી, જેમાં કાળા અમેરિકનો વધુ પ્રમાણમાં માર્યા ગયા હતા. ૨૦૦૦માં આ વસતિ ૪,૮૪,૬૭૪ જેટલી હતી તે ૨૦૦૬માં ઘટીને ૨,૩૦,૧૭૨ થઈ ગઈ હતી, પણ જુલાઈ ૨૦૧૫ની વસતિ ગણતરી પ્રમાણે તે ૩,૮૬,૬૧૭ સુધી પહોંચી છે, હવે કેટલાક વિસ્તારમાં વધુ વસતિ છે અને અત્યારના ઘરોની ગુણવત્તા પણ ઘણી સુધરી છે. ભારતમાંય કચ્છના ભૂકંપ વખતે થયેલી તારાજી પછી જે નવા રસ્તા કે ઘર બંધાયા એ એટલી ઉત્તમ કક્ષાના અને આધુનિક સગવડવાળા છે કે નાની મોટી દુર્ઘટનાથી સરળતાથી બચી જાય એવું એક માળખું તૈયાર થયું છે.

અત્યારે અમેરિકા કપરા કાળમાંથી પસાર થઇ રહ્યું છે. શું હાર્વી અને ઇર્માની તારાજીને પગલે ફ્લોરિડા તેમ જ ટેક્સસમાં અને એને પગલે સમગ્ર અમેરિકામાં એક પરિવર્તનનો વાયરો ફુંકાશે? અપેક્ષા વધુ પડતી છે, પણ ભૂતકાળના અનુભવમાંથી યોગ્ય બોધપાઠ લેવામાં કશું ખોટું નથી.

વાવાઝોડાનાં લગ્ન!

લગ્ન થાય એ સમયથી તમારા જીવનમાં વાવાઝોડાનું આગમન થાય છે કે લગ્નજીવનમાં વારતહેવારે વાવાઝોડું આવતું રહે એમ મજાકિયા સ્વરે કહેવાતું હોય છે. જોકે, અમેરિકામાં તો વાવાઝોડાનાં જ લગ્ન થયાં હોવાની એક બેનમૂન ઘટના બની છે. એમાં નથી કોઇ તોફાન કે ન કોઇ વિનાશ. છે તો માત્ર નીરવ શાંતિ અને હર્યુંભર્યું જીવન. છે ને મજેદાર વાત.

વાત જરા માંડીને કરવી પડે એવી છે. તાજેતરમાં અમેરિકામાં હાર્વી અને ઇર્મા નામનાં બે વાવાઝોડાએ પારાવાર નુકસાન કરી માલ-મિલકત અને જનજીવનને મોટી માત્રામાં નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. આ વાવાઝોડાનું નામ પડતાંની સાથે લોકો થરથર કાંપી ઊઠે છે. જોકે, અમેરિકામાં જ હાર્વી અને ઇર્મા એ બે નામ હૈયે ટાઢક આપનારા અને ચહેરા પર સ્મિત રેલાવનારા પણ છે. એમને જોઇને લોકોના ચહેરા ચમકી ઊઠે છે. વાંચીને જરા નવાઇ લાગે છે ને! હકીકત એ છે કે હાર્વી અને ઇર્મા એ ૭૫ વર્ષથી સુખી લગ્નજીવન જીવતું યુગલ છે. દાદા હાર્વીની ઉંમર છે ૧૦૪ વર્ષ અને દાદીમા નવેમ્બરમાં ૯૩નાં થશે. આ ઉંમરે ચહેરા પર કરચલીઓ પડી ગઇ છે, પણ યાદશક્તિ એકદમ તેજ છે. ૧૯૨૯થી ૧૯૩૯ સુધી ચાલેલું ધ ગ્રેટ ડિપ્રેશનની ઘટના તેમ જ ૧૯૬૯માં નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ ચંદ્ર પર ચાલ્યો એ પ્રસંગ પણ તેમને બરોબર યાદ છે.

આમ સારી-નરસી ઘટનાઓના તેઓ સાક્ષી રહ્યા છે, પણ તેમના નામધારી બે વાવાઝોડા અમેરિકા માટે ખતરો બની ગયા હોવાનો આ વખતનો પહેલો અનુભવ તેમના માટે યાદગાર તો નહીં જ રહે. ઇર્મા દાદીએ તો એમ પણ કહ્યું કે ‘એ લોકોએ કઇ રીતે બે વાવાઝોડાના નામ ઇર્મા અને હાર્વી પાડ્યા એ મારી સમજની બહાર છે.’ જોકે, એ સમજવા માટે ઝાઝું માથું ખંજવાળવું પડે એમ નથી. ૧૯૭૯થી વર્લ્ડ મીટીરિયોલૉજીકલ ઑર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા ઍટલાંટિક સમુદ્ર પરથી ઊઠતા વાવાઝોડાને વારાફરતી સ્ત્રી અને પુરુષના નામ આપવામાં આવી રહ્યા છે. ૨૦૧૭માં પહેલી જ વાર બે વાવાઝોડા આગળ પાછળ ત્રાટક્યા છે અને એ શમી જશે. જોકે, આપણા પ્રેમાળ હાર્વી અને ઇર્મા તો છેક ૧૯૪૦ના દાયકાથી એકમેકનો સાથ નિભાવી રહ્યા છે અને કેટલાય ચહેરા પર સ્મિત રેલાવવામાં નિમિત્ત બન્યા છે. તારાજી કરી રહેલા હાર્વી અને ઇર્મા બને એટલા જલદી વિદાય લે એવું અમેરિકન લોકો ઇચ્છતા હશે, જ્યારે પતિ-પત્ની હાર્વી અને ઇર્મા બને એટલું જીવે એવી મનોકામના વ્યક્ત કરવામાં આવતી હશે.

Source ...

http://www.bombaysamachar.com/frmStoryShow.aspx?sNo=380827a

”વાવાઝોડાનાં લગ્ન!”

ઉપર લેખના અંતે ”વાવાઝોડાનાં લગ્ન!” એ મથાળા નીચે લેખકે ૧૦૪ વર્ષના હાર્વી અને ૯૩ વર્ષનાં ઈર્માં એમ જે બે ” જીવતાં વાવાઝોડાં” નો  ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે એ બેલડી આ વિડીયોમાં શું કહે છે એની કેફિયત એમના મુખે જ સાંભળો.  

Elderly couple named Harvey and Irma watch Hurricanes Harvey and Irma hit the coast