વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Daily Archives: ડિસેમ્બર 2, 2017

1132 – ફેસબૂક છોડવી છે  … (હાસ્ય લેખ) … શ્રી મિલન ત્રિવેદી (હાસ્ય લેખ)

                            

મેં મારી વેલ્યૂ થતી માત્ર અને માત્ર ફેસબૂકમાં જોઈ છે. સાહેબ મારી એનિવર્સરી, બર્થડે કે મને તાવ આવ્યો છે એટલું લખું ત્યાં તો ફોન આવવા મંડે છે. બાકી આજ દિવસ સુધી માત્ર અને માત્ર તમારો હપ્તો ચડી ગયો છે ભરી જજો’, ‘આ વખતે ઇન્સ્યોરન્સ ભરવાનો છે કે નહીં’, ‘ઉછીના લઈ ગયો એ ક્યારે પાછા આપીશ?’ જેવા જ ફોન આવતા

 

 ફેસબૂક છોડવી છે  …. મસ્તરામની મસ્તી – મિલન ત્રિવેદી

તમને આમ તો ટાઇટલ જ અશક્ય લાગ્યું હશે. મેં ઘણાને સિગારેટ છોડતા, દારૂ છોડતા, પાન-માવા કે તમાકુ છોડતા જોયા છે, પણ આ નવું વ્યસન છોડતા નથી જોયા. આમ જૂઓ તો બંને વચ્ચે ઘણી સમાનતા છે. તમે સિગારેટ છોડી હોય અને ભલે ૬ મહિના કે ૧ વર્ષ ખેંચ્યું હોય પણ અચાનક જ શરૂ થઈ જાય એ રીતે જ ફેસબૂકમાં પણ એવું જોયું છે કે એકાઉન્ટ ડિએક્ટિવ કરીને ફરી શરૂ કરવાનો મૂડ બની જ જાય છે. અમારા ઘણા મિત્રો માટે તો એવી ઘટના બની છે કે જો કોઈ તેના વિશે પૂછે કે ‘ફલાણા ભાઈ શું કરે છે?’ તો જવાબ આપવો પડે કે ‘ભાઈ ફેસબૂક કરે છે.’

અમારા સમયમાં મિત્રો પાસેથી અપેક્ષા વગર પણ અનેક અપેક્ષાઓ પૂરી થઈ જતી, પણ અત્યારે એવી ઘટના બની છે કે જો તમે મિત્ર માટે જાનની બાઝી લગાવી દો એ ધ્યાનમાં ન આવ્યું હોય પણ ફેસબૂક પર લાઇક ન કર્યું હોય તો તમે જાણે તેની ગર્લફ્રેન્ડને પટાવીને લઈ ગયા હો તેવું દુ:ખ લાગે અને સંબંધો પૂરા થઈ જાય! ઘણીવાર ફેસબૂકનું મને એટલું લાગી આવ્યું છે કે વાત ન પૂછો.

લોકો વિદેશ ફરવા ગયા હોય તેના ફોટા એટલા બધા અપલોડ કરે અને એ પણ ન સમજે કે બીજાને ઘરબાર હોય. મારા વાઇફ પોતાના ફેસબૂકને જેટલું ચેક નથી કરતા એટલાં મારા ફ્રેન્ડ્સને ફોલોવ કરે છે એટલે તરત જ કહે કે ‘આ જૂઓ આ તમારા મિત્ર બે વર્ષમાં બીજીવાર સ્વિટ્ઝરલેન્ડ ગયા’ હવે એમને કોણ સમજાવે કે એક વાર તો ફોટા અપલોડ કરીને મિત્રએ પથારી ફેરવી જ છે અને રહી જાય તો આ ફેસબૂક મેમરી શેર કરીને ફરીથી પત્તર ખાંડે છે! તમે જ કહો કે આવા અન્યાય સામે એવો વિચાર આવે જ ને કે ફેસબૂક છોડી દેવું છે.

સેટિંગમાં જઈને એકાઉન્ટ ડિલિટ કરવા પર ક્લિક કરવા ગયો અને એક વિચાર આવ્યો કે સમજદાર માણસે એકવાર તો વિચાર કરીને પગલું ભરવું જોઈએ. આવા શુભ વિચારમાં પહેલો વિચાર એ આવ્યો કે ફેસબૂક પહેલા એક સમય એવો હતો કે મારો બર્થડે માત્ર અને માત્ર અમુક અંગત મિત્રોને યાદ રહેતો અને એ પણ એ માટે કે મેં તેનો બર્થડે યાદ રાખીને ઢોસો ખાધો હોય જે વસૂલ કરવાના દિવસની તે લોકો રાહ જોઈને બેઠા હોય પણ ફેસબૂક આવ્યા પછી કેટલાં બધા માણસોની વિશ આવે છે. મારું ઇનબોક્ષ એ દિવસે ચેક કરીને થાકી જવાય છે, ફોન અને મેસેજ પણ એટલાં આવે છે કે સાંજ સુધીમાં માથું ઊંચકવાનો સમય ન મળ્યો હોય. મારી આટલી ઇજ્જત છે એ મને ફેસબૂકમાં એકાઉન્ટ ખોલાવ્યા પછી ખબર પડી. જો કે, એ માટે શરૂઆતના પ્રયત્નોમાં હું નિષ્ફળ જ રહ્યો હતો. મેં લગભગ ૫૦ છોકરીઓને ફ્રેન્ડશીપ રીક્વેસ્ટ મોકલેલી અને ઇનબોક્ષમાં ફૂલડાઓ પણ મોકલેલા જેમાંથી ૨૦ વિનંતીઓનો સ્વીકાર થયો હતો અને સરવાળે એ ૨૦ છોકરાઓ હતા એ ખબર પડતા હું એ આઘાત પણ સહી ગયેલો! પણ સમય સાથે આજે ૫૦૦૦ મિત્રો સાથે હું સમૃદ્ધ માણસ છું.

મને સત્ય સ્વિકારવામાં કોઈ જ વાંધો નથી કે મેં મારી વેલ્યૂ થતી માત્ર અને માત્ર ફેસબૂકમાં જોઈ છે. સાહેબ મારી એનિવર્સરી, બર્થડે કે મને તાવ આવ્યો છે એટલું લખું ત્યાં તો ફોન આવવા મંડે છે. બાકી આજ દિવસ સુધી માત્ર અને માત્ર ‘તમારો હપ્તો ચડી ગયો છે ભરી જજો’, ‘આ વખતે ઇન્સ્યોરન્સ ભરવાનો છે કે નહીં’, ‘ઉછીના લઈ ગયો એ ક્યારે પાછા આપીશ?’ જેવા જ ફોન આવતા. ક્યારેક વળી પર્સનલ લોન વાળાના ફોન આવી જાય, પણ કોઈ કંપનીએ હજુ સુધી આપવાની હિંમત નથી કરી! સાલા રિક્ષાવાળાને હાથ ઊંચો કર્યો હોય તો પણ જાણે ભીખ માગતા હોય તેમ ‘આગળ’ કહીને નીકળી જતા, જ્યારે અહીં ફેસબૂકમાં ૨૦-૨૫ તો ૨૦-૨૫ લાઇક તો મળે છે.

આપણને વર્ચ્યૂલ તો વર્ચ્યૂલ ઇજ્જત માત્ર ફેસબૂકમાં જ મળે છે બાકી જો હું પોતે મારી પ્રોફાઇલ ચેક કરું અને મને જ ફેસબૂક રીક્વેસ્ટ મોકલું તો હું જ એસેપ્ટ ના કરું અને રીજેક્ટ જ ના કરું પાછું રીપોર્ટ સ્પામ પણ કરું.

ફેસબૂક પર કેટલી વસ્તુ સરળ કરી દે છે. તમારે દેશભક્તિ દેખાડવાની હોય એટલે ત્રિરંગા સાથે પિક્ચર ફેસબૂક જ તૈયાર કરી આપે. તમારે તો માત્ર એટલું જ સ્ટેટ્સ અપડેટ કરવાનું રહે કે આઇ લવ માય ઇન્ડિયા, જો આટલેથી ન પૂરું થાય તો ગૂગલ પર દેશભક્તિની થોડી શાયરીઓ સર્ચ કરી લેવાની અને એ પણ દીવાલ પર ટિંગાડી દેવાની પછી જૂઓ કે તમને દેશભક્ત ગણે છે કે નહીં! મારી સાથે તો એવી ઘટના પણ બની છે કે એકાદ આફ્રિકાની સરસ સુંદર છોકરીનું એકાઉન્ટ ખૂલ્યાને હજુ ૬ કલાક થયા હોય અને મને ફ્રેન્ડશીપ રીક્વેસ્ટ આવી ગઈ હોય. આવા સમયે મેં મારી જાત પર પ્રાઉડ લીધું છે અને ફેસબૂક પર માન થયું છે કે મને આટલો પ્રખ્યાત કરી દીધો. મારે એ પણ સ્વીકારવું પડે કે ફેસબૂકને લીધે મને એડ્વાન્સ વિશ કરતા આવડ્યું!

અમે તો આજ દિવસ સુધી જે તે દિવસે જ વિશ કરતા પણ હવે તરત ખબર પડી જાય છે કે આવતી કાલે જન્માષ્ટમી છે, દિવાળી છે કે કોઈનો શહીદ દિવસ છે. જો કે, મારાથી એક વખત એક દિવસ પહેલા વિશ કરવાની લાયમાં ૧૪ ઑગષ્ટના વિશ થઈ ગઈ હતી અને એક પાકિસ્તાનીએ થેંક યુ પણ લખ્યું હતું તો પણ ફેસબૂકને લીધે તહેવારોની મહત્તા વધી તો છે જ. તમને ફેસબૂક જૂના મિત્રો શોધવાની તક આપે છે. 

મને લાગે છે કે છોકરીઓ સ્મીતા રાવલ શાહ લખતી આ કારણોસર જ થઈ હશે કે જૂના લોકો શોધી શકે! તમે નહીં માનો કે હું જેટલો ફેસબૂક આવ્યા પછી દેખાવડો થયો છું એટલો તો ક્યારેય નહોતો. મેં ફેસબૂક પરથી રૂબરૂ મળેલા જેટલા મિત્રો જોયા છે તેમાં નિરાશ જ થયો છું એટલે મને પણ ફોટોશોપ શીખવાડવાનો ઉપકાર માનતા મારે રખે ને ચૂકવું ન જ જોઈએ. જો આધાર કાર્ડને ફેસબૂક સાથે લીંક કરવામાં આવે તો ચોક્કસ કહું કે લીંક સાથે લીંગ પરિવર્તન પણ જોવા મળે અને ૫૦૦૦ મિત્રોની સંખ્યા તરત જ ૨૦૦૦ મિત્રોએ પહોંચી જાય, પણ ફેસબૂક છે કે જે મિત્ર સંખ્યામાં વધારો કરે છે. 

મારો હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યો, કાળજુ કંપવા લાગ્યું, હૃદયમાં તોફાન ઊઠી ગયું કે મિલન, તું આટલો નફ્ફટ કેમ બની શકે કે આટલાં ફાયદા તારા જીવનમાં આપનાર ફેસબૂકના એકાઉન્ટને તું આમ ડિલિટ ન કરી શકે. ના.. મિલન ના.. અને આખરે મારા આત્માનો અવાજ મારે સાંભળવા મજબૂર થવું પડયું! તમે લોકો આ લેખ વાંચી લો ત્યાં સુધી હું થોડા પુરુષ મિત્રોને અનફ્રેન્ડ કરી લઉં કેમ કે નવી મિત્રો માટે જગ્યા તો કરવી પડશે ને? બાકી તમને મારા જેવો ક્યારેય વિચાર આવે તો તમે સેક્ધડ થોટ લેવા નહીં જતા નહિતર આ પારાની પહેલી બે લાઇન જેવો તમારા અત્માનો પડકાર આવશે અને તમે પણ મારી જેમ નવી પ્રોફાઇલ્સ શોધવા લાગશો. 

સૌજન્ય ..મિલન ત્રિવેદી , મુંબઈ સમાચાર.કોમ