વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની ઓન લાઈન આનંદ યાત્રા

Category Archives: કાવ્ય/ગઝલ

1131 -મારું એક પ્રિય ભજન …”પ્રેમળ જ્યોતિ તારો દાખવી ..” રચના-કવિ નરસિંહરાવ ભો.દિવેટિયા

”પ્રેમળ જ્યોતિ તારો દાખવી” એ કાવ્ય સ્વ. કવિ નરસિંહરાવ ભોળાનાથ દિવેટિયા  રચિત ખુબ જ જાણીતું ગેય કાવ્ય-ભજન યા પ્રાર્થના છે.

આ પ્રાર્થના મને મારા વિદ્યાર્થી કાળથી જ બહુ ગમે છે.

મહાત્મા ગાંધીએ આ પ્રાર્થનાને એમને પ્રિય ભજનોના પુસ્તક ”આશ્રમ ભજનાવલી ”માં પણ સમાવેશ કર્યો છે.એક વખતે સાબરમતી આશ્રમમાં પૂજ્ય મહાત્મા ગાંધીના સાન્નિધ્યમાં મથુરાબહેન ખરેના સ્વરે આ પ્રાર્થના અવાર નવાર ગવાતી હતી.

આ કાવ્યમાં પ્રભુને એની પ્રેમળ અને દિવ્ય જ્યોતિના પ્રકાશથી  અંધકાર મય જીવન પથમાં પ્રકાશ પાથરવાની કવિના હૃદયની આરઝુ વ્યક્ત થઇ છે.આખાએ કાવ્યમાં રહેલો ભાવ ઉત્તમ છે જે કવિની સાથે સૌ ભાવકને પણ એટલો જ લાગુ પડે છે.

પ્રેમળ જ્યોતિ તારો દાખવી

પ્રેમળ જ્યોતિ તારો દાખવી,
મુજ જીવનપંથ ઉજાળ … પ્રેમળ જ્યોતિ

દૂર પડ્યો નિજ ધામથી હું,
ને ઘેરે ઘન અંધાર,
માર્ગ સૂઝે નવ ઘોર રજનિમાં,
નિજ શિશુને સંભાળ,
મારો જીવનપંથ ઉજાળ … પ્રેમળ જ્યોતિ

ડગમગતો પગ રાખ સ્થિર મુજ,
દૂર નજર છો ન જાય;
દૂર માર્ગ જોવા લોભ લગીર ન,
એક ડગલું બસ થાય,
મારે એક ડગલું બસ થાય … પ્રેમળ જ્યોતિ

આજ લગી રહ્યો ગર્વમાં હું,
ને માગી મદદ ના લગાર;
આપબળે માર્ગ જોઇને ચાલવા,
હામ ધરી મૂઢ બાળ;
હવે માગું તુજ આધાર … પ્રેમળ જ્યોતિ

ભભકભર્યા તેજથી હું લોભાયો,
ને ભય છતાં ધર્યો ગર્વ,
વીત્યાં વર્ષો ને લોપ સ્મરણશ્રી,
સ્ખલન થયાં જે સર્વ,
મારે આજ થકી નવું પર્વ … પ્રેમળ જ્યોતિ

તારા પ્રભાવે નિભાવ્યો મને પ્રભુ !
આજ લગી પ્રેમભેર,
નિશ્ચે મને તે સ્થિર પગલેથી
ચલવી પહોંચાડશે ઘેર,
દાખવી પ્રેમલ જ્યોતિની સેર … પ્રેમળ જ્યોતિ

કર્દમભૂમિ કળણ ભરેલી,
ને ગિરિવર કેરી કરાડ,
ધસમસતા જળકેરા પ્રવાહો,
સર્વ વટાવી કૃપાળ,
મને પહોંચાડશે નિજ દ્વાર … પ્રેમળ જ્યોતિ

રજનિ જશે, ને પ્રભાત ઊજળશે,
ને સ્મિત કરશે પ્રેમાળ,
દિવ્ય ગણોનાં વદન મનોહર
મારે હૃદ્ય વસ્યાં ચિરકાળ,
જે મેં ખોયાં હતાં ક્ષણવાર … પ્રેમળ જ્યોતિ

– નરસિંહરાવ દિવેટિયા

આ ભજન એ ૧૮૩૩ માં એક ખ્રિસ્તી કેથોલિક કાર્ડીનલ John Henry Newman એ સૌ પ્રથમ રચિત અંગ્રેજી ભજન રચના ” Lead, Kindly Light ” નો કવિ ન.ભો.દિ એ કરેલ સુંદર ભાવાનુવાદ છે. કાવ્યના ભાવના સંપૂર્ણ આસ્વાદ માટે આખી અંગ્રેજી રચના પ્રસ્તુત છે.

Lead, Kindly Light

“Lead, Kindly Light, amidst th’encircling gloom,
Lead Thou me on!
The night is dark, and I am far from home,
Lead Thou me on!
Keep Thou my feet; I do not ask to see
The distant scene; one step enough for me.

I was not ever thus, nor prayed that Thou
Shouldst lead me on;
I loved to choose and see my path; but now
Lead Thou me on!
I loved the garish day, and, spite of fears,
Pride ruled my will. Remember not past years!

So long Thy power hath blest me, sure it still
Will lead me on.
O’er moor and fen, o’er crag and torrent, till
The night is gone,
And with the morn those angel faces smile,
Which I have loved long since, and lost awhile!

Meantime, along the narrow rugged path,
Thyself hast trod,
Lead, Saviour, lead me home in childlike faith,
Home to my God.
To rest forever after earthly strife

In the calm light of everlasting life.”

સર્વ વિદ્યાલય હાઈસ્કુલ-કડી અને એના પરિસરમાં જ આવેલી બોર્ડીંગ-આશ્રમ-વખતના વિદ્યાકાળ વખતે મારા ગળાનો સુર સારો હતો. હું આ ભજન આશ્રમની સાંજની દૈનિક પ્રાર્થનામાં અમારા સંગીત શિક્ષક ચતુરભાઈ પટેલની હાર્મોનિયમની સંગતે ૪૦૦ વિદ્યાર્થીઓ સમક્ષ સ્ટેજ ઉપરથી ગાતો અને ગવડાવતો હતો એનું સ્મરણ થાય છે.

સમય અને ઉંમરની સાથે ના ગમતા ઘણા શારીરીક ફેરફારો થયા એમાં મારા ગળાના સૂર પણ કેમ બાકી રહી જાય !ઘણા વખતથી ગાવાનો મહાવરો પણ છૂટી ગયો છે.

એમ છતાં આ કાવ્યને મારા હાલના સ્વરમાં નીચેના યુ-ટ્યુબ વિડીયોમાં ઢાળવાનો મેં એક પ્રયોગ તરીકે પ્રયત્ન કર્યો છે એ કદાચ આપને ગમે !

પ્રથમ આ કાવ્યના ભાવને હૃદયમાં ઉતારી લીધા પછી વિડીયોમાં મને ( મારા બેસુરા સ્વરમાં !) ગાતો નિહાળો.

આવાં બીજાં મેં ગાયેલાં ભજનો વિગેરેના વિડીયો યુ-ટ્યુબ પર 

Vinod R.Patel ચેનલની આ લીંક પર ક્લિક કરીને સાંભળી શકાશે.

1121 “અપ્પો દીપો ભવ:” ….  તું જ તારો દીવો બન …. 

અપ્પો દીપો ભવ:” ….  તું જ તારો દીવો બન ….આત્મ જ્યોતિ જગાવ 

તારીખ ૧૦-૨૮- ૨૦૧૭ ના રોજ મારા ફેસ બુક ગ્રુપ પેજ ” મોતી ચારો ”  પર  મેં નીચેની પોસ્ટ મૂકી હતી .

તુમ ભગવાનકા દિયા હો… 

માટીનો બનેલો એક નાનકડો દીવડો આખી રાત બળીને, અંધારા સાથે જંગ ખેલીને એને હટાવે છે. તું તો ભગવાનનો બનાવેલો દિવ્ય દીવડો છે, તો પછી તારે ડરવાની કે નિરાશ થવાની શી જરૂર છે. – બ્રહ્મા કુમારી સિસ્ટર શિવાની

 

આ જ દિવસે જાણીતા ગુજરાતી બ્લોગ વેબ ગુર્જરમાં ‘’દીવા’ વિષય ઉપર જ વિવિધ ફિલ્મી ગીતોના વિડીયો અને એની વિવેચના સાથે શ્રી નિરંજન મહેતાનો એક સરસ પોસ્ટ થયો છે.લેખક શ્રી નિરંજન મહેતાના આભાર સાથે એને નીચે પ્રસ્તુત છે. 

દીવો-દીપક ફિલ્મી ગીતોમાં …. નિરંજન મહેતા

શ્રી નિરંજનભાઈએ કરાવેલ આ સંગીત મઢી ફિલ્મી સફરથી  આપના દિલમાં ખુશીનો દીપક જો ના પ્રગટે તો જ નવાઈ.! 

આજના આ દીપક વિષયની પોસ્ટના સંદર્ભમાં જાણીતાં કાવ્ય યાત્રી કવિયત્રી સુ.શ્રી દેવિકા ધ્રુવના નીચેના દિવાળીના  દીપક વિશેની એમની આ ભાવવાહી સુંદર કાવ્ય રચનાને પણ યાદ કરી લઈએ.

આ આખું ભાવવાહી ગીત આ રહ્યું. 

દીપ જલે 

દીપ જલે જો ભીતર સાજન,
 રોજ દિવાળી આંગન.
કાચું કોડિયું વાત  જાણે,
 પરમ પુનિત ને પાવન.


માંજીએ સાચ્ચે મનના બરતન
 ચકચકાટ દિલભાવન.
પછી ખીલે જો ભીતર આતમ,
 રોજ દિવાળી આંગન.


નાની અમથી સમજી લઈએ,
     ક્ષણની આવન જાવન.
 અમાસને અજવાળી લઈએ
 ઝગમગ દીવા મુબારક.


દીપ જલે જો ભીતર સાજન,
 રોજ દિવાળી આંગન. 

દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ

આ કાવ્યમાં તેઓ કહે છે કે જો ભીતરનો દીવો જલતો હોય તો બહાર દીવાઓ પ્રગટાવ્યા સિવાય પણ રોજે રોજ દિવાળી જ છે.દિવાળીમાં ઘરની બહાર કે ઘરમાં દીપક ની હારો પ્રગટાવીએ પણ જો આપણી ભીતરમાં અંધારું હોય તો એ સાચી દિવાળી નથી.સાપ ગયા ને લીસોટા રહ્યાની માફક એ માત્ર ઔપચારિકતા કહેવાશે. 

ઉપરના ગીતને દેવિકાબેનના જ સ્વરમાં આ વિડીયોમાં પણ સાંભળો.

સૌજન્ય  … શબ્દોને પાલવડે બ્લોગ

 

દિલમાં દીવો કરો – LIGHTEN UP YOUR HEART 

ભક્ત કવિ રણછોડનું આ જાણીતું ભજન પણ આપણને દિલમાં દીવો કરવાની શીખ આપે છે.

 દિલમાં દીવો કરો 

દિલમાં દીવો કરો રે, દીવો કરો.
કૂડા કામ ક્રોધને પરહરો રે, દિલમાં દીવો કરો રે. દિલમાં

દયા-દિવેલ પ્રેમ-પરણાયું લાવો, માંહી સુરતાની દિવેટ બનાવો;
મહીં બ્રહ્મ અગ્નિ ચેતાવો રે, દિલમાં દીવો કરો રે. દિલમાં

સાચા દિલનો દીવો જ્યારે થાશે, ત્યારે અંધારું સૌ મટી જાશે;
પછી બ્રહ્મલોક તો ઓળખાશે રે, દિલમાં દીવો કરો રે. દિલમાં

દીવો અભણે પ્રગટે એવો, તનનાં ટાળે તિમિરનાં જેવો;

એને નયણે તો નરખીને લેવો રે, દિલમાં દીવો કરો રે. દિલમાં

દાસ રણછોડે ઘર સંભાળ્યું, જડી કૂંચી ને ઊઘડ્યું તાળું;
થયું ભોમંડળમાં અજવાળું રે, દિલમાં દીવો કરો રે. દિલમાં

ભક્તકવિ રણછોડ

 બેઠક સાહિત્ય સંસ્થાનાં એક મુખ્ય સંચાલિકા સુ.શ્રી પ્રજ્ઞાજીએ કરાવેલ સુંદર આસ્વાદ અહીં  ક્લિક કરીને વાંચી શકાશે.

અંતમાં એટલું જ કહીશ કે અંતરનો દીવો સદા પ્રજ્વલિત રહેવો જોઈએ તો જ અંતરમાં અજવાળું ફેલાઈ શકે અને એની મદદ વડે આપણા જીવનનો રાહ અંધારામાં ભટકાયા વિના સંતોષથી અને સારી રીતે પૂરો કરી શકીએ.મારા એક કાવ્ય’’ મને શું ગમે ‘’માં પણ મેં કહ્યું છે.

એક સુરજ થવાનાં નથી મને કોઈ શમણાં,

માટીના મારા કોડીયામાં તેલ-વાટ પેટાવી,

અંધારાં ઉલેચતો ઘરદીવડો થવાનું મને ગમે . 

વિનોદ પટેલ, સાન ડીએગો ,૧૦-૨૮-૨૦૧૭

 

સૌજન્ય- શ્રી સુરેશ જાની 

1118 -દિવાળી એટલે તિમિરથી તેજ તરફ ગતી કરવાનું પર્વ …..દીપોત્સવી અંક ..

 

દિવાળી યા દીપાવલી એ હિન્દુ ધર્મમાં ઘણાં વર્ષોથી ઉત્સાહથી મનાતો આવતો એક મહત્વપૂર્ણ લોક તહેવાર છે .

વાઘ બારશથી શરુ કરી ધનતેરશ, કાળી ચૌદસ , દિવાળી , બેસતું -નવું વર્ષ, ભાઈ બીજ,લાભ પાંચમ સુધીના દિવસો સુધી ચાલતો લોક ઉત્સવ અને આનંદનું પર્વ એટલે દીપોત્સવી પર્વ.અમાસના અંધકારમાં શરુ થતું દીપોત્સવી પર્વ એ તિમિરથી તેજ તરફ ગતી કરવાનું પર્વ છે .

દિવાળી પર્વ વિષે જાણીતા કવિ શ્રી અનીલ ચાવડાની મને ગમતી આ રચના એમના આભાર સાથે માણીએ .

લ્યો આવી ગઈ દિવાળી………– અનિલ ચાવડા

લ્યો આવી ગઈ દિવાળી દર વર્ષે આવે તેમ,
આ વખતે તો સ્વયં પ્રગટીએ ચલો દીવાની જેમ.

 

ઉદાસીઓના ફટાકડાઓ
ઝટપટ ફોડી દઈને,
ચહેરા ઉપર ફૂલઝડી સમ
ઝરતું સ્મિત લઈને;
કોઈ પણ કારણ વિના જ કરીએ એકમેકને પ્રેમ…
આ વખતે તો સ્વયં પ્રગટીએ ચલો દીવાની જેમ.

 

સૌની ભીતર પડ્યો હોય છે
એક ચમકતો હીરો,
ચલો શોધીએ ભીતર જઈને
ખુદની તેજ-લકીરો;
ભીતર ભર્યું જ છે અજવાળું ના ઝળહળીએ કેમ?
આ વખતે તો સ્વયં પ્રગટીએ ચલો દીવાની જેમ.

– અનિલ ચાવડા

દિવાળી પર્વ અંગે મેં અગાઉ લખ્યું હતું એમ દિવાળી આવે એટલે સાપ ગયા અને લીસોટા રહ્યા એ કથન મુજબ ચીલા ચાલુ રીતે એને ઉજવીએ એ પુરતું નથી.દિવાળીમાં ઓછા નશીબદાર માણસો પ્રત્યે તમારામાં હમદર્દી ,લાગણી કે સંવેદના અને પ્રેમ જો જાગે તો એ સાચી દિવાળીની ઉજવણી કહેવાય.

જે લોકો એમના જીવનની સફરમાં એકલા પડી ગયા છે, ભટકી રહ્યા છે એમની સાથે પ્રેમથી વાત કરીએ,એમની આંખોની ઉદાસી દુર કરી એમની આંખોમાં ખુશીની ચમક ભરીએ.જે લોકો એમના હૃદયમાં વરસો જુના ઘાવ લઈને ફરે છે એમને અહમને દુર કરીને મળીને એમને શેની પીડા સતાવે છે એ સમજી લઈએ અને દિવાળી –બેસતા વર્ષના આ તહેવારોમાં એમની સાથેની કોઈ પણ પ્રકારની ગેર સમજ હોય તો દુર કરવા પ્રયત્ન કરીએ તો કેવું !

જેમણે તમને એમની જાતથી વધુ ચાહ્યા છે એવાં મા-બાપ કે અન્ય વડીલોને આદરથી નમન કરી એમનો ચરણ સ્પર્શ કરી દિવાળીમાં એમના આશીર્વાદ પામીએ તો ખરી દિવાળી-નવું વર્ષ ઉજવ્યું કહેવાશે.

સૌથી વધુ તો દિવાળીમાં બહાર અનેક દીવડાઓ પ્રગટાવી એનો પ્રકાશ જોઇને તમે રાજી થાઓ એ પુરતું નથી.તમારા અંતરમાં પડેલું અજ્ઞાનનું અંધારું દુર કરી ત્યાં જ્ઞાનનો દીપક જલાવી એના સાત્વિક પ્રકાશથી તમે ભીતરમાં ના ઝળહળો ત્યાં સુધી ખરી દિવાળી ઉજવી ના કહેવાય.

ઓશોએ પણ કહ્યું છે કે ”દિવાળીનો દીપક અને એનો બહારનો પ્રકાશ કેટલો મનોહર લાગે છે !પરંતુ મનુષ્યની અંદર પડેલું અંધારું એ દુર કરી શકતો નથી !ભીતરમાં ધ્યાનની રોશની જો પ્રગટે તો જિંદગીનો હરેક દિવસ દિવાળી, દિવાળી જ છે.”

આ સંદર્ભમાં દિવાળી વિષે હ્યુસ્ટન નિવાસી શ્રી ચીમનભાઈ પટેલએ ઈ-મેલમાં મોકલેલ અખાના ચાબખાઓની યાદ અપાવતી એમની આ કટાક્ષ રચનાને પણ સાભાર માણીએ.

દિવાળી!

કંઈ દિવાળીએા આવીને ગઈ !

સાપ ગયા ને લિસોટા રહ્યા ભઈ!

કંઈ દિવાળીએા આવીને ગઈ!

 

સાફ કરે સહું પોતાના ઘર

દિવો પ્રગટાવે અંધકાર પર

કપડાં સારા પહેરીને સૌ ફરે

બને વાનગીઓ સારી ઘરે ઘરે!

દિલની સાફસુફી કરવાની રહી,

કંઈ દિવાળીએા આવીને ગઈ!

 

પૂજન કરીને મેળવવું છે સુખ

દેવ દર્શનથી દૂર કરવું છે દુઃખ

મંદિરમાં જઈને પ્રદિક્ષણા ફરે

ભાથુ ભાવીનું આમ સૌ ભરે.

કૃપા પ્રભુની હજુ નથી રે થઈ,

કંઈ દિવાળીએા આવીને ગઈ!

 

સાફ કરે સૌ અંદરના ઘર

રાખે અમિ દ્રષ્ટિ સૌની પર

પ્રેમ પૂજન કરી મેળવે સુખ

દૂર કરે જે દુઃખીએાનું દુઃખ

શાંતિ ઘરની સૌની લૂંટાઈ રહી,

કંઈ દિવાળીએા આવીને ગઈ!

 

કે’વા જોઈએ ‘ચમન’ને સાચું

લાગે ભલે કોઈને કડવું ને ખાટું

હરિફાઈ ચાલી છે મંદિરોમાં જયાં

વાનગીઓ અનેક અન્નકૂટમાં ત્યાં!

ભગવાન ભાવનાનો ભૂખ્યો ભઈ!

કંઈ દિવાળીએા આવીને ગઈ!

૦ ચીમન પટેલ ‘ચમન’

 

દિવાળી પર એક ચિંતનાત્મક લેખ… સૌજન્ય/સાભાર  … રીડ ગુજરાતી.કોમ

દિવાળી એટલે…   [ચિંતનાત્મક]  …  દિનકર જોષી

વાચક મિત્રો,

ગત સંવત વર્ષ દરમ્યાન આપ સૌએ આપેલ સહકાર અને પ્રોત્સાહન બદલ આપનો દિલથી આભાર માનું છું . નવા વરસે પણ એવો જ સહકાર મળતો રહેશે એવી આશા રાખું છું.

વિનોદ વિહારના સૌ વાચક મિત્રોને શુભ દિપાવલી અને નવા વર્ષે પ્રભુની કૃપાના પાત્ર બનો એવી હાર્દિક શુભ કામનાઓ સહીત-

દીપાવલી અભિનંદન …..નુતન વર્ષાભિનંદન 

સાલ મુબારક

અંતે મારી દિવાળીની હાઈકુ રચનાઓ ….

પ્રિય  જનોને 
દિવાળી,નવું વર્ષ,
મુબારક હો.
=====
જાતે મહેંકો,
મહેંક ફેલાવો જગે,
દરેક વરસે,
======
દિવાળી શીખ
અંધકાર હટાવો
પ્રકાશ લાવો
=====
નવા વરસે
નવા થઈએ, જુના
કેમ રહીએ !

=====

દિવાળી ,નવું 

વર્ષ, કેલેન્ડરની 

કમાલ માત્ર  

વિનોદ પટેલ,સંપાદક, વિનોદવિહાર

1109- મચ્છરાષ્ટક …. છંદોમય હળવી કવિતા

સાભાર- શ્રી વિનોદ ભટ્ટ/ શ્રી ઉત્તમ ગજ્જર(ઈ મેલમાંથી સાભાર )

1102 -કવિ હૃદયી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનાં ગુજરાતી કાવ્યો…

એમના કાવ્ય સંગ્રહ ”સાક્ષીભાવ’ પુસ્તકમાં ભાવકોને ઓટોગ્રાફ આપતા શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની એક તસ્વીર .

ભારતના હાલના વડા પ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીને રાજકારણની દુનિયામાં એમની ચાણક્ય બુદ્ધિથી તો દેશ અને દુનિયાના લોકો એમને સુપેરે ઓળખે છે .પરંતુ આ કુશળ રાજકીય નેતા અને લોખંડી પુરુષમાં એમના રાજકીય ગુરુ શ્રી અટલ બિહારી બાજપાઈની જેમ એક કવિ હૃદય પણ ધબકી રહ્યું છે એની બહુ ઓછાને ખબર હશે.

એક વાર રાજ્ય સભામાં રાષ્ટ્રપતિના ભાષણ ઉપર Motion of Thanks ની ચર્ચામાં એમની ટીકાઓ કરતા વિરોધ પક્ષોને કડો જવાબ આપતાં શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ હિન્દી અને ઉર્દુ ના જાણીતા કવિ અને ગીતકાર Nida Fazli ની જાણીતી ગઝલ ‘Safar Mein Dhoop To Hogi’ ગાઈ સંભળાવી હતી.
(અગાઉની એક પોસ્ટમાં નિદા ફાઝલીની મને ખુબ ગમતી આ જાણીતી ગઝલ નો સંપૂર્ણ હિન્દી પાઠ અને એનો કરેલ રસાસ્વાદ અહીં ક્લિક કરીને વાંચો અને વિડીયોમાં સાંભળો. ).

શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ ‘આંખ આ ધન્ય છે’ નું વિમોચન એપ્રિલ ૭,૨૦૦૭ ના રોજ મુંબઈના ભાઈદાસ હોલમાં ભારતના ભૂતપૂર્વ ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી ભૈરવસિંહ શેખાવતના હસ્તે થયું હતું .ઈમેજ પબ્લીકેશન,મુંબાઈએ એનું પ્રકાશન કર્યું છે .

શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના આ પ્રથમ પ્રકાશિત કાવ્યસંગ્રહ ‘આંખ આ ધન્ય છે’ માંથી નીચેનાં મને ગમતાં બે કાવ્યો સાભાર પ્રસ્તુત કરું છું.આ બે કાવ્યોનો મધ્યવર્તી વિચાર કેટલો ભવ્ય છે !

પૃથ્વી આ રમ્ય છે

પૃથ્વી આ રમ્ય છે
આંખ આ ધન્ય છે.
લીલાછમ ઘાસ પર તડકો ઢોળાય અહીં
તડકાને
કેમે કરી ઝાલ્યો ઝલાય નહીં.
વ્યોમ તો ભવ્ય છે
ને પૃથ્વી આ રમ્ય છે.
આભમાં
મેઘધનુષ મ્હોરતું, ફોરતું.
હવામાં રંગનાં વર્તુળો દોરતું.
કિયા ભવનું પુણ્ય
છે ?!
જિંદગી ધન્ય છે, ધન્ય છે.
સમુદ્ર આ ઊછળે સાવ ઊંચે આભમાં,
કોણ જાણે
શું ભર્યું છે વાદળોના ગાભમાં !
સભર આ શૂન્ય છે.
પૃથ્વી આ રમ્ય
છે.
માનવીના મેળા સાથે મેળ આ મળતો રહ્યો,
ને અન્યના સંગાથમાં હું મને કળતો
રહ્યો.
આ બધું અનન્ય છે.
ને કૈંક તો અગમ્ય છે.
ધન્ય ધન્ય ધન્ય
છે.
પૃથ્વી મારી રમ્ય છે.

-નરેન્દ્ર મોદી.

ઉપરના કાવ્યને જાણીતા ગઝલ ગાયક ભુપેન્દ્રસિંગના અવાજમાં ગવાતું નીચેના વિડીયોમાં સાંભળો .

પ્રારબ્ધને અહીંયાં ગાંઠે કોણ?

પ્રારબ્ધને અહીંયાં ગાંઠે કોણ?
હું પડકાર ઝીલનારો માણસ છું
હું તેજ ઉછીનું લઉં નહીં
હું જાતે બળતું ફાનસ છું.
ઝળાહળાનો મોહતાજ નથી
મને મારું અજવાળું પૂરતું છે
અંધારાના વમળને કાપે
કમળ તેજતો સ્ફુરતું છે
ધુમ્મસમાં મને રસ નથી
હું ખુલ્લો અને નિખાલસ છું
પ્રારબ્ધને અહીંયાં ગાઠે કોણ?
હું પડકાર ઝીલનારો માણસ છું
કુંડળીને વળગવું ગમે નહીં
ને ગ્રહો કને શિર નમે નહીં
કાયરોની શતરંજ પર જીવ
સોગઠાબાજી રમે નહીં
હું પોતે જ મારો વંશજ છું
હું પોતે મારો વારસ છું
પ્રારબ્ધને અહીંયાં ગાંઠે કોણ?
હું પડકાર ઝીલનારો માણસ છું

-નરેન્દ્ર મોદી

 

શ્રી નરેન્દ્ર મોદી ‘મા’ આદ્યશક્તિના ભક્ત છે અને દરેક નવરાત્રી ઉપર નવ દિવસ અચૂક અન્ન ત્યાગી ઘણા વર્ષોથી ઉપવાસ કરે છે.નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે સંઘના પ્રચારક હતા ત્યારે નિયમિતપણે તેઓ હંમેશા ‘મા’ આદ્યશક્તિને સંબોધન કરીને ડાયરી લખતા હતા.આ ડાયરીમાંની પ્રાર્થનાઓનું એમના અંતરમનની યાત્રારૂપે લખાયેલ પુસ્તક ‘સાક્ષીભાવ’ ના નામે ઈમેજ પબ્લીકેશન મુંબઈ દ્વારા પ્રકાશિત થયું છે .

આ પુસ્તકનું લોકાર્પણ આધ્યાત્મિક ગુરૂ અને આર્ટ ઓફ લિવિંગના પ્રણેતા શ્રી શ્રી રવિશંકરજીના હસ્તે અમદાવાદમાં શુક્રવાર તા. ૭ મી માર્ચ ર૦૧૪ના રોજ યોજાએલ સમારંભમાં કરવામાં આવ્યું હતું .

નવરાત્રી મહોત્સવ ટૂંકમાં શરુ થાય છે ત્યારે નરેન્દ્ર મોદી રચિત ‘સાક્ષીભાવ’ પુસ્તકમાંથી નીચેના સુંદર ગરબા-કાવ્યને માણીએ .

આ ગરબા ઉપરાંત શ્રી મોદી રચિત અંબે માતાની સ્તુતિ કરતાં આ ગીતો પણ નીચે વાંચો.

શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના ઉપર જણાવેલ બે પ્રકાશિત કાવ્ય સંગ્રહોની ઈ-બુકો નીચે એમના મુખ પૃષ્ઠો ના ચીત્ર પર ક્લિક કરીને વાંચો.  

શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની કવિતાઓના પુસ્તક ” આંખ આ ધન્ય છે ”નું મુખ પૃષ્ઠ

 

શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના કાવ્ય સંગ્રહ ”સાક્ષી ભાવ ” નું મુખ પૃષ્ઠ

 

1099- કીસ્મત અને હસ્તરેખા વળી શું ? ….. ગઝલ ….શ્રીમતી યામિની ગૌરાંગ વ્યાસ

જાણીતાં ગઝલકારા શ્રીમતી યામિની ગૌરાંગ વ્યાસ મારાં ફેસ બુક મિત્ર છે. એમના ફેસ બુક પેજ પર આ ગઝલ વાંચતાં જ મને એ ગમી ગઈ.ગઝલના દરેક શેરમાં એમણે પુછેલ પ્રશ્ન એ આ ગઝલની ખાસિયત છે.એ પ્રશ્નોનો જવાબ એના અર્થને  વાચા આપે છે.

તેઓ ગઝલના આ શેરમાં કહે છે એમ ..

મને શબ્દ સાથે જ નીસ્બત રહી છે, સ્વયં અર્થ એમાંથી નીપજ્યા કરે છે;

અને મૌનને પણ હું સુણ્યા કરું છું, અવાજો વળી શું ને પડઘા વળી શું ?

એમની ગઝલોમાં એક ઊંડો સંદેશ જોવા મળે છે. દા.ત.એમની આ ગઝલમાં કેટલો સુંદર સંદેશ છે !

જીંદગીમાં ચાલતાં પળવાર અટકી જોઈએ
ફૂલ ખીલ્યું જોઈને થોડુંક હરખી જોઈએ

શક્ય છે કે બાળપણ મુગ્ધતા પાછી મળે
થઇને ઝાકળ પાંદડીનો ઢાળ લસરી જોઈએ

આ ઉદાસીને નહીંતર ક્યાંક ઓછું આવશે
આંખ ભીની થઇ ગઇ છે સહેજ મલકી જોઈએ

વિનોદ પટેલ

 

હસ્તરેખા વળી શું ? ….. ગઝલ ….

 યામિની વ્યાસ

પળેપળનો બદલાવ જોયા કરું છું, ધરા શું ? ગગન શું ? સીતારા વળી શું ?

સમાયું છે જીવન અહીં ઠોકરોમાં, ત્યાં કીસ્મત અને હસ્તરેખા વળી શું ?

ખુદાના તરફથી મળે તો સ્વીકારું, કદી એકલી છું, કદી કાફલો છે;

મળી મેહફીલો તો મેં માણી લીધી છે, સવાલો, જવાબો, સમસ્યા વળી શું ?

નથી કોઈ મંઝીલ, નથી કોઈ રસ્તો, ચરણને મળ્યું છે સતત ચાલવાનું;

કદી થાક લાગે તો થોભી જવાનું, ઉતારા વીશેના ઉધામા વળી શું ?

મને શબ્દ સાથે જ નીસ્બત રહી છે, સ્વયં અર્થ એમાંથી નીપજ્યા કરે છે;

અને મૌનને પણ હું સુણ્યા કરું છું, અવાજો વળી શું ને પડઘા વળી શું ?

જગતનાં વીવેકો ને વ્યવહાર છોડી, ઉઘાડાં જ મેં દ્વાર રાખી મુક્યાં છે,

ભલે કોઈ અણજાણ આવે અતીથી, પ્રતીક્ષા વળી શું ? ટકોરા વળી શું ?

– યામીની વ્યાસ –

યામિનીબેનની આ ગઝલને  જ્યારે Jigisha Kheradia નો સ્વર અને Shaunak Pandya ના સંગીતનો સાથ મળે છે ત્યારે ગઝલના શબ્દો અને અર્થ  બન્ને દીપી ઉઠે છે. ગઝલ નો આ વિડીયો દિલને ડોલાવી જાય છે.એને   સાંભળવાનું રખે ચુકતા.

Hastrekha Vali Shun? | Jigisha Kheradia | Shaunak Pandya | Gujarati Song

 

શ્રીમતી યામિની ગૌરાંગ વ્યાસ -પરિચય

                      યામિની વ્યાસ

યામિનીબેનનો પરિચય અને એમના પ્રથમ ગઝલ સંગ્રહ ” ફૂલ પર ઝાકળનાં પત્રો ” ની ગઝલો વાંચવા માટે વિનોદ વિહારની સપ્ટેમ્બર ૮, ૨૦૧૫ ની નીચેની પોસ્ટ વાંચો.

( 779 ) કવયિત્રી યામિની ગૌરાંગ વ્યાસ….. એમનાં કાવ્યો, ગઝલો … અને પરિચય