વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Category Archives: ઘડપણ વિષે

( 866 ) અમેરિકાના ગુજરાતી પરિવારોની અપેક્ષાઓ ….. લેખક- શ્રી પ્રવીણ શાસ્ત્રી

Pravin Shashtri

Pravin Shashtri

ન્યુ જર્સી નિવાસી મારા હમ ઉમ્ર મિત્ર શ્રી પ્રવીણ શાસ્ત્રી એમના બ્લોગ પ્રવીણ શાસ્ત્રી ની વાર્તાઓ અને મિત્રોની પ્રકીર્ણ પ્રસાદી માં મુખ્યત્વે જીવાતા લોક જીવનમાંથી જડેલી સુંદર વાર્તાઓ લખે છે . કોઈ કોઈ વાર ચિંતન પ્રેરક લેખો પણ લખે છે.

એમના બ્લોગ પર ભ્રમણ કરતાં આવો તારીખ ૧૯મી સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩ ના રોજ પોસ્ટ થયેલ એમનો એક લેખ “અમેરિકાના ગુજરાતી પરિવારોની અપેક્ષાઓ”મને ગમી ગયો.આ લેખને રી-બ્લોગ કરી વિનોદ વિહાર ના વાંચકો માટે આજની પોસ્ટમાં પ્રસ્તુત કર્યો છે. 

અમેરિકામાં રહેતા આપણા ગુજરાતી વડિલોની વિટંબણાઓની વાતો વિશે અનેક લેખકોએ અવાર નવાર લખ્યું છેઅને લખતા હોય છે .‘તિરંગા ઈન ન્યુ જર્સી’ના લેખક શ્રી અરુણ મહેતાના ડિસેમ્બર ૨૦૧૨ના એક લેખ “શું વૃદ્ધાવસ્થા શ્રાપ છે? “ના જવાબ રૂપે શ્રી શાસ્ત્રીએ અમેરિકામાં બે-ત્રણ પેઢી સાથે રહેતા વૃધ્ધોના નામ સ્થળ બદલીને દાખલાઓ સાથે એમની વાત આ લેખમાં રજુ કરી છે.

લેખમાં એક જગાએ તેઓ લખે છે ..

વડિલોએ દેશ કાળને અનુસરીને પરિવર્તન માટે તૈયારી રાખવી જ પડશે. તમે સાંઠ-સિત્તેરના દાયકામાં તમારા વડિલો માટે જે ફરજ બજાવી હોય તેવી જ ફરજ તમારા સંતાનો ચાળિસ વર્ષ પછી બજાવી શકે એવા સમય સંજોગો છે ખરા? વાસ્તવિકતાનો સમજ પૂર્વક સ્વીકાર થઈ શકે તો “શ્રાપ” માનતા વડિલોની અડધી મનોવેદના ઓછી થઈ જાય.

આ લેખ માટે શ્રી શાસ્ત્રી કહે છે :”આ વાર્તા નથી. આ વાત નથી. વિચારોનું માનસિક મંથન છે.”

શ્રી પ્રવીણ શાસ્ત્રીનો આ ચિંતન લેખ તમને જરૂર ગમશે.

વિનોદ પટેલ

અમેરિકાના ગુજરાતી પરિવારોની અપેક્ષાઓ …..

લેખક- શ્રી પ્રવીણ શાસ્ત્રી

આ વાર્તા નથી. આ વાત નથી. વિચારોનું માનસિક મંથન છે.

‘તિરંગા ઈન ન્યુ જર્સી’ના લેખક શ્રી અરુણ મહેતાનો ડિસેમ્બર ૨૦૧૨નો લેખ “શું વૃધ્ધાવસ્થા એક શ્રાપ છે? “ વાંચ્યો. એમાં એમણે એ પણ જણાવ્યું કે ૮૦% એ પ્રશ્નનો જવાબ હકારમાં આપશે. એમનું અનુમાન સાચું હોય તો મારી ગણત્રી બાકીના ૨૦%માં થશે. હું એમના લેખનું પુનરાવર્તન નથી કરતો. એમણે અનેક વાસ્તવિક દાખલાઓ અને હકિકતોનું નિરૂપણ કર્યું છે તેની સામે પણ દલીલ કરતો નથી. અમેરિકાના ખાસ કરીને આપણા ગુજરાતી વડિલોની વિટંબણાઓની વાતો વિશે અનેક ચિંતકોએ અવાર-નવાર લેખો લખ્યા છે. આજ પત્રના સાઈકોથેરાપીસ્ટ શ્રી આર.ડી.પટેલ સાહેબે પણ પોતાના પુસ્તકોમાં ઘણું લખ્યું છે.

વડિલોએ દેશ કાળને અનુસરીને પરિવર્તન માટે તૈયારી રાખવી જ પડશે. તમે સાંઠ-સિત્તેરના દાયકામાં તમારા વડિલો માટે જે ફરજ બજાવી હોય તેવી જ ફરજ તમારા સંતાનો ચાળિસ વર્ષ પછી બજાવી શકે એવા સમય સંજોગો છે ખરા? વાસ્તવિકતાનો સમજ પૂર્વક સ્વીકાર થઈ શકે તો “શ્રાપ” માનતા વડિલોની અડધી મનોવેદના ઓછી થઈ જાય.

આપણે પહેલાં વિચારીએ વૃધ્ધ કોણ?

એક સમયે પચાસની ઉપર પહોંચો એટલે વૃધ્ધ ગણાવા માંડો. સરકાર પણ પંચાવન પર પહોંચો એટલે તમને નિવૃત્ત કરી દેતી. અમેરિકામાં તમે પંચાવને ઓલ્ડ નથી ગણાતા. પંચાવન પછી તમે એડલ્ટ કોમ્યુનિટીમાં રહેવા જવા લાયક બનો છો. વારંવાર ગુજરાતમાંથી પ્રગટ થતા વર્તમાન પત્રોમાં હાસ્યાત્મક સમાચાર વાંચવા મળે છે; અઠ્ઠાવન વર્ષની વૃધ્ધાને ગાયે ગબડાવી પાડી. પત્રકારો અને વાચકોનું આ માનસ? અને તે પણ ૨૦૧૨-૨૦૧૩ના વર્ષોમાં? ચાલો ભારતની વાત જવા દો. તમો અમેરિકાની કોઈ ઑફિસમાં જઈને ઉભા રહો. નજર મારો. હવે તો ફરજીયાત નિવૃત્તિની ઉમ્મર ૬૫ વર્ષની રહી નથી. તમને ૬૫ થી ૭૦ વર્ષના ઘણા સ્ત્રી પુરુષો દરેક ક્ષેત્રમાં યુવાનો સાથે કામ કરતા દેખાશે.

જેમણે ગીતા ન વાંચી હોય એવો માનવી પણ જાણતો જ હોય છે કે હું જનમ્યો છું એટલે વહેલો મોડો મરવાનો જ છું. જાતસ્ય હિ ધ્રુવોર્મૃત્યુ. જીવન લંબાશે તેમ શરીરના જીવંત કોષ નાશ પામવાના જ છે. જેમ જેમ કોષ નાશ પામશે તેમ તેમ ઘડપણ આવતું જ જશે એ નિર્વિવાદ છે. એ શારીરિક પ્રક્રિયામાંથી કોઈ જીવ મુક્ત નથી. પણ માનસિક ઘડપણનું શું? સંતાનને ત્યાં સંતાન થાય એટલે ઘડપણનો બિલ્લો લગાવીને ફરવાનું? આ થઈ વૃધ્ધાવસ્થાની મનોદશા.

જુના સમયમાં અને આજે પણ અમેરિકામાં કેટલાક કુટુંબમાં ત્રણ પેઢી સાથે રહે છે. દાદા-દાદી, પુત્રો, પુત્ર વધૂઓ અને પૌત્ર-પૌત્રીઓ સાથે રહે છે. અનેક બાંધ-છોડના સંઘર્ષ વચ્ચે પણ જીવી રહ્યા છે અથવા તો જીવવું પડે છે. નામ સ્થળ બદલીને થોડા દાખલાઓ જોઈએ .

મહેસાણાથી ચિમનભાઈ બે નાના બાળકો સાથે અમેરિકામાં આવે છે. પતિ-પત્ની રોજ અઢાર કલાક કામ કરી, કરકસર કરી નાની મૉટેલ ખરીદે છે. છોકરાં મોટા થાય છે. નોકરી ધંધામાં ખાસ સફળતા નથી. આર્થિક કારણોસર સંયુક્ત કુટુંબમાં જીવન ગાળવું પડે છે. સહજીવન એક આર્થિક લાચારી છે. સાસુ-સસરા અને પુત્રવધૂઓ વચ્ચે શીત યુધ્ધ ચાલતું રહે છે. મનની મોકળાશ નથી.

બીજો દાખલો…મનોજભાઈ એક સારી કંપનીમાં એન્જીનીયર હતા. એનો પુત્ર પણ સ્થાનિક યુનિવર્સીટીમાંથી એન્જીનીયર થયો છે. પિતા એને એની કંપનીમાં જ જોબ અપાવે છે. ઘર છોડવાનો કે જૂદા પડવાનો સવાલ જ નથી પુત્રવધુ આવે છે. એને પોતાનાં શમણાં છે. સર્વ સુખ હોવા છતાં સાસુ-સસરાનું વર્ચસ્વ કઠે છે. સાસુ-સસરાને વહુનો સ્વભાવ રીત, રસમ અને વિચારો સાથે મેળ બેસતો નથી. સામાજીક રીતે એન્જીનીયર કુટુંબની એકતા વખણાય છે. બધાને અલગ થવું છે પણ માની લીધેલી પ્રતિષ્ઠા આડે આવે છે.

એક બીજી વાત. શ્રી રણછોડજી દેસાઈ. નાના શહેરમાં વકીલ છે. એના બે પુત્રો પણ સાથે જ છે. પુત્રો પણ એ જ વ્યવસાયમાં છે. બધું કોર્ટનું કામ ગુજરાતીમાં થાય છે. ક્લાયન્ટ્સ ગુજરાતીઓ છે. બન્ને ભાઈઓ સાથે અમેરિકા આવે છે. અંગ્રેજી આવડે છે પણ બોલવાનો મહાવરો નથી. અહીની બારની પરીક્ષા માટે ભણવું પડે તે ભણવાની જોગવાઈ અને અનુકૂળતા નથી. માતાપિતા વકિલાત ઘર બાર સમેટીને અમેરિકા આવે છે. પુત્રવધૂઓ બદલાયલી લાગે છે. પુત્રો વ્યવસાય બહારના કામ કરીને અમેરિકામાં જીવન થાળે પાડવા કોશિષ કરતા હોય છે. માતાપિતાને અનેક જાતનો અસંતોષ જાગે એ શક્ય છે. માબાપ ઈન્ડિયા પાછા જઈને ફરીથી પોતાનો વ્યવસાય શરુ કરે છે.

આપણી ભારતીય સંસ્કૃતી પરસ્પરની ફરજ પર ઘડાયલી છે. માતાપિતા સંતાનોની મોટી ઉમ્મર સુધી આર્થિક, સામાજિક જવાબદારી નિભાવે છે. વયસ્ક થતાં “માં બાપને ભૂલશો નહીં” ના ગાણા ગાવાનું શરૂ કરી દે છે. માતા-પિતાએ ફરજ બજાવી હોય, એ બજાવાએલી ફરજનું વળતર મેળવવાનો પોતાનો હક છે એવું પ્રતિસ્થાપીત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. ના..ભઈ..ના. ફરજ અને હકમાં ઘણો ફેર છે. પેઢી દર પેઢી વચ્ચેનો બદલાવ ખૂબ ઝડપથી મોટો થતો જાય છે. જે માતાપિતાની અપેક્ષાઓ વધારે હોય,અવાસ્તવિક હોય, અવ્યવહારુ હોય કે સમયાકૂળ ન હોય તેઓ માનસિક રિબામણી ભોગવે છે, દુખી થાય છે. બ્લેક મૅઇલીંગ કરીને સંતાનોને પણ દુઃખી કરે છે.

મારા ઘણા વડિલ મિત્રોના સંતાનો અભ્યાસ કે વ્યવસાયને ને કારણે કુટુંબથી દૂર રહ્યા છે. એમની પોતાની અલગ જીવન શૈલી છે. માબાપ પ્રત્યે પ્રેમ છે પણ વસ્તુ અને સમય સંજોગોનું મૂલ્યાંકન કરવાની દૃષ્ટિ જુદી છે. સંતાનોના મૂલ્યાંકન સાથે માબાપ અલગ પડે છે. પણ અલગ રહેતા વૃધ્ધ માબાપ સહેલાઈથી સ્વીકારી લે છે ‘ધે આર બાય ધેર ઓઉન’. જેઓ સાથે રહે છે તેઓને વર્ચસ્વ ગુમાવવાનું દુઃખ છે. તેઓ રિબાય છે.

મારા એક મિત્ર સુરેશભાઈ અમેરિકામાં ત્રીશ પાંત્રીસ વર્ષથી સ્થાયી થયા છે. સુરેશભાઈ અને અમારા સરલા ભાભી એમના પુત્ર નયન અને પુત્રવધૂ માલતી સાથે રહે છે. એને પણ બે બાળકીઓ છે. મારી દૃષ્ટિએ સુખી કુટુંબ છે. હમણાં થોડા દિવસ પર સરલાભાભી મને મળવા આવ્યા. ઔપચારિક વાતો પછી મને કહે કે તમારા ભાઈબંધને સમજાવોને! મેં પૂછ્યુ તો એ રડવા લાગ્યા. કહે કે હવે આટલા વર્ષ પછી એને નયનથી છૂટા થવું છે. ઘરનું ઘર છોડી એપાર્ટમેન્ટમાં જવું છે. નયન અમારો એકનો એક દીકરો છે. કિન્ડર ગાર્ડનમાં જવા જૅટલી થઈ ત્યાં સૂધી બે નાની દીકરીઓને મેં મોટી કરી છે. તમે તો માલતીને ઓળખો છો. એના વાણી, વિચાર, વ્યવહાર અને વર્તનથી એ અકળાય છે. મારી સાથે પણ એનું વર્તન દેરાણી-જેઠાણી હોય એવું રાખે છે. જાણે સસરા અને વહુ વચ્ચે વર્ચસ્વની માનસિક લડાઈ ચાલે છે. તમને તો ખબર છે કે અમને બન્નેને અનેક જાતની બિમારી છે. દેહનો ભરોસો નથી. કદાચ એક બે વર્ષ જૂદા થઈએ પણ એક જતાં બીજાએ તો પાછું નીચા મોંએ દીકરા પાસે જ આવવાનું છે ને! આટલા વર્ષ સાથે રહ્યા પછી છૂટા થઈએ તો દીકરો પણ વગોવાયને. એમની વાત અને દલીલ એવી છે કે હવે પાછલી જીંદગીમાં જે દિવસો જીવવા મળે તે માનસિક ક્લેશ વગર જીવવા છે. કહે છે ને કે જે વેઠે તે જ જાણે.

સરલાબહેન અને સુરેશભાઈ બન્નેની વ્યથા સાચી છે. પિતા સુરેશભાઈ, દીકરાના લગ્ન જીવનને અને પોતાના મનની શાંતી માટે વળગણ છોડવા માટે ઉત્સુક છે. માતાને ભવિષ્યની ચિંતા સતાવે છે. જો બે માંથી એક ન હોય ત્યારની પરિસ્થિતિ માટે સરલાબહેન તૈયાર નથી. તો એમને માટેના કયા વિકલ્પો છે?

 

ઉપરના લેખના અનુસંધાન રૂપે નીચેના લેખમાં શ્રી શાસ્ત્રી એમની વાતને  પૂરી કરી છે .

અપેક્ષાઓ (૨) :એક વ્યાવહારિક વિકલ્પ – વૃદ્ધાશ્રમ

( 705 ) ૬૦ + ઉમરના સીનીયરો માટેની પ્રાર્થના……

Prayer for those pushing 60 or beyond….

Almighty God you know that I am growing older.Keep me from becoming too talkative, from repeating all my jokes and anecdotes,and particularly keep me from falling into the tiresome habit of expressing an opinion on every subject.

Release me from craving to straighten out everyone’s affairs or ask personal questions about others’ business.

Keep my mind free from recital of endless details. Give me wings to get to the point.

Give me the grace, dear GOD, to listen to others as they describe their aches and pains.

Help me endure the boredom with patience and keep my lips sealed,for my own aches and pains are increasing in number and intensity, and the pleasure of discussing them is becoming sweeter as the years go by.

Teach me the glorious lesson that occasionally, I might be mistaken. Keep me reasonably sweet and not caustic.


I do not wish to be a saint (Saints are so hard to live with), but a sour old person is the work of the devil.

Make me thoughtful, but not moody, helpful, but not pushy, independent,  yet able to accept with graciousness favours that others wish to bestow on me.

Free me of the notion that simply because I have lived a long time,I am wiser than those who have not lived so long. 

I am older, but not necessarily wiser!If I do not approve of some of the changes that have taken place in recent years,give me the wisdom to keep my mouth shut.

GOD knows that when the end comes,I would like to have a friend or two left.Amen!

 

Thanks -Mrs. Gopi Randery  

દુનિયાની સૌથી વૃદ્ધ જાપાની મહિલા મિસાઓ ઓસાકાનું 117 વર્ષની વયે અવસાન

અંતિમ દિવસોમાં જણાવતા ગયા લાંબા જીવનનું રહસ્ય


April 3,2015 

ઓકાવાનો જન્મ જાપાનનાં પારંપારિક પોશાક કિમોનો બનાવનારના એક પરિવારમાં થયો હતો. તેમના લગ્ન યૂકિઓ સાથે 1919માં થયા હતા. તેમના પતિનું 1931માં જ મોત થયું હતું. પોતાના જીવનકાળમાં ઓકાવાઓ જાપાનનાં ચાર રાજાઓ તેમજ બ્રિટનનાં છ રાજાઓ અને 20 અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિઓના શાસનકાળ જોયો છે.

મિસાઓ ઓકાવાએ ગત મહિને પોતાનો જ્ન્મદિવસ ઉજવ્યો હતો. તેમનો જન્મદિવસ સમારોહ જાપાન રાષ્ટ્રીય ટીવી ચેનલ પર પ્રસારિત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ તે સમયે જણાવ્યું હતું કે, તેમની લાંબી ઉંમર હોવાના રહસ્ય એ છે કે, તેઓ 8 કલાકની ઊંઘ લેતા હતા અને તેમનું મનપસંદ ભોજન લેતા હતા.

old

 

 

 

 

 

 

ટોક્યો- જાપાનની મહિલા મિસાઓ ઓકાવા બુધવારના રોજ ૧૧૭ વર્ષની વયે મૃત્યુ પામી હતી. ગિનીસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્ અનુસાર, આ મહિલા વિશ્વની સૌથી ઘરડી વ્યક્તિ હતી. ઓકાવાનો જન્મ ૧૮૯૮માં ઓસ્કા નામના શહેરમાં તેઓ હતો. તેના પિતા કાપડના વેપારી હતા. ૫ માર્ચના રોજ ઓકાવાએ તેની ૧૧૭મી વર્ષગાંઠ ઉજવી હતી. પરંતુ ત્યારબાદ જ તેમની ભૂખ મરી ગઈ હતી અને બેડરેસ્ટ પર હતા. ઓકાવાના મૃત્યુ બાદ અમેરિકાનો ગેરટ્રુડ વીવર દુનિયાનો સૌથી વૃદ્ધ વ્યક્તિ છે, જે ૪ જુલાઈના રોજ ૧૧૭ના થશે.

 સૌજન્ય- સંદેશ .કોમ 

( 693 ) સિદ્ધિ કોઈ પણ ઉંમરે મેળવી શકાય છે, નિવૃત્તિ નડતી નથી…

તમારી પાસે સાચું જ્ઞાન છે તો તમે ક્યારેય સિદ્ધિ મેળવવા માટે નિવૃત્ત થઈ શકતા નથી. તમે માત્ર કામમાંથી નિવૃત્તિ લઈ શકો છો. તદ્ઉપરાંત નિવૃત્તિનાં નિયમો નોકરી આપનાર માટે છે, કર્મચારી માટે નહીં!

–N Raghuraman

Retirementત્રણ  દાયકા સુધીની તેમની સમર્પિત સેવાઓ બાદ તેમનાં સન્માનનિય નોકરીદાતાએ સંસ્થાના નિયમ પ્રમાણે તેમની નિવૃત્તિની વય થઈ જતાં તેમને ફરજમુક્ત કર્યા. જોકે બેંગલુરુનાં પી.ટી. રાજશેખરન (68) અને તેમનાં પત્ની સોફી રાજશેખરને (64) કંઈક બીજું વિચારી રાખ્યું હતું. તેમણે બેંગલુરુમાં એ સમયે પોતાનું કામ શરું કર્યું જ્યારે તેને ‘ટેક સિટી’નું બિરુદ્દ મળ્યું ન હતું. જોકે, આટલી ઉંમર બાદ તેઓ પોતે જરૂર ટેકસેવી થવા લાગ્યા. વિજ્ઞાનના વિષયના શિક્ષક હોવાને ધોરણે તેમનું માનવું હતું કે મેડિકલના વિદ્યાર્થીઓ માટે માત્ર ફોટા અને લખાણ અભ્યાસ માટે પૂરતાં નથી.

આટલા અનુભવ પછી તેઓ વિદ્યાર્થીઓને વિષયને સમજવામાં નડતી મુશ્કેલીઓ સમજી ચૂક્યા હતા. તેમને લાગ્યું કે કોઈ પણ વિષયને ફિલ્મ અને તેની પૃષ્ઠભુમિમાં અવાજ દ્વારા સમજાવાય તો વિદ્યાર્થીઓના મગજમાં સારી રીતે ઉતરી શકે છે. આથી તેમણે પ્રારંભમાં મેડિકલ વિષયો ઉપર ડીવીડી બનાવવાની શરૂઆત કરી. શિક્ષકોને મદદરૂપ થવા માટે તેમણે નિવૃત્તિ બાદ એનિમેશન અને અવાજ દ્વારા એક નવું જ શિક્ષણ માટેનું સાધન બનાવવાનો પ્રાયસ શરૂ કર્યો. આ રીતે તેમની ફોકસ મેડિકા નામની કંપનીનો જન્મ થયો, જેનાં આજે 250 જેટલાં વિશેષ 2ડી અને 3ડી ડિઝાઈન સોફ્ટવેર છે. તેમનો ધ્યેય આ ન હતો. તેમનો ધ્યેય તો એવી શિક્ષણ માટેની એવી એપ્લિકેશન બનાવવાનો હતો, જેને વૈશ્વિક રીતે ઉપયોગ કરી શકાય. આખરે, 2015માં તેમનાં બે મેડિકલ એપને વિશ્વનાં ટોચનાં 10 મેડિકલ એપમાં સ્થાન મળ્યું.

તાજેતરમાં જ તેમનું સર્જન ‘જુનિયર એનિમેટેડ એટલાસ ઓફ હ્યુમન એનાટોમી’ અને ‘ફિઝિયોલોજી એપ’ને મેડકલ એપમાં છઠ્ઠું સ્થાન મળ્યું અને તેમનાં બીજા એપ ‘એનિમેટેડ ક્વીક રેફરન્સ ડાયેબિટીક ફૂટ’ને 10મું સ્થાન મળ્યું. અમેરિકાની હેલ્થટેપ નામની એક ઓનલાઈન હેલ્થ સર્વિસ દ્વારા દર વર્ષે યોજાતા એપઆરએક્સ એવોર્ડમાં તેમણે બનાવેલા આ એપને ઉપરોક્ત સ્થાન મળ્યું છે. અમેરિકાના 65,000થી વધુ ડોક્ટરોએ રાજશેખરનના આ સર્જનને વોટ આપ્યો હતો.

‘જુનિયર એનિમેટેડ એટલાસ ઓફ હ્યુમન એનાટોમી એન્ડ ફિઝિયોલોજી’ એપનો આજે વિશ્વના અનેક ડોક્ટરો પોતાનાં દર્દીઓનાં ઈલાજ માટે ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. એ જ રીતે ‘ધ એનિમેટેડ ક્વીક રેફરન્સ ડાયાબિટીક ફૂટ’ ડાયાબિટીક ફીટ અંગેની સંપૂર્ણ માહિતી જેમ કે કારણ, અસરો, ઈલાજ અને તેને રોકવાનાં પગલાં અંગે માહિતી આપે છે. ડાયાબિટીસ આજે દુનિયાનો સર્વસામાન્ય રોગ થઈ ગયો છે. આ રીતે, આ યુગલ જે ઈચ્છતું હતું કે મેડિકલના ક્ષેત્રમાં વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને ફાયદો થઈ શકે એવું એક ટિચીંગ સાધન બનાવવામાં આવે તેમાં તેમને સફળતા મળી ચૂકી છે.

ફંડા એ છે કે, જો તમારી પાસે સાચું જ્ઞાન છે તો તમે ક્યારેય સિદ્ધિ મેળવવા માટે નિવૃત્ત થઈ શકતા નથી. તમે માત્ર કામમાંથી નિવૃત્તિ લઈ શકો છો. તદ્ઉપરાંત નિવૃત્તિનાં નિયમો નોકરી આપનાર માટે છે, કર્મચારી માટે નહીં!

–N Raghuraman

સાભાર..સૌજન્ય..દિવ્ય ભાસ્કર.કોમ 

( 585 ) ‘બાગબાન’ના નિર્માતા-દિગ્દર્શક રવિ ચોપરાને શ્રધાંજલિ / ‘બાગબાન’ ફિલ્મનો આસ્વાદ

Baghban-2‘ધ બર્નિંગ ટ્રેન’, ‘બાગબાન’, ‘ભૂતનાથ રિટર્ન્સ’ જેવી હિટ ફિલ્મોના નિર્માતા-દિગ્દર્શક રવિ ચોપરાનું તારીખ ૧૨ મી નવેમ્બર, ૨૦૧૪ના રોજ મુંબઈની બ્રિચ કેન્ડી હોસ્પિટલમાં ફેફસાંના કેન્સરને લીધે નિધન થયું હતું, તેઓ લાંબા સમયથી બીમાર હતા.તેઓ  ૬૮ વર્ષના હતા.

રવી ચોપરાના પરિવારમાં તેમના પત્ની અને ત્રણ સંતાનો છે.

સ્વ.ચોપરા લોકપ્રિય મહાભારત ટીવી સિરિયલના નિર્માતા-દિગ્દર્શક બી.આર.ચોપરાના પુત્ર હતા અને સદગત ફિલ્મ નિર્માતા યશ ચોપરાના ભત્રિજા હતા .

રવિ ચોપરાએ ઝમીર (1975), બર્નિંગ ટ્રેન (1980), મઝદૂર (1983), દેહલીઝ (1986), બાગબાન (2003), બાબુલ (2006) તેમજ ભૂતનાથ અને ભૂતનાથ રિટર્ન્સ ફિલ્મો બનાવી હતી.

મહાભારત, વિષ્ણુ પુરાણ અને મા શક્તિ જેવી ધાર્મિક ટીવી સિરિયલો પણ એમણે જ બનાવી હતી.

બોલીવુડની આવી લોકપ્રિય વ્યક્તિ સ્વ. રવિ ચોપરાના આત્માને પ્રભુ શાંતિ આપે .

===================================

શ્રધાંજલિ

સ્વ. રવી ચોપરાની હૃદયને સ્પર્શી જતી ફિલ્મ ‘બાગબાન ‘નો આસ્વાદ

Baghban

નિર્માતા-દિગ્દર્શક સ્વ.રવી ચોપરાએ ૨૦૦૩માં બનાવેલી બાગબાન હિન્દી ફિલ્મ બોક્સ ઓફીસ ઉપર બહુ જ લોકપ્રિય બનેલી ફિલ્મ હતી.ઘણા વાચક મિત્રોએ આ ફિલ્મ જરૂર જોઈ હશે અને માણી પણ હશે જ .બાગબાનનો ગુજરાતીમાં અર્થ થાય છે બગીચાનો માળી .જેમ એક માળી પોતાની બધી જ કાર્યક્ષમતાથી દિલ પરોવીને એના બગીચામાં  ફૂલ- છોડોની માવજત કરે છે, એવી જ રીતે એક માતા-પિતા પણ કુટુંબ રૂપી બગીચાનાં એનાં બાળકોની માવજત કરીને ઉછેરીને એમના વ્યક્તિત્વના વિકાસમાં જીવ રેડીને કામ કરતાં હોય છે.

આ બાગબાન ફિલ્મમાં એક મધ્યમ વર્ગીય માતા પિતા અને એના ચાર પુત્રોની કથા બહુ જ કલાત્મક રીતે રજુ કરવામાં આવી છે જે હૃદયને  સીધી સ્પર્શી જાય છે.પિતાના પાત્રમાં સુપર સ્ટાર અમિતાભ બચ્ચન અને માતાના પાત્રમાં હેમા માલિનીએ એમના જીવનનો એક યાદગાર અભિનય આ ફિલ્મમાં આપ્યો છે.

જેમના ઉત્કર્ષ માટે જેઓ તનથી ,મનથી અને ધનથી ઘસાયાં હતાં એવાં માતા-પિતાને એમની વૃદ્ધાવસ્થામાં જ્યારે પુત્રોના પ્રેમ અને સહારાની વધુ જરૂર હતી એવા સમયે ચારે ય પુત્રો તરફથી માતા-પિતાને અવગણના અને અપમાન સહન કરવાં પડે છે.પુત્રોના આવા અણધાર્યા અઘટિત વર્તાવથી આ વૃદ્ધ પ્રેમી યુગલ મનથી ભાંગી પડે છે. કહેવાય છે કે મા-બાપને જીવનમાં બે વખતે આંખમાં આંસું આવતાં હોય છે -જ્યારે દીકરી ઘર છોડે ત્યારે અને જ્યારે પોતાનો સગો દીકરો એમને તરછોડે ત્યારે.

એમના પોતાના દીકરાઓએ જ્યારે આ વૃદ્ધ માતા-પિતાને તરછોડી દીધાં એવા કપરા સમયે, ભૂતકાળમાં અનાથાશ્રમમાં રહેતા એક અનાથ છોકરા આલોકને એના બાળપણમાં જેને મદદ કરી હતી એ છોકરો (સલમાનખાન) એમને સગાં માતા-પિતાની જેમ પ્રેમથી અપનાવી એમને એના ઘેર લઇ જઈને સહારો આપી સાચો પુત્ર સાબિત થાય છે.

આ ફિલ્મમાં મને જો સૌથી વધુ ગમ્યું હોય તો ફિલ્મને અંતે આવતો અમિતાભની સ્પેલ બાઉન્ડ સ્પીચનો પ્રસંગ .અમિતાભ બચ્ચનએ જીવનના કડવા અનુભવો ઉપરથી લખેલ પુસ્તક “બાગબાન” માટે ઇનામ જાહેર થાય છે . આ માટે યોજાએલ એક સન્માન સમારંભમાં એ જે પ્રવચન આપે છે એ ખુબ જ અદભૂત છે . આ પ્રસંગ હૃદય સ્પર્શી તો છે જ પણ એમાં જે સંદેશ એમણે આપ્યો છે એ સમાજનું ખુબ જ વાસ્તવિક ચિત્ર રજુ કરે છે .આ સ્પીચમાં આ મહાન કલાકારનો અવાજ અને એનો અભિનય કાબિલે દાદ છે. અમિતાભને સુપર સ્ટાર કેમ કહેવાય છે એની ખાતરી કરાવતી એની આ સ્પીચ સાંભળવા અને સમજવા જેવી છે .

તો માણો બાગબાન ફિલ્મના આ અંતિમ યાદગાર દ્રશ્યને

રજુ કરતો આ વિડીયો..

Baghban- Amitabh’s Speech -Last scene

મિત્રો ,૨૦૦૩ માં ધૂમ મચાવનાર આ હિટ હિન્દી ફિલ્મ બાગબાન આખી જોવી હોય અથવા એને ફરી માણવી હોય તો નીચેના  વિડીયોમાં  જોઈ શકાશે.

Baghban 2003 Hindi Full Movie

https://youtu.be/fqJU-m_a3zU

( 548 ) છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઈશું… ઘડપણનું કાવ્ય … કવી મૃગાંક શાહ

ઘડપણ વિશેના ૧૩ લેખોને આવરી લેતી પોસ્ટ નમ્બર 547 ના અનુસંધાન રૂપે શ્રી ઉત્તમભાઈ

ગજ્જર એ એમના ઈ-મેલમાં મોકલેલ કવી મૃગાંક શાહ રચિત કાવ્ય રચના

” છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઈશું” ,એમના આભાર સાથે આજની પોસ્ટમાં પ્રસ્તુત છે  .

બે વર્ષ પહેલાં કવી મૃગાંક શાહે રચેલી નીચેની રચના ભારે લોકપ્રીય બની હતી.

એમના પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ(‘વજુદ’)ના ચોથા ટાઈટલ પેજ પર તે હતી.

છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઈશું

old-couple

ભલે ઝગડીએ,  ક્રોધ કરીએ,

એકબીજા પર તુટી પડીએ,

એકબીજા પર દાદાગીરી કરવા, છેલ્લે તો આપણે  બે જહોઈશું.

 

જે કહેવું હોય એ કહી લે,

જે કરવું હોય એ કરી લે,

એકબીજાનાં ચોકઠાં(ડેન્ચર) શોધવા છેલ્લે તો આપણે બે જહોઈશું.

 

હું રીસાઈશ તો તું મનાવજે,

તું રીસાઈશ તો હું મનાવીશ,

એકબીજાને લાડ લડાવવા, છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઈશું.

 

આંખો જયારે ઝાંખી થશે,

યાદશક્તી પણ પાંખી થશે,

ત્યારે, એકબીજાને એકબીજામાં શોધવા, છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઈશું.

 

ઘુંટણ જ્યારે દુઃખશે, 

કેડ પણ વળવાનું મુકશે,

ત્યારે એકબીજાના પગના નખ કાપવા, છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઈશું.

 

‘મારા રીપોર્ટસ્ તદ્દન નોર્મલ છે,

આઈ એમ ઓલરાઈટ’,

એમ કહીને, એકબીજાને છેતરવા, છેલ્લે તો આપણે બે જહોઈશું.

 

સાથ જ્યારે છુટી જશે,

વીદાયની ઘડી  આવી જશે,

ત્યારે, એકબીજાને માફ કરવા, છેલ્લે તો આપણે બે જહોઈશું.

 

[ઉપરના મૂળ કાવ્યમાં કવી દ્વારા તાજી નવી ઉમેરાયેલી પંક્તીઓ]

 

હાથની પકડ છુટશે,

કાચનો ગ્લાસ પડીને ફુટશે,

ત્યારે કાળજી લઈને કાચ વીણવા, છેલ્લે તો આપણે બે જહોઈશું.

 

કાન સાંભળતાં અટકી જશે, 

મોઢામાંથી શબ્દો છટકી જશે,

ત્યારે વાતને ધીરજથી સમજાવવા, છેલ્લે તો આપણે બે જહોઈશું

 

શરીર પડખા ઘસશે, 

આંખોમાં ઉજાગરા વસશે,

ત્યારે એકબીજાના માથે હાથ ફેરવવા, છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઈશું.

 

ડાયાબીટીઝ, બીપી આવી પડશે,

સત્તરસો ગોળીઓ ખાવી પડશે,

ત્યારે એક્બીજાને એ યાદ દેવડાવવા, છેલ્લે તો આપણે બે જ હોઈશું.

 

હું કહીશ કે હું પહેલો જઈશ,

તું કહીશ કે તું પહેલી જઈશ,

ત્યારે એક બીજાનાં ભવીષ્ય ભાખવા, છેલ્લે તો આપણે બે જહોઈશું.

 

મનમાં ગમગીની થશે,

આંખો જ્યારે ભીની થશે,

ત્યારે એક બીજાનાં આંસુડાં લુછવા, છેલ્લે તો આપણે બે જહોઈશું.

  

–મૃગાંક શાહ

babham@hotmail.com

..વડોદરા..

28/09/2014

સાભાર- કવી શ્રી મૃગાંક શાહ , શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જર 

============================================

વી.વીની તારીખ 2012/08/17 ની પોસ્ટ નમ્બર 80 માં પ્રસ્તુત, અને ઉત્તમભાઈ એ જ અગાઉની ઈ-મેલમાં મોકલેલ ,સ્વ. કવી ડો. સુરેશ દલાલ રચિત ત્રણ મજાનાં ડોસા-ડોસી કાવ્યો પણ આ પોસ્ટની પૂર્તિ કરે છે .

સ્વ. ડો. સુરેશ દલાલ અને એમનાં ત્રણ ડોસા-ડોસી કાવ્યો.- શ્રધાંજલિ ભાગ-૨

Old Age -1

 

 

 

 

 

(547) શ્રી હરનીશ જાનીનો હાસ્ય લેખ “સીનીયર નામા” અને ઘડપણ વિશેના અન્ય લેખોનો ખજાનો .

એમના  ખુબ વંચાતા બ્લોગ ‘સન્ડે ઈમહેફીલ નાં માધ્યમથી ગુજરાતી ભાષાની અનન્ય સેવા બજાવી રહેલ જાણીતા સુરત નિવાસી મિત્ર શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જરે  ‘SeM’ની  306 : October 05, 2014 ની પોસ્ટમાં પ્રખ્યાત હાસ્ય લેખક શ્રી હરનીશ જાનીનો ઘડપણ વિષય ઉપરનો ખુબ જ રમુજી લેખ “સીનીયરનામા” પ્રગટ કર્યો છે  .આ લેખ ઈ-મેલથી એમણે મને વાંચવા મોકલ્યો  જે વાંચતા જ મને ખુબ ગમી ગયો.

 

આ લેખમાં એવોર્ડ વિજેતા આ હાસ્ય લેખકે ઘડપણની કઠીનાઈઓની વાતો એમની આગવી રમુજી શૈલીમાં રજુ કરી હાસ્યની છોળો ઉડાડી છે  જે તમને પણ વાચવી ગમશે  .

 

હરનીશભાઈને થોડા દિવસો પહેલાં જ ૨૦૧૪ નો ચુનીલાલ વેલજી મહેતા એવોર્ડ( ગુજરાતી લિટરરી એકેડમી ઓફ નોર્થ અમેરિકા) પ્રાપ્ત થયો છે .એ પહેલાં ૨૦૦૯ માં એમના હાસ્ય લેખોના પુસ્તક ‘સુશીલા’ને ગુજરાત સરકારની સાહિત્ય અકાદમીનું પ્રથમ પારિતોષિક ; ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનો ‘જ્યોતીન્દ્ર દવે’ પુરસ્કાર અને ૨૦૦૭ માં એમના “સુધન” પુસ્તકને સાહિત્ય અકાદમીનો હાસ્યસર્જનો માટેનો દ્વિતીય પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો છે .

શ્રી હરનીશ જાની અને શ્રીમતી હંસા જાની

શ્રી હરનીશ જાની અને શ્રીમતી હંસા જાની

 વિગતે પરિચય અહીં ક્લિક કરીને વાંચો 

 

હરનીશભાઈના “સીનીયર નામા ” લેખને નીચેની પી.ડી.એફ. ફાઈલની લીંક પર ક્લિક કરીને માણો .

 

 

આ લેખ ઉપરાંત શ્રી ઉત્તમભાઈએ  ઘડપણના વીષય પર  સન્ડે ઈમહેફીલ માં બીજા જાણીતા લેખકોના જે લેખો પ્રગટ થયા છે  એ બધાની પણ પી.ડી.એફ. ફાઈલો મને મોકલી છે  .આ બધા લેખો પણ વાચકોને અને ખાસ કરીને સીનીયર મિત્રોને વાંચવા ગમે એવા છે  . 

 

આ બધા લેખોને નીચેની લિંક  ઉપર ક્લિક કરીને વાચો અને માણો   .

 

 

શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જર  અને સન્ડે-ઈ-મહેફીલના લેખો /કાવ્યો ની ઈ-બુકોનો પરીચય

uttam-madhu-gajjar

શ્રી ઉત્તમ ગજ્જર   અને  શ્રીમતી મધુ ગજ્જર 
 
આ અગાઉ વિનોદ વિહારમાં પોસ્ટ નમ્બર 467 માં શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જર અને  એમના બ્લોગ ગ ‘સન્ડે ઈમહેફીલ માં પ્રગટ ચૂંટેલા પસંદગીના લેખોની સાહિત્યના ખજાના જેવી ૧૩ ઈ-બુકોનો પરિચય  કરાવવામાં આવ્યો હતો એને નીચેની લીંક ઉપર ક્લિક કરીને વાચો  .
 

( 467 ) જીવન પોષક સાહીત્યનો ખજાનો — શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જરના સન્ડે-ઈ-મહેફીલના લેખો /કાવ્યો ની ઈ-બુકો – એક પરીચય

 

Uttam & Madhukanta Gajjar,
53-Guraunagar, Varachha Road,
SURAT-395 006 -INDIA
Phone : (0261)255 3591
 
==============================================

 

ઘડપણ વિષય ઉપરના પ્રસિદ્ધ લેખકોના આ બધાં પ્રેરક લેખોને એક જગાએ રજુ કરતી આજની પોસ્ટ એક ઈ-બુકની ગરજ સારશે. ખાસ કરીને જીવનની સંધ્યાના અવનવા રંગોમાંથી પસાર થઇ રહેલ મારા જેવા સીનીયરો-વૃદ્ધ જનો માટે ઉપયોગી બનશે અને સારું વાચન પૂરું પાડશે એમાં મને કોઈ શંકા નથી.

 
આજની આ પોસ્ટને શક્ય બનાવવા માટે આદરણીય શ્રી ઉત્તમભાઈ અને પોસ્ટમાં રજુ થયેલ લેખોના સૌ લેખકોનો હું આભારી છું.
 
વિનોદ પટેલ