વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની ઓન લાઈન આનંદ યાત્રા

Category Archives: ચિંતન લેખો

1119 – નવા વર્ષમાં મનન કરવા જેવાં સુવાક્યો- વિચારો ….નવા વર્ષનું નઝરાણું ..

નવું સંવત વર્ષ જ્યારે શરુ થઇ રહ્યું છે ત્યારે આજની પોસ્ટમાં નવા વર્ષમાં મનન કરવા જેવાં કેટલાંક સંકલિત સુવાક્યો અને અંતે – મારું નવા વર્ષમાં મમળાવવા જેવું વિચાર મંથન પ્રસ્તુત કરું છું.

યુ-ટ્યુબ ચેનલો પર ભ્રમણ કરતાં સુંદર સુવાક્યોનો નીચેનો વિડીયો -સ્લાઈડ શો જોવામાં આવ્યો જે મને ગમી ગયો.આ સ્લાઈડ શોમાંના દરેક સુવાક્યો ધ્યાનથી વાંચી એને જીવનમાં ઉતારવા જેવાં છે.

જીવન પ્રેરક સુવાક્યો નો સ્લાઈડ શો.(સાભાર ..Nilesh Sukhadia)

નીચેના વિડીયોમાં સુખ ઉપર કેટલાંક અંગ્રેજી સુવાક્યો પણ બહુ જ પ્રેરક છે.

The Road to Happiness

નવા વર્ષ માટેનું મારું વિચાર મંથન –નવા વર્ષ માટેનું નઝરાણું

ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય કાળની ચિંતા સાથે જીવવું,એટલે
હાથની આંગળીઓમાંથી જીવનને પસાર થતું જોઈ રહેવું,
વર્તમાન કાળની દરેક પળને સારી રીતે જીવીએ
એટલે આખો દિવસ સારી રીતે જીવી લીધા બરાબર થશે,
દરેક આખો દિવસ આનંદથી જીવી લઈએ.
એટલે આખું વર્ષ આનંદથી જીવી લીધા બરાબર થશે .

માટે ભૂતકાળ અને ભવિષ્યની ચિંતાઓ છોડી,
આજ આજ ભાઈ અત્યારે જ નો અભિગમ રાખી,
વર્તમાનની દરેક પળને આનંદથી જીવી લઈએ,
અને આખા વર્ષને આનંદથી –‘’હેપ્પીનેસ’’થી ભરી દઈએ .
ડાહ્યા માણસનો એ જ એક સદગુણ અને સુલક્ષણ છે.

વિનોદ પટેલ ,૧૦-૧૮-૨૦૧૭

==============

જીવન અને સુખ …. વિનોદ પટેલ

સુખ તમારા જીવનમાં મીઠાસ લાવે છે.

જિંદગીની કસોટીઓ તમને મજબુત બનાવે છે.

દુખ અને શોક તમારી માનવતાને ટકાવી રાખે છે.

નિષ્ફળતા તમને નમ્ર બનાવે છે.

પરંતુ માત્ર અને માત્ર તમારામાંનો વિશ્વાસ જ તમને ગતિશીલ રાખે છે.

કોઈવાર તમે જે અને જેવી જિંદગી જીવી રહ્યા છો એનાથી તમને સંતોષ નથી.પરંતુ તમે નથી જાણતા કે આ વિશ્વમાં ઘણા લોકો તમારા જેવી જિંદગી જીવવા માટે સ્વપ્ન સેવી રહ્યા હોય છે.

કોઈ ફાર્મ હાઉસ પાસે ઉભેલું બાળક આકાશમાં ઉડતા એરોપ્લેનને જોઇને એની જેમ હવામાં ઉડવાનાં સ્વપ્ન સેવે છે જ્યારે એજ પ્લેનનો પાઈલોટ ઉપરથી એ જ ફાર્મ હાઉસને જોઇને જલ્દી એના ઘેર પહોંચી જવાનાં સ્વપ્ન જોતો હોય છે.

આવી છે આપણી આ જિંદગી.

જે છે એની અવગણના અને જે નથી એની ઝંખના !

તમારી પાસે જે પડેલું છે એનો ઉત્સવ મનાવો.જો પૈસાથી જ સુખ મળતું હોત તો બધા ધનિકોને રસ્તામાં આનંદથી નાચતા તમે જોતા હોત !

રસ્તામાં આનંદથી નાચવાનું સુખ તો માત્ર ગરીબ અર્ધ નગ્ન બાળકોના ભાગ્યમાં જ લખેલું હોય છે.

તમે શક્તિશાળી છો એટલે સલામત છો એ સાચું નથી .જો એવું જ હોત તો વી.આઈ.પી. માણસોને બોડી ગાર્ડ રાખવાની જરૂર ના પડતી હોત !

જે લોકો સાદગી ભરી જિંદગી જીવે છે એમના ભાગ્યમાં જ શાંતિથી ઊંઘવાનું સુખ લખેલું હોય છે.

જો સુંદરતા અને કીર્તિ આદર્શ સંબધો સર્જી શકતી હોત તો નટ નટીઓ જેવી સેલીબ્રીટીઝ નું લગ્ન જીવન સર્વોત્તમ અને આદર્શ હોવું જોઈએ,પણ એવું ક્યાં હોય છે !

સાદગીથી જીવો

નમ્રતાથી ચાલો

બધાંને

હૃદયથી

સાચો પ્રેમ કરતા રહો.

આનંદ ….. પરમાનંદ …..સત્ચિદાનંદ …એ જ મહા સુખ !

1116 – અંધ હોય તેથી શુ થયુ? … જન્માંધ શ્રીકાન્તના જીવનની પ્રેરક કથા … શ્રી સુરેશ જાની

 સૌજન્ય /સાભાર … વેબ ગુર્જરી …શ્રી સુરેશ જાની 

ઉંવાં…. ઉવાં…. ઉવાં….

દરેક બાળકની જેમ શ્રીકાન્તના જીવનની શરૂઆત પણ આ અવાજથી થઈ. તેની મા પ્રસૂતિની બધી પીડા ભુલીને હરખાઈ ગઈ. પ્રસૂતિની એ પીડા તો સમયના વ્હેણની સાથે સરી ગઈ, પણ જ્યારે શ્રીકાન્તે અઠવાડિયા પછી પણ આંખ ન ખોલી ત્યારે એની માની પીડા જીવન ભર માટેની બની રહી.

clip_image002

હા! શ્રીકાન્ત જન્મથી અંધ છે. એની કીકીની ઉપર ચામડીનું પડ જડબેસલાક ચોંટેલું છે. એનો કોઈ જ ઈલાજ મેડિકલ વિજ્ઞાન પાસે નથી. આન્ધ્ર પ્રદેશના મછલીપટ્ટણમ શહેરની નજીક આવેલા એક નાના ગામના ખેડૂતને ઘેર શ્રીકાન્તનો જન્મ થયો હતો. પચીસ વર્ષ પછી આજે શ્રીકાન્તે કેવાં કેવાં શિખર સર કર્યાં છે, તે તો આપણે આગળ જોઈશું, પણ પચીસ વર્ષની એ યાત્રા અનેક ચઢાવ ઊતરાવથી ભરપૂર છે.

………………………………..

મજૂરી કરીને માંડ ૨,૦૦૦₹ કમાતા એના બાપને માટે આ છોકરાને મોટો કરવો એ લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું કામ હતું. સગાં વ્હાલાં અને પાડોશીઓએ તો એ છોકરાને દૂધ પીતો કરી દેવાની પણ સલાહ આપી હતી. પહેલા ખોળાના આ દેવના દીધેલને એમ સગે વગે કરવા એ માવતરનો જીવ શી રીતે ચાલે? થોડોક મોટો થતાં એને પાંચ કિ.મિ. દૂર આવેલી શાળામાં દાખલ કર્યો. શ્રીકાન્તે દરરોજ એટલું અંતર પગપાળા જ કાપવું પડતું. એમ છતાં એ ગામઠી નિશાળમાં એનું કોણ ધ્યાન રાખે? એને તો છેલ્લી પાટલી પર બેસી ક્લાસમાં ચાલે તે સાંભળ્યા જ કરવાનું હતું ને? તે લેસન પણ શી રીતે કરે? વર્ગ શિક્ષક જે કાંઈ કહે તે ઘેર આવી બાપુને કહે. એ બિચારા થાકયા પાક્યા એને લખી આપે. પણ એનું લેસન તપાસવાની તસ્દી પણ વર્ગ શિક્ષક શું કામ લે? સહાધ્યાયીઓ પણ તેને રિસેસમાં સાથે રમાડવા તૈયાર ન થાય. કોણ આ આંધળાની આંગળી ઝાલે?

પણ બાપુને એ વાતની ખબર પડી ગઈ કે, શ્રીકાન્તને ઉપરવાળાએ ભલે જીવનભરના અંધકારની બક્ષિસ આપી હોય; તેને અપ્રતિમ ભેજું પણ આપ્યું છે. હૈદ્રાબાદ રહેતા એક દૂરના સગાંને રાખવા તેમણે વિનંતી કરી. ‘ શ્રીકાન્તને સાચવશો? ભણાવશો?’ એ દિલદાર સંબંધીએ બમણા જોરથી પડઘો પાડ્યો. સાત જ વર્ષનો શ્રીકાન્ત હૈદ્રાબાદની ખાસ જરૂરિયાત વાળા બાળકોની શાળામાં ભરતી થઈ ગયો.

એ સાથે શ્રીકાન્ત બોલ્લાનું જીવન બદલાઈ ગયું. એના કાળાડિબાંગ જીવનમાં સરસ્વતીદેવીની અસીમ કૃપાનાં તેજસ્વી કિરણો વરસવાં લાગ્યાં. ભણવાની સાથે સાથે શ્રીકાન્ત ચેસ અને અંધ બાળકો વચ્ચે રમાતી ક્રિકેટ પણ રમતો થઈ ગયો. મોટા ભાગે આખા ક્લાસમાં પહેલો નંબર રાખતો શ્રીકાન્ત સમયના વહેણ સાથે દસમા ધોરણ સુધી પહોંચી ગયો. ૯૦ ટકા માર્ક સાથે શ્રીકાન્તે આ કોઠો પણ પાર કરી દીધો.

પણ બીજો હિમાલય એની સામે ખડો થઈ ગયો. ગણિત અને વિજ્ઞાન એના રસના વિષયો હતા. તેને વિજ્ઞાન પ્રવાહમાં આગળ વધવું હતું. પણ શાળાએ એને એ માટે પરવાનગી આપવા ધરાર ઈન્કાર કરી દીધો. હૈદ્રાબાદના સગાને તેને માટે પોતાના સગા દીકરા જેવો પ્રેમ હતો. એ ખમતીધર આદમીએ શ્રીકાન્ત વતી રાજ્યના શિક્ષણ ખાતા સામે કોર્ટમાં કેસ કર્યો અને આદૂ ખાઈને શ્રીકાન્ત માટે લડ્યા! છ મહિના પછી રાજયના શિક્ષણ ખાતાએ ઝૂકી જવું પડ્યું. વિજ્ઞાન પ્રવાહમાં શ્રીકાન્તની યાત્રા આગળ વધવા માંડી. ક્લાસના એના દિલોજાન દોસ્તોએ એને પ્રયોગોમાં મદદ કરવાનું માથે લીધું.

બે વર્ષના અંતે ૯૮ ટકા માર્ક અને ઝળહળતી સફળતા સાથે શ્રીકાન્ત એની શાળામાં પહેલા નંબરે અને રાજ્યના પહેલા દસ રેન્કરોમાં ધરાવી, બારમું પાસ થઈ ગયો. હૈદ્રાબાદની એક સ્થાનિક વિજ્ઞાન કોલેજમાં પણ એની ઝળહળતી સફળતાના કારણે એડમીશન મળી ગયું. ચાર વર્ષ બાદ અંધ શ્રીકાન્ત વિજ્ઞાનનો સ્નાતક બની ગયો. અને તે પણ ગોલ્ડ મેડલ જીતીને જ તો !

શ્રીકાન્તની મહત્વાકાંક્ષા દેશની અવ્વલ નંબરની ગણાતી IIT માં જોડાવાની હતી. પણ ત્યાંથી ધરાર ‘ના’ આવી ગઈ. પણ હવે આ અંધ પક્ષીનાં આંતર ચક્ષુ અને હિમ્મત ખુલી ગયાં હતાં. તેની પાંખો હવે ‘જોનાથન લિવિન્ગ્સ્ટન સીગલ’ ની કની જોરભેર વિંઝાવા લાગી હતી. આકાશની પેલે પાર આંબવાનાં તેનાં સ્વપ્ન હતાં. શ્રીકાન્તે દેશની બહાર મીટ માંડી અને અમેરિકાની ખ્યાતનામ કોલેજોમાં પોતાના. પતરાળાં પાથરવા માંડ્યા. એના સૌ સગાં, દિલોજાન મિત્રો અને કોલેજના સ્ટાફના આશ્ચર્ય વચ્ચે આ પ્રજ્ઞાચક્ષુ યુવાનને એક નહીં પણ ચાર ચાર યુનિ. ઓએ કોઈ જાતના ખર્ચ વિના જોડાવા આમંત્રણ મોકલી દીધાં – Stanford, MIT, Carnegie Mellon and Berkely!

શ્રીકાન્ત એન્જિ. માટેની વિશ્વની અવ્વલ નંબરની MIT( Boston) માં જોડાઈ ગયો. તે MIT નો પહેલો આંતરરાષ્ટ્રીય, અંધ વિદ્યાર્થી હતો. મસ મોટા એના કેમ્પસમાં જુદા જુદા વર્ગોમાં જવા માટે ખાસ્સું ચાલવું પડતું હોય છે. શ્રીકાન્ત બધે પહોંચી જતો અને ક્લાસમાં એ મોટા ભાગે સૌથી પહેલો પહોંચી જતો. તેના એક પ્રોફેસરે પણ આ ચીવટ માટે તેની સરાહના કરી હતી. બે જ વર્ષ અને તે MIT માંથી પણ ઝળહળતી સફળતા સાથે સ્નાતક બની બહાર આવ્યો. MIT ના એક સામાયિકમાં શ્રીકાન્તે લખેલ એક લેખ આ રહ્યો….

http://web.mit.edu/angles/2010_Srikanth_Bolla.html

ભારતના ભુતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ સ્વ. અબ્દુલ કલામે પણ તેની સફળતાનું અભિવાદન કર્યું હતું .

clip_image004

એક ઓર ઊંચી ઊડાણ અને શ્રીકાન્ત બોલ્લાએ વિશ્વ વિખ્યાત હાર્વર્ડ કોલેજમાંથી એમ.બી.એ.ના શિખરને પાર કરી દીધું. કાળાંડિબાંગ ભવિષ્ય માટે જ જન્મ લીધેલા આ અભિમન્યુએ જીવનના સાત નહીં પણ અનેક કોઠા પાર કરી દીધા. શ્રીકાન્ત માટે હવે જીવનમાં કાંઈક કરી બતાવવાના બધા એક્સપ્રેસ હાઈવે ખુલ્લા થઈ ગયા.

શ્રીકાન્તે ધાર્યું હોત તો, તેને આ પદવીઓના કારણે અમેરિકામાં મોટા પગારની નોકરી મળી શકતી હોત. તેની પાસે એ માટે સારી સારી ઓફરો પણ હતી. પણ શ્રીકાન્ત સ્વદેશને અને પોતાના જેવા યુવાનો અને ખાસ તો બાળકોને પડતી મુશ્કેલીઓ ભુલ્યો ન હતો. શ્રીકાન્તે દેશ પહોંચવા માટેની ફ્લાઈટ પકડી લીધી.

૨૦૧૭

હૈદ્રાબાદમાં આવેલી, ડિસ્પોઝેબલ ડીશો, પ્યાલા, વાડકા, લેમિનેટેડ કાગળ વિ. બનાવતી અને વર્ષે ૭ કરોડનો વકરો કરતી ‘બોલન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી’ નો શ્રીકાન્ત માલિક છે. તેણે કર્ણાટકના હુબળીમાં એક પ્લાન્ટ, તેલંગણાના નિઝામાબાદમાં બે પ્લાન્ટ અને હૈદ્રાબાદમાં એક પ્લાન્ટ સ્થાપ્યા છે. શ્રી સીટીમાં સૌથી છેલ્લો સ્થાપેલો પ્લાન્ટ માત્ર સૂર્ય શક્તિ વાપરે છે. .

હેદ્રાબાદની શાળામાં તેની શિક્ષિકા સ્વર્ણલતાએ શ્રીકાન્તની આ સફરમાં સતત સાથ અને દોરવણી આપ્યાં છે. તેનાં બધાં સાહસોમાં તેણે સક્રીય સાથ આપ્યો છે, એટલું જ નહીં. તે એ બધાંની સહ સંસ્થાપક પણ છે. બધા કારખાનાંઓમાં દાખલ થનાર કારીગરોને સ્વર્ણલતાની દોરવણી મુજબ તાલીમ આપવામાં આવે છે.

આ જ રીતે ઔદ્યોગિક ધીરાણકર્તા રવિ મંતા શ્રીકાન્તની સિદ્ધિઓ અને જુસ્સાથી એટલો બધા પ્રભાવિત થયા હતા કે, તેમણે બે વર્ષ પહેલાં એક પતરાંના શેડમાં પહેલું કારખાનું સ્થાપવા શ્રીકાન્તને પ્રોત્સાહિત કર્યો હતો, અને સારી એવી રકમ પણ ધીરી હતી. ત્રણ જ મશીન અને આઠ જ કારીગરોથી શરૂ થયેલું એ સાહસ અત્યારે ૫૦ કરોડની અસ્કયામતો ધરાવે છે. આજે પણ ઓફિસમાં દાખલ થતાં પહેલાં શ્રીકાન્ત કારખાનામાં લટાર મારે છે. એની જન્મજાત સૂઝથી મશીનના અવાજમાં થતા ફેરફારો પારખી લે છે. કોઈ મશીનમાં સમારકામ ની જરૂર હોય તો તેને તરત જ ખબર પડી જાય છે. તેના કારખાનાંઓમાં ૧૫૦ થી વધારે કારીગરો કામ કરે છે, જેમાંના મોટા ભાગના કારીગરો કોઈને કોઈ જાતની શારીરિક ખોડવાળાં છે. તેણે અંધજનોને કોમ્પ્યુટરનું શિક્ષણ આપતી ‘સમન્વય’ નામની સંસ્થા પણ ચાલુ કરી છે. તેમાં અત્યાર સુધીમાં ૩,૦૦૦ બાળકોને કોમ્પ્યુટરની તાલીમ આપવામાં આવી છે.

clip_image006

શ્રીકાન્તના શબ્દોમાં…

“The world looks at me and says, ‘Srikanth, you can do nothing.’ I look back at the world and say ‘I can do anything’.”

TED પર વિડિયો

https://www.facebook.com/theindianfeed/videos/1597456683649706/


સાભાર – The Better India


સંદર્ભ –

https://www.thebetterindia.com/51264/ceo-fifty-crore-blind-srikanth-bolla-bollant-industries/

https://yourstory.com/2015/12/srikanth-bolla-bollant-industries/

https://en.wikipedia.org/wiki/Srikanth_Bolla

http://spectrum.mit.edu/spring-2011/living-his-dream/


શ્રી સુરેશભાઈ જાનીનાં સંપર્કસૂત્રઃ

· નેટજગતનું સરનામું: ‘ગદ્યસૂર’ અને ‘કાવ્યસૂર’નો સમન્વય – સૂરસાધના

· ઇ-પત્રવ્યવહારનું સરનામું: sbjani2006@gmail.com

1113 – આવા સીધા સાદા હતા ગરીબોના બેલી ગાંધી બાપુ …. સ્મરણાંજલિ

આજે બીજી ઓક્ટોબરે  રાષ્ટ્રપિતા   મહાત્મા ગાંધીજી નો  જન્મ દિવસ છે.આ દિવસે લોકો અને ખાસ કરીને રાજનેતાઓ ગાંધીને યાદ કરશે અને વિવિધ કાર્યક્રમો યોજી અને પ્રવચનો કરી  ગાંધી જયંતીનો દિવસ મનાવશે.

ગાંધીનું નામ વટાવી રહેલા આજના રાજકીય નેતાઓ ગાંધીના આદર્શોથી વિરુદ્ધ વર્તન કરતા આજે નજરે પડે છે.ગાંધીની સાદગી તો આજે ક્યાંય વિસરાઈ ગઈ છે અને ગરીબ દેશને પોષાય  નહી એવા ખોટા ભભકા અને આંધળા ખર્ચાઓમાં લોક પ્રતિનિધિઓ રાચે છે.

ગરીબોના બેલી મહાત્મા ગાંધીના જીવનની સાદગી  વિષે અગાઉ મેં લખેલું કે લોકો એમને મહાત્મા કહે એ ગાંધીજીને પસંદ ન હતું.એ કહેતા
”હું તો અલ્પ પ્રાણી છું.તમે મને મહાત્મા માનો છો એનું કારણ ગરીબમાં ગરીબ માટે રહેલો મારો અગાધ પ્રેમ છે. ગમે તે થાય તો પણ ચીંથરેહાલનો તો મારાથી કદી ત્યાગ ન જ થઇ શકે .તેથી જ તમને લાગે છે કે ગાંધી કઈક કામનો માણસ છે.ત્યારે મને ચાહનારા સૌની પાસે હું એ માગું છું કે તમે મારા માટે પ્રેમ ધરાવો છો તો જેમને માટે હું પ્રેમ ધરાવું છું તે ગામડાંના લોકોને અન્નવસ્ત્ર મળ્યાં વિના ન રહે એવી કોશિશ કરો.”

ગાંધીજી માનતા હતા કે તેઓ એવા દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જેમાં મોટા ભાગના માણસો ગરીબ છે.એટલા માટે જ તેઓ ગોળમેજી પરીષદમાં લંડન ગયા ત્યારે એમના હંમેશ મુજબના સાદગી ભર્યા પોષક ધારણ કરવાની એમને કોઈ નાનમ રાખી ન હતી.એ વખતે વિન્સ્ટન ચર્ચિલે “નેકેડ ફકીર ઓફ ઈન્ડિયા” એમ કહીને એમની ટીકા કરી હતી.

ગાંધીજી ગરીબો માટે પોતાના દિલમાં કેટલે દરજ્જે ખ્યાલ રાખતા હતા એનો એક પ્રસંગ વાંચેલો યાદ આવે છે .આજના નેતાઓએ એમાંથી પ્રેરણા લેવા જેવી છે.

એક વખત મહાત્મા ગાંધી એમના અનુયાયીઓ અને સાથીઓ સાથે ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહ્યા હતા ત્યારે પ્લેટફોર્મ ઉપરથી ટ્રેનમાં ચડતી વખતે એમનું એક ચમ્પલ ટ્રેન અને પ્લેટફોર્મ વચ્ચેની ખાલી જગ્યામાં પડી ગયું.ગાડી ઉપડવાની તૈયારી હતી.પડી ગયેલું ચમ્પલ પાછું મળે એમ ન હતું.આ સંજોગોમાં એક ઘડીનો પણ વિલંબ કર્યા વગર જે જગાએ ચમ્પલ પડી ગયું હતું તે જ જગાએ ગાંધીજીએ એમનું બીજું બચી ગયેલું ચમ્પલ હાથમાં પકડીને ફેંકી દીધું. આશ્ચર્યમાં ગરકાવ થયેલા એમના સાથીઓને એમણે સમજાવ્યું “કોઈ ગરીબ માણસને જો એક ચમ્પલ હાથમાં આવે તો એના કોઈ કામમાં ન આવે પણ જો બે ચંપલની જોડ એના હાથમાં આવશે તો એનો ઉપયોગ કરીને એ કેવો રાજી થશે !”

ભારતને સ્વરાજ્ય મળ્યાને આજે ૭૦ વર્ષનાં વહાણાં વહી ગયાં છે અને છતાં હજુ દેશમાંથી ગરીબીના શરમજનક દ્રશ્યો દુર થયા નથી.ગાંધીજીની ટ્રસ્ટી શિપની ભાવનાનો લોપ થયો છે.ગરીબ અને તવંગર વચ્ચેની ખાઈ વધતી જાય છે.ફક્ત એકસો માણસો પાસે દેશની ૫૫% સંપતિ કેન્દ્રિત થઇ છે.ગાંધીજીનો સેવાનો મંત્ર આજે ભૂલાઈ ગયો છે.ગાંધીજીના જેવી દરિદ્રોની ચિંતા કરતા હોય એવા નેતાઓ આજે દેશમાં દીવો લઈને શોધવા જઈએ તો પણ મળે એમ છે ?મહેલોમાં મ્હાલતા અને વિમાનોમાં ઉડતા આજના કહેવાતા નેતાઓ,દુરાચારો અને ભ્રષ્ટાચાર આચરીને ગાંધીના રૂડા નામને લજવી રહ્યા છે.પોતાનાં ખિસ્સાં ભરવામાં પડેલા નેતાઓને ગરીબોની ચિંતા કરવાનો સમય ક્યાં છે ?

ગઝલકાર શેખાદમ આબુવાલાએ આજના નેતાઓ માટે કટાક્ષ કરતાં સરસ કહ્યું છે કે “ગાંધી તને ખબર છે કે તારું થયું છે શું ?ખુરશી સુધી જવાનો તું રસ્તો બની ગયો !કેવો તું કિંમતી હતો,સસ્તો બની ગયો !.”

એમના કર્મયોગી જીવનથી તેઓ વિશ્વ વિખ્યાત બન્યા હોવા છતાં ગાંધીજીમાં ભારોભાર નમ્રતા ભરી હતી.એમની આત્મકથા સત્યના પ્રયોગોમાં એમણે કહ્યું છે :”મને મહાત્માનું પદ મળ્યું છે એની કિંમત જુજ છે.એ વિશેષણથી હું ફુલાઈ ગયો હોઉં એવી એક ક્ષણ મને યાદ નથી .જેમ જેમ હું વિચાર કરતો જાઉં છું ,મારા ભૂતકાળના જીવન ઉપર દ્રષ્ટિ નાખતો જાઉં છું ,તેમ તેમ મારું અલ્પપણું હું શુદ્ધ રીતે જોઈ શકું છું. “

સંદેશ.કોમમાં પ્રગટ ગાંધીજીની સાદગી વિશેનો નીચેનો શ્રી દેવેન્દ્ર પટેલનો સ્વ.મનુબેનની ડાયરી આધારિત લેખ આજે ગાંધી જયંતીને દિવસે આજના રાજકીય નેતાઓને અર્પણ છે.આશા છે એમાંથી તેઓ કોઈ ધડો લેશે અને ગાંધી મુલ્યોને સમજી એ પ્રમાણે પોતાનું કામકાજ ગરીબોને યાદ રાખીને કરશે.

વિનોદ પટેલ 

===============

સૌજન્ય- શ્રી દેવેન્દ્ર પટેલ , સંદેશ.કોમ

સાભાર – Mr. Prabhulal H. Bharadia -ઈ-મેલ માંથી 

આવા નિર્મોહી પ્રાતઃસ્મરણીય મહાન વિભૂતિ મહાત્મા ગાંધીજીને એમની જન્મ જયંતીના આજના દિવસે અંતરથી પ્રણામ અને આ પોસ્ટ મારફતે એમને ભાવભરી સ્મરણાંજલિ.

(સ્કેચ – વિનોદ પટેલ )

1112- બાવડાંથી બોલતો મૂંગો પહેલવાન

વાચક મિત્રો,

મિત્ર શ્રી સુરેશ જાનીના બ્લોગ ”સૂર સાધના”માંથી આ લેખ સાભાર રી-બ્લોગ કરેલ છે.

મૂક-બધીર હોવા છતાં મહેનત કરી કુસ્તીબાજ બનનાર અને વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બની ગોલ્ડ મેડલો જીતનાર વીરેન્દ્રસિંહના જીવનની એમાં જે કથા છે એ પ્રેરક છે.આ વીરેન્દ્રસિંહ ખરા અર્થમાં વીરોમાં સિંહ છે.એને અને એની સિદ્ધિઓને સલામ.

આવી વ્યક્તિઓને અપંગ નહિ પણ દિવ્યાંગ કહેવા જોઈએ.They are not disabled but differently able,Physically challanged.

બાળપણથી મુક ,બધીર અને અંધ હોવા છતાં વિદુષી હેલન કેલર એની આંતરિક દિવ્ય શક્તિઓને વિકસાવીને વિશ્વમાં એનું નામ કાયમ કરી ગઈ છે એ સુવિદિત છે.એના આ અવતરણમાં એણે કેટલી સત્ય વાત કહી દીધી છે !

“When one door of happiness closes, another opens; but often we look so long at the closed door that we do not see the one which has been opened for us.”
—Helen Keller ,” We Bereaved, 1929”

-વિનોદ પટેલ

સૂરસાધના

લેખક – અનિલ હડિયાણવી , (મુંબાઈ સમાચાર)

vr1

      જ્યારે કોઇ વ્યક્તિમાં કોઇ શારીરિક ખોડ હોય ત્યારે ભગવાન એનામાં અન્ય ઘણાં ગુણો અને આવડતો ભરી આપીને એની શારીરિક કમીને પૂરી દે છે. ઇન્સાનની એક ઇન્દ્રિય ઓછું કામ કરે તો અન્ય ઇન્દ્રિયો વધુ સતેજ બની જતી હોય છે અને ઉપરવાળાની મહેરબાની વિના સંભવ પણ નથી. એટલે જ કદાચ પ્રજ્ઞાચક્ષુઓ સંગીત ક્ષેત્રે કમાલનું સર્જન કરી શકતા હશે. લોકો પોતાની નાની-નાની પરેશાનીથી દુ:ખી થાય હોય છે. ત્યારે એક એવી વ્યક્તિ પણ છે જેણે ક્યારે પોતાની શારીરિક કમજોરીને મન પર હાવી થવા નથી દીધી. ઊલટુ પોતાની પાસેની આવડતને ઉત્તમ રીતે વિકસાવીને દુનિયામાં દૃષ્ટાંત પૂરું પાડ્યું આ વાત એક મૂક-બધીર પહેલવાનની છે. સામાન્ય રીતે અખાડો જ પહેલવાનની દુનિયા હોય છે, પરંતુ આ પહેલવાને પોતાને અખાડાની બહાર લાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર મૂકી દીધી. એની પાસે વાચા નથી, પરંતુ તેણે પોતાનો બુલંદ અવાજ વિશ્વભરમાં પહોંચાડ્યો.

vr2

      ગુંગા પહેલવાન તરીકે જાણીતો થયેલો વિરેન્દ્ર સિંહ યાદવે…

View original post 957 more words

1093 – આવો, મજા, આનંદ અને પ્રસન્નતાને ઓળખીએ! ….. ડૉ. દિનકર જોશી

આવો – મજા, આનંદ અને પ્રસન્નતાને ઓળખીએ!

ઉઘાડી બારી – ડૉ. દિનકર જોશી

“આજે રસોઈ બહુ સરસ થઈ હતી, સમોસાં ખાવાની ભારે મજા પડી. ડાઈનિંગ ટેબલ ઉપરથી ઊભા થતી વેળાએ કોઈક પુષ્ટ દેહીને આ રીતે ખુશખુશાલ થતો તમે જોયો જ હશે. સમોસાંને બદલે ક્યારેક કોઈક બીજી વાનગીનું નામ લે એવું બને ખરું.

“આજની વન ડે મેચ ભારે થ્રીલિંગ હતી. છેલ્લા અર્ધા કલાકમાં ઉપરાઉપરી સિક્સરો મારી એ જોવાની બહુ મજા પડી. કોઈક ક્રિકેટ રસિયા પાસેથી આવો રાજીપો વ્યક્ત થતાં તમે સાંભળ્યો હશે.

“આજે શિવરાત્રિનું મહાપૂજન હતું. ચાર પ્રહર પૂજાનો ભારે આનંદ આવ્યો. કોઈક શિવભક્તને પોતાની આગલી રાતની પૂજાવિધિનો રાજીપો આ રીતે વ્યક્ત કરતો પણ તમે સાંભળ્યો હશે.

આ અને આવી બીજી અનેક રીતે માણસો પોતાની ખુશી બીજા પાસે વ્યક્ત કરતા હોય છે. તમે જોઈ શકશો કે ઉપરનાં વાક્યોમાં આ ખુશી, મજા અને આનંદ એવા બે શબ્દો વડે અભિવ્યક્તિ થઈ છે. સમોસાં ખાવાની કે પછી ક્રિકેટ મેચ જોવાની જે મજા છે એ મજા બોલકી મજા હોય છે. આવી મજા માણનારાઓ પોતાની મજામાં બીજાને સહભાગી થવા માટે નિમંત્રિત કરી શકતા હોય છે. તમે સાવ એકલા જ ડાઈનિંગ ટેબલ ઉપર મનગમતી વાનગીઓની મજા માણો એ કરતાં આ મજા માણવામાં જો બીજા બે-ચાર સાથીઓ જોડાય તો તમારી મજા બેવડાઈ જાય. ટી.વી.ના પડદા ઉપર ક્રિકેટ મેચ રમાતી હોય, આપણી ટીમ જીતી રહી હોય, છેલ્લો અર્ધો કલાક બચ્યો હોય ત્યારે આપણા બેટ્સમેન દે ધનાધન ઉપરાઉપરી ચોગ્ગા અને છગ્ગા ફટકારી રહ્યા હોય ત્યારે જોતાં જોતાં જ તમારા મોઢામાંથી આહ, વાહ, વન્ડરફુલ આવા શબ્દો નીકળી જતા હોય છે. આવે વખતે જો તમે એકલા જ મેચ જોતા હોય તો એની મજા તમારા માટે અડધી થઈ જાય છે. પ્રત્યેક ચોગ્ગા કે છગ્ગા સાથે તમારા આહ અને વાહમાં બે-ચાર સાથીઓ ભળ્યા હોય તો બધું ‘વન્ડરફુલ’ લાગવા માંડે.

પણ શિવરાત્રિનું રાતભર પૂજન કરનારા શિવભક્ત માટે એના આનંદ માટે કોઈ સાથીદારની જરૂર પડતી નથી. પૂજન કરતી વેળાએ એ આહ કે વાહ કશું બોલ્યો નથી.

મજા અને આનંદ આ બંને આમ તો એકસરખી જ ખુશાલીની અભિવ્યક્તિ છે. કેટલાક માણસો માત્ર મજા જ માણી શકે છે. આનંદની સપાટી સુધી એ પહોંચી શકતા નથી. ખુશાલીની સપાટીનો પહેલો અને સાવ સહજ સ્તર મજા છે. મરીન લાઈન્સના ચોપાટીના દરિયાકાંઠે સાંજના સમયે આથમતા સૂર્ય તરફ પીઠ કરીને કેટલાક માણસો હવા ખાવા બેઠા હોય છે. આવા માણસો પીઠ પાછળ આથમી રહેલા સૂર્યના રંગોથી ક્ષિતિજ ઉપર આભ અને સમુદ્ર આ બંને વચ્ચે જે રંગોળી પથરાઈ છે એ જોતા નથી, પણ મોં ફેરવીને રસ્તા ઉપર એકધારાં દોડ્યે જતાં વાહનોને જુએ છે. પાળ ઉપર રાખેલી ખારી શિંગ ખાય છે. દોડ્યે જતી મોટરોના મૉડેલ વિશે મિત્રો જોડે ચર્ચા કરે છે અથવા મૉબાઈલ કાને વળગાડીને પોતાની ફેક્ટરીની દુનિયામાં પહોંચી જાય છે. એને ખારી શિંગ ખાવામાં મજા આવે છે. હવાની ઠંડી લહેરોથી એને લહેર આવે છે, પાસે બેઠેલા મિત્રો જોડે વાતો કરવામાં એને ખુશી થાય છે.

આથી ઊલટું, આ જ દરિયાકાંઠે આથમતા સૂર્યની રંગોળીને અને પાળ નીચે અફળાતા સાગરનાં મોજાંના સંગીતને એકીટસે માણી રહેલો માણસ જે અનુભવે છે એ ખુશી કે મજા નથી. ખુશી મજાના સ્તરેથી ઉપર ઊઠીને એ આનંદના સ્તરની સરહદે પહોંચી ગયો છે. પેલા શિંગ ખાતા મિત્રોને પોતાની મજા વ્યક્ત કરવા માટે શબ્દોની જરૂર પડે છે. સૂર્યની રંગોળી અને મોજાંના સંગીત સાથે એકાકાર થઈ રહેલા પેલા બંને મિત્રોને પોતાનો આનંદ દર્શાવવા કોઈ શબ્દની જરૂર પડતી નથી. બેમાંથી એક મિત્ર જો વચ્ચે ક્યાંક શબ્દનો સહારો લે તો પણ એનાથી બીજો મિત્ર નારાજ થઈ જાય છે. એના આનંદના બલૂનમાં જાણે કોઈકે ટાંચણી ભોંકી હોય એમ એને કશુંક થાય છે.

મજા એ ખુશીનું સામાજિકરણ છે. આનંદ એ એનું વ્યક્તિગત સ્વરૂપ છે. જોકે આપણે વ્યાવહારિક જીવનમાં આ બંનેને ભાગ્યે જ જુદા પાડીએ છીએ. બંને જણ એક જ હોય એમ આપણે એને માણીએ છીએ.

મજા અને આનંદ વચ્ચે એક બીજી પાતળી ભેદરેખા છે એ પણ નોંધવા જેવી છે. સમોસાં કે ક્રિકેટ મેચની મજા એક વાર માણી લીધા પછી એની સ્મૃતિ દર વખતે એની એ મજા પાછી નહિ આપી શકે. આ પ્રકારની મજા તમે બહારથી ઉછીઉધારા કરીને લીધેલી હોય છે. એક વાર એ માણી લીધા પછી એ સમાપ્ત થઈ જાય. આનંદનું સ્વરૂપ એવું છે કે તમે એક વાર એને માણી લ્યો એ પછી એની સ્મૃતિ અંતરમાં ધરબાઈ જાય છે. અંતરના આ ખૂણાને સહેજ ફંફોસીને જો એ આનંદ ફરી વાર યાદ કરો તો તત્કાલીન વિષમ પરિસ્થિતિમાં પણ ઘડીક હળવાશ લાગશે. મજા મોટા ભાગે બહારથી આવતો પદાર્થ છે. ખાવું, પીવું, હરવું, ફરવું ઈત્યાદિ જલસા આ પરાવલંબન છે, પણ આ બધું સહેજે ય ઉપલબ્ધ છે એટલે ઝટ માણી શકાય છે. આ તમામ બાહ્ય પદાર્થો કરતાં પ્રકૃતિનું એક દૃશ્ય કે પ્રિયજનની એક સ્મૃતિ જે આવર્તન પેદા કરે છે એ અનોખું હોય છે. આનંદ અંતરમાં ઊગતું વૃક્ષ છે. એનું બીજ ક્યાં છે એ સમજાતું નથી. મજા એ ઘૂઘવતા પાણીનો ખળભળાટ છે. એમાં તરી પણ શકો અને તણાઈ પણ જઈ શકો. આનંદને શરીર સાથે કોઈ સંબંધ નથી. આનંદનો સીધો સંબંધ ચિત્ત સાથે છે.

મજા અને આનંદ આ બે સ્તર પછીનો ઉપલો સ્તર પ્રસન્નતા છે. આ પ્રસન્નતા શબ્દને સમજવા માટે નીચેનાં વાક્યો તપાસીએ.

(૧) રાવણની તપશ્ર્ચર્યાથી ભગવાન શિવ પ્રસન્ન થયા.

(૨) પ્રસન્ન થયેલી સરસ્વતી પાસે કાલિદાસે વરદાન માંગ્યું.

(૩) ધ્રુવની તપશ્ર્ચર્યાથી ભગવાન પ્રસન્ન થયા.

આ બધાં વાક્યોમાં પ્રસન્નતાનો એક આગવો અર્થ છે. આપણે વ્યવહારમાં પ્રસન્ન થવું એટલે રાજી થવું, ખુશી થવું, આનંદિત થવું એવો કરીએ છીએ ખરા પણ એની માત્રામાં ઘણો ફરક છે. રાવણની તપશ્ર્ચર્યાથી શિવ આનંદિત નથી થતા, રાજી નથી થતા, ખુશી પણ નથી થતા, એ પ્રસન્ન થાય છે. પ્રસન્ન ત્યારે જ થવાય છે કે જ્યારે પોતાની પાસે જે કંઈ છે એ સમર્પિત કરવાની તત્પરતા પેદા થાય છે. રાવણની તપશ્ર્ચર્યાથી શિવજી એવા ખુશ થયા, એવા ખુશ થયા કે પોતાની પાસે જે કંઈ હોય એ બધું જ જો રાવણ માગે તો એ આપી દેવાનો ઉમળકો એમને થઈ આવે. આપનારના અંતરમાં એક વિરાટ શૂન્યાવકાશ સર્જાય, સત્ત્વ, રજ અને તમસ આ ત્રણેય ગુણો એક સ્તરે સ્થિર થઈ જાય ત્યારે પ્રસન્નતા પેદા થાય છે. રાવણને વરદાન આપીને શિવજી પ્રસન્નતા પામે છે. આમ બંને પક્ષે ક્યાંય કશુંય ગુમાવ્યા વિના એક ભૂમિકા રચાય છે અને એ પ્રસન્નતાની છે.

આપણી પુરાણકથાઓમાં તપશ્ર્ચર્યાથી પ્રસન્ન થતા દેવોનાં ઘણાં કથાનકો છે. પ્રસન્ન થયેલા દેવ વરદાન તો આપે છે, પણ એ વરદાન પ્રકૃતિ ક્રમોથી વિપરીત ન હોવું જોઈએ એ પૂર્વશરત છે. તપશ્ર્ચર્યા કરનારાઓએ જ્યારે અમરત્વ માગ્યું છે ત્યારે પ્રસન્ન થનાર દેવ કે દેવીએ પોતાની લાચારી વ્યક્ત કરી છે.

મજાનો સંબંધ બહુધા રજસ અને તમસ સાથે છે. આનંદનો સંબંધ રજસ અને સત્ત્વ આ બે વચ્ચે છે. પ્રસન્નતા એ પૂર્ણ સત્ત્વ ભાવ છે. જ્યારે અંતરમાં સમર્પિત ભાવ પેદા થાય, કોઈની તપશ્ર્ચર્યા જોઈને માથું નમાવવાનું મન થાય ત્યારે પ્રસન્નતા પેદા થાય છે. વ્યાવહારિક જીવનમાં પણ પ્રસન્નતાની પળ મેળવી શકાય ખરી જો આપણા પોતાના અંતરને ખાલી કરવાની તત્પરતા હોય તો.

Source-

http://www.bombaysamachar.com/frmStoryShow.aspx?sNo=328548

1091 – ‘સાચું સુખ’ વહેંચવાનું શ્રી કિશોર દડિયાનું અભિયાન ..

આજે સવારે મારા ફેસ બુક પેજ ‘મોતીચારો’ પર શ્રી કિશોર હરીભાઈ દડિયાએ મુકેલ પોસ્ટએ મારું ધ્યાન આકર્ષિત કર્યું .એમની વેબ સાઈટ, ફેસ બુક ની મુલાકાત લેતાં ટૂંકા લેખો મારફતે એમનું વિના મુલ્યે સુખ વહેંચવાનું અભિયાન મને ગમી ગયું.

એમની વેબ સાઈટ પરથી એમના આભાર સાથે સીનીયર સીટીઝન વિશેનો એક ટૂંકો લેખ નીચે પ્રસ્તુત છે.

આવા બીજા અંગ્રેજી, ગુજરાતી અને હિન્દી ભાષામાં લખેલા એમના ટૂંકા લેખો એમની વેબ સાઈટની  લીંક http://www.poemforpeace.com/

પર ક્લિક કરીને વાંચી શકાશે.

ભરૂચ ટી.વી. પર શ્રી કીશોર દડિયા સાથેનો ‘સાચું સુખ’ વિષય પરનો ઈન્ટરવ્યું ..
Kishor Dadia, TV Interview, Bharuch TV, Aavo Maliye program, Interview by Rushi Dave, Sachu Sukh

શ્રી કિશોર દડિયા ફેસ બુક પર ..

https://www.facebook.com/kishor.dadia.5

શ્રી કિશોરભાઈ દડિયા કૃત ”સાચું – સુખ ”પુસ્તક ઈ- બુક સ્વરૂપમાં નીચેના ચિત્ર પર ક્લિક કરીને વાંચી શકાશે .