વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Category Archives: પ્રકીર્ણ

1227 – વિનોદ વિહારની આઠમી વર્ષ ગાંઠ પ્રસંગે …..

                                                 

 વાચક મિત્રો ,

આજે સપ્ટેમ્બર ૧ ,૨૦૧૮ ના રોજ ”વિનોદ વિહાર ” નેટ જગતની એની સાત વર્ષની ભાતીગર આનંદયાત્રા પૂરી કરીને આઠમા વર્ષમાં પ્રવેશ કરી રહ્યું છે.

મારી ૭૫ વર્ષની ઉંમરે કમ્પ્યુટર અને ગુજરાતીમાં લખવાનું શીખી લઈને તારીખ સપ્ટેમ્બર ૧,૨૦૧૧ ના રોજ ‘’વિનોદ વિહાર’’ના નામે મેં આ ગુજરાતી બ્લોગની શુભ શરૂઆત કરી હતી.

વિનોદ વિહારની સૌ પ્રથમ પોસ્ટ (1) મારા ગુજરાતી બ્લોગ ”વિનોદ વિહાર ” ના શ્રી ગણેશ માં આ બ્લોગ શરુ કરવા માટેના ઉદ્દેશો અને સંજોગોનો પરિચય કરાવવામાં આવ્યો છે.

મને એ વાતની ખુશી છે કે ”વિનોદ વિહાર ” ને વાચક મિત્રો તરફથી જે પ્રોત્સાહન જનક પ્રતિસાત સાંપડ્યો છે એ નીચેના આંકડાઓ પરથી ફલિત થશે.

=======================================

સાત વર્ષને અંતે વિનોદ વિહાર….

ગત વર્ષ ૨૦૧૮ માં અગાઉના બે વર્ષની સરખામણીએ પ્રગતિસુચક આંકડાઓ.                              

     

 

માનવંતા મુલાકાતીઓ-                                           ૨૦૧૮         ૨૦૧૭         ૨૦૧૬                                  (ગત વર્ષ કરતાં 202552 નો વધારો)               

                                                                           595,552     393,000   288,484    

કુલ પોસ્ટની સંખ્યા                                                1226              1097    946                         

    3.દરેક પોસ્ટને ફોલો કરતા મિત્રો

      @ જેમાં બ્લોગર  110  છે.                              @  349         336         320       

વાચક મિત્રોએ આજદિન સુધીમાં આપેલ

  કુલ પ્રતિભાવની સંખ્યા                                          5791        5502        4,913

 

 ==========================================================                                                                                                       

ઉપર જણાવેલ આંકડાઓમાં ખાસ કરીને ગત વર્ષ એકલામાં જ મુલાકાતીઓની સંખ્યામાં 202552 નો વધારો થયો છે એને લઈને કુલ મુલાકાતીઓની સંખ્યા 595,552 સુધી પહોંચી ગઈ છે.આ સૂચવે છે કે વર્ષો વર્ષ વિનોદ વિહાર માટેના મારા પ્રયત્નોનો વાચકોનો સારો પ્રતીસાત મળી રહ્યો છે.  

હાલ મારી હાલની ૮૨ વર્ષની ઉંમરે કેટલાક શારીરિક પ્રશ્નો ઉભા થયા હોવાથી બ્લોગીંગ માટેના પહેલાંના ઉત્સાહમાં થોડી ઓટ તો વર્તાય છે.એમ છતાં મનોબળ હજુ સાબુત છે . મિત્રોનો અને સ્નેહી જનોનો સાથ,સહકાર, પ્રેમ અને ઉષ્માભર્યો પ્રતિભાવ મારા માટે  બ્લોગમાં લખવા માટે અને પોસ્ટ તૈયાર કરવા માટેની  પ્રેરણા બને છે.

મેં તો અકેલા ચલા થા ,જાનીબે મંઝિલ મગર

લોગ સાથ આતે ગયે ,ઔર કારવાં બનતા ગયા !

માણસ રોજ નવું નવું શીખતો જ રહે છે.સર્વ દિશાઓથી પ્રાપ્ત થતી એની જ્ઞાનયાત્રા સતત ચાલતી જ રહે છે.મારા માટે બ્લોગની પ્રવૃત્તિ આંતરિક આનંદ સાથે સદ સાહિત્ય વહેંચવા માટેનું ઉત્તમ સાધન બન્યું છે.

વિશ્વના ફલક પર વિનોદ વિહાર

વર્ડ પ્રેસ ના આંકડા પ્રમાણે આજ સુધીમાં વિનોદ વિહારના કુલ મૂલાકાતીઓ  595,552  છે એ મુખ્યત્વે 154 નાના મોટા દેશોમાં પથરાયેલા છે.

500  કરતાં વધુ મુલાકાતીઓ નીચેના દેશોમાં આ પ્રમાણે છે.

VIEWS                         COUNTRY          

415123                         India

144587                         United States

6109                             United Kingdom

7189                             Canada

1129                             Australia

1058                             Singapore   

1058                            United Arab Emirates

667                               Pakistan

506                              Hong Kong SAR China

 

Other 145  countries  with viewership from  1 to 500

===============================================

બ્લોગના માધ્યમથી વિશ્વભરમાં ફેલાયેલા કદી નજરે ના જોએલા અને અપરિચિત લાખ્ખો ગુજરાતી ભાષા પ્રેમી મિત્રો સાથે વિચાર વિનિમય થઇ શકે છે. અમેરિકામાં સાન ડીયેગો, કેલીફોર્નીયાના મારા ઘરના રૂમના એકાંતમાં જે પોસ્ટ મુકાય છે એ કોમ્પ્યુટર પર એક ક્લિક કરીએ એની  સેકન્ડોમાં જ વિશ્વના ખૂણે ખૂણે પથરાયેલા ભાષા પ્રેમી દેશ બાંધવો સુધી પહોંચી જાય છે એ ઈન્ટરનેટ વિશ્વની કેવી કમાલ કહેવાય !

આભાર દર્શન

વિનોદ વિહાર બ્લોગની સાત વર્ષની યાદગાર સફરમાં કોઇ પણ સ્વરૂપે સાથ અને સહકાર આપનાર સુજ્ઞ વાચક મિત્રો,લેખકો અને સ્નેહીજનોનો હું હૃદયથી આભાર માનું છું.મને આશા છે કે આવતા દિવસોમાં પણ આપનો આથી પણ વધુ  સુંદર સહકાર મળતો રહેશે જ.

વિનોદ પટેલ , સંપાદક , વિનોદ વિહાર

તારીખ ૧લી સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮  

 કવિ નિરંજન ભગતની એક ગમતી કવિતા એમનાં જ હસ્તાક્ષરોમાં …

 

 

 

 

1220 -માણસના દુઃખનું કારણ પોતાનાઓનો મોહ છે … મોહમ્મદ માંકડ

માણસના દુઃખનું કારણ પોતાનાઓનો મોહ છે …. 

કેલિડોસ્કોપ – મોહમ્મદ માંકડ

જીવનની ઘટમાળ એવી વિચિત્ર છે કે માણસ પારકાંથી જેટલો દુઃખી થાય છે એના કરતાં અનેક ગણો વધારે પોતાનાંઓથી દુઃખી થાય છે. આમ છતાં પોતાનાંઓ તરફનો પક્ષપાત એ છોડી શકતો નથી. 

એક યુવાન અધિકારીના દીકરાને આ વર્ષે જ સ્કૂલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. અધિકારી વિશે એમ કહેવાય છે કે કોઈ પણ વ્યક્તિ એમના ઘરે જાય એટલે એમનાં પત્ની અને તેઓ પોતે બંને જણાં એમના બાબાની વાતમાં જ પ્રવૃત્ત થઈ જાય છે અને મૂળ કામ હોય એની વાત તો બાજુમાં જ રહી જાય છે. 

બાબો વેકેશનમાં જ એબીસીડી શીખી ગયેલો. સ્કૂલમાં ટીચર બધું બાબાને જ પૂછે. બાબો મિકી-માઉસની કાર્ટૂન ફિલ્મ જુએ છે અને બધું જ યાદ રાખે છે. એવડા હતા ત્યારે આપણને તો ક્યાં કશી ગતાગમ જ પડતી! 

ચા-પાણી થાય છે, પરંતુ બાબા પ્રકરણ પૂરૂ થતું નથી. વળી, એકાદ નાનકડું અંગ્રેજી કાવ્ય બાબો એના ગરબડિયા ઉચ્ચારોમાં ગાય છે. ગરબડિયા અને નહીં સમજી શકાતા શબ્દોની સ્પષ્ટતા દંપતીમાંથી કોઈ એક કરે છે. બાબા જેવી સચોટ મેમરી કોઈની નથી એવું અનેક વાર નક્કી થયા પછી પણ ભાગ્યે જ બીજી કોઈ વાત થઈ શકે છે. ગમે તેવી ગંભીર કે અગત્યની વાતમાં બાબો કે બાબાની વાત ગમે ત્યારે દાખલ થઈ જાય છે.એક મોટા અધિકારી હોવા છતાં એમના કર્મચારીઓ અને લોકો એમની વાત કરીને હસતા થયા છે. 

બુદ્ધિશાળી ગણાતા માણસો પણ પોતાનાં સંતાનો બાબતમાં સારાસારનું ભાન ગુમાવી બેસે છે. ‘હું’, ‘મારૂ-મારાં’ કે ‘પોતાનાં’ની વાત આવે એટલે માણસ પોતાનો સંયમ ગુમાવી બેસે છે. માણસ જેટલા અંશે સભાનપણે એમાંથી છૂટવા પ્રયત્નશીલ રહે એટલા અંશે જ એમાંથી છૂટી શકે છે. 

સાધુ-સંન્યાસીઓ પણ પોતાના પૂર્વાશ્રમના સંબંધોને ભૂલી શકતા નથી. સંસાર છોડી દીધા પછી પણ પોતાનાં અને પારકાંનો ભેદ એમનો કેડો મૂકતો નથી. માનવજીવનના ઇતિહાસમાં પણ ‘પોતાનાં’ અને ‘પારકાં’ના ખ્યાલે બહુ મોટો ભાગ ભજવ્યો છે. ‘રામાયણ’ અને ‘મહાભારત’ બન્ને કથાઓના પાયામાં પણ આ જ વાત રહેલી છે. 

જો કૈકેયીએ પોતાના પુત્ર ભરત તરફ પક્ષપાત રાખીને રાજા દશરથ પાસે ભરત માટે રાજગાદી અને રામ માટે વનવાસનું વચન ન માગ્યું હોત તો’રામાયણ’ની રચના જ ન થઈ હોત. એ જ રીતે ધૃતરાષ્ટ્રે કૌરવો તરફ પક્ષપાત ન રાખ્યો હોત તો ‘મહાભારત’ પણ ન થયું હોત. 

જીવનની ઘટમાળ એવી વિચિત્ર છે કે માણસ પારકાંથી જેટલો દુઃખી થાય છે એના કરતાં અનેક ગણો વધારે પોતાનાંઓથી દુઃખી થાય છે. આમ છતાં પોતાનાંઓ તરફનો પક્ષપાત એ છોડી શકતો નથી. 

હજી થોડા દિવસ પહેલાં જ છાપામાં ચોરી થયાના એક સમાચાર છપાયા હતા. જેમના ઘરમાં ચોરી થઈ હતી એમણે પોલીસ ફરિયાદ પણ કરી દીધી હતી. આઘાતજનક વાત એ હતી કે ઘરધણીના પોતાના દીકરાએ જ ચોરી કર્યાનું ખૂલ્યું હતું. મા-બાપ દુઃખી દુઃખી થઈ ગયાં હતાં. પોતાનો પુત્ર ચોરી કરે જ નહીં એવું ગાઈ વગાડીને એમણે કહ્યું હતું.પુત્રનો બચાવ કરવામાં એમણે કોઈ કમી રાખી નહોતી, પણ છેવટે પુત્રે પોતે જ ઘરમાંથી ચોરી કર્યાની કબૂલાત કરી લીધી હતી. એટલે મા-બાપને દુઃખી થવા ઉપરાંત પોલીસ અને બીજાઓ સમક્ષ છોભીલા પડવું પડયું હતું. જો આ વાતની એમને વહેલાસર ખબર પડી ગઈ હોત તો કદાચ એમણે પોલીસમાં ફરિયાદ પણ ન કરી હોત. 

માણસને પોતાનાં બાળકો માટે જ નહીં, પોતાનાં કૂતરાંઓ માટે પણ પક્ષપાત હોય છે એવી એક વાત પી.જી. વુડહાઉસે લખી છે.

વુડહાઉસ પાસે રૂડોલ્ફ નામનો એક કૂતરો હતો. વુડહાઉસ પોતાના ફાર્મ ઉપર રહેતા હતા. એક વાર બાજુના એક ખેડૂતે આવીને એમને ફરિયાદ કરી કે “તમારો કૂતરો મારાં બતકાં મારી નાખે છે.” 

વુડહાઉસને એથી ખોટું લાગ્યું, “એવું શા ઉપરથી માન્યું કે બતકાંને રૂડોલ્ફ જ મારી નાખતો હશે? એની સાબિતી શું?”

ખેડૂતે કહ્યું કે “એટલામાં માત્ર બે જ કૂતરાં રહેતાં હતાં. એક રૂડોલ્ફ અને બીજો મારો પોતાનો કૂતરો. મારો પોતાનો કૂતરો તો એટલો સોજો છે કે બતકાંને સૂંઘે પણ નહીં. નાનું ગલુડિયું હતો ત્યારથી એ બતકાંઓ સાથે જ ઉછર્યો છે.” 

પરંતુ વુડહાઉસ સાહેબને ખેડૂતની વાત વજૂદ વિનાની લાગી. ખેડૂતનો કૂતરો કદાચ એનાં બતકાંને નહીં મારતો હોય, પણ એથી રૂડોલ્ફ બતકાં મારતો હતો એવી વાત થઈ શકે નહીં. વગડામાં શું શિયાળ અને વરુ નથી? બીજા જાનવરો નથી? રૂડોલ્ફને ગુનેગાર ગણવાનું કારણ શું? 

ખેડૂત અને વુડહાઉસની વાત રૂડોલ્ફ એક તરફ બેસીને ડાહ્યોડમરો થઈને સાંભળતો હતો. વુડહાઉસે રૂડોલ્ફ તરફ આંગળી ચીંધીને ખેડૂતને પૂછયું, “આ કૂતરો તમારાં બતકાં મારે એવો તમને લાગે છે?” 

ખેડૂત ખસિયાણો પડી ગયો. વુડહાઉસસાહેબની વાત એને સાચી લાગી. એણે માફી માગી અને થોડી આડીઅવળી વાતો કરીને જવાની તૈયારી કરી. વુડહાઉસસાહેબને પોતાની જીતનો થોડો ગર્વ પણ થયો. 

પણ, એ જ વખતે વુડ હાઉસસાહેબને આંચકો આપનારો બનાવ બન્યો. રૂડોલ્ફ થોડી વાર પહેલાં જ એમના રૂમમાંથી ચુપચાપ છટકી ગયો હતો અને અત્યારે પેલા ખેડૂતનું એક બતકું પોતાના મોઢામાં પકડીને રૂમમાં દાખલ થતો હતો.વુંડહાઉસ અવાક થઈ ગયા હતા! એમણે નક્કી કર્યું કે પોતાનાંઓનો બહુ પક્ષ લેવો નહીં, એમાં ગમે ત્યારે ખોટા પડી શકાય છે. 

માણસ નાનો હોય કે મોટો ‘હું’ અને ‘મારાં’માંથી છૂટી શકતો નથી અને એવી વળગણોને કારણે જ એ હાસ્યાસ્પદ બને છે અને દુઃખી પણ થાય છે. જે કોઈ ડૂબ્યાં છે એ પારકાંઓને કારણે નહીં, પોતાનાંઓને કારણે જ ડૂબ્યાં છે. દુઃખી થયાં છે એ પણ પોતાનાંઓને કારણે જ દુઃખી થયાં છે પારકાંઓને કારણે નહીં. 

સૈફ પાલનપુરીની ગઝલના શે’રમાં અનેક અનુભવી માનવીઓના મનની આ વાતનો પડઘો સંભળાય છે. 

જીવનની સમી સાંજે મારે,જખ્મોની યાદી જોવી’તી.

બહુ થોડાં પાનાં જોઈ શક્યો, બહુ અંગત અંગત નામ હતાં. 

અહીં શે’રમાં એ વાત પણ ગર્ભિત છે કે જિંદગીભર જેમને ચાહ્યાં હોય છે, જેમને પોતાનાં ગણ્યાં હોય છે એ ક્યારેય પોતાનાં થતાં નથી અને એટલે જ જે જખ્મો અને પીડા પોતાનાંઓ આપે છે એવા ઝખ્મો અને પીડા પારકાંઓ ક્યારેય આપી શકતાં નથી.

==મોહમદ માંકડ 

અને છેલ્લે એક ચિનગારી ….. 

ઝેન ગુરુ ગેત્સુએ પોતાના શિષ્યો માટે આ મુજબ શિખામણ લખી હતી : 

[1] એકાંત અંધારા ઓરડામાં પણ, સામે કોઈ માનવંત મહેમાન હોય એ રીતે વર્તન કરો. 

[2] માણસ બહારથી ભોટ દેખાતો હોય છતાં એવો ન પણ હોય. ઘણી વાર બહારના અંચળા નીચે પોતાનું ડહાપણ તેણે છુપાવી રાખ્યું હોય એવું પણ બને. એટલે કોઈનું મૂલ્યાંકન તેના બાહ્ય દેખાવ પરથી કરશો નહીં.

[3] સદગુણો શિસ્તનો પરિપાક છે; એ કાંઈ વરસાદ કે બરફની જેમ આકાશમાંથી કોઈ ઉપર વરસતા નથી. 

[4] નમ્રતા સદગુણોનો પાયો છે. તમે તમારી જાતની જાહેરાત કરો તે કરતાં તમારા પડોશીઓને તમે કોણ છો એ શોધી કાઢવા દો. 

[5] ઉમદા પુરુષો ક્યાંય ઘૂસવાનો પ્રયત્ન કરતા નથી. તેઓ ઓછું બોલે છે અને તેમના શબ્દો બહુ જ કીમતી હોય છે.

 [6] ઉદ્યમી શિષ્ય માટે દરેક દિવસ ભાગ્યશાળી જ હોય છે. તેને ક્યારેય વીતી ગયેલા સમય માટે અફસોસ કરવો પડતો નથી.

 [7] તમારી ગરીબી તમારો મોંઘો ખજાનો છે. સુંવાળા જીવનની સગવડોના બદલામાં તેને વેચશો નહીં.

મોહમ્મદ માંકડ,Mohammad Mankad

ચિંતન લેખો અને પરિચય –સૌજન્ય-ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય 

1207- આખું અમેરિકા ગજાવે છે આ ગુજરાતી ટેણિયો….

આખું અમેરિકા ગજાવે છે આ ગુજરાતી ટેણિયો

અમેરિકામાં ગુજરાતી દમ્પતિને ત્યાં જન્મેલો આ ટેણિયો
 – નામે સ્પર્શ શાહ, આખું અમેરિકા ગજવે છે.
એના વિષે આ વિડીયોમાં માહિતી જાણીને આ ટેણીયાને સલામ કરવાનું મન થશે.

સ્પર્શના ઘણા બધા વિડિયો જોવા અહીં ક્લિક કરો.

1206-ઈ-વિદ્યાલય વિશે એક વિનંતી

ઈ-વિદ્યાલય હવે નવા સ્વરૂપે ચાલુ થયું છે.

સૌ વાચકોને એની મુલાકાત લેવા અને સહકાર આપવા વિનંતી છે.

વિનોદ પટેલ

ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

સૌ મિત્રોને …

    ઈ- વિદ્યાલયની વેબ સાઈટ ક્રેશ થયા પછી, અને બે નાનાં બાળકો હોવાના કારણે ઈ-વિદ્યાલયની સંચાલક શ્રીમતિ હીરલ  શાહ અસમંજસમાં પડી ગઈ હતી કે, ‘હવે શું કરવું?’ તેણે યુ-ટ્યુબ પર શિક્ષણાત્મક વિડિયો બનાવીને અદભૂત  કામ કર્યું છે.

      હવે ઈ-વિદ્યાલયનો નવો બ્લોગ બનાવવામાં આવ્યો છે. આ રહ્યો .

eV_hdr1 આ શિર્ષક પર ક્લિક કરો.

   તેના ઉત્સાહમાં વધારો કરવા ઈ-વિદ્યાલયના આ નવા સ્વરૂપને મઠારવા છેલ્લા અઠવાડિયાથી મચી પડ્યો છું.

     એક નવી વાત અને તમને જરૂર ગમશે…..

    આજથી ઈ-વિદ્યાલય પર બે નવા વિભાગ શરૂ કર્યા છે. મારો અન્ય જગ્યા પરનો ખજાનો હવે દેશનાં બાળકોને મળશે.

    એક વિનંતી કરવાની કે, આ નવી સાઈટની બને તેટલા લોકોને ( દેશમાં) જાણ કરશો? તેમનાં ઉછરતાં બાળકોને હકારાત્મક દિશામાં વાળવાનો આ નિઃશુલ્ક પ્રયાસ છે. તમારો સાથ અને સહકાર મળશે, તો એ વ્યાપક બની શકશે. એ મદદ માટે આ વિનંતી છે.
 
    સબસ્કાઈબ કરવાની…

View original post 42 more words

1189- મોબાઈલ અને માનવ સંબંધો … એક વાંચવા અને વિચારવા જેવી વાર્તા… લેખક પાર્થિવ

સૌજન્ય- જેંતીલાલ.કોમ

આજે મોબાઈલના ઉપયોગે કુટુંબના સભ્યોના અન્યોન્ય સંબંધો અને પ્રેમ પર કુઠારાઘાત કર્યો છે.

આ વાર્તા ઘર ઘરની વાત કહી જાય છે.

મોબાઈલમાં વ્યસ્ત લોહીના સંબંધીઓ જ્યારે ગંભીર માંદગીમાં સપડાતા ઘરના સભ્યની અવગણના કરે છે ત્યારે ઘરમાં કામ કરતા ધ્રુવજીના દિલમાં લાગણી અને અને માનવતા જાગે છે અને બીજાઓને માટે એક અદભુત દાખલો પૂરો પાડે છે.

એકવાર વાંચો આ વાત ને જો તમે પણ તમારા ઘરના વડીલો કે સભ્યો સાથે આવું વર્તન કરતા હો તો એને છોડી દેજો, એમને પ્રેમ ને હૂંફ આપજો…ક્યાંક એવું ન બને કે પારકા પોતાના થઇ જાય…!!!

ઘરના તમામ સભ્યોએ વાંચવા જેવી વાર્તા …

મોબાઈલ અને માનવ સંબંધો … એક પ્રેરક વાર્તા

હું પથારી માંથી ઉભો થયો….
અચાનક છાતીમાં દુખાવો ચાલુ થતાં … મને ….હાર્ટની તકલીફ
તો નહીં હોય…..?

આ આખી વાર્તા વાંચવા નીચેના ચિત્ર ઉપર ક્લિક કરીને જેંતીલાલ.કોમ
બ્લોગ પર પહોંચી જાઓ.

JENTILAL STORY

સૌજન્ય …જેંતીલાલ.કોમ 

1177- અનેક નિષ્ફળતાઓ પછી અમેરિકાના સફળ પ્રેસીડન્ટ બનેલ અબ્રાહમ લિંકનનો પ્રેરણાદાયક જીવન પ્રસંગ

ABRAHAM LINCOLN (1809-1865)

અબ્રાહમ લિંકન જ્યારે વકીલાત કરતા ત્યારની આ વાત છે. લિંકન એક એવા વકીલ હતા કે ખોટા કેસ કદી લડતા નહીં,એટલું જ નહીં પોતાની ફી જતી કરીને પણ અસીલો વચ્ચે સમાધાન કરાવી આપતા. તેમને કોર્ટ કેસો લડીને જ જીવવાનું હતું છતાં તેઓ આ રીતે જ પ્રેક્ટિસ કરતા હતા. માણસ તરીકે એ બહુ મોટા ગજાના હતા. પોતાનો સ્વાર્થ જતો કરીને માણસ માણસ વચ્ચે સુમેળ કરાવી આપવામાં જ તેઓ પોતાની શક્તિ ખર્ચતા હતા.

ઈલિનોયની કુલ્ટન અને મેનાર્ડ કાઉન્ટીમાં તે વકીલાત કરતા. પોતાના ઘોડા ઉપર કાયદાનાં પુસ્તકો લાદીને એક ગામથી બીજા ગામ જતા. એમનો ઘોડો પણ સામાન્ય હતો, હઠીલો હતો અને ઘણી વાર એમને હેરાન કરતો, છતાં એમનું કામ ચાલતું રહેતું .

એક વાર એ જ રીતે એ લેવિસ્ટન જતા હતા ત્યારે રસ્તામાં એમને એક ખેડૂત મળ્યો, “હલ્લો, અંકલ ટોમી!” લિંકને ખેડૂતને સલામ કરી, “મજામાં છો ને?”

“અરે, એબ લિંકન, હું તારી પાસે જ આવતો હતો. આ રીતે તું અચાનક મળી ગયો એટલે બહુ આનંદ થયો. લેવિસ્ટનની કોર્ટમાં આપણે એક કેસ કરવાનો છે.”

“કઈ બાબતમાં?” લિંકને પૂછયું.

“જો ને ભાઈ, જીમ એડમ્સની જમીન અને મારી જમીન બાજુ બાજુમાં જ છે. હમણાં હમણાં એ મને બહુ હેરાન કરે છે.

મેં નક્કી કર્યું છે કે ગમે તે ખર્ચ થાય, પણ એને તો દેખાડી જ દેવું! કોર્ટમાં કેસ કર્યા વિના છૂટકો નથી.”

“અંકલ ટોમી” લિંકને કહ્યું, “આજ સુધી તમારે અને જીમને ક્યારેય મોટો ઝઘડો થયો નથી, બરાબર ને?”

“બરાબર”

“આમ તો એ સારો પાડોશી છે બરાબરને?”

“સારો તો નહીં પણ ઠીક”

“છતાં વર્ષોથી તમે એકબીજાના પાડોશી તરીકે જીવો છો એ તો ખરુંને?”

“લગભગ પંદર વર્ષથી”

“પંદર વર્ષમાં ઘણા સારા માઠા પ્રસંગો આવ્યા હશે અને એક બીજાને મદદરૂપ પણ બન્યા હશો, બરાબરને?”

“એમ કહી શકાય ખરું”

“અંકલ ટોમી” લિંકને કહ્યું, “મારો આ ઘોડો બહુ સારી જાતનો તો નથી જ અને એનાથી સારો ઘોડો હું લઈ પણ શકું, પરંતુ આ ઘોડાની ખાસિયતો હું જાણું છું. તેનામાં જે કાંઈ ખામીઓ છે તેનાથી હું પરિચિત છું અને મારું કામ ચાલે છે. જો હું બીજો ઘોડો લઉં તો અમુક રીતે આના કરતાં સારો હોય, પણ તેનામાં વળી બીજી કેટલીક ખામીઓ હોય, કારણ કે દરેક ઘોડામાં કાંઈક ને કાંઈક ખામીઓ તો હોવાની જ. એટલે મને તો એમ લાગે છે કે આ ઘોડા સાથે મારે નિભાવી લેવું એમાં જ ઘોડાનું અને મારું બન્નેનું ભલું છે.”

લિંકનની વાત સાંભળીને ખેડૂતે માથું હલાવ્યું, “તારી વાત બરાબર છે, એબ, તારી વાત સાવ સાચી છે. જીમ એડમ્સ સાથે નિભાવી લેવું એમાં જ મારું અને એનું બન્નેનું ભલું છે.

મિત્રોને, સ્નેહીઓને, સગાંવહાલાંને, ભાઈ-બહેન,પતિને, પત્નીને આપણે આપણા જેવા કે આપણને અનુકૂળ આવે એવા બનાવવાનો આપણે પ્રયત્ન કરીએ છીએ, પરંતુ એના બદલે જો આપણે જ તેમને થોડા અનુકૂળ બનીએ તો જિંદગી વધુ સરળતાથી ચાલે છે. લીમડો કડવો કેમ છે, તેનો અફસોસ કરવાને બદલે તેની કડવાશને સ્વીકારીને તેના જે કાંઈ લાભ મળી શકે તે લાભ લેવામાં જ ડહાપણ રહેલું છે.

અને માણસો વિશે બીજી એક વાત એ પણ સમજવી જોઈએ કે એક જ વ્યક્તિ કોઈ એક રીતે બરાબર ન હોય પણ બીજી રીતે તે ખૂબ જ સારી પણ હોઈ શકે છે. કોઈ વ્યક્તિ સગાં તરીકે બરાબર ન હોય પણ મિત્ર તરીકે દિલોજાન હોય, પત્ની તરીકે કજિયાખોર હોય પણ બહેનપણી તરીકે પ્રેમાળ હોય, પાડોશી તરીકે ઝઘડાખોર હોય પણ સમાજમાં સેવાભાવી હોય, ભાગીદાર તરીકે લુચ્ચી હોય પણ પાડોશી તરીકે પરગજુ હોય આમ કોઈ એક સ્વરૂપે અયોગ્ય લાગતી વ્યક્તિ બીજા સ્વરૂપે ઘણી જ ઉમદા હોઈ શકે છે.

કોઈ વિશે આપણે જ્યારે અભિપ્રાય બાંધીએ છીએ ત્યારે આપણી સાથેનો એનો સંબંધ હોય એનો જ પ્રતિભાવ આપીએ છીએ. એનો જે છેડો આપણને સ્પર્શતો હોય એને અનુલક્ષીને જ આપણે અભિપ્રાય બાંધીએ છીએ. એ અભિપ્રાય હંમેશાં પૂર્વગ્રહયુક્ત અને એકતરફી હોય છે.

આપણા આવા અભિપ્રાયોથી દોરવાઈ જઈને કે તેને પકડી રાખીને જીવવાના બદલે સહેજ તટસ્થ રીતે વિચારીએ તો, બીજા માણસો આપણને એટલા ખામીવાળા ન લાગે. અને દુનિયા એટલી બધી ખરાબ અને નઠારી ન લાગે.

જે છે એને સહજ રીતે સ્વીકારી લેવાને બદલે અફસોસ કરવામાં જ માણસ પોતાનાં વર્ષો ગુમાવી દે છે.અરે રે, આવાં નપાવટ છોકરાં ક્યાં પાક્યાં! આવી પત્ની મળી! આવો સ્વાર્થી મિત્ર મળ્યો! આવો દગાખોર ભાગીદાર મળ્યો! આવી ખરાબ નોકરી મળી! આ યાદી ઘણી લાંબી થાય એવી છે.

લેખક : અજ્ઞાત

============

આજની આ પોસ્ટની પૂર્તિ કરતા અબ્રાહમ લિંકનના જીવનના આશા–નિરાશા,નિષ્ફળતા-સફળતા વિગેરે અનેક પડકારોને ઉજાગર કરતા રસસ્પદ ઘટનાક્રમની ઝાંખી કરાવતો વિનોદ વિહારમાં અગાઉ પ્રકાશિત નીચેનો લેખ પણ ખુબ પ્રેરક છે.

નિષ્ફળતાની બુનિયાદ પર સફળતાની ઈમારતના રચયિતા – અબ્રાહમ લિંકન…. વિનોદ પટેલ