વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Category Archives: બોધ કથાઓ

1229 -૮૯ વર્ષના એક આજીવન વિદ્યાર્થીની પ્રેરક કથા

 પરીક્ષા આપવામાં મગ્ન ૮૯ વર્ષના વિદ્યાર્થી શરણાબસવરાજ બીસારાહલ્લીની એક તસ્વીર 

“ जीना इसीका नाम है !”

કર્ણાટકના પુર્વ સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને નિવૃત શિક્ષક શરણાબસવરાજ બીસારાહલ્લી (Sharanabasavaraj Bisarahalli)પાસે કાયદાની તેમજ અન્ય બે વિષયો એમ ત્રણ વિષયોની માસ્ટર્સ ડીગ્રીઓ છે !

હાલ,૮૯ વરસની વયે શરણાબસવરાજ કન્નડ સાહિત્ય પર પીએચડી ડિગ્રી મેળવવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે,આ અગાઉ પીએચડી માટેની પ્રવેશપરીક્ષામાં ૫૫% આવવાથી બસવરાજને પ્રવેશ મળ્યો નહતો પણ તેઓએ બીજી વખત પરીક્ષા આપીને જરુરી ૬૬% ઉપરાંત માર્ક મેળવી લીધા છે !છ સંતાનોના પિતા શરણાબસવરાજ પી.એચ.ડી. ની પરીક્ષા આપતા કદાચ પ્રથમ વિદ્યાર્થી હશે.

ગાંધીજીના જીવન કાર્યોથી પ્રભાવિત હોવાથી શરણાબસવરાજે તેમના ગામ કોપ્પલની શાળામાં નોકરી સ્વીકારી સાદગીપુર્ણ જીવન જીવી પોતાની માતા રાછમ્માની સલાહ પાર પાડવાનું ધ્યેય રાખ્યું હતું !

શાળાની નોકરીની ફુરસદ વખતે તેઓએ જુદાંજુદાં વિષયો પર ૧૫ જેટલા પુસ્તકો પણ લખ્યા હતા તેમજ જુદી જુદી માસ્ટર્સ ડિગ્રીની પરીક્ષાઓ સફળતાથી પાર પાડી હતી !

તેઓએ તેમના દરેક વિધાર્થીને ઉત્તમ શિક્ષણ સાથે જીવન જીવવાની સરસ કેળવણી પણ આપી હતી !

શરણાબસવરાજને શિક્ષક તેમજ સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીનું જે પેન્શન મળે છે એ તેઓ સામાજીક કામ, કોઈ વિદ્યાર્થી કે કોઈ જરુરિયાતમંદને દાન કરી દે છે !

પોતાની આ ડીગ્રીઓ મેળવવાની ઘેલછાનું રહસ્ય જણાવતા શરણાબસવરાજ કહે છે કે મારા પિતા ઉચ્ચ શિક્ષણના વિરોધી હતા પરંતુ મારી માતા રાછમ્મા મને સલાહ આપતી કે જીવનમાં જેટલું શિક્ષણ મેળવાય તેટલું મેળવતા રહેવું !તેઓએ એમનાં છ સંતાનોને સારું શિક્ષણ પૂરું પાડ્યું હતું.પી.એચ.ડી. નું પતે એ પછી પણ ‘Vachana Sahitya’ ના વિષયમાં આગળ અભ્યાસ કરવાની તેઓ નેમ રાખે છે.આમ તેઓ આજીવન વિદ્યાર્થી તરીકેનું જીવન જીવી રહ્યા છે.

૮૯ વરસની જૈફ વયે પણ એમની માતાએ બાળપણમાં આપેલી સલાહનું સતત પાલન કરતા આવ્યા છે. આજીવન વિદ્યાર્થી શરણાબસવરાજનું આ પ્રેરક જીવન કથન વાંચી સૌ વાચકોના મનમાં થશે કે –

“ जीना इसीका नाम है !”

સાભાર -શ્રી પ્રવીણ પટેલ , મોતીચારોમાથી 

શરણાબસવરાજની આ પ્રેરણાત્મક કથા અંગ્રેજીમાં વિગતે વાંચવા માટે નીચેની લીંક પર ક્લિક કરો.
https://www.thenewsminute.com/article/89-yr-old-freedom-fighter-karnataka-signs-phd-88012

1151 – પથ્થર અને મૂર્તિ … એક બોધકથા ….

માઈકલ એન્જેલોના જીવનનો એક પ્રસંગ … એક બોધકથા

Moses ( Art of Michelangelo)

માઈકલ એન્જેલો મહાન શિલ્પી થઈ ગયા. તેમની કૃતિઓ આજે પણ વિશ્વભરમાં સુવિખ્યાત છે.

એકવાર તેઓ રસ્તામાંથી પસાર થતા હતા. ત્યાં દેવળની બહાર એક પથ્થરની શિલા તેમના જોવામાં આવી. તેમણે અંદર જઈને તપાસ કરી તો કહેવામાં આવ્યું કે, આ બેડોળ પથ્થર કોઈ જ કામનો નથી , જેને જોઈએ તે લઈ જઈ શકે છે.

માઈકલ એન્જેલોએ પથ્થર પોતાના ત્યાં પહોંચતો કર્યો. છીણી અને હથોડો લઈને તે રાત્રિ-દિવસ તેને કંડારવામાં તેઓ લાગી ગયા.

ઘણા માણસો ત્યાંથી પસાર થતા હતા તે કહેવા લાગ્યા કે, આ નકામો પથ્થર છે તમારી મહેનત પાણીમાં જશે. તમે આ શું કરી રહ્યા છો ? માઈકલ એન્જેલોએ કહ્યું કે, ‘હું આમાંથી નકામો વધારાનો ભાગ કાઢી નાખું છું.’

ધીમે-ધીમે તે પથ્થરમાંથી અદ્ભૂત કલાકૃતિ ઉપસી આવી. ઈસુ અને તેમની માતા મેરીનું આબેહુબ ચિત્ર ઉપસી આવ્યું. શિલ્પ તૈયાર થતાં સૌ મોંમાં આંગળાં નાખી ગયા.

માઈકલ એન્જેલોનું માતા મેરી અને ઈશુનું પ્રખ્યાત શિલ્પ

જે આ કૃતિને જોવા આવતાં તેના મુખમાંથી શબ્દો સરી પડતા કે, ” અદ્ભુત…! અદ્ભુત…! એન્જેલો અદ્ભુત…!”

કોઈએ પૂછ્યું :”  એક બેડોળ પથ્થરમાંથી આવી સુંદર શિલ્પકૃતિ શી રીતે તમે ઉપજાવી? ”

ત્યારે માઈકલ એન્જેલોએ કહ્યું કે :

“મેં આંમાં કશું નવું કર્યું જ નથી. સુંદર કૃતિ તો અંદર પથ્થરના પેટમાં પડી જ હતી. મેં તો મૂર્તિની આજુબાજુમાંથી વધારાનો જે ભાગ હતો તે જ માત્ર ઓછો કર્યો છે.વધારાનો મેદ કાઢી નાંખવાથી સુંદર કૃતિ બહાર પ્રગટ થઈ આવી !’

( સૌજન્ય- હિરેન રાવલ- ફેસબુક પરથી સાભાર )

આ કથાનો બોધ પાઠ…

દરેક મનુષ્યનું પણ આવા એક બેડોળ પથ્થર જેવું જ છે. આપણી અંદર પણ એક મહાન વ્યક્તિત્વ છુપાયેલું પડ્યું હોય જ છે .આપણે પણ આ બેડોળ પથ્થરમાં છુપાએલ મૂર્તિની જેમ મહાન બની શકીએ જેમ ઇતિહાસમાં ઘણા બધા લોકો મહાન બન્યા છે એમ.

ફરક માત્ર એટલો જ છે કે આપણે આપણી આજુ બાજુ લાગેલા દુર્ગુણોના વધારાના થરને દૂર કરવાનો પ્રયત્ન જ નથી કરતા! સારા આચાર અને વિચારોના ટાંકણાથી એ સૌ દુર્ગુણોનો વધારાનો પથ્થર જ્યારે તમે દુર કરશો ત્યારે જ તમારામાં છુપાએલ સુંદર વ્યક્તિત્વ રૂપી મૂર્તિ આપોઆપ માઈકલ એન્જેલોની સુંદર મૂર્તિની જેમ બહાર દેખાઈ આવશે.!!

====================

માઈકલ એન્જેલો નો પરિચય ….સૌજન્ય- વિકિપીડિયા

Michelangelo Merisi

Michelangelo- FAMOUS Sculpatures

 

( 1022 ) ગધેડાઓના બચાવમાં ….. થોડું મરક… મરક ….

donkey-on-peytrol-pump

ગધેડાઓના બચાવમાં ….. 

હમણાં હમણાં રાજકારણમાં ગધેડાઓ ખુબ ચર્ચામાં છે !

વાત એમ બની છે કે ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચુંટણીમાં યુપીના મુખ્યમંત્રી અખિલેશ યાદવે રાયબરેલીની એક ચૂંટણી સભામાં ગુજરાત ટુરિઝમની એક જાહેરાત” ખુશ્બુ હૈ ગુજરાત કી”માં સુપર સ્ટાર અમિતાભ બચ્ચનને ગુજરાતના ખાસ પ્રકારના ગધેડાઓની વિશેષતાઓ જણાવતા દર્શાવવામાં આવ્યા છે, એના પર કટાક્ષ કર્યો હતો.

અખિલેશ યાદવે અમિતાભ બચ્ચનને વિનંતી કરતાં કહ્યું હતું કે તમે ગુજરાતના ગધેડાઓની જાહેરાત કરવાનું બંધ કરો.ગધેડાઓની પણ શું જાહેરાત હોઈ શકે?અખિલેશે સભામાં આ આખી જાહેરાત વાંચી સંભળાવી હતી અને કહ્યું હતું કે ગુજરાતમાં તો ગધેડાઓનો પણ પ્રચાર થઈ રહ્યો છે અને વડાપ્રધાન મારા પર આરોપ લગાવે છે. અખિલેશ યાદવ આવું નિવેદન આપીને ટ્વિટર પર અળખામણા બની ગયા છે.અખિલેશના આ નિવેદનને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે જોડવામાં આવી રહ્યું છે જેના કારણે મોટો હોબાળો મચ્યો છે.

મોદીનો અખિલેશને જવાબ

ગુજરાતના ગધેડાવાળા નિવેદન સામે અખિલેશને જવાબ આપતાં વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યુ હતું કે “અખિલેશને સૈકડો કિલોમીટર દૂર રહેતા ગધેડાઓથી ભય લાગે છે.હું મારી તમામ ટીકાઓ હસીને સ્વીકારી લઉં છું.પરંતુ અખિલેશને જણાવવા માગું છું કે ગધેડાઓ પાસેથી પણ પ્રેરણા લઇ શકાય છે. ગધેડુ મહેનતથી કામ કરે છે,બીમાર હોય તેમ છતાં પણ મહેનતથી કામ કરે છે, હું પણ ગર્વથી ગધેડાઓ પાસેથી પ્રેરણા લઉ છુ અને થાક્યા વગર, પૂરી મહેનત સાથે કોઇ પણ રજા વગર સતત કામ કરતો રહું છું.દેશની સવા સૌ કરોડની જનતા મારી માલિક છે અને તેઓ જે આદેશ આપે છે  તે પ્રમાણે હું થાક્યા વગર, અટક્યા વગર મારું કામ પુરું કરું છું.”

democratic-symbolગધેડાઓના બચાવમાં એ કહેવાનું છે કે રાજકારણમાં ગધેડાઓને સંડોવીને બિચારા ગધેડાઓને ખુબ અન્યાય થઇ રહ્યો છે.લેવા દેવા વગર તેઓ ખોટી રીતે વગોવાઈ રહ્યા છે.તેઓમાં ઘણીવાર માણસો કરતાં વધુ બુદ્ધિ હોય છે અને એટલે તો અમેરિકામાં ડેમોક્રેટિક પક્ષે ચુંટણીનું નિશાન ગધેડાનું રાખ્યું છે.

વડા પ્રધાન મોદી સાથે હું સંમત છું કે ગધેડા પાસેથી મહેનત કરવાની પ્રેરણા મળે છે.ગધેડા માલિકને વફાદાર હોય છે અને એના માટે સતત સમય જોયા વિના કામ આપે છે. એની આવી મજુરી પરથી તો “ગધ્ધા મજુરી ” શબ્દ પર્યાય આવ્યો છે.અમારું તો માનવું છે કે ભલે ગધેડા માણસ બનતા નહિ હોય પણ માણસને ગધેડા બની જતાં વાર લાગતી નથી.

રાજકારણમાં ચાલતા ગધેડા પુરાણએ કવિઓને પણ કવિતાઓ બનાવવાની પ્રેરણા આપી છે.એક સહૃદયી મિત્રે ઈ-મેલમાં એક વિડીયોની લીંક મોકલી છે એ એમના આભાર સાથે નીચે પ્રસ્તુત છે.હાસ્ય કવિ સંમેલનનો આ વિડીયો જોઇને હાસ્ય સાથે તમને પણ ગધેડાઓ પર હમદર્દી થાય તો નવાઈ નહિ.

गधो पर कवी सम्मेलन .. हस्ते हस्ते लोट पोट |
Donkey Kavi Sammelan

કોઈ માણસમાં ઓછી બુદ્ધિ હોય તો ઘણીવાર લોકો એને “ તું તો સાવ ગધેડા જેવો છે “એમ કહેતા હોય છે.પરંતુ ગધેડાઓ પણ બુદ્ધિશાળી હોય છે એ વાતની પ્રતીતિ કરાવતી એક બોધ કથા”ધનજી કુંભારનો ગધેડો” એ નામે ૫મી ડીસેમ્બર ૨૦૧૧ ના રોજ વિનોદ વિહારમાં પોસ્ટ કરી હતી. આ બોધકથા વાંચ્યા પછી “ તું તો સાવ ગધેડા જેવો છે “ એમ કહીને કોઈએ પણ સમગ્ર ગધેડા જાતિનું નું અપમાન કરવું ના જોઈએ !

“ધનજી કુંભારનો ગધેડો … બોધ કથા ….વિનોદ પટેલ 

donkey-politics

( 999 ) ૧.પ્રેમ ચેપી હોય છે !……૨.ધન અને મનનો રણકાર…. બે બોધ કથાઓ

એક નેટ મિત્ર શ્રી પરેશ પટેલના ઇ-મેલમાં હિન્દીમાં એક સરસ બોધ કથા વાંચી જે મનને ગમી ગઈ.આ કથાનો ગુજરાતીમાં અનુવાદ કરીને વાચકો માટે નીચે પ્રસ્તુત છે.

૧.પ્રેમ ચેપી હોય છે !

શહેરના એક નાનકડા બજારમાં સંતરાં વેચતી એક ઘરડી સ્ત્રી પાસેથી એક યુવાન હમેશાં સંતરાં ખરીદતો હતો.સંતરાં ખરીદીને એની થેલીમાં નાખતા પહેલાં એમાંથી એક સંતરાની પેસીને સહેજ ચાખીને એ કહેતો “ડોશીમા,જુઓ આજે આ સંતરું ઓછું મીઠું છે “.

ઘરડી ડોશી એક પેસી ચાખતી અને સામી દલીલ કરતાં કહેતી ,”ના બાબા,સંતરું આટલું મીઠું તો છે ” .થોડું છોલેલા સંતરાને એ ઘરડી ડોશી પાસે છોડીને એ હસમુખો યુવાન બાકીનાં સંતરાં લઈને થેલી હલાવતો આગળ ચાલ્યો જતો.

આ યુવાન એની પત્ની સાથે જ સંતરાં ખરીદવા આવતો હતો.એક દિવસ એની પત્નીએ આશ્ચર્ય સાથે એના પતિને પૂછ્યું:” આ ડોશીમાનાં સંતરાં હંમેશાં મીઠાં જ હોય છે તો દરેક વખતે ચાખવાનું નાટક કેમ કરો છો એ મને નથી સમજાતું ?”

પતિએ મુખ પર સ્મિત સાથે એનું રહસ્ય પત્નીને જણાવતાં કહ્યું:” એ સાચું છે કે ડોશીમા હમેશાં મીઠાં સંતરાં જ વેચે છે,પણ પોતે એ સંતરાં ખાતી હોય એમ મને લાગતું નથી.આ રીતે હું એને એક સંતરું રોજ ખવડાવું છું એ મને ગમે છે .”

આ સંતરાં વેચતી ડોશીમાની બાજુમાં જ શાકભાજી વેચતી સ્ત્રી જે આ દ્રશ્ય જોતી હતી એણે એક વાર એને પૂછ્યું:” સંતરાં ખરીદવા આવતો પેલો જક્કી છોકરો રોજ ચાખ ચાખ કરે છે અને તું સંતરાં તોલે છે ત્યારે હું તારા ત્રાજવાને જોઉં છું તો તું હમેશાં એને એક બે સંતરાં જેટલું નમતું તોલીને આપે છે,એમ કેમ કરે છે ?”

ડોશીમાએ બાજુમાં શાકભાજી વેચતી એ સ્ત્રીને એનો જવાબ આપતાં કહ્યું :” એ છોકરાના મનની વાત હું બરાબર જાણી ગઈ છું.રોજ એ સંતરૂ ચાખે છે અને મુકીને જાય છે એ મને સંતરું ખવડાવવા માટે જ એમ કરે છે. એ સમજે છે કે હું એ સમજતી નથી.હું મારા માટેના એના પ્રેમને ઓળખી ગઈ છું.એના આ પ્રેમના લીધે જ એક મા ની માફક આપોઆપ મારાથી સંતરાં બાજુ ત્રાજવું નમી જાય છે.!

કહેવાય છે કે પ્રેમ ચેપી હોય છે . હંમેશાં પ્રેમ આપવાથી પ્રેમ મળતો હોય છે.!

૨.ધન અને મનનો રણકાર

નીચેની બોધ કથા એક મિત્રના ફેસ બુક પેજ ઉપરથી સાભાર પ્રસ્તુત છે.

ઘણા વર્ષો પછી બે મિત્રો રસ્તામાં મળી ગયા. ધનવાન મિત્રએ તેની આલીશાન ગાડી પાર્ક કરી અને ગરીબ મિત્રને કહ્યું:”ચાલ આ ગાર્ડનમાં થોડી વાર બેસીએ.”

ચાલતાં ચાલતાં ધનવાન મિત્રએ ગરીબ મિત્રને કહ્યું:”તારા અને મારામાં ઘણો ફર્ક રહી ગયો. હું અને તું સાથે જ ભણ્યા, મોટા થયા પણ હું ક્યાં પહોચ્યો અને તું ત્યાં જ રહી ગયો.”

ચાલતાં ચાલતાં ગરીબ મિત્ર અચાનક ઉભો રહી ગયો. ધનવાન મિત્રએ પૂછ્યું :” શું થયું ? ગરીબ મિત્રએ કહ્યું તેં કોઈ અવાજ સાંભળ્યો ?”

ધનવાન મિત્રએ પાછળ ફરીને જોયું અને પાંચનો સિક્કો ઉઠાવ્યો ને બોલ્યો:”આ તો મારા ખિસ્સામાંથી પડેલા પાંચના સિક્કાનો રણકાર હતો’

ગરીબ મિત્ર બાજુના એક કાંટાળા નાના છોડ તરફ ગયો, જેમાં એક પતંગિયું ફસાયું હતું જે બહાર નીકળવા પાંખો ફફડાવતું હતું.ગરીબ મિત્રએ તેને હળવેથી બહાર કાઢ્યું અને આકાશમાં મુકત કરી દીધું .

ધનવાન મિત્રએ આતુરતાથી પૂછ્યું:”તને પતંગિયાનો અવાજ કેવી રીતે સંભળાયો ?”

ગરીબ મિત્રએ નમ્રતાથી કહ્યું:”તારામાં અને મારામાં આજ ફર્ક રહી ગયો,તને ‘ધન’નો રણકાર સંભળાય છે અને મને ‘મન’નો રણકાર સંભળાય છે.”

Source: net

હાસ્યેન સમાપયેત …

ha-ha-ha-humour-2

ફોઈબા !

પત્નીએ પતિને ફોન કર્યો.
પત્ની: “શું કરો છો?”
પતિ: “ઓફિસમાં છું, બહુ બીઝી છું ,તું શું કરે છે ?”
પત્ની :” મેકડોનાલ્ડ રેસ્ટોરંટમાં તમારી પાછળના ટેબલ પર બાળકો સાથે બેઠી છું.બાળકો મને પૂછી રહ્યાં છે કે પપ્પાની સાથે કયાં ફોઈબા બેઠાં છે ?”

( મિત્રના વોટ્સ એપ મેસેજમાંથી સાભાર …)

( 922 ) ચાર બોધ કથાઓ …..

જાણીતા બ્લોગ સન્ડે-ઈ-મહેફિલ ના સંપાદક ,સુરત નિવાસી મિત્ર શ્રી ઉત્તમભાઈ ગજ્જરે એમના ઈ-મેલમાં કેટલીક સરસ બોધ કથાઓ વાંચવા માટે મોકલી હતી,એમાંથી મને ગમેલ ચાર બોધ કથાઓને આજની પોસ્ટમાં એમના આભાર સાથે વિનોદ વિહારના વાચકો માટે પ્રસ્તુત કરેલ છે.વિ.પ.

૧.બાળકોની ખુબીઓને ખામીઓ સમજવાની ભૂલ

૧૩ વર્ષની ઉંમરની એક વિદ્યાર્થીનીથી શાળાના બધા શિક્ષકો કંટાળી ગયા હતા કારણ કે આ છોકરી વર્ગમાં પગ વાળીને બેસતી જ નહોતી. વર્ગમાં બેઠા બેઠા સતત પોતાના પગ હલાવ્યા કરે અને પાંચ મીનીટ ન થાય ત્યાં પોતાની જગ્યાએથી ઉભી થઇને વર્ગમાં આંટો મારે. શિક્ષકો ગમે તેવી સજા કરે તો પણ એની કોઇ અસર આ છોકરી પર થતી નહોતી.

છેલ્લા ઉપાય તરીકે આ છોકરીની મમ્મીને શાળાએ બોલાવવામાં આવી. શિક્ષકે એમને કહ્યુ કે ” આ છોકરી ભણવામાં બિલકુલ ધ્યાન નથી આપતી. એ શાંતીથી વર્ગમાં બેસી પણ શકતી નથી. આ છોકરીને અમે આ શાળામાં રાખી શકીએ તેમ નથી કારણકે એનામાં કંઇક ખામી હોય એવુ અમને લાગે છે તમે ખામીવાળા બાળકોને અભ્યાસ કરાવતી હોય એવી કોઇ શાળામાં એને પ્રવેશ અપાવો.”

વાત સાંભળીને છોકરીની મમ્મી પડી ભાંગી. પોતાની દિકરીના ભવિષ્યની ચિંતા માતાને સતાવી રહી હતી. દિકરીમાં શું ખામી છે એ તપાસવા માટે એણે એક મનોવૈજ્ઞાનિક ડોકટરની મુલાકાત લીધી. ડોકટરે નાની છોકરીની બધી વાતો ધ્યાનથી સાંભળી અને એનું નિરિક્ષણ કર્યુ. છોકરી શાંત બેસી રહેવાને બદલે એના પગ હલાવતી હતી અને વારે વારે ઉભી થતી હતી. ડોકટરે એની ચેમ્બરમાં રહેલો રેડીયો ચાલુ કર્યો અને છોકરીને ડાન્સ કરવા માટે પ્રત્સાહિત કરી. થોડી જ વારમાં 13 વર્ષની ઉંમરની આ છોકરી કોઇપણ જાતની તાલીમ વગર અદભૂત ડાન્સ કરવા લાગી.

ડોકટરે છોકરીની માતાને કહ્યુ, ” તમે કોઇ ચિંતા ન કરો. તમારી દિકરી ખામીવાળી નહી પણ ખુબીવાળી છે. ભગવાને એનામાં નૃત્યકળા ઠાંસીઠાંસીને ભરી છે. આને તમે કોઇ સારી સંગિત અને નૃત્યની શાળામાં મોકલો. ડોકટરના આદેશ પ્રમાણે એ છોકરીને એક સારી નૃત્યશાળામાં મુકવામાં આવી અને યોગ્ય તાલીમના કારણે આ છોકરી ન કેવળ પોતાના શહેરમાં પરંતું સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રસિધ્ધ બની ગઇ.

શિક્ષકોએ જેને ખામીવાળી છોકરી સમજીને શાળામાંથી કાઢી મુકેલી એ છોકરી એટલે વિશ્વની શ્રેષ્ઠ ડાન્સર, કોરીયોગ્રાફર, અભિનેત્રી અને ડાયરેકટર ગિલીયન લીની.

બોધ પાઠ : ઘણીવખત આપણે બાળકોની ખુબીઓને ખામીઓ સમજવાની ભૂલ કરતા હોઇએ છીએ. બાળકોના વર્તન પરથી એની ટેલેન્ટને સમજીએ અને બીજા બાળકો સાથે એની સરખામણી કરવાનું બંધ કરીએ.

૨.વિચારોના ચશ્માને પણ જરા સાફ કરતા રહેવા

ભાદરવા મહિનાના ધોમધખતા તાપમાં બપોરના સમયે એક ભાઇ દુધપાકની ડોલ હાથમાં લઇને ગટર પાસે ઉભા હતા અને એક ચમચા વડે ડોલમાંથી દુધપાક લઇને થોડો થોડો ગટરમાં નાંખતા હતા. ત્યાંથી પસાર થતી કોઇ વ્યક્તિનું ધ્યાન ગયુ એટલે એ પેલા ભાઇ પાસે પહોંચી ગયા. કેસર ઇલાઇચી વાળા સુકા મેવાથી ભરપુર મસ્ત મજાના દુધપાકને ગંદી ગટરમાં નાંખતા જોઇને એમને આશ્વર્ય થયુ.

દુધપાકને ગટરમાં નાંખી રહેલા પેલા ભાઇને પુછ્યુ , ” તમે , કેમ દુધપાકને ગટરમાં નાંખી દો છો ? “

પેલા ભાઇએ બળાપો કાઢતા કહ્યુ , ” અરે ભાઇ, શું કરુ ? આજે મારા દાદાના શ્રાધ્ધ નિમિતે કેટલી મહેનતથી આ સરસ મજાનો દુધપાક બનાવ્યો હતો. પણ તેમાં આ બે માંખો પડી છે અને મરી ગઇ છે એટલે એને ચમચાથી બહાર કાઢીને ગટરમાં ફેંકવા માટે આવ્યો છું પણ માંખ બહાર નિકળવાનું નામ જ નથી લેતી.”

વાત સાંભળતા જ રસ્તેથી પસાર થતા હતા તે ભાઇ ખડખડાટ હસી પડ્યા અને કહ્યુ , “ ભાઇ આમ જ જો આ મરેલી માંખોને બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરશો તો દુધપાકની આખી ડોલ ખાલી થઇ જશે તો પણ માંખો બહાર નહી નિકળે. એક કામ કરો તમે જે ચશ્મા પહેર્યા છે તે મને આપો”. દુધપાકની ડોલ નીચે મુકીને પોતાના ચશ્મા ઉતારીને એ ભાઇના હાથમાં આપ્યા.
ચશ્માના કાચ પર બે મરેલી માંખો ચોંટી હતી. કપડું લઇને ચશ્મા બરાબર સાફ કર્યા અને પછી પાછા આપીને કહ્યુ , ” હવે આ ચશ્મા પહેરો “. પેલા ભાઇએ ચશ્મા પહેરીને ડોલમાં જોયુ તો દુધપાક તો ચોખ્ખો હતો. એમાથી મરેલી માંખો જતી રહી હતી.

બોધ પાઠ :

આપણા વિચારોરુપી ચશ્મા પર ચોંટેલી નકારાત્મતારૂપી માંખોને કારણે આ દુનિયાને અને દુનિયાના લોકો સાથેના આપણા સંબંધને જે સરસ મજાના દુધપાક જેવા મીઠા છે તેને ગંદી ગટરમાં ફેંકી રહ્યા છીએ. વિચારોના ચશ્માને પણ જરા સાફ કરતા રહેવા.

૩.નાના માણસોની મોટી ભેટ

એક અત્યંત પૈસાદાર પરિવારના એકના એક દિકરાના લગ્ન હતા. એકમાત્ર સંતાન હોવાથી દિકરાના માતા-પિતાએ ધામધૂમથી લગ્ન ઉજવવાનું નક્કી કરેલુ. લગ્નમાં સામેલ થનાર તમામ લોકોને કંઇક ભેટ આપવી એવુ નક્કી થયુ.

એકદિવસ પતિ-પત્નિ બંને સાથે બેસીને કોને કોને શું ભેટ આપવી ? એની ચર્ચા કરી રહ્યા હતા. લાંબી ચર્ચાના અંતે એવુ નક્કી થયુ કે લગ્નમાં આવનાર તમામ સ્ત્રીઓને એક સાડી અને તમામ પુરુષોને એક સુટ ભેટમાં આપવુ. મેનેજરને બોલાવીને આદેશ આપ્યો ” લગ્નમાં આવનાર મહેમાન માટે 500 સાડી અને 500 સુટના કાપડનો ઓર્ડર આપી દો. મારા લાડકા દિકરાના લગ્ન છે એટલે સાડી અને સુટ મોંઘામાં મોંઘા હોય એવા લેવાના છે એમા જરા પણ કંજૂસાઇ ન કરતા.”

મેનેજર જતા હતા એટલે શેઠાણીએ એને અટકાવીને કહ્યુ, ” તમે થોડી સાડી અને સુટ સસ્તા હોય એવા પણ લેજો.” શેઠે કહ્યુ, ” કેમ એવુ ? ” શેઠાણીએ કહ્યુ, ” ઘરના નોકરને જે ભેટ આપીશું એ બહુ મોંઘી આપવાની જરૂર નથી એમને તો સસ્તી આપીએ તો પણ ચાલે.” સાંજે સાડી અને સુટના કાપડની ખરીદી કરવા માટે મેનેજર શહેરના એક અત્યંત આધુનિક શોરૂમ પર પહોંચ્યા. આ શોરૂમ શહેરનો સૌથી મોંઘો શોરૂમ હતો.

મેનેજર અંદર પ્રવેશ્યા કે એનું ધ્યાન 4-5 જાણીતા ચહેરા પર પડ્યુ. આ બધા લોકો ઘરના નોકર હતા. મેનેજરને આશ્વર્ય થયુ કે નોકરો અહીંયા શું લેવા આવ્યા હશે ? એ તો એકબાજુ ઉભા ઉભા જોવા લાગ્યા. નોકરો સેલ્સમેનને કહી રહ્યા હતા, ” ભાઇ, અમારા શેઠના એકના એક દિકરાના લગ્ન છે. લગ્નપ્રસંગે અમારે એમને ભેટ આપવી છે. અમને આવા સામાન્ય કપડા ન બતાવો. તમારા શોરૂમમાં જે મોંઘામાં મોંઘા કપડા હોય એ બતાવો અમે બધાએ સાથે મળીને અમારા નાનાશેઠને ભેટ આપવા માટે અમારા પગારમાંથી ઘણી બચત કરી છે એટલે તમે ચિંતા ન કરતા.” નોકરોની વાતો સાંભળીને મેનેજરની આંખ ભીની થઇ ગઇ.

બોધ પાઠ:

મિત્રો, આપણે માણસોના હદય જોઇને નહી પરંતુ એના હોદા જોઇને ભેટ આપીએ છીએ. જો આપણને મોટા હોદા પર બેઠેલા માણસોને નાની ભેટ આપવાથી શરમ આવતી હોય તો પછી મોટા હદયના માણસોને નાની ભેટ આપતા શરમ કેમ નથી આવતી ?

કવિ ઉમાશંકર જોશી રચિત આ પંક્તિઓ યાદ આવી ગઈ

મોટાની અલ્પતા જોઈ થાક્યો

નાનાની મોટાઈ જોઇ જીવું છું.  

૪.જીવનમાં સંયમ ખુબ જ અગત્યનો છે

એક વેપારી પોતાના ઘરાકને મધ આપતો હતો. અચાનક એના હાથમાંથી મધ ભરેલું વાસણ છટકીને નીચે પડી ગયું. જમીન પર ઢોળાયેલા મધમાંથી જેટલું મધ ઉપર ઉપરથી લઇ શકાય એટલું મધ લઇ લીધુ બીજુ જમીન પર જ પડી રહ્યુ.

મધની મીઠાશના લોભથી ઘણીખરી માખીઓ તે મધ પર આવીને બેસી ગઇ. મીઠું મીઠું મધ એમને ખુબ જ ભાવતું હતું આથી એ મધ ચાટવા લાગી. મધ ચાટવામાં એવી તો મશગુલ બની ગઇ કે ધીમે ધીમે એની પાંખો મધમાં ચોંટી રહી હતી એનો ખ્યાલ પણ ન રહ્યો. મધથી પુરે પુરુ પેટ ભરાઇ ગયુ અને ઉડવાનો પ્રયાસ કર્યો પણ ઉડી જ ન શકી.

પોતાની જાતને બચાવવા ખુબ પ્રયાસો કર્યા પણ એ અસફળ રહી. વધુ મધ ખાવાની લાલચમાં એ પોતાનો જીવ ખોઇ બેઠી. અરે આશ્વર્યની વાત તો એ હતી કે મધનો સ્વાદ લેવા માટે જે નવી માખીઓ આવી રહી હતી તે જુની માખીઓની દુર્દશા જોતી જ હતી આમ છતા પણ મધ ચાટવાની લાલચને ન રોકી શકવાને કારણે સામે ચાલીને મોતને આમંત્રણ આપતી હતી.

બોધ પાઠ:

જીવનમાં સંયમ ખુબ જ અગત્યનો છે. ક્યાં અટકવું એનું પ્રમાણભાન ન હોય તો જીવન બરબાદ થતા બીલકુલ વાર ન લાગે.

( 822 ) ક્યારેક ગુસ્સાને બદલે દયાની લાગણી અનુભવવી જોઇએ… બોધ કથા …..આશુ પટેલ

 

ક્યારેક ગુસ્સાને બદલે દયાની લાગણી અનુભવવી જોઇએ

 

એક ઝઘડાખોર અને કટકટિયા વૃદ્ધની મૂછો પર તેના પૌત્રે ગંદો ગુંદર ચીપકાવી દીધો ત્યારે…

સુખનો પાસવર્ડ – આશુ પટેલ

એક વૃદ્ધ માણસનો સ્વભાવ બહુ ખરાબ હતો. તેને કોઇની સાથે ફાવતું નહોતું અને દરેક વાતમાં કે સ્થિતિમાં તે વાંધાવચકા કાઢતો રહેતો હતો. તેના એવા સ્વભાવને કારણે તે સગાંવહાલાં અને મિત્રો-પરિચિતોમાં અપ્રિય થઇ પડયો હતો તેનો દીકરો પણ તેનાથી કંટાળીને અલગ રહેવા ચાલ્યો ગયોે હતો.

તે વૃદ્ધ થોડા મહિનાઓના અંતરે પોતાના પુત્રને ઘરે જતો હતો, પણ તે એક બે દિવસ રોકાતો હતો એ દરમિયાન પણ તેની કટકટ ચાલુ રહેતી હતી એટલે તેનો પુત્ર, પુત્રવધૂ અને પૌત્ર તેના આગમનથી અકળાઇ જતા હતાં.

એક વાર તે વૃદ્ધ પોતાના પુત્રના ઘરે રોકાવા ગયો. તે એક દિવસ જ રોકાવાનો હતો, પણ એટલા સમયમાં તેને ઘણા વાંધા પડયા. તેણે પોતાના નાનકડા પૌત્રને પણ કોઇ વાતે ધમકાવી નાખ્યો.

પૌત્રને દાદા પર ગુસ્સો આવ્યો એટલે બપોરે તે વૃદ્ધ જમીને થોડી વાર સૂઇ ગયો એ વખતે પૌત્ર તેની મોટી મૂછો પર પારદર્શક ગુંદર લગાવી ગયો. તે ગુંદરમાંથી સખત વાસ આવતી હતી.

વૃદ્ધ જાગ્યો ત્યારે તેને લાગ્યું કે બેડરૂમમાંથી કંઇક ગંદી વાસ આવી રહી છે. તેણે પોતાના પુત્રને કહ્યું કે તારો આ બેડરૂમ ગંધાય છે. તને કે તારી પત્નીને સાફસફાઇની પડી જ નથી. તમે બેય આળસુના પીર છો.

વૃદ્ધ તીવ્ર વાસથી અકળાઇને લિવિંગ રૂમમાં ગયો તો ત્યાં પણ એ ગંદી ગંધ આવતી હતી. અકળાઇને તે દીકરાના ઘરના બધા રૂમમાં ફરી વળ્યો. બધા રૂમમાંથી વાસ આવતી હતી.

તે વૃદ્ધ કંટાળીને પુત્રના ઘરની બહાર નીકળ્યો તો પુત્રના ઘરની બહાર નાનકડા બગીચામાંથી પણ એ ગંધ આવતી હતી. સાંજ સુધીમાં તે બેવકૂફ વૃદ્ધ એવા તારણ પર આવી ગયો કે આખી દુનિયા જ ગંધાઇ રહી છે.

કોઇ બે બદામનો એકટર આખા દેશને અસહિષ્ણુ કહે ત્યારે હાય વોય કે ગાળાગાળી કરવાને બદલે આ વાર્તા યાદ કરશો તો તમારા ચહેરા પર સ્મિત આવી જશે.

સૌજન્ય- મુંબઈ સમાચાર .કોમ