વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Category Archives: રી-બ્લોગ

1081- શ્વેતા – શ્રી. પ્રવીણકાન્ત શાસ્ત્રી

શ્રી પ્રવીણ શાસ્ત્રી અને શ્રીમતી યોગીની શાસ્ત્રી

ન્યુ જર્સી નિવાસી ડાયાસ્પોરા વાર્તા લેખક ૭૮ વર્ષીય મારા મિત્ર શ્રી પ્રવીણ શાસ્ત્રીનું પ્રથમ પ્રકાશિત પુસ્તક ‘શ્વેતા’ હવે ઈ-પુસ્તક સ્વરૂપે પણ વાચકોના વાચન માટે ઉપલબ્ધ બન્યું છે. 

શ્રી સુરેશ જાની અને પ્રવીણભાઈના આભાર સાથે વિનોદ વિહારમાં એને રી-બ્લોગ કરતાં આનંદ થાય છે.

વિનોદ પટેલ 

 

સૂરસાધના

      ચાર પાંચ વર્ષ પહેલાં પ્રવીણ ભાઈએ બહુ પ્રેમ પૂર્વક મોકલેલી નવલકથા ‘શ્વેતા’ આમ તો ૨૦૧૧ માં છપાઈને બહાર પડી હતી. એ વખતે બે ત્રણ દિવસમાં જ એ કથા રસપૂર્વક વાંચી હતી. પણ ઈવડી -ઈ હવે ઈ-રૂપમાં પણ હાજર છે.

shweta_title આ ચિત્ર પર ક્લિક કરી ડાઉન લોડ કરો અને ઓફ- લાઈન વાંચો.

      પ્રવીણ ભાઈની લાક્ષણિક કલ્પનાશક્તિ,  અમેરિકન ગુજરાતીના  જીવનમાં  સ્વાભાવિક રીતે બોલાતી ભાષાને પડઘાવતા ચોટદાર  સંવાદો અને  અવનવા પ્રસંગો ગૂંથી વાર્તાને રસિક વળાંકો આપવાની કળા આ નવલકથામાં સોળે કળાએ ખીલી ઊઠેલી આપણે જોઈ શકીશું.  પણ એક વિશેષ વાત એ છે કે, ગુજરાતી વાર્તા સાહિત્યમાં જવલ્લે જ વાંચવા મળતા ‘લિંગ – પરિવર્તન’ ( sex – change) ના નાજૂક વિષયને પ્રવીણ ભાઈએ વાર્તાના પટમાં વાપર્યો છે.

પ્રવીણ ભાઈનો પરિચય …

shweta_back

શ્વેતા’ ઓન – લાઈન વાંચવા માટે આ પાનાં પર ક્લિક કરો…

View original post

1073 – ” અશાંતસ્ય કુતઃ સુખં ? ” ( ચિંતન ) … ગૌરીશંકર પ્ર. ત્રિવેદી

” અશાંતસ્ય કુતઃ સુખં ? ” ( ચિંતન )

ગૌરીશંકર પ્ર. ત્રિવેદી ‘ ધુનીરામ’

સુખ એટલે શું ? તેની કેટલીક વ્યાખ્યાઓ આપવામાં આવે છે.” દુઃખનો અભાવ એટલે સુખ”, “અનુકૂળ પરિસ્થિતિ એટલે સુખ”, ” મનવાંછિત વ્યક્તિ કે વસ્તુની પ્રાપ્તિ એટલે સુખ “. પણ આ વ્યાખ્યાઓ અધૂરી લાગે છે. તો પછી સુખ એટલે શું ?

શ્રી ગીતાજીના સૂત્ર પ્રમાણે વ્યાખ્યા આપી શકાય કે, ” મનની શાંતિ એટલે સુખ.” એટલે ગીતાજીમાં કહ્યું છે કે ” જે સ્થિતપ્રગ્ન છે, જેની બુદ્ધિ સ્થિર છે- જેનું મન સ્વસ્થ છે તે સુખી છે.” ” અનુકૂળ કે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાં મન વિચલિત ન થાય, હર્ષ કે શોકનો આઘાત મનને અસ્વસ્થ ન કરી શકે તે સાચું સુખ.” કારણ ” પ્રસાદે – સર્વ દુઃખના હાનિરસ્યોપ જાયતે”. મનની પ્રસન્નતાથી સર્વ દુઃખોનો અંત આવે છે.”

આપણે જાણીએ છીએ કે મન જ્યારે અશાંત હોય ત્યારે બાહ્ય સુખ-સામગ્રીમાં આનંદ આવતો નથી. અશાંત મનવળી વ્યક્તિને અનુકૂળ પરિસ્થિતિ પણ પ્રતિકૂળ લાગે છે. જ્યારે શાંત મનવાળાને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ પણ અનુકૂળ લાગે છે. રોગથી ઘેરાયેલી કે મરણપથારીએ પડેલી વ્યક્તિને એક કરોડ રૂપિયાની લોટરી લાગે તો પણ તેને આનંદ થતો નથી.

શાંત મન જ સુખ ભોગવી શકે, સ્વસ્થ મન જ આનંદનો અનુભવ કરી શકે, શાંત મન, સ્વસ્થ મન એટલે સુખ ! આ સુત્રને ગાંઠે બાંધી માણસ વિચાર અને વર્તન કરે તો કાયમી સુખ-શાંતિનો અનુભવ કરી શકે. એ વાત વાંચવા કે લખવા જેટ્લી સરળ નથી.તેને માટે સતત જાગ્રુત રહેવુ જોઇએ, તટસ્થાપૂર્વક મનને તપાસતા રહેવું પડે,મનના વિચારો -ગતિ-વિધિ સમજવી પડે, મનના સૂક્ષ્મ અવલોકનથી જે વિચાર-વૃતિઓ મનને અશાંત કરનારી લાગે તેનાથી બચવા પ્રયત્નો કરવા પડે.આ એક તપ છે, આને જ સાધના કહે છે.

મનને અંતઃકરણ કહે છે. આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ તેને સૂક્ષ્મ દેહ કહે છે. આપણુ શરીર તે સ્થૂળ દેહ અને અંતઃકરણ એટલે સૂક્ષ્મ દેહ.સૂક્ષ્મદેહના વિચારો અને પ્રેરણા મુજબ સ્થૂળ દેહ કાર્ય કરે છે. અંતઃકરણમાં ચાર ઘટકો હોય છે. તેમાં બળવાન તત્વ અહંકાર છે. આ અહંકાર જ મનમાં અશાંતિ ઉભી કરે છે, એટલે ” અશાંતસ્ય કુતઃ સુખં ? “

“હું અને મારું,” તું અને તારું” વિચારનાર અને બોલનાર ‘અહં’ છે. ‘હું અને તું, મારું-તારું’ આવે, એટલે રાગ અને દ્વેષ આવે. જ્યાં સુધી શરીર છે ત્યાં સુધી સંપૂર્ણ ‘અહં’ જતો નથી. પણ અહંનુ ઉર્ધ્વીકરણ કરવાથી મનમાં રાગ- દ્વેષનુ ઘર્ષણ રહેતું નથી.

‘ હું આત્મા, હું પરમાત્માનો અંશ, હું ઈશ્વરનું સંતાન’ આવી મનમાં  ધારણા કરવાથી ‘અહં શુદ્ધ થાય. અશુદ્ધ અહં- નિમ્ન કક્ષાનો અહં માણસને કર્મબંધનમાં બાંધે, જ્યારે શુદ્ધ અહં મુક્તિ-મોક્ષ અને પરમ શાંતિ અપાવે ! આ રીતે મન શાંતિનો- સાત્વિક સુખનો અનુભવ કરાવી શકે.
મનનુ તટસ્થ નિરીક્ષણ કરતાં જાણી શકાય કે, વધારે ભોગ ભોગવવાની ઇચ્છા, કાંચન-કીર્તિ, માન-પ્રતિષ્ઠા પ્રાપ્ત કરવાની ઇચ્છા, આ તૃષ્ણા-વાસના મનમાં અનેક વિચારોના વંટોળ ઊભા કરી મનને ચંચળ- અશાંત બનાવે છે. મનમાં અપાર શક્તિ છે પણ એ શક્તિ વિચારો-વિકારો- સંકલ્પ-વિકલ્પમાં વેડફાઇ જાય છે. આ શક્તિનો સંચય માણસને ઉન્નત બનાવે છે.

વિવેક વિચારથી જોવું જોઇએ કે જેઓ કરોડપતિ કે અબજોપતિ છે એ બધા સુખી છે ? કીર્તિ અને કલદારની મોહિનીમાં ડૂબેલા લોકો જેને મળવા- દર્શન કરવા પડાપડી કરે છે, જેઓને મનમાન્યા ભોગો ભોગવવાની સગવડ છે, જેવા કે ફિલ્મી કલાકારો, ક્રિકેટરો, ધર્મધુરંધરો, કહેવાતા ગુરુઓ, કથાકારો સુખી છે ? આ બધા મહાનુભાવો પાસે ખૂબ પૈસા છે, માન-પ્રતિષ્ઠા-કીર્તિ છે, ભોગો ભોગવવાની પૂરતી સામગ્રી છે પણ આ બધા સુખી નથી. અતિ ભોગથી રોગના ભોગ બનવું પડે ! આ સોએ સો ટકા સાચું છે.

આ બધાના મન આશંકા, અજંપો, ભય-ચિંતા અને અનેક વાસનાઓથી ઘેરાયેલા છે. તેથી મનમાં અશાંતિ છે ! ” અશાંતસ્ય કુતઃ સુખં ?” આવા લોકોમાંથી કેટલાક અનેક રોગોથી ઘેરાયેલા છે. સો ગ્રામ અનાજ પચાવવા ખૂબ પરસેવો પાડવો પડે છે. સામે મિષ્ટાનના થાળ ભર્યા હોવા છતાં તેમાંથી એક ટુકડો પણ ખાઇ શકતા નથી. કેટ્લાક હજી વધારે, હજી વધારેની હાયવોયમાં શાંતિથી ભોજન કરી શકતા નથી. ઊંઘવા માટે ઊંઘની ગોળિઓ ગળવી પડે છે. કોઇ શાંતિ મેળવવા નશાકારક દ્રવ્યોનો ઉપયોગ કરે છે.

ભોગ ભોગવવાની શક્તિ ગુમાવી બેઠેલા શક્તિ મેળવવા મોંઘા ઔષધોનો ઉપયોગ કરે છે. પરિવારના લોકો સ્વછંદી હોવાથી સંપ નથી. ઘણા મહાનુભાવો ભયથી ઘેરાયેલા હોવાથી સ્વતંત્રાથી બહાર હરીફરી શકતા નથી. આવા ભયથી ફફડતા લોકોને અંગરક્ષકોથી ઘેરાયેલા રહેવું પડે છે ! તેથી સમજી શકાય કે આવા લોકો સ્વપ્નમાં પણ સુખનો અનુભવ ન કરી શકે.

વ્યક્તિએ પોતાની- પોતના કુટુંબની જરૂરિયાત નક્કી કરવી જોઇએ. જીવન જીવવા જે અનિવાર્ય હોય તે જરૂરિયાત ગણાય. જીવન જીવવા અનિવાર્ય ગણાય તે હવા-પાણી, પ્રકાશ કુદરત મફત આપે છે. બીજી જરૂરિયાતની વસ્તુઓ અન્ન-વસ્ત્ર અને રહેઠાણ. પછી શોખથી-દેખાદેખીથી-મોભો પાડવા, દંભ-અભિમાનને પોષવા બીજી અનેક વસ્તુઓ એકઠી કરી વધારેની અપેક્ષા રાખે એ જરૂરિયાત નહિ પણ વાસના છે. વસના કદિ તૃપ્ત થતી નથી પણ અજંપાનુ કારણ બને છે. ભૌતિક વસ્તુઓ ખરીદવા વધારે પૈસા ખરચવા પડે.અને વધારે પૈસા કમાવવા અયોગ્ય રસ્તો ગ્રહણ કરવો પડે.મનમાં અશાંતિ ઊભી થાય જ. અશાંતસ્ય કુતઃ સુખં ?”

આમ સુખ બાહ્ય વસ્તુથી મળતુ નથી પણ સુખ ભીતર મન સાથે સંબંધ ધરાવે છે.સંતુષ્ટ મન જ શાંત રહી શકે. આપણામાં કહેવત છે, ” સંતોષી નર સદા સુખી.”

સંતોષનો અર્થ કશુ કર્યા વિના બેસી રહેવુ એવો નથી. માણસે કર્મ કરવું પડે છે. તેથી પ્રમાણિક રીતે કર્મ કરતાં, ધંધો-રોજગાર કરતાં કુટુંબની જરૂરિયાત પૂરી થાય, સારું જીવન જીવી શકાય એટલું મળે તેમાં સંતોષ માનવો વધારે સંગ્રહની અપેક્ષા ન રાખવી. સંતોષ એ જ સુખ છે. ‘ જબ આયે, સંતોષ ધન, સબ ધન ધૂરી સમાન ‘ ઈશ્વર  પર શ્રધ્ધા રાખી, સંતોષી,સદાચારી, સાદું જીવન જીવવું એ સુખ મેળવવાની ચાવી છે.

જે વ્યક્તિ મનની ગુલામ છે તે દુઃખી છે અને જે વ્યક્તિ મનની માલિક છે તે સુખી છે. શુભ વિચારો , સકારાત્મક વલણ રાખવાથી મન સ્વસ્થ રહે છે.મનમાં કોઇ તનાવ પેદા થતો નથી. જેનું મન શાંત છે તે સુખી છે. અશાંતસ્ય કુતઃ સુખં ?”

Source- http://www.kieratechnologies.com/rajuat/ContentViewer.aspx?ContentID=63

1072- જીવનની ધન્ય ક્ષણો….મધુવનની મહેકઃ ડો. સંતોષ દેવકર

 બે મુઠ્ઠી ઊંચેરા સામાન્ય માનવીની પ્રમાણિકતાની વાર્તા 

શ્રધ્ધાનો હો વિષય તો પુરાવાની શી જરૂર?

ગીતામાં તો ક્યાંય શ્રી કૃષ્ણની સહી નથી.

‘શ્રી જલન માતરી

 ‘હું મારા જીવનની ધન્ય ક્ષણોમાંથી પસાર થઇ રહ્યો હતો’ …

મધુવનની મહેકઃ ડો. સંતોષ દેવકર

 “બાબુજી, હમ તો આપકા લડ્ડુ ખાતે હે ઔર યમુના મૈયાકા પાની પીતે હૈ” – નાવિકે આત્મવિશ્વાસપૂર્વક કહ્યું હતું.

વેકેશન દરમિયાન સહકુટુંબ ઉત્તર ભારતના પ્રવાસે જવાનું બન્યું હતું.પ્રવાસ દરમિયાન મોટેભાગે મંદિરોમાં દેવદર્શનનો સીલસીલો ચાલતો હોય છે. મારા સ્વભાવ મુજબ એક સ્થળના દેવદર્શન ટાળીને મેં યમુના નદીના કિનારે ટહેલવાનું નક્કી કર્યું.

નદી કિનારે પ્રવાસીઓ ઓછા હતા. હું યમુનાજીને પ્રણામ કરી હોડીમાં બેઠો. નાવિકે ‘જય યમુના મૈયા’ કહીને હલેસા મારવાના શરૂ કર્યા.

નદીના શ્યામ રંગના પાણીમાં હાથ ઝબોળતાં રોમાંચ અનુભવ્યો. મનોમન કાળીનાગનું સ્મરણ થયું. ‘જળકમળ છાંડી જાને બાળા, સ્વામી અમારો જાગશે’ ની પંક્તિઓ ગુંજવા લાગી.

” નાવ કબસે ચલાતે હો? “ મેં નાવિકને પૂછયું. ‘હમ બહોત છોટેથે પાંચ સાલકે’. વાતચીતનો દોર ચાલ્યો. ‘ ગુજારા કૈસે ચલતા હે?’ “ આપકા પ્યાર હૈ બાબુજી , આપકા લડ્ડુ ઔર યમુના મૈયાકા પાની પીકે જીતે હૈ.”

મને તેની વાતચીત, સાદાઈ અને પ્રમાણિકતા સ્પર્શી ગયાં. યમુનાજીમાં ઊંડી શ્રદ્ધા ધરાવતો નાવિક હદયથી ખૂબ જ પવિત્ર જણાયો. મારું મન ભરાય ત્યાં સુધી એણે મને નાવમાં સહેલ કરાવી. મને ખૂબ આનંદ થયો. રૂપિયા સો ચાર્જ નક્કી થયેલો. મેં ખુશ થઈને બસો રૂપિયા આપ્યા. અને કહ્યું , “ યે લીજીએ દોસો રૂપિયે.”

“ નહિ બાબુજી હમેં ૧૦૦ રૂપિયે દો બસ.”

“ નહિ…. નહિ…. મૈં ખુશ હોકર આપકો દે રહા હું. લે લો.” મેં આગ્રહ કર્યો.

“નહિ બાબુજી , હમ આપસે જ્યાદા પૈસે લેંગે તો યમુના મૈયા નારાજ હો જાયેગી. હમ નહિ લે સકતે, જો તય હુઆ હૈ વહી દીજીએ.”

નાવિકની પ્રમાણિકતા યમુનાજીના પાણીમાં તરી રહી હતી. મને નાવિક બે મુઠ્ઠી ઊંચેરો લાગ્યો. શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી ભરપૂર આવા માનવીઓને કારણે જ ભારત દેશ ટકી રહ્યો છે, તેવી પ્રતીતિ થઈ. નખશીખ પ્રમાણિકતાથી ભરપૂર નાવિક્ને મળીને હું ધન્ય થઈ ગયો. યમુનાજીને સાક્ષાત દેવી તરીકે હાજરા હુજુર માનતા આ શ્રદ્ધાળુએ મારા હૃદયમાં ઊંચું સ્થાન મેળવ્યું. મારું મન હૃદય પુલકીત થઈ ગયું.

નાવમાંથી નીચે ઊતરતાં હું નાવિકને સ્વાભાવિક રીતે ભેટી પડયો તેનું મને ભાન પણ ન રહ્યું. યમુના કિનારે સાક્ષાત કૃષ્ણ ભેટયા હોય તેવી લાગણી અનુભવી રહ્યો. શ્રી યમુનાષ્ટકમ ગાતી કેટલીક ગોપીઓ ત્યાંથી પસાર થઈ રહી હતી. હું યમુનાજીનો સાક્ષાત્કાર અનુભવી રહ્યો.

હું મારા જીવનની ધન્ય ક્ષણોમાંથી પસાર થઇ રહ્યો હતો.

મિસરી

શ્રદ્ધાનો હો વિષય તો પુરાવાની શી જરૂર?

ગીતામાં તો ક્યાંય શ્રીકૃષ્ણની સહી નથી.

( ‘શ્રીજલન માતરી’ ની ક્ષમા યાચના સાથે )

sanskar@sandesh.com

સાભાર..સંદેશ.કોમ

1058- એક અત્યંત ગરીબ યુવાન શું કરી શકે? …….. આશુ પટેલ

એક અત્યંત ગરીબ યુવાન શું કરી શકે?
સુખનો પાસવર્ડ – આશુ પટેલ

મહારાષ્ટ્રના સોલાપુર જિલ્લાના બારશી તાલુકામાં મહાગાંવ નામનું નાનકડું ગામ છે. એ ગામનો રહેવાસી ગોરખ ઘોલપ સાઈકલ રિપેરિંગની નાનકડી દુકાન ચલાવતો હતો. એ દુકાનમાંથી જે આવક થતી હતી એનાથી તેના ચાર વ્યક્તિના કુટુંબનું ગુજરાન થઈ જતું હતું. જો કે, ગોરખ ઘોલપને દરરોજ દારૂ પીવાની આદત હતી એના કારણે તેની તબિયત લથડી ગઈ અને તેની સીધી અસર તેના ધંધા પર પડી.

ગોરખ ઘોલપ કામ કરી શકતો નહોતો એટલે તેની પત્ની વિમલ ઘોલપે ઘર ચલાવવા માટે કામ શોધવા માંડ્યું. કોઈએ તેને બંગડીઓ વેચવાની સલાહ આપી એટલે તેણે મહાગાંવ અને આજુ બાજુના ગામડાઓમાં ફરીને બંગડીઓ વેચવાની શરૂઆત કરી. વિમલ ઘોલપ બંગડીઓ વેચવા જતી ત્યારે પોતાના બંને નાના પુત્રોને સાથે લઈ જતી. તેના એક પુત્ર રમેશને તો બાળપણમાં પોલિયોની અસરને કારણે પગમાં ખોડ રહી ગઈ હતી છતાં તે તેની સાથે આવતો. વિમલ અને તેનો પતિ ગોરખ રમેશને પ્રેમથી રામુ કહીને બોલાવતા હતા. રામુ તેની માતા સાથે બંગડીઓ વેચવા જાય ત્યારે બૂમ પાડતો રહેતો: ‘બંગડે ઘ્યા બંગડે.’

ગોરખ અને વિમલ ઘોલપનો દીકરો રમેશ તેમના ગામ મહાગાંવમાં પ્રાથમિક શાળાથી આગળ અભ્યાસની સુવિધા નહોતી એટલે તેને તેના કાકા પાસે બારશી મોકલી દેવાયો. બારશીમાં તેણે પોતાનો અભ્યાસ આગળ ધપાવ્યો. રમેશને પોતાના ઘરની આર્થિક ચિંતા સતાવતી હતી એટલે તેણે નક્કી કર્યું હતું કે તે ભણીગણીને સારી નોકરી કરશે જેથી તેના ઘરની આર્થિક સ્થિતિ સુધરી શકે. રમેશ બહુ હોશિયાર વિદ્યાર્થી હતો એટલે શિક્ષકોનો પ્રિય બની ગયો હતો.

ર૦૦પમાં રમેશ બારમા ધોરણમાં અભ્યાસ કરતો હતો ત્યારે તેના પિતા મૃત્યુ પામ્યા. બારશીમાં કાકાને ત્યાં રહેતા રમેશને પિતાના મૃત્યુના સમાચાર મળ્યા, પણ રમેશના કાકાના ઘરે રમેશ એકલો હતો અને રમેશ પાસે પોતાને ગામ જવા માટે બસ ભાડાના પૈસા નહોતા. એ વખતે બારશીથી મહાગાંવનું બસ ભાડું માત્ર સાત રૂપિયા હતું. એમાંય રમેશ અપંગ હોવાથી માત્ર બે રૂપિયામાં બારશીથી મહાગાંવની ટિકિટ મેળવી શકે એમ હતો, પણ તેની પાસે બે રૂપિયાય નહોતા.

એ સ્થિતિમાં રમેશ નિ:સહાય બનીને રડી રહ્યો હતો. તેને રડતો જોઈને તેના કાકાના પાડોશીઓ તેની પાસે આવ્યા. તેમણે રમેશના રડવાનું કારણ જાણ્યું ત્યારે તેને બસભાડાના પૈસા આપ્યા. પાડોશીઓની મદદથી રમેશ પિતાની અંતિમવિધિમાં ભાગ લેવા જઈ શક્યો.

પિતાના મૃત્યુના ચાર દિવસ પછી રમેશની કેમિસ્ટ્રી મોડેલની પરીક્ષા હતી. તેની માતાએ તેને કહ્યું કે તું બારશી જા અને પરીક્ષા આપ. રમેશે બારશી જઈને એ પરીક્ષા આપી, પણ પછી અન્ય મોડેલ એક્ઝામ્સ તેણે ન આપી. તેણે તેની જર્નલ્સ પણ સબમિટ ન કરી. એ વખતે તેની બારમા ધોરણની ફાઈનલ પરીક્ષા એક મહિનો દૂર હતી, પરંતુ રમેશનું મન લાગતું નહોતું. તેના એક શિક્ષકે તેની સાથે વાત કરી અને તેને ફાઈનલ પરીક્ષા આપવા તૈયાર કર્યો. શિક્ષકના પ્રોત્સાહન અને સમજાવટને કારણે રમેશે બારમા ધોરણની પરીક્ષા આપી અને તે સાડા અઠ્યાસી ટકા સાથે પાસ થયો.

રમેશને સારા ટકા મળ્યા હતા, પણ તેની પાસે આર્થિક જોગવાઈ નહોતી એટલે તેણે સસ્તામાં સસ્તો વિકલ્પ શોધવા માંડ્યો અને છેવટે ડિપ્લોમા ઈન એજ્યુકેશનમાં પ્રવેશ મેળવ્યો. એ સાથે તેણે ઓપન યુનિવર્સિટીમાંથી ગ્રેજ્યુએશન કરવા માટે પણ ફોર્મ ભર્યું. રમેશ શિક્ષક બનવા ઈચ્છતો હતો જેથી તેના કુટુંબને મદદરૂપ બની શકે.

રમેશ-રામુ ર૦૦૯માં શિક્ષક બની ગયો અને તેના કુટુંબ માટે સારા દિવસો શરૂ થયા. બીજો કોઈ યુવાન હોત તો શિક્ષક તરીકેની નોકરીથી તેણે સંતોષ માની લીધો હોત, પણ રમેશના મનમાં બહુ મહત્ત્વાકાંક્ષા હતી. શિક્ષક તરીકે નોકરી મળ્યા પછી રમેશે તેની માતા અને તેના ભાઈને બારશી બોલાવી લીધા. તેના કાકીએ તેમને રહેવા માટે એક ઓરડો આપ્યો એમાં તેઓ રહેવા લાગ્યા. રમેશના કાકીને ઇંદિરા આવાસ યોજનામાં બે રૂમનું ઘર મળ્યું હતું એમાંથી એક રૂમ રમેશના કુટુંબ માટે ફાળવવાની ઉદારતા તેણે બતાવી હતી. રમેશે તેની માતાને પણ ઇંદિરા આવાસ યોજના હેઠળ ઘર મેળવવા માટે સરકારી કચેરીના ધક્કા ખાતી જોઈ હતી, પરંતુ બીપીએલ એટલે કે બીલો પ્રોપર્ટી લાઈન (ગરીબી રેખા હેઠળ)નું કાર્ડ નહીં હોવાથી અધિકારીઓએ હાથ ઊંચા કરી દીધા હતા. અને જે અધિકારીઓ એ કાર્ડ બનાવી આપી શકે એમ હતા એ એમ કહીને કાર્ડ બનાવવાની ના પાડી દેતા હતા કે તમે બીપીએલ કાર્ડ મેળવવાના હકદાર નથી! (એ વખતે રમેશને શિક્ષક તરીકે નોકરી મળી નહોતી.)

રમેશના મનમાં આવો ઘણો આક્રોશ ઘરબાયેલો હતો. તેના પિતાને ક્ષય રોગ લાગુ પડ્યો અને તેમને સરકારી હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરાયા ત્યારે તેમના પ્રત્યે કોઈ ધ્યાન આપતું નહોતું. એ સિવાય રમેશને રેશનિંગ શોપના માલિક પ્રત્યે પણ ભારે રોષ હતો. રેશન શોપનો માલિક ગરીબ કુટુંબોને સસ્તા દરે કેરોસીન આપવાને બદલે કેરોસીન કાળા બજારમાં વેચી નાખતો હતો.

રમેશ એક સરકારી અધિકારીને જોતો હતો ત્યારે તેનું લોહી ઉકળી ઊઠતું હતું. તે અધિકારી તેની માતા અને બીજી વિધવાઓ પાસેથી પૈસા પડાવતો હતો અને તેમને પેન્શન મળશે એવા ખોટા વચનો આપતો હતો.

રમેશ કૉલેજમાં ભણતો હતો ત્યારે સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયનનો સભ્ય બન્યો હતો. સ્ટુડન્ટસ યુનિયનના સભ્ય તરીકે કૉલેજની વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ માટે તે અવારનવાર તહસીલદારની ઑફિસમાં જતો હતો. તેણે ત્યાં સુધીના જીવનમાં તે સૌથી વધુ શક્તિશાળી અધિકારી જોયો હતો. રામુના મનમાં ત્યારે એ વિચારનું બીજ રોપાયું હતું કે તહેસીલદાર બનવું જોઈએ. ત્યારે તેના મનમાં એવા વિચાર આવતા કે હું તહસીલદાર બનું તો મારા કુટુંબને અને મારી આજુબાજુના લોકોેને જે તકલીફો પડે છે એનો અંત લાવી શકું.

ઘણી મુસીબતો વેઠીને શિક્ષક બનેલા રમેશે સંતોષ માની લીધો નહોતો. તેણે તહેસીલદાર બનવાનું સપનું જોયું હતું. તેને કોઇએ કહ્યું કે તહેસીલદાર બનવા માટે એમપી એસસી કે યુપી એસસીની પરીક્ષા આપવી પડે ત્યાં સુધી રમેશે એ પરીક્ષા વિશે કશું સાંભળ્યું નહોતું. તેને ખબર પડી કે પુણેમાં એમપીએસસી અને યુપીએસસીની પરીક્ષાઓની તૈયારી માટે કોચિંગ કલાસીસ ચાલે છે.

રમેશ આવા એક કોચિંગ ક્લાસમાં જઇને અતુલ લાંદે નામના એક શિક્ષકને મળ્યો. તેણે તેમને વિનંતી કરી કે મને આ પરીક્ષાઓ વિશે સમજાવો. એ વખતે એક શિક્ષકે તેને કહ્યું કે એમપીએસસી એટલે મહારાષ્ટ્ર પબ્લિક સર્વિસ કમિશન અને યુપીએસસી એટલ યુનિયન સર્વિસ પબ્લિક કમિશન. તેમણે એ પરીક્ષાઓ વિશ વિસ્તૃત માહિતી આપી. રમેશે તેમને પૂછયું કે હું આ પરીક્ષાઓ મરાઠી ભાષામાં આપી શકું? અને શૈક્ષણિક રીતે હું લાયક છું? એટલે કે મેં એટલો અભ્યાસ કર્યો છે કે હું આ પરીક્ષાઓ આપવા માટે લાયક ઠરી શકું? તે શિક્ષકે રમેશને કહ્યું કે તું આ પરીક્ષાઓ આપવા માટે લાયક છે અને તું નિશ્ર્ચય કરીશ તો તને આવી પરીક્ષામાં સફળ થતા કોઇ નહીં અટકાવી શકે. એ શિક્ષકના પ્રોત્સાહનભર્યા શબ્દોથી રમેશ ઘોલપમાં જોમ આવ્યું અને તેણે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા આપવાનો નિશ્ર્ચય કર્યો.

રમેશે સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૯થી યુપીએસસીની પરીક્ષા આપવાની તૈયારી કરવા માંડી. થોડા મહિનાઓ પછી મે, ૨૦૧૦માં તેણે યુપીએસસીની પરીક્ષા આપી. જોકે એમાં તેને નિષ્ફળતા મળી. એ દરમિયાન તેણે તેના ગામના મિત્રો સાથે મળીને એક રાજકીય પક્ષ બનાવ્યો હતો. એ પક્ષે મહાગાંવ ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણીમાં ઝુકાવ્યું. રમેશના રાષ્ટ્રીય પક્ષનો હેતુ હતો ગામમાં સત્તા પર આવવાનો અને ગરીબ લોકોને મદદરૂપ બનવાનો. એ ચૂંટણીમાં રમેશની માતાએ પણ ઉમેદવારી નોંધાવી હતી. રમેશની માતા એ ચૂંટણીમાં હારી ગઇ, પરંતુ એ ચૂંટણી રમેશના જીવનમાં મોટા ટર્નિંગ પૉઇન્ટ સમાન સાબિત થઇ. રમેશના પક્ષના બીજા ઉમેદવારો પણ હારી ગયા હતાં, પણ એનાથી ભાંગી પડવાને બદલે રમેશે નક્કી કર્યું કે હું સિસ્ટમ સામે લડીશ. ચૂંટણીનાં પરિણામો જાણવા માટે બધા ગામલોકો ભેગા થયા હતા. તેમની સામે રમેશે જાહેર કર્યું કે હું ગામ છોડી રહ્યો છું અને પાવરફુલ ઑફિસર બનીશ ત્યારે જ પાછો ગામમાં આવીશ.

એ દિવસ પછી રમેશે પાછા વળીને ન જોયું. તેણે એસઆઇએસી (સ્ટેટ ઈન્સ્ટિયૂટ ઓફ ઍડમિનિસ્ટ્રેટિવ કરિયર્સ) પરીક્ષા પાસ કરી. એના કારણે તેને હૉસ્ટેલમાં રહેવાની સુવિધા મળી અને સ્કોલરશિપ પણ મળી. એ ઉપરાંત વધારાનો ખર્ચ કાઢવા માટે તેણે પોસ્ટર ચીતરવાનું શરૂ કરી દીધું. આ દરમિયાન તેણે શિક્ષક તરીકે નોકરી છોડી દીધી હતી.

રમેશે તેનું તમામ ધ્યાન સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી પર કેન્દ્રીત કર્યું. છેવટે તેણે યુપીએસસીની પરીક્ષા પાસ કરી અને ૨૦૧૨માં તેની આઇએએેસ અધિકારી તરીકે પસંદગી થઇ. ૨૦૧૦થી તેણે ગામમાં પગ મૂકયો નહોતો. આઇએએસ ઑફિસર તરીકે તેની પસંદગી થઇ એ પછી ૧૨ મે, ૨૦૧૨ના દિવસે પોતાના ગામમાં ગયો. ગામમાં રામુ તરીકે જાણીતા રમેશ ગોરખ ઘોલપની પાછળ આઇએએસનું છોગું ઉમેરાઇ ગયું હતું.

રમેશ આઇએએસ બન્યો એ પછી થોડા સમય બાદ એમપીએસસીની પરીક્ષાનાં પરિણામો જાહેર થયાં. રમેશે યુપીએસસીની સાથે સાથે એમપીએસસીની પરીક્ષાઓ આપવાનું પણ ચાલુ રાખ્યું હતું. તેણે એ પરીક્ષામાં ૧૮૦૦માંથી ૧૨૪૪ માર્કસ મેળવ્યા હતા. જે અન્ય તમામ વિદ્યાર્થીઓ કરતાં વધુ હતા. તે મહારાષ્ટ્રમાં ટોપર બન્યો હતો. જોકે એ પહેલા તો તેની આઇએએસ તરીકે પસંદગી થઇ ચૂકી હતી.

આઇએએસ બન્યા પછી રમેશ ઘોલપની ઝારખંડમાં આસિસ્ટન્ટ કલેકટર તરીકે નિમણૂક થઇ. પછી બઢતી મેળવતા મેળવતા તેઓ અત્યારે ઝારખંડમાં જોઇન્ટ સેક્રેટરી તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે. પોતે આઇએએસ બની ગયા એ પછી તેઓ પોતાના જેવા લોકોને ભૂલ્યા નથી. તેઓ ગરીબ લોકોને મદદરૂપ બનવાની કોશિશ કરતા રહે છે.

રમેશ ઘોલપ કહે છ કે કેરોસીનના કાળા બજાર કરનારા કોઇ રેશન શૉપવાળાનું લાયસન્સ હું કેન્સલ કરાવું ત્યારે મને યાદ આવે છે કે મારે બાળપણમાં કેરોસીનના અભાવે ફાનસ કે દીવો બંધ કરી દેવા પડતાં હતાં. હું જયારે કોઇ વિધવાને મદદ કરું છું ત્યારે મને યાદ આવી જાય છે કે મારી માતા કઇ રીતે ઘર માટે કે પેન્શન માટે ભીખ માગતી હતી. હું જયારે કોઇ સરકારી હૉસ્પિટલમાં ઇન્સ્પેકશન માટે જાઉં છું ત્યારે મને મારા પિતા યાદ આવી જાય છે કે તેઓ સારી સારવાર માટે કેટલા તરફડિયા મારતા હતા. મારા પિતાને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરાયા ત્યારે તેમણે મને કહ્યું હતું કે તું મોટો માણસ થજે અને મને ખાનગી હૉસ્પિટલમાં સારવાર માટે લઇ જજે. હું જયારે કોઇ ગરીબ બાળકને મદદ કરું ત્યારે મને મારું બાળપણ યાદ આવી જાય છે.

રમેશ ઘોલપ તેમના જેવા બેકગ્રાઉન્ડમાંથી આવતા યુવક- યુવતીઓને યુપીએસસીની પરીક્ષા આપવા માટે પ્રોત્સાહન આપે છે. તેઓ યુવક યુવતીઓને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં ભાગ લેવા માટે પ્રવચનો દ્વારા પ્રેરણા આપે છે. છેલ્લાં પાંચ વર્ષ દરમિયાન તેઓ આવા સેંકડો પ્રવચનો આપી ચૂકયાં છે. દૃઢ નિશ્ર્ચય અને મહત્ત્વાકાંક્ષા થકી માણસ અણધાર્યું પરિણામ લાવી શકે છે એનો પુરાવો રમેશ ઘોલપ છે.

 સૌજન્ય …મુંબઈ સમાચાર.કોમ 

1057- શ્રી રમેશ ચાંપાનેરીનો હાસ્ય વ્હાલનો દરિયો …… સંકલિત …..

સાભાર … શ્રી જીગ્નેશ અધ્વર્યુ / અક્ષર નાદ

શ્રી રમેશ ચાંપાનેરીના હાસ્ય લેખો …  

 

શરીર ફર્નીચરનો શો રૂમ છે! – રમેશ ચાંપાનેરી

શું સાલું ભગવાને આપણું શરીર બનાવ્યુ! શરીરનો કોઈપણ માલ બહારથી આયાત કર્યા વગર પૃથ્વી પર નિકાસ કર્યો. પાછી પ્રોડક્ટમાં કોઈ મિસ્ટેક નહિ! એમાં કેવાં કેવાં તો ફર્નીચર સેટ કરેલાં. બધા જ ફર્નીચર પાછા એકબીજા સાથે સંકળાયેલા ને એકબીજા સાથે સહકાર પણ કેવો સોલિડ ને સંપ પણ કેવો મજબૂત! જીભડીએ કાલે મારા વિષે લવારો કરેલો એવી જીદ પકડીને, જઠરે ક્યારેય આવેલો માલ અટકાવ્યો નથી. દાંતે ખોરાક ચાવવા માટે હડતાળ પાડી નથી. બધા જ પોતપોતાનું કામ, એક પણ સુપરવાઈઝર કે સી.ઈ.ઓ વગર સંભાળે. ભગવાને વ્યવસ્થા જ એવી બનાવેલી કે એને ધક્કા મારવા જ ન પડે. ‘જીવે ત્યાં સુધી વાપરતો જા, ને હરિના ગુણ તું ગાતો જા. તું તારે જલસા કર બેટા!’ પણ કદર કોને છે?

અક્ષરનાદની નીચેની લીંક પર ક્લિક કરીને આ આખો હાસ્ય લેખ વાંચો.

                  શરીર ફર્નીચરનો શો રૂમ છે! – રમેશ ચાંપાનેરી

અક્ષર નાદમાં પ્રગટ શ્રી રમેશ ચાંપાનેરીના આવા બીજા હાસ્ય લેખો વાંચવા માટે

નીચેની લીંક પર ક્લિક કરો.

  http://www.aksharnaad.com/tag/ramesh-chapaneri/

અક્ષર નાદ દ્વારા પ્રકાશિત શ્રી રમેશ ચાંપાનેરીની હાસ્ય સામગ્રીની ઈ-બુક  વાંચવા માટે નીચેની લીંક પર ક્લિક કરો.

હાસ્ય વ્હાલનો દરિયો .. રમેશ ચાંપાનેરી –

 

સંપર્ક
રમેશભાઈ ચાંપાનેરી
A/6 નંદનવન પાર્ક, ટીવી રીલે કેન્દ્ર
અમરનાથ મંદિર સામે, વલસાડ
ફોન 91 94268 88880

1057- પ્રેમ આપશો એટલો મેળવશો ….. ચિંતન લેખ … – શ્રીલેખા યાજ્ઞિક

પ્રેમ આપશો એટલો મેળવશો …પ્રાસંગિક – શ્રીલેખા યાજ્ઞિક

થોડા સમય પહેલાં એક સત્ય ઘટના વાંચવામાં આવી હતી. એક બ્રાઝિલિયન યુવાન થિયાગો ઓહાના વિયેનામાં આવેલી ઈન્ડિયન એમ્બેસીના ઈન્ટરનેશનલ ટ્રેડ વિભાગમાં કામ કરતો હતો. આ યુવાને નાની વયમાં તેના માતા-પિતા બંને ગુમાવી દીધા. તેની પાસે ઘર તો હતું. ઘરમાં સતત એકલા રહેવાથી તે અતિશય કંટાળી ગયો હતો. તેણે વિચાર્યું કે કંટાળાનો ઉપાય તો શોધવો જ રહ્યો. પોતાના ઘરની પાસે આવેલા એક જાહેર-બાગમાં પહોંચી ગયો. બે ઘડી તેણે આમતેમ જોયું, બે હાથ પહોળા કરીને તે બોલવા લાગ્યો, ‘કોઈપણ પ્રકારની ફી આપ્યા વગર મને પ્રેમથી વળગી લો’.

બાગમાં બેઠેલી એક બે વયસ્ક વ્યક્તિઓ કે જે એકલી રહેતી હતી, તે આ યુવાનની પાસે આવીને તેને આંખમાં આંસુ સાથે વળગી પડી. બેઉ જણ યુવાનને શાબાશી આપતા કહેવા લાગ્યા કે બેટા તે એવું કામ ર્ક્યું છે કે જેનો અમે ફક્ત વર્ષોથી વિચાર જ કરતા રહ્યા. એકલવાયું જીવન પસાર કરીને અમે એવા તો કંટાળી ગયા છીએ કે તે આપેલી એક જાદુની ઝપ્પીએ અમારા જીવનને પ્યારથી ભરી દીધું. આજની તારીખે મહિનામાં એક-બે વખત ઓહાના બે હાથ ખોલીને જાહેર સ્થળોએ ફરતો રહીને લોકોને પ્રેમથી ભેટે છે.

તેનું કારણ જણાવતા થિયાગો કહે છે કે એક વખત તે પેરિસ એકલો ફરવા ગયો હતો, ત્યારે માનસિક તાણને કારણે વ્યગ્ર બની ગયો હતો. અચાનક એક અજાણ્યા માણસે તેને પ્રેમથી આલિંગન આપ્યું. અજાણ્યા દેશમાં તેનું મન શાંત બની ગયું, તે ગદ્ગદિત થઈ ગયો. બસ ત્યારથી થિયાગો નામક યુવાન પણ સમય કાઢીને જાહેર સ્થળે ઊભો રહીને અજાણ્યા લોકોને પ્રેમથી ભેટે છે.

આધુનિક યુગમાં બાળકો અને માતા-પિતા વચ્ચે સંબંઘોમાં ખટરાગ થવાનું મુખ્ય કારણ શું છે જાણવું છે? માતાપિતા દ્વારા સંતાનને આલિંગન આપવાનું અર્થાત્ પ્રેમથી બે ઘડી ભેટવાનું જ વિસરાઈ ગયું છે. તા ૧૫મી મે ૨૦૧૭ના સોમવારે ‘વર્લ્ડ ફેમિલી ડે’ છે. આ વર્ષનો થીમ છે ‘કુટુંબ, શિક્ષણ અને ભલમનસાઈ’. ૨૯ મે ૧૯૮૫ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ દ્વારા દર વર્ષે ૧૫મી મેનો દિવસ ‘આંતરરાષ્ટ્રીય કુટુંબ દિવસ’ તરીકે ઊજવવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. દર વર્ષે કુટુંબની મહત્તા દર્શાવવા માટે અલગઅલગ વિષયને પસંદ કરવામાં આવે છે.

સંતાન વયમાં નાનું હોય ત્યારે કુટુંબના દરેક સભ્યો તેને કેટલું ગળે લગાડતા હોય છે. પોતાનાં ભૂલકાં સાથે કાલીઘેલી ભાષામાં વાતચીત કરીને તેની સાથે રમવાનું તેમને ગમતું હોય છે. સંતાન જેમ મોટું થતું જાય તેમ માતા-પિતા બંને બાળકને સારું શિક્ષણ મળે તેની ચિંતામાં રહેવા લાગે છે. તેનો સર્વાંગી વિકાસ થાય તે માટે તેને વિવિધ પ્રવૃત્તિમાં વ્યસ્ત કરી દેવામાં આવે છે. શિક્ષણના બોજ હેઠળ સંતાનની સાથે ફક્ત તેની પ્રગતિની જ વાત કરવામાં આવતી હોય છે.

શિક્ષણ અને ધન કમાવવામાં તેઓ એટલા વ્યસ્ત બની જાય છે કે જીવનની નાની પણ અગત્યની સ્પર્શની ભાષાનો જાદુ ભૂલી જાય છે. નાની વયમાં વારંવાર જેને પ્રેમથી ગળે લગાડવામાં આવતું હતું. સમય જતાં કેટલાંક માતા-પિતા વિસરી જ જતાં હોય છે. નાની સફળતામાં શાબાશી આપવામાં આવે કે માથે હાથ ફેરવીને પળભર પ્રેમ કરવામાં આવે તેવી ઈચ્છા સંતાન સેવે છે. બેખબર માતા-પિતા સંતાનને સ્પર્શથી વંચિત રાખવા લાગે છે. સમય જતાં આ જ માતા-પિતા સંતાન તેમને બેઘડી બાથમાં ભીડે તેવી ઈચ્છા રાખતાં હોય છે!

અનેક વખત આપણે સાંભળતા હોઈએ છીએ કે મોટી સેલિબ્રિટીઓ સંતાન સાથે ક્વૉલિટી ટાઈમ પસાર કરવાની વાત ઉપર ભાર મૂકે છે. સંતાનની સાથે બેસીને તેની ગમતી પ્રવૃત્તિ જેવી કે ટી.વી જોવું, કમ્પ્યુટર ઉપર ગેમ રમવી કે સાથે બેસીને સંતાનને ગમે તેવો પ્રોગ્રામ જોવાનું પણ કહેવામાં આવતું હોય છે. બંને પક્ષે સમયનો અભાવ વર્તાય છે. બાળકો પણ ધીમે ધીમે એક જ ઘરમાં રહેતા હોવા છતાં માતા-પિતાથી દૂર થઈ જાય છે.

સંતાન નાનું હોય ત્યારે તેની સાથે પ્રાણીબાગ કે બીચ ઉપર ફરવા જવાનું વારંવાર બનતું હોય છે. મોટું થાય તેમ ઘરના વડીલો જ નક્કી કરી લેતા હોય છે કે હવે તે મોટું થઈ ગયું છે. તેને પ્રાણીબાગ કે બીચ ઉપર ફરવાનું પસંદ નહીં પડે. તેઓ અમારી સાથે ફરવા આવશે તો કંટાળી જશે. કુટુંબના વડીલો દ્વારા જ બાળકોના વિચારો જાણ્યા વગર જ કયા પ્રવાહમાં શિક્ષણ લેવા માટે પણ મનની વાત ઠોકી બેસાડી દેવામાં આવતી હોય છે. સંતાન પણ આવા સમયે ચૂપ રહેવાનું જ પસંદ કરતા હોય છે.

આધુનિક યુગમાં અનેક વખત દેખાદેખીને કારણે સંતાનોને ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા વિદેશ મોકલવામાં આવે છે, ત્યારબાદ તેઓ વિદેશમાં જ સ્થાયી થઈ જાય છે. ટૅકનોલૉજીના ઉપયોગ થકી સંતાન સાથે રોજબરોજ સ્કાઈપ કે વીડિયો ફોન ઉપર વાત કરીને સંતોષ માનવામાં આવે છે. સંતાનને ઉચ્ચ શિક્ષણ આપવામાં તો જરાપણ કચાશ રાખવામાં આવતી નથી. માનવીય મૂલ્યો જેવા અન્ય વ્યક્તિ સાથે વાતચીત કે પ્રેમની ભાષા શીખવવાનું જ વિસરાઈ જાય છે. સંતાનમાં ભલમનસાઈના ગુણનો પમરાટ ફેલાવવાને બદલે તે ઘમંડી બની જતો હોય છે.

તાજેતરમાં અમેરિકામાં સ્ટેન્ડ અપ કોમેડી (એકપાત્રી)શૉના જાણીતા હોસ્ટ વૅટન ઓસવાલ્ડે ટાઈમ મેગેઝિનને આપેલા એક ઈન્ટરવ્યૂમાં પણ જણાવ્યું હતું કે આધુનિક ઉપકરણોના ઉપયોગમાં દીવાનો બનેલો આજનો સમાજ કૌટુંબિક સંબંધો અને એકબીજા સાથે સંવાદ સાધવાનું ટાળવામાં માસ્ટર બનતો ગયો છે. વૅટન ઓસવાલ્ડે થોડા સમય સુધી આધુનિક ઉપકરણોનો ઉપયોગ સંંદતર બંધ જ કરી દીધો. જેમનો સંપર્ક કરવાનું મન થાય તેમને પ્રત્યક્ષ મળીને તેને બાથમાં ભર્યા બાદ મન ભરીને વાતો કરવાનું શરૂ ર્ક્યું. તે પોતાનો અનુભવ જણાવતા કહે છે કે અંગત વ્યક્તિઓ સાથે પ્રત્યક્ષ વાતચીત કરવાથી દિલમાં એક પ્રકારનો સંતોષ ઊભો થયો.

હા, છેલ્લા એક દશકામાં વિશ્ર્વના વિવિધ દેશોમાં કુટુંબીજનોના અંગત સંબંધોમાં ધરખમ ફેરફાર જોવા મળી રહ્યા છે. ભારતમાં આજે પણ ‘વસુધૈવ કુટુંબક્મ’ની ભાવના જળવાઈ રહી છે. સંયુક્ત કુટુંબો તૂટીને વિભક્ત કુટુંબોની સંખ્યા દિવસે દિવસે વધતી જાય છે. જેને કારણે સંતાનો ફક્ત માતા-પિતાના વિચારો અને વર્તણુંકને નજીકથી નિહાળી શકે છે. અનેક પરિવારોમાં માતા-પિતા આત્મકેન્દ્રી બનીને પાર્ટીઓમાં જ વ્યસ્ત રહેવાનું પસંદ કરે છે. બાળપણમાં સંતાન ઉપર પ્રેમથી હાથ પ્રસરાવનાર કુટુંબના અંગત સભ્યો જ સગીર વયમાં બાળકને પોતાનાથી દૂર કરી દેતા હોય છે. સંતાન મનોમન હીજરાય છે. ક્યારેક લાગણીવશ થઈને કે ક્યારેક ગુસ્સે થઈને ખોટા રસ્તે ચઢી જાય છે. જેની અસર તેમના સ્વાસ્થ્ય ઉપર પણ પડે છે.

સ્વીડનની એક યુનિવર્સિટીના દ્વારા ખાસ પ્રકારનું ‘ટચ-ફાઈબર’ વિકસાવવામાં આવ્યું છે. જે માનવીના શરીરમાં ચોક્કસ પ્રકારે લગાવવાથી વિવિધ પ્રકારના સ્પર્શનો અનુભવ મેળવી શકાય છે. દિવ્યાંગ બાળકો જ્યારે વિચલિત બની જાય છે ત્યારે તેમનો ગુસ્સો ખાસ પ્રકારના ‘પ્રેસર ટચ-બ્રશ’ના ઉપયોગ થકી શાંત પાડી શકાય છે. બાળક નાનું હોય ત્યારે તેમને માતા-પિતાના સ્પર્શ દ્વારા આનંદિત જોઈ શકાય છે. વય વધવાની સાથે સ્પશર્ર્ કરતા ત્વચાના છિદ્રોની ગુણવત્તા શાંત પડી છે. સંશોધન દ્વારા જાણવા મળ્યું છે કે સ્પર્શના છિદ્રો ઘટી જતા હોય છે. તેમ છતાં પ્રેમ-લાગણીથી કોઈપણ વ્યક્તિ ઉપર હાથ ફેરવવામાં આવે તો વ્યક્તિ હળવોફૂલ બની જાય છે. તેથી તો કહેવાય છે કે કુટુંબ એક એવી જગ્યા છે જ્યાં જીવનની શરૂઆત થાય ત્યારથી પ્રેમની ભાષા અનંત બની જાય છે.

સાભાર -સૌજન્ય http://www.bombaysamachar.com/frmStoryShow.aspx?sNo=221531