વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની ઓન લાઈન આનંદ યાત્રા

Category Archives: મારા લેખો કાવ્યો વાર્તાઓ

1119 – નવા વર્ષમાં મનન કરવા જેવાં સુવાક્યો- વિચારો ….નવા વર્ષનું નઝરાણું ..

નવું સંવત વર્ષ જ્યારે શરુ થઇ રહ્યું છે ત્યારે આજની પોસ્ટમાં નવા વર્ષમાં મનન કરવા જેવાં કેટલાંક સંકલિત સુવાક્યો અને અંતે – મારું નવા વર્ષમાં મમળાવવા જેવું વિચાર મંથન પ્રસ્તુત કરું છું.

યુ-ટ્યુબ ચેનલો પર ભ્રમણ કરતાં સુંદર સુવાક્યોનો નીચેનો વિડીયો -સ્લાઈડ શો જોવામાં આવ્યો જે મને ગમી ગયો.આ સ્લાઈડ શોમાંના દરેક સુવાક્યો ધ્યાનથી વાંચી એને જીવનમાં ઉતારવા જેવાં છે.

જીવન પ્રેરક સુવાક્યો નો સ્લાઈડ શો.(સાભાર ..Nilesh Sukhadia)

નીચેના વિડીયોમાં સુખ ઉપર કેટલાંક અંગ્રેજી સુવાક્યો પણ બહુ જ પ્રેરક છે.

The Road to Happiness

નવા વર્ષ માટેનું મારું વિચાર મંથન –નવા વર્ષ માટેનું નઝરાણું

ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય કાળની ચિંતા સાથે જીવવું,એટલે
હાથની આંગળીઓમાંથી જીવનને પસાર થતું જોઈ રહેવું,
વર્તમાન કાળની દરેક પળને સારી રીતે જીવીએ
એટલે આખો દિવસ સારી રીતે જીવી લીધા બરાબર થશે,
દરેક આખો દિવસ આનંદથી જીવી લઈએ.
એટલે આખું વર્ષ આનંદથી જીવી લીધા બરાબર થશે .

માટે ભૂતકાળ અને ભવિષ્યની ચિંતાઓ છોડી,
આજ આજ ભાઈ અત્યારે જ નો અભિગમ રાખી,
વર્તમાનની દરેક પળને આનંદથી જીવી લઈએ,
અને આખા વર્ષને આનંદથી –‘’હેપ્પીનેસ’’થી ભરી દઈએ .
ડાહ્યા માણસનો એ જ એક સદગુણ અને સુલક્ષણ છે.

વિનોદ પટેલ ,૧૦-૧૮-૨૦૧૭

==============

જીવન અને સુખ …. વિનોદ પટેલ

સુખ તમારા જીવનમાં મીઠાસ લાવે છે.

જિંદગીની કસોટીઓ તમને મજબુત બનાવે છે.

દુખ અને શોક તમારી માનવતાને ટકાવી રાખે છે.

નિષ્ફળતા તમને નમ્ર બનાવે છે.

પરંતુ માત્ર અને માત્ર તમારામાંનો વિશ્વાસ જ તમને ગતિશીલ રાખે છે.

કોઈવાર તમે જે અને જેવી જિંદગી જીવી રહ્યા છો એનાથી તમને સંતોષ નથી.પરંતુ તમે નથી જાણતા કે આ વિશ્વમાં ઘણા લોકો તમારા જેવી જિંદગી જીવવા માટે સ્વપ્ન સેવી રહ્યા હોય છે.

કોઈ ફાર્મ હાઉસ પાસે ઉભેલું બાળક આકાશમાં ઉડતા એરોપ્લેનને જોઇને એની જેમ હવામાં ઉડવાનાં સ્વપ્ન સેવે છે જ્યારે એજ પ્લેનનો પાઈલોટ ઉપરથી એ જ ફાર્મ હાઉસને જોઇને જલ્દી એના ઘેર પહોંચી જવાનાં સ્વપ્ન જોતો હોય છે.

આવી છે આપણી આ જિંદગી.

જે છે એની અવગણના અને જે નથી એની ઝંખના !

તમારી પાસે જે પડેલું છે એનો ઉત્સવ મનાવો.જો પૈસાથી જ સુખ મળતું હોત તો બધા ધનિકોને રસ્તામાં આનંદથી નાચતા તમે જોતા હોત !

રસ્તામાં આનંદથી નાચવાનું સુખ તો માત્ર ગરીબ અર્ધ નગ્ન બાળકોના ભાગ્યમાં જ લખેલું હોય છે.

તમે શક્તિશાળી છો એટલે સલામત છો એ સાચું નથી .જો એવું જ હોત તો વી.આઈ.પી. માણસોને બોડી ગાર્ડ રાખવાની જરૂર ના પડતી હોત !

જે લોકો સાદગી ભરી જિંદગી જીવે છે એમના ભાગ્યમાં જ શાંતિથી ઊંઘવાનું સુખ લખેલું હોય છે.

જો સુંદરતા અને કીર્તિ આદર્શ સંબધો સર્જી શકતી હોત તો નટ નટીઓ જેવી સેલીબ્રીટીઝ નું લગ્ન જીવન સર્વોત્તમ અને આદર્શ હોવું જોઈએ,પણ એવું ક્યાં હોય છે !

સાદગીથી જીવો

નમ્રતાથી ચાલો

બધાંને

હૃદયથી

સાચો પ્રેમ કરતા રહો.

આનંદ ….. પરમાનંદ …..સત્ચિદાનંદ …એ જ મહા સુખ !

1089 – પ્રાર્થનાનો જવાબ …

 પ્રાર્થનાનો જવાબ …

ફાર્મસીમાં દવા લેવા ગયેલી એક યુવતીએ ,
પાર્ક કરેલી એની કાર પાસે આવીને જોયું કે ,
ઉતાવળમાં કારની કી તો કારમાં જ રહી ગઈ છે,
અને કાર તો લોક થઇ ગઈ છે !હવે શું કરવું !

નિરાશ યુવતીએ કાર નજીક નજર કરી તો જોયું,
એક જુનું કાટ ખાધેલું હેન્ગર ત્યાં નીચે પડ્યું છે .
હેન્ગર તરફ જોતી એ યુવતી મનમાં બોલી ઉઠી ;
હેન્ગર છે પણ એ વાપરવાનું તો મને આવડતું નથી !

યુવતી શિર ઝુકાવી મનમાં પ્રાર્થના કરવા લાગી ;
”હે પ્રભુ મને જલ્દી કોઈ મદદ મોકલી આપ તો,
હું ઘેર જઇ શકું ,માંદી દીકરીને દવા આપી શકું !

પાંચ મીનીટમાં જ ત્યાં મોટર સાઈકલ પર સવાર
એક દાઢીધારી જૂનાં કપડાં પહેરેલા માણસે
એની કાર નજીક આવીને મોટર સાઈકલ ઉભી રાખી .
યુવતીને પૂછ્યું કે હું એને કોઈ મદદ કરી શકું ?

યુવતીએ કહ્યું :
”જરૂર, ઘેર મારી દીકરી બીમાર છે,
મારે દવા સાથે જલ્દી ઘેર પહોંચવાનું છે,
કારની ચાવીઓ કારમાં રહી ગઈ છે અને કાર લોક છે
તમને આ હેન્ગરથી કાર ખોલવાનું ફાવશે ?
દાઢીધારી માણસે કહ્યું ,હા મને જરૂર આવડશે”

આમ કહી,એ કારના બારણા નજીક ગયો,
હેન્ગરના તારથી થોડી સેકન્ડોમાં જ કારનું બારણું ખુલી ગયું !

આભારવશ યુવતી આ માણસને બાથમાં લઇ
આંખમાં આંસુઓ સાથે બોલી ઉઠી,
” હે ભગવાન, તારો ખુબ આભાર કે
તેં આવા સજ્જનને મને મદદ કરવા માટે મોકલી આપ્યો.”

દાઢીધારી માણસ યુવતીની આ પ્રાર્થના સાંભળી બોલ્યો ;
”અરે બેન, હું એવો કોઈ સજ્જન માણસ નથી.
હજુ ગઈ કાલે જ હું જેલમાંથી છૂટીને આવ્યો છું.
કારની ચોરી કરવા બદલ હું જેલમાં કેદી હતો.”

યુવતી આ માણસને ફરી ગળે લગાવી રડતી આંખે બોલી ઉઠી ;

” હે પ્રભુ ,તારો ફરી આભાર,તેં મારા માટે મદદ જ નહિ
પણ એક પ્રોફેશનલ માણસને એને માટે મોકલી આપ્યો.”

પ્રભુ તું ખરેખર મહાન અને કૃપાલુ છે.
કોને ક્યારે અને કેવી મદદ કરવી એ તું બરાબર જાણે છે !

(અંગ્રેજી પરથી ભાવાનુવાદ … વિનોદ પટેલ )

1067 -ફાધર્સ ડે ઉપર પિતૃ વંદના ….. વિનોદ પટેલ  

દરેક માતા સંતાનને  નવ માસ ઉદરમાં રાખે છે અને પ્રસુતિની પીડા ભોગવે છે. જન્મપછી આપણે પહેલું મુખ માતાનું જોઈએ છીએ.આમ માતાનો આપણા ઉછેર અનેજીવનમાં અગત્યનો હિસ્સો છે એની ના નહી,પણ એની સાથે સાથે આપણા જીવનનાઉત્કર્ષમાં અગત્યનો ફાળો આપનાર પિતાને પણ કદી ભૂલવા જોઈએ .

 

આપણે માતાની સ્મૃતિમાં મધર્સ ડે જે રીતે  ઉજવીએ છીએ રીતે આપણા જીવનઉપરના પિતાના ઉપકારોને યાદ કરી ફાધર્સ ડે એટલાજ ભાવથી ઉજવવાની દરેકસંતાનની એક ફરજ બને છે .

 

બહોળા સંયુક્ત કુટુંબની જવાબદારી વહન કરી એક કર્મયોગી જેવું પ્રેરણાદાયી જીવનજીવી જનાર અને મારા જીવનના પાયામાં સંસ્કારનું સિંચન કરનાર મારા સ્વર્ગસ્થ પૂજ્યપિતાશ્રીને  ફાધર્સ ડે ઉપર નીચેની કાવ્ય રચના દ્વારા સ્મરણાંજલિ અર્પું છું .

 

ફાધર્સ ડે ઉપર પૂજ્ય પિતાને કાવ્યાંજલિ

 

સ્વ.રેવાભાઈ શી.પટેલ  

મુજ જીવનમાં ખુબ અગત્યનું અંગ તમે હતા પિતા,

પિતૃ દિને, યાદ કરી સ્મરણો ,વંદુ હૃદયના ભાવથી.

 

બહારથી ભલે તમો રુક્ષ અને કઠોર જણાતા હતા,

કિન્તુ ભીતરમાં સ્નેહનો  દરિયો લહેરાતો હતો.

 

બાળ વયમાં રખડતા આખડતા કે કદી ભૂલો કરતા,

બોધ આપી સાચા રસ્તે દોરનાર તમે પિતા હતા.

 

આંગળી પકડી તમારી ઘર મૂકી શાળાએ અમો ગયા,

પછી વધુ અભ્યાસ કરી અમે પ્રગતી કરતા રહ્યા.

 

શાબાશી તમે આપતા જ્યારે કશુંક અમે સારું કરતા,

તમને ગમતું જ્યારે કરીએ ત્યારે કોઈ વાર ટપારતા.

 

પિતા તમારા પ્રેરક શબ્દો  ચાનક ચડાવતા હતા,

રાહ ભૂલીએ તો તમો સીધો રસ્તો બતાવતા હતા.

 

મિત્ર, ફિલસૂફ ને ભોમિયો તમે બનતા હતા ઓ તાત,

અમ હૃદયમાં ગુંજી રહી છે હજી તમારી બધી વાત.

 

પડકારો ભર્યા તમ કંટક પંથે તમે પગ ઠેરવીને  ધૈર્યથી ,

ગુલાબ ફૂલો ખીલવી ગયા અમ જીવન પંથમાં પ્રેમથી.

 

ચંદન સમું જીવન તમારું ઘસાયું હતું કાળના  પથ્થરે,

કરી લેપ એનો અંતરમાં,એની સુગંધ  આજે માણી રહ્યાં.

 

જીવન નિર્મિત કર્મો કરતા રહ્યા તમે નિષ્કામ ભાવે પ્રેમથી,

ગીતા ભાખ્યા કર્મ યોગી જેવા તમારા જીવનને વંદી રહ્યાં.

 

વિશાળ વડલા જેવી શીતલ છાયા ગુમાવી તમારા જતાં ,

અમારો વિનોદ વિલાયો, ચમન પણ ખાલી પડ્યો.

 

જીવનનું  ગીત ભલે તમારું બંધ થયું છે તમારા જતાં,

પણ સંગીતના સુરો આજે પણ,આસપાસ ગુંજી રહ્યા.

 

પિતા તમો  ભલે  હાલ સદેહે અહીં હાજર નથી,

કિન્તુ ભૂતકાળની બધી યાદો કદી ભુલાવાની નથી.

 

એક પિતા પણ  માતાની જેમ  ખરેખર મહાન છે,

માતાપિતા મળીને સૌનું જીવનચિત્ર પૂર્ણ થાય છે.

 

જીવનનું અગત્યનું અંગ છે સહુ કોઈનાં માતાપિતા,

બન્નેની સેવા અને ત્યાગ કોઈ ભોગે વિસારતા.

 

શબ્દો બહુ ઓછા પડે ,ગણવા ઉપકારો  પિતા આપના,

કિન્તુ,અલ્પ શબ્દો થકી,અંજલિ આપી રહ્યો પિતૃ દિને,

 

વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો

 આ જ રચના નીચેની પ્રતિલિપિની નીચેની લીંક પર પણ વાંચી શકાશે. 

http://gujarati.pratilipi.com/vinod-patel/pitru-vandana

 

 સ્વ.માતા – પિતા  સાથેની  અમે   ચાર ભાઈ અને ત્રણ બહેનોની એક  સંયુક્ત તસ્વીર 

 આ  બધાં  ભાઈ-બહેનો  હાલ  અમેરિકામાં  સ્થાયી  થયાં  છે. 

આ સૌમાં હું વરિષ્ટ છું -૮૧ વર્ષ 

 

( 1039 ) નરસિંહ મહેતાનું એક પદ …અનંત જુગ વિત્યા રે પંથે રે હાલતાં …. રસદર્શન …. વિનોદ પટેલ

મધ્યકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યના એક સર્વ શ્રેષ્ઠ ભક્ત કવિ નરસિંહ મહેતાની કૃષ્ણભક્તિ શબ્દોમાં વર્ણન ના થઈ શકે એવી ભવ્ય હતી. એમના આરાધ્ય દેવ શ્રી કૃષ્ણનું નામ અને સંકીર્તન જ એમના જીવનનું જાણે કે એક ધ્યેય બની ગયું હતું. એમનું આખું જીવન કૃષ્ણમય બની ગયું હતું જેની ઝાંખી આપણને એમનાં અનેક પ્રભાતિયાં, રાસ, રસિક પદો વ. રચનાઓમાંથી થાય છે .

આશરે ૬૦૦ વર્ષ પહેલાંના રૂઢિચુસ્ત સમાજમાં જ્યારે મરજાદી લોકો હરિજનોને અડવું એ એક પાપ ગણતા હતા એવા સમયે એમની ઉચ્ચ નાગર કોમના રોષની જરાયે પરવા કર્યા વિના હરિજનવાસમાં જઈને ભજન કીર્તન કરનાર નરસિંહ મહેતાની ભક્તિ, આંતરિક શક્તિ અને હિંમતને સલામ કરવાનું મન થાય છે..

નરસિંહ મહેતાની હૃદયપૂર્વકની આરાધનાથી પ્રસન્ન થઈને શ્રી હરિએ એમના આ પ્રિય ભક્તના સામાજિક પ્રસંગો જેવા કે પુત્ર શામળશાના વિવાહ, દીકરી કુંવરબાઈનું મામેરું, પિતાનું શ્રાદ્ધ એમ અણીના સમયે હાજરાહજૂર થઈને એમની લાજ રાખી હતી એ આપણે જાણીએ છીએ.

કાવ્ય તત્ત્વની દૃષ્ટિએ નરસિંહ મહેતાનાં પદો એ આપણા સાહિત્યની એક ઉત્તમ વિરાસત સમાં છે. કૃષ્ણને પામવા માટેની ગોપીઓની વિરહ વ્યાકુળતામાં ભક્તિરસની સાથે શૃંગારરસ પણ જોવા મળે છે. ઘણાં પદોમાં આપણને સારું જીવન જીવવાની શીખ પણ જોવા મળે છે. જેમ કે વૈષ્ણવ જન તો એને કહીએ જે પીડ પરાઈ જાણે રે. ગાંઘીજીના આ પ્રિય ભજનમાં નરસિંહ મહેતાએ સારા માણસ બનવા માટે કયાં લક્ષણો જરૂરી છે એનો સરસ માર્ગ ચીંધ્યો છે. સુખ દુખ મનમાં ના આણીએ જેવાં પદોમાં એમણે કેટલો સરસ બોધ આપ્યો છે !

નરસિંહ મહેતાનાં ઘણાં પદોમાંના ઊંડા ચિંતનથી તેઓ એક તત્ત્વજ્ઞાની તરીકે આપણને જોવા મળે છે .સાધુસંતોનો સંપર્ક અને ભાગવતના વેદાંતની અસર નરસિંહના સર્જનમાં જોવા મળે છે.

નરસિંહ મહેતાના આવા પ્રકારનાં જે અનેક પદો છે એમાંથી મને પસંદ નરસિંહ મહેતાનું અનંત જુગ વિત્યા રે પંથે રે હાલતાં નામનું એક બોધદાયક અને ભાવ અને અર્થથી સભર પદ નીચે રજૂ કર્યું છે. મને આશા છે મને ગમ્યું એવું તમને પણ એ જરૂર ગમશે. આ પદમાં તત્ત્વજ્ઞાનની સાથે સાથે શ્રી કૃષ્ણને પામવા માટે શી શી જરૂરીઆતો છે એનો હરિનો ભક્ત નરસૈયો આપણને માર્ગ ચીંધે છે. આ પદનો મને સૂઝ્યો એવો એનો રસાસ્વાદ કરાવવાનો મેં નમ્ર પ્રયાસ કર્યો છે .


અનંત જુગ વિત્યા રે પંથે રે હાલતાં

તોયે અંતર રહ્યું છે લગાર

પ્રભુજી છે રે પાસે રે, હરિ નથી વેગળા રે ,

આડો પડ્યો છે એન્કાર.

દિનકર રૂંધ્યો રે જેમ વાદળે રે,

મત્યુ અજવાળું ને થયો અંધકાર,

વાદળ ખસ્યું ને જેમ લાગ્યું દીસવા રે,

ભાનું કાંઈ દેખાયો તે વાર.

લોકડિયાની લાજું રે બાઈ, મેં તો ના’ણીઓ રે,

મેલી કાંઈ કુળ તણી મરજાદ,

જાદવાને માથે રે, છેડો લઈને નાખીયો રે,

ત્યારે પ્રભુવર પામી છઉં આજ.

નાવને સ્વરૂપે રે, બાઈ, એનું નામ છે રે,

માલમી છે એના સર્જનહાર,

નરસૈયાનો સ્વામી રે, જે કોઈ અનુભવે રે,

તે તો તરી ઉતારે ભવ પાર.


શ્રી હરિને મેળવવા માટેના માર્ગમાં મનુષ્યે જેનો કોઈ અંત ન આવે એમ જુગો જુગ સુધી, જન્મોજન્મ ફેરા કર્યાં પણ એનું કોઈ પરિણામ ના મળ્યું. હરિ અને એનું છેટું પડી ગયું. હરિ ના મળી શકયા. બધા જન્મો જન્મના ફેરા વ્યર્થ ગયા. આનું શું કારણ એ અંગે આ આદ્ય કવિ ખુલાસો કરે છે કે પ્રભુને મેળવવા માટે દૂર જવાની કોઈ જરૂર નથી, એ કઈ આપણાથી છેટા નથી પણ આપણી નજીક જ એનો વાસ છે. આમ હોવા છતાં હરિને પામી શકાતું નથી એનું કારણ એ છે કે આપણામાં હું પદ, એન્કાર એટલે કે અહંકાર ઠાંસી ઠાંસીને ભર્યો છે. પ્રભુને મેળવવાના માર્ગમાં આ અહંકાર જ એક મોટું નડતર છે. ‘હું કરુ હું કરું એ જ અજ્ઞાનતા, શકટનો ભાર જ્યમ સ્વાન તાણે’માં પણ આ જ ભાવ છે.

એટલે અહંકારને દૂર કરવો એ જ એક માત્ર ઉપાય છે. ભક્ત કબીરે પણ એની એક સાખીમાં આવા જ મતલબની જ વાત કહી છે કે જબ મૈ થા, તબ હરિ નહીં, …..પ્રેમ ગલી અતિ સાંકરી, તામેં દો ન સમાહી. એટલે કે જો મનમાં હું પદ હોય તો હરિ નથી, ભગવાનને પામવાની સાંકડી ગલીમાં હું અને હરિનો સાથે સમાવેશ થવો મુશ્કેલ છે.

આકાશમાં જયારે વાદળોનો ઢગ છવાઈ ગયો હોય છે ત્યારે થોડા સમય માટે દિનકર એટલે કે સૂર્ય વાદળાંના આવરણને લીધે જોઈ શકાતો નથી, અંધારું છવાઈ જાય છે. જેવું વાદળોનું આવરણ હટી જાય છે ત્યારે સૂર્યનો પ્રકાશ બધે જ ફેલાઈ જાય છે. કંઈક આવી જ રીતે મનુષ્યોમાં પડેલું મોહ, માયા, અહંકાર વ.નું જે આવરણ પડેલું છે એનાથી સૂર્યરૂપી પરમાત્મા જોઈ શકાતા નથી. સૂર્યની જેમ માધવ તો યુગોથી હાજરાહજૂર છે એને શોધવા જવું પડે એમ નથી.

કવિ કાલીદાસ એમની ઉપમાઓ માટે જાણીતા હતા. નરસિંહ મહેતા પણ ઉપમાઓનો સુંદર ઉપયોગ કરી જાણે છે. એમના આરાધ્યદેવ શ્રી કૃષ્ણને એમણે સ્વયં પ્રકાશિત દિનકર-સૂર્યની અને મોહમાયાના આવરણને વાદળોના આવરણો સાથે સરખાવીને કેવી કમાલ કરી છે ! શ્રી કૃષ્ણ એમની કૃપારૂપી પ્રકાશ યુગો યુગોથી જગત ઉપર સૂર્યની જેમ પાથરી રહ્યા છે. જો આ સ્વયં પ્રકાશિત સૂર્ય જેવા માધવની ઝાંખી કરવી હોય તો એની આડે મોહ, માયા, અહંકારરૂપી વાદળોનું આવરણ જે આ ઝાંખી કરવામાં નડતર રૂપ છે એને દૂર કરીએ ત્યારે જ એ શક્ય બને અન્યથા નહિ.

આ પછીની પંક્તિઓમાં હરિભક્ત નરસૈયાના ગોપી હૃદયની ઓળખ મળે છે. એક ગોપી બનીને ગોપીઓને ઉદ્દેશીને તેઓ ‘બાઈ’ નું સંબોધન કરતાં કહે છે, લોકો શું કહેશે, કેવાં મહેણાં મારશે એવી લોકલાજની બીકને લીધે મેં મારા પ્રીતમની મારા પ્રત્યેની પ્રીતની પરીક્ષા ના કરી, એને બરાબર નાણી ના જોયો. લોક્લાજનો પડદો આડે આવ્યો. ગોપીઓના હૃદયમાં મિલનની તીવ્ર ઝંખના પડેલી છે એને આ લોક્લાજનો પડદો ક્યાં સુધી રોકી શકે ! તેઓ કહે છે, મારા જીવતરનો છેડો મારા માથેથી મેં તો હરિને માથે જ નાખી દીધો અને એટલે જ મારા વ્હાલાએ એને અપનાવી લીધો અને એટલે જ હું આજે મારા પ્રભુવરને પામી છું.

નરસિંહ વધુમાં ગોપી બનીને બીજી ગોપીને કહે છે કે હે બાઈ, મારા વ્હાલા હરિનું નામ જ ભવસાગર તરવા માટેની એક નાવને સ્વરૂપે હાજર છે. આ નાવનો માલમી એટલે કે એનો સુકાની આ જગતનો સર્જનહાર હરિ છે એવો અનુભવ સૌ કોઈએ કરવાનો છે. એના નામસ્મરણ વિના બીજો કોઈ આરો નથી. નરસૈયાના સ્વામી હરિનું નામ જ તમને આ ભવસાગર પાર કરાવશે. પ્રભુ જાતે તરીને પણ આપણને તારશે. જે નાવનું સુકાન સર્જનહારના હાથમાં હોય તો પછી ચિંતા રાખવાની શી જરૂર છે. જીવનનૌકાને મારો સ્વામી પેલે પાર જરૂર લઈ જશે એવી મારા મનમાં અડગ શ્રદ્ધા છે.

–વિનોદ પટેલ 

સૌજન્ય વેબ ગુર્જરી 

 

( 1037 ) એપ્રિલ-રાષ્ટ્રીય કવિતા માસ- National Poetry Month / મારી બે અંગ્રેજી કવિતાઓ

Poems are a form of music, and language just happens to be our instrument—language and breath.”
—Terrance Hayes,
Academy of American Poets Chancellor (2017– )

અમેરિકા અને કેનેડામાં આખો એપ્રિલ મહિનો નેશનલ પોએટ્રી મન્થ National Poetry Month  તરીકે ૧૯૯૬ થી ઉજવવામાં આવે છે.આ ઉજવણીની વ્યવસ્થા એકેડેમી ઓફ અમેરિકન પોએટ્સ Academy of American Poets દ્વારા થાય છે. ઉજવણીનો હેતુ કવિતાના પ્રચાર, પ્રસાર, સર્જન અને સંવર્ધનનો છે.આ સંસ્થાની વેબ સાઈટ https://www.poets.org/ છે જેના પર એની પ્રવૃતિઓની માહિતી આપવામાં આવી છે.

અંગ્રેજી કવિતાઓને પ્રોત્સાહિત કરતી એક બીજી સંસ્થા Poetry .com છે. તેઓ ઉગતા કવિઓ માટે હરીફાઈઓ યોજે છે .એની વેબ સાઈટ http://www.poetry.com/ છે.

કવિતા,કાવ્ય કે પદ્ય એટલે શું ? 

काव्य, कविता या पद्य

કવિતાને કાવ્ય કે પદ્ય પણ કહેવામાં આવે છે.કવિતા,કાવ્ય કે પદ્ય શું છે એ હિન્દી વિકિપીડીયાની આ લીંક પર  ખુબ જ વિસ્તારથી સમજાવવામાં આવ્યું છે.

મારી બે અંગ્રેજી કવિતાઓ

સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧થી મેં આ વિનોદ વિહાર બ્લોગ શરુ કર્યો એ અગાઉ નિવૃત્તિની નવરાશમાં કોઈ કોઈ વાર અંગ્રેજીમાં કાવ્યોની રચના  માટે મેં હાથ અજમાવેલો.૨૦૦૮ માં મારું એક અંગ્રેજી કાવ્ય Train of life ને The International Library of Poetry ની વેબ સાઈટ www.poetry.com માં The International Who’s Who in Poetry માં મોકલ્યું હતું.

મારા આશ્ચર્ય વચ્ચે આ કાવ્યને poetry.COM તરફથી નીચે મુજબનો Editor’s Choice Award પ્રાપ્ત થયો હતો.

આ અંગ્રેજી કાવ્ય Train of life નીચે પ્રસ્તુત છે.

Train of life

Looking out of window of a speeding train,
My eager eyes see all things far and near,
Green trees, fields, flowers and flowing river ,
My mind contemplating on nature’s gifts.
Enjoying cool soothing breeze from out side,
When sleep took over me, I did not know.
When train stopped at my destination station,
I got down and headed towards my sweet home.
My mind all the time in contemplating mood,
Thought,is it not true,the journey of our life,
Is also like the journey of the train I just had?
When destination station of death arrives,
Do we not too get down from train of life ,
And heading towards holy home of God?
– Vinod Patel , March 4,2008

૨૦૦૬ માં લખેલું એક બીજું અંગ્રેજી કાવ્ય Lost Paradise મારી નોટબુકમાં છે એ નીચે પ્રસ્તુત છે.

આ કાવ્ય રચનામાં પોતાની પત્નીને ગુમાવનાર અને એના મૃત શરીરની બાજુમાં ઉભેલા અંદરથી રડી રહેલા એક પતિના હૃદયના ભાવ વ્યક્ત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

Lost Paradise

On that day when my dear wife passed away,
I stood still very near her lifeless cold body,
My misty eyes riveted on her closed eyes,
And her serene,still beautiful looking face,
Which now no longer be admired ever again!

A trail of  memories unfolded in my mind,
As if mind’s eyes are seeing movie on screen.
On the day she gave birth to our first child,
What a boundless joy and bliss we had felt!
We basked in our jointly created paradise !

My world will now be changed  profoundly.  
Like a kite just  cut off  from its strings,
I too did not know which direction I will go,
Suddenly found me  roaming in wilderness.

With heavy heart, head bowed,hands folded,
I prayed God to  take her to His Holy Abode,
May her soul rest in peace she well deserved,
Yes,on that fateful and tragic day,

My beautiful paradise was lost for ever !

Vinod Patel ..9-27-2006

આ પોસ્ટની શરૂઆતમાં જણાવ્યું એમ આ એપ્રિલ મહિનો એ કવિતાઓ માટેનો મહિનો છે.આ એપ્રિલ મહિનામાં મારાં અથવા તો અન્ય કવિઓનાં મને ગમતાં કાવ્યો વિનોદ વિહારમાં મુકવા વિચાર છે.

–વિનોદ પટેલ 

 

 

( 1026 ) વિશ્વ મહિલા દિવસ અને નારી શક્તિ ….

German poster for International Women’s Day

દર વર્ષે વિશ્વમાં માર્ચ ૮ ના દિવસનેવિશ્વ મહિલા દિવસ   InternationaI Womens Day 

તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. મહિલા જાગૃતિ અને સશક્તિકરણ  એનો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે.

પહેલાં અબળા ગણાતી નારી હવે સબળા બની છે. દરેક દેશમાં મહિલાઓ એમના હક્કો માટે આજે જાગૃત બની છે.આપણા પુરાણોમાં નારીને નારાયણી કહી છે અને સતી તરીકે પૂજા પણ કરાય છે. જ્યાં નારીની પૂજા થાય છે ત્યાં દેવતાઓનો વાસ છે એમ કહેવાય છે.એમ છતાં પણ મહિલાઓએ વર્ષોથી ઘણો અન્યાય સહન કર્યો છે એ એક કડવી હકીકત છે.

નારીનું વ્યક્તિત્વ અજબ  છે. સ્વભાવે સ્ત્રી મલ્ટી ટાસ્કીંગ છે એટલે કે એ એક સાથે ઘણાં કામ સંભાળે છે. સ્ત્રીની આ ખાસીયતને ઉજાગર કરતું  એક મિત્રએ ઈ-મેલમાં મોકલેલ આ ચિત્ર ખુબ જ સૂચક છે.

મલ્ટીટાસ્કીંગ મહિલાનું આ ચિત્ર આજના વિશ્વ મહિલા દિવસે આજની નારીને સાદર અર્પણ છે.

ઉપરના ચિત્રથી પ્રેરિત  એક અછાંદસ રચના

ઓ નારી, તું કેટ કેટલાં સ્વરૂપે વિહરે છે !
બધાં રૂપોમાં માનું રૂપ તારું અનુપમ છે, 
નવ માસ બાળકને ઉદરમાં સાચવતી  
બાળક જન્મની પીડા સહેતી તું જનની છે
મા બોલતાં જ તને નમન થઇ જાય છે .
કેટલા બધા રોલ તું એક સાથે સંભાળે છે !
રસોઈ કરી સૌને જમાડતી તું અન્નપુર્ણા છે
ઘરને બધેથી સાફ રાખતી કામવાળી છે
બાળકને ભણાવતી આદર્શ શિક્ષિકા છે
માંદગીમાં બાળકોની સેવા કરતી નર્સ છે
ઘરની નાની મોટી તકલીફોમાં તું હેન્ડીમેંન છે !
ઘરને સાચવતી સિક્યોરીટી ઓફિસર છે
બાળકોને સલાહ આપતી સલાહકાર છે
દુઃખમાં દિલાસો આપતી કમ્ફર્ટર છે
ઘરકામમાં કદી રજા ના ભોગવતી વર્કર છે
તને માંદગીમાં પણ રજા મળતી નથી !
વિના પગારની રાત દિવસની વર્કર છે
આ બધી સેવાઓનો બદલો તને શું મળે છે?
તારી સેવાઓની સાચી કદર થાય છે ખરી ?
બાળકો પ્રત્યેનો પ્રેમ એ જ તારો પગારનો ચેક છે ,
પણ એ પ્રેમ તને હમેશાં પાછો મળે છે ખરો ?

વિશ્વ મહિલા દિવસે ગુગલએ બનાવેલું એક ખાસ ડુડલ જોવા જેવું છે.નીચેની લીંક પર ક્લિક કરી ગુગલ ચિત્ર સ્લાઈડ જોઈ શકાશે .

http://time.com/4694254/google-doodle-international-womens-day-2017/

Celebrate the women who inspire us every day. 

Happy International Womens Day