વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Category Archives: લઘુ વાર્તા

1273 – જૂની ઓળખાણ … માઈક્રોફિક્શન વાર્તા …વિનોદ પટેલ

જૂની ઓળખાણ … માઈક્રોફિક્શન વાર્તા  

પત્નીના રોજના કકળાટથી કંટાળીને એની ઇચ્છા અનુસાર શ્રીકાંતએ એના વૃદ્ધ વિધુર પિતાને એમની મરજી વિરુદ્ધ એક સેવા ભાવી ચર્ચના ખ્રિસ્તી પાદરી દ્વારા ચલાવાતા વૃદ્ધાશ્રમમાં દાખલ કરવાનું નક્કી કર્યું.આ પાદરી વૃધ્ધાશ્રમની નજીકમાં જ અનાથાશ્રમનો પણ વહીવટ કરતા હતા.

જરૂરી ફોર્મ ઉપર સહી કરાવાવવા પિતાને વૃધ્ધાશ્રમના સ્વાગત કાઉન્ટર પર મુકીને શ્રીકાંત એની કારમાંથી પિતાનો સામાન લેવા માટે બહાર ગયો.એ દરમ્યાન એની પત્નીએ ફોન કરી શ્રીકાંત સાથે નક્કી કરી લીધું કે તહેવારો ઉપર પણ ‘’ડોસો’’ પાછો આવવો ના જોઈએ.

કારમાંથી પિતાનો જરૂરી સામાન કાઢીને જ્યારે શ્રીકાંત વૃધ્ધાશ્રમમાં દાખલ થયો ત્યારે એના પિતાને પાદરી સાથે વાતો કરતા જોયા. એમની વાતો ઉપરથી એને લાગ્યું કે તેઓ વચ્ચે જાણે જૂની ઓળખાણ ના હોય !

આશ્ચર્યથી શ્રીકાંતએ પાદરીને પૂછ્યું ‘’ આપ મારા પિતાને ઓળખો છો ?’’

પાદરીએ કહ્યું “કેમ નહિ,આજથી ૩૦ વર્ષ પહેલાં તેઓ એમની પત્ની સાથે મારી પાસે આવ્યા હતા અને મારા અનાથાશ્રમમાંથી એક સુંદર બાળકને દત્તક લઈને એમની સાથે લઇ ગયા હતા.એ આખો પ્રસંગ અને એ ખીલખીલાટ બાળકનો ચહેરો પણ મને હજુએ યાદ છે.!’’

આ સાંભળી શ્રીકાંતનો ચહેરો શરમથી શ્યામ થઇ ગયો !

વિનોદ પટેલ  

   

મારી બીજી આવી માઈક્રોફિક્શન વાર્તાઓ વાંચવા માટે આ લીંક પર ક્લિક કરશો. 

1173 – સાઈકલનો અવાજ …. ટૂંકી વાર્તા ….. લેખક- ‘હરીશ્ચન્દ્ર’

‘ભુમીપુત્ર’ના છેલ્લે પાને પ્રગટતી ‘હરીશ્ચંદ્ર’ બહેનોની સંક્ષેપ કથાઓ ગુજરાતી લેખનમાં વીશેષ ભાવે સ્થાન પામી છે. આ કથાઓ એ બહેનોની સ્વતંત્ર કૃતીઓ નથી; ભારતની વીવીધ ભાષાઓમાંથી ચુંટી કાઢેલાં ફુલો તેમણે ગુજરાતી ભાષાપ્રેમીઓને ધર્યાં છે પણ એની વીશેષતા જેટલી એના લાઘવમાં છે, એટલી જ એની જબ્બર સુચકતામાં છે….અનુવાદ તો આ છે નહીં; બધું જ નવું સ્વરુપ છે. નવું સ્વરુપ આપવું; છતાં જુનું રાખવું અને પોતાની જાતને ક્યાંય દેખાવા ન દેવી, તે એક તપ માગે છે. આવી મધુર તપસ્વીતા તો બન્ને બહેનોનાં જીવનમાં છે જ; પણ આમાં પણ એ તપ ઉતર્યું છે.

‘વીનોબાજીની પ્રેરણાથી લગભગ ચીર પ્રવાસમાં રહેનારી આ બહેનોએ દક્ષીણ–ઉત્તર–પુર્વ–પશ્ચીમ ભારતમાંથી આ બધી વાર્તાઓ કેવી રીતે શોધી અને તેનો પુનર્જન્મ બન્નેએ કેવી રીતે કર્યો તે પણ એક નવાઈભરી ઘટના છે. બે જણ લખે; છતાં એક જણે, એક હાથે લખ્યું હોય તેવું લાગે, તે બન્નેનાં મનૈક્યની પ્રસાદી છે…આવી પ્રસાદી મળતી રહો અને આપણે આરોગતા રહીએ…’

–મનુભાઈ પંચોલી, લોકભારતી, સણોસરા, 21 જાન્યુઆરી 1984 ‘વીણેલાં ફુલ’ ભાગ–1ની પ્રસ્તાવનામાંથી સાભાર..

સૌજન્ય-આભાર … શ્રી ઉત્તમ ગજ્જર ..સન્ડે-ઈ-મહેફિલ

soldier-in-wheel-chair

સાઈકલનો અવાજ …. ટૂંકી વાર્તા ….. લેખક- ‘હરીશ્ચન્દ્ર’

હું આ ત્રીજી વાર અમેરીકા આવ્યો છું. જગ્યાની શોધમાં છું. ઈન્ફર્મેશન ટૅકનોલૉજીમાં કામ કરનારા અમારા જેવાની આ જ દશા છે. કોઈ એક જગ્યાએ ડેરા નાખીને રહેવાનું ન હોય.જ્યાં પ્રોજેક્ટ મળે ત્યાં જઈને રહેવું પડે.પ્રોજેક્ટ પુરો થયો કે બીસ્તરા પોટલાં બાંધો અને સ્વદેશ સીધાવો. ડૉલરનું આકર્ષણ અહીં તાણી લાવે.

આ વખતે મારી કંપની છે, એક કસ્બામાં. મકાન શોધતો રહ્યો. બે અઠવાડીયાં હૉટેલમાં રહ્યો.છ બાર મહીના માટે આવનારા મારા જેવાને સ્વતંત્ર મકાન કરતાં ઍપાર્ટમૅન્ટ વધુ માફક આવે છે.બરફ પડે ત્યારે કારના પાર્કીંગ માટે જગ્યા સાફ કરવી,ઘાસ ઉગી જાય ત્યારે તેને કાપવું, બાથરુમમાં નળ બગડ્યો કે તેને દુરસ્ત કરવો આવી કોઈ ઝંઝટ જ નહીં. બધું ઍપાર્ટમૅન્ટના વ્યવસ્થાપક કરી દે. આપણે બસ, ભાડું ચુકવી દીધું કે છુટ્ટા !

હું આવ્યો તે કસ્બામાં ઍપાર્ટમૅન્ટ ઝાઝાં નહોતાં. સ્થાનીક છાપાં”માં અને ઈન્ટરનેટ પર વેબસાઈટમાં જોઈ હું જગ્યા શોધતો રહ્યો. કાંઈ મેળ પડતો નહોતો. ક્યાંક ભાડું મને પોષાય તેમ નહોતું. અને ખાસ તો મને ભોંયતળીયે કે પહેલે માળે નહીં; ઉપર બીજા માળે જગ્યા જોઈતી હતી. ગયા વખતનો મારો અનુભવ બહુ ખરાબ હતો. અહીં મોટે ભાગે ફ્લોરીંગ લાકડાનું હોય. ઉપરના માળે કાંઈ ને કાંઈ હલચલ થાય કે નીચે આખો વખત ભુકંપનો અનુભવ થયા કરે.

ઉપરની તો કોઈ જગ્યા મળી નહીં; એટલે છેવટે ભોંય તળીયાની જ લેવી પડી. છ મહીનાનું કરારનામું કર્યું અને હું ત્યાં રહેવા ગયો. જરુરી સામાન ખરીદ્યો. પણ પ્રથમ ગ્રાસે જ મક્ષીકા ! હજી હું માંડ બધું ગોઠવતો હતો, ત્યાં જ ઉપર ધમ્મ કરતી કોઈ ચીજ પડ્યાનો અવાજ આવ્યો. થોડી વાર થઈ ત્યાં ઉપર કોઈ સાઈકલ ચલાવતું હોય એવો અવાજ આવ્યો. થોડી વાર પછી ફરી સાઈકલ ચલાવવાનો અવાજ. મેં માન્યું કે ઉપર કદાચ નાનાં છોકરાંવવાળું કુટુમ્બ રહેતું હશે. પણ હવે શું કરું? મેં એમ માનીને મન મનાવ્યું કે, આખો દીવસ તો મારો ઓફીસમાં નીકળી જશે, અને રાતે છોકરાં જમ્પ્યાં હશે; એટલે વાંધો નહીં આવે.

પરન્તુ મારી આશા ઠગારી નીવડી.થોડો વખત ટીવી જોઈને રાતે અગીયાર વાગ્યે પથારીમાં પડ્યો ત્યારેય ઉપર કાંઈ ને કાંઈ ખટપટ ચાલતી જ હતી.વચ્ચે-વચ્ચે સાઈકલનોયે અવાજ આવતો રહ્યો. મને ઉંઘ આવતાં બે વાગી ગયા !

હું તંગ આવી ગયો હતો, આવું તો કેમ ચાલશે ?ઓફીસમાં મારા અમેરીકાના સાથીદારોને વાત કરી. તેણે સુચવ્યું કે તારી પરેશાનીની વીગત આપતો એક પત્ર લખીને ઉપરવાળાની પત્ર પેટીમાં નાખી દે, જરુર કાંઈક ફરક પડશે. મેં ઓફીસમાં જ પત્ર ટાઈપ કરી નાખ્યો. ઘરે જઈ ઉપરવાળાની પત્રપેટીમાં નાખી દીધો. પણ મારું ધ્યાન ગયું કે પેટી ઠસોઠસ ભરેલી હતી. ઘણા દીવસથી તેમાંની ટપાલ કઢાઈ નહીં હોય.

તે રાતે પણઆગલી રાતનું જ પુનરાવર્તન. કાનમાં રુનાં પુમડાં નાખીને સુતો, ત્યારે ઉંઘ આવી ! આમ, ચાર-પાંચ દીવસો નીકળી ગયા. મારા પત્રની કોઈ અસર નહોતી. છેવટે મને થયું, રુબરુ જ જઈને કહી આવું.

હું ઉપર ગયો. બારણું ઠોક્યું. ઘંટડી જોઈ એટલે તેનું બટન જોરથી દબાવ્યું. અંદરથી અવાજ આવ્યો, `કમ ઈન….. દરવાજો ખુલ્લો જ છે.’ ધીરેથી દરવાજો ખોલી હું અંદર ગયો. અંદર ઝાંખું અજવાળું હતું. કોઈ માણસ દેખાતું નહોતું. ટીવી પર જોરદાર ચર્ચા ચાલતી હતી કે ઈરાકનું યુદ્ધ જરુરી હતું કે નહીં. ત્યાં અંદરના રુમમાંથી ફરી અવાજ આવ્યો, `જરા થોભો, હું આવું છું.’

મને થયું, ઘરમાં કેમ બીજું કોઈ દેખાતું નથી ? ત્યાં મારી નજર ખુણામાં પડેલ કાંખઘોડી અને કૃત્રીમ પગ પર પડી. તેવામાં અંદરથી મારો પરીચીત સાઈકલનો અવાજ આવ્યો. અને પૈડાંવાળી ખુરશી પર બેઠેલો પચીસ ત્રીસ વરસનો એક જુવાન મારી સામે આવ્યો. તેની આંખોમાં હતાશા હતી. તેનો ડાબો ચહેરો દાઝીને કુરુપ થઈ ગયો હતો. હું તો અવાક્ થઈ ગયો ! એકદમ પાછો ફરી ગયો. કાંઈ પણ કહેવાના હોશ મારામાં ન હતા. હું ભાગ્યો. એ મોટેથી કહી રહ્યો હતો, `અરે, આવો ને ! મારું નામ સ્મીથ…. સ્મીથ મૅક્સવેલ. આવો, વાતો કરીએ !’

મારા મનમાં ઘમસાણ ચાલી રહ્યું હતું. આવી તો મેં કલ્પનાયે નહોતી કરી. તે પોતાની પૈડાંગાડી દરવાજા સુધી લાવી મને કહી રહ્યો હતો, તે મેં સાંભળ્યું, `કમ સે કમ મારી ટપાલપેટીમાંથી મારી ટપાલ આપી જશો ? તમારો આભાર !’

નીચે ઉતરી, જઈને મેં પેટીમાંની બધી ટપાલ કાઢી. તેમાં મારો પત્ર પણ હતો, તે મેં પાછો લઈ લીધો. ઉપર જઈ તેને ટપાલ આપી હું ઝટ નીચે ઉતરી આવ્યો.

પાછળથી એપાર્ટમેન્ટના વ્યવસ્થાપક પાસેથી જાણ્યું કે આ જ ઘરમાં તે તેનાં માતાપીતા સાથે રહેતો હતો.

એકાદ વરસ પહેલાં ઈરાક યુદ્ધમોરચે બૉમ્બ ફાટવાથી એ પોતાના બન્ને પગ ગુમાવી બેઠો હતો.આ અકસ્માતના સમાચાર મળતાં જ એના પીતાને હાર્ટ ઍટેક આવ્યો અને એ ચાલ્યા ગયા. એની સાવકી મા થોડા દીવસ પહેલાં જ બીજું લગ્ન કરીને ચાલી ગઈ. એની ગર્લફ્રેન્ડ પણ એને આ અવસ્થામાં છોડી ગઈ છે…..

મારુ મન ખીન્ન થઈ ગયું. મને તેને માટે અપાર લાગણી થઈ આવી. હવે હું બે ચાર દીવસે એની પાસે જઈને બેસતો, એનું કાંઈ ને કાંઈ કામ કરી આપતો. સાઈકલનો અવાજ હવે મને કનડતો નહોતો.

`હરીશ્ચન્દ્ર’

(શ્રીશરત્ નોણબુરુની કન્નડવાર્તાને આધારે)

 

( 901 ) મા-દીકરીનો સંવાદ-વિસંવાદ ….એક ટૂંકી વાર્તા ……..વિનોદ પટેલ

નીચેની ટૂંકી વાર્તાનું વિષય-વસ્તુ અમેરિકન સામાજિક કલ્ચરમાં  લગ્ન સંસ્થા અંગેનું છે.

અમેરિકન કલ્ચર વિશેની એક જોક ક્યાંક વાચેલી યાદ આવે છે.પતિ પત્ની એમની બેડ રૂમમાં સુતાં હોય છે.પત્ની ઊંઘમાં બબડે છે ભાગ,ભાગ મારો પતિ આવે છે.બાજુમાં સૂતેલો પતિ ઊંઘમાંથી ઉઠી,અડધી ઊંઘમાં,બીકનો માર્યો  બેડરૂમની બારીમાંથી ભાગે છે!

મા-દીકરીના ફોન પરના સંવાદમાંથી સર્જાતી વાર્તાનો આ નુતન પ્રયોગ આપને ગમશે.એક માતાનો દીકરી પ્રત્યેનો પ્રેમ પણ આ વાર્તાના અંતે ઉજાગર થતો જણાશે.

વિનોદ પટેલ

મા-દીકરીનો સંવાદ-વિસંવાદ   ….ટૂંકી વાર્તા ……..વિનોદ પટેલ 

રૂઢીચુસ્ત વિચારો ધરાવતી જૂની પેઢીની એક અમેરિકન વિધવા માતાની એક માત્ર જ આધુનિક યુવાન દીકરી એના પતિથી ડાયવોર્સ લઇ બે બાળકો સાથે એકલી રહેતી હતી.મા-દીકરી બન્ને એક જ શહેરમાં પણ એકબીજાથી થોડાં દુર રહેતાં હતાં.એના બે દીકરાઓ બીજા શહેરોમાં રહેતા હતા.

એક વાર આ મા-દીકરી વચ્ચે ફોનમાં આ પ્રમાણે સંવાદ થયો.

દીકરી મધર,આજે હું મારા એક મિત્ર સાથે ડેટ પર બહાર જવા વિચારું છું.બે છોકરાંને તારે ત્યાં એક રાત માટે મૂકી જાઉં ?

માતા- તેં તારા પતિને કેમ છોડી દીધો એ મને ખબર નથી પડતી.એ કેટલો સરસ છોકરો હતો.આ દિવસ તારે જોવાનો આવ્યો એ ના  આવ્યો હોત.

દીકરી -મધર મેં એને નહોતો છોડ્યો પણ એણે મને તરછોડી કાઢી હતી.તને તો હંમેશાં તારી દીકરીનો જ વાંક દેખાય છે?એ કઈ દુધે ધોએલો ન હતો.

માતા-તેં એને જવા દીધો ત્યારે જ એ તને છોડી ગયો ને! હવે આલતુ ફાલતું છોકરાઓ સાથે ફરવાનું તેં શરુ કરી દીધું છે.તું જેની સાથે જાય છે એ છોકરો પણ એના જેવો નહી નીકળે એની શી ખાતરી? હું મારી જીંદગીમાં તારા પિતા સિવાય મારાં બાળકોને કોઈને હવાલે સોપીને કદી એકલી બહાર ગઈ હોય એવું મને યાદ નથી આવતું,

દીકરી- એવી ઘણી બાબતો છે જે તેં કરી એ હું કદી ના કરી શકું.તારી વાત જુદી હતી.

માતા- એટલે તું શું કહેવા માગે છે ?

દીકરી- કઈ નહિ, તને ફરી પૂછું છું,બે છોકરાંને આજે તારે ત્યાં મુકવા આવું કે નહિ ?

માતા- અમે અમારાં સંતાનોને મુશ્કેલીઓ વેઠીને મોટાં કર્યા અને અમારી બધી જવાબદારીઓ પૂરી કરી.સંતાનો પરણીને એમનો સંસાર શરુ કરે એટલે ઘરડાં મા-બાપ સ્વાભાવિક રીતે જ રાહતનો દમ લઇ એમની પાછલી જિંદગીમાં એમને ગમે એવી રીતે જીવવાની આશા રાખે.અમારે હવે આ ઉંમરે સંતાનોનાં બાળકો ઉછેરી એકડે એકથી શું ફરી શરુ કરવાનું!આ તારા નવા મવાલી મિત્રના ઘેર તું આખી રાત રોકાવાની છે એ તારો હસબંડ એટલે કે તારા  છોકરાંઓનો બાયોલોજીકલ બાપ જાણશે તો એ શું કહેશે ?

દીકરી-(ત્રાડ પાડીને મોટા અવાજે)- મધર તું સમજતી કેમ નથી કે એ મારો હસબંડ નથી પણ એક્સ-હસબંડ છે.મને નથી લાગતું કે એને આ બાબતમાં કોઈ વાંધો કે તકરાર હોય.તને સાચી વાત કહું, જે દિવસથી એ મને છોડી ગયો છે ત્યારથી એક દિવસ માટે પણ એની બેડમાં એ એકલો સુઈ ગયો નહી હોય!હું હાલ જેની સાથે જાઉં છું એ કોઈ મવાલી નથી.તારી સાથે હું કોઈ દલીલ કરવા નથી માગતી.હું છોકરાંઓને મૂકી જાઉં કે નહિ એનો જવાબ આપ. 

માતા-મારી સાથે બરાડા પાડીને આમ વાત ના કરીશ.પેલા મવાલી સાથે પણ આવા બરાડા પાડવાની છે કે ?જે માણસ બે છોકરાંવાળી ત્યકતા સ્ત્રી સાથે રખડી એનો ખોટો લાભ ઉઠાવે એ મવાલી નહી તો બીજું કોણ કહેવાય?મને બિચારાં આ બે નિર્દોષ બાળકોની દયા આવે છે કે એને આવી મા મળી છે.તારો હસબંડ તને છોડી ગયો એની મને નવાઈ નથી લાગતી નથી.કદાચ એને જ તું લાયક છે.

દીકરી(ગુસ્સાથી બરાડીને) -બસ મા બહુ થયું.મારે તારું ભાષણ નથી સાંભળવું.ચાલ ફોન મૂકી દે.બાય ….

માતા- છોકરી ઉભી રહે,ફોન મૂકી ના દઈશ.છોકરાંને ક્યારે મુકવા આવે છે એ કહે ?

દીકરી- હું તારી પાસે છોકરાંને મુકવા આવવાની નથી કે કોઈ મવાલીસાથે બહાર પણ જવાની નથી.હું મારું મારી જાતે  ફોડી લઈશ.

માતા- દીકરી,જો કોઈની સાથે બહાર નહિ જાય તો તને કોઈ સારો છોકરો લગ્ન કરવા માટે ક્યાંથી મળવાનો છે.બે છોકરાં સાથે તારી આખી જિંદગી એકલી તું કેવી રીતે કાઢવાની છે.છોકરાંને મારી પાસે મૂકીને કોઈની પણ સાથે તારે જ્યાં પણ જવું હોય ત્યાં જજે !

( 892 ) સ્વ. જય ગજ્જરને હાર્દિક શ્રધાંજલિ / “દિલનો દોરો … વાર્તા… જય ગજ્જર

જીવન એક નાટક

આ જીવન સદા ભજવાઈ રહેલું એક નાટક છે,

આપવામાં આવેલું પાત્ર સૌ ભજવતા હોય છે,

સમયની સાથે નાટકના ખેલ બદલાતા રહે છે,

પોતાને આપેલો પાઠ પૂરો થઇ જતાં દરેક પાત્ર,

એક પછી એક એમ સ્ટેજ પરથી વિદાય લઇ લે છે.

એ પાત્રના જીવન ખેલ પર ભલે પડદો પડી જાય,

પણ એણે ભજવેલો  પાઠ સદા યાદ રહી જાય છે .

વિનોદ પટેલ

કેનેડા નિવાસી પણ મૂળ મારા વતનના ગામ ડાંગરવાની નજીકના ગામ પાનસરના વતની અને જાણીતા સાહિત્યકાર અને વાર્તા લેખક જય ગજ્જર નું માર્ચ ૩૧, ૨૦૧૬ ના રોજ ગાંધીનગર, અમદાવાદ મુકામે દુખદ અવસાન થયું છે.પરમ કૃપાળુ પરમાત્મા સ્વર્ગસ્થના આત્માને શાંતિ આપે.

વિનોદ વિહાર તરફથી સ્વ. જય ગજ્જરને હાર્દિક શ્રધ્ધાંજલી.

સ્વ.ગજજરની ઘણી વાર્તાઓ મેં વાંચી છે જેમાં એમના જીવન અનુભવોનું સુંદર નિરૂપણ જોવા મળે છે.કેનેડા નિવાસી મિત્ર શ્રી કિશોર પટેલ – શબ્દસેતુ‘ના સૌજન્યથી સ્વ. જય ગજ્જર ની એક હૃદય સ્પર્શી વાર્તા “દિલ નો દોરો “ એમની યાદમાં નીચે પ્રસ્તુત છે.

શ્રી જય ગજ્જરનો પરિચય એમના જ શબ્દોમાં અહીં વાંચો .

વિનોદ પટેલ 

સ્વ.જય ગજ્જર

                  સ્વ.જય ગજ્જર

દિલનો દોરો

“બેટા,આજ મને લેવા આવવાનો છે ને?” સવારે ઉઠતાં રાયચંદે દીકરા વિવેકને ફોન કર્યો.

“કેમ આજ વળી શું છે?” જરા ગુસ્સામાં વિવેકે સવાલ કર્યો અને ઉમેર્યું, “હા.. હા… ફાધર્સ ડે છે ને?”

ત્યાં જ વહુ મોટેથી વચ્ચે બોલી,

“હજુ તો નવ વાગ્યા છે! અમારી ઉંઘ બગાડી! રેસ્ટોરન્ટમાં ખાવાનો બહુ અબળખો છે તો બપોર સુધી રાહ જોવી જોઇએ ને!”

દીકરા કે વહુનો ગુસ્સો વધે એ પહેલાં રાયચંદ શેઠે ફોન મૂકી દીધો અને ઘડિયાળ સામે આંખ માંડી બાજુની ખુરસીમાં બેસી કંઈક યાદ કરવા લાગ્યા…

“ડેડ,વિશાળ બંગલો છે,આંગણામાં બબ્બે મર્સિડિઝ કાર છે,લાખો ડોલર બેંકમાં છે,ધીકતો ધંધો છે, હવે શું જોઈએ? હવે કામનો ભારણ ઓછો કરી ભકિત સાથે સાથે આરામ કરો!” ત્રીસ વર્ષના વિવેકે પત્ની નેહાની ચઢવણીથી એના ડેડીને સલાહ આપી.

રાયચંદને દીકરાના શબ્દો બાપ પ્રત્યેના પ્રેમના લાગતાં સલાહ ગમી. કશું જ વિચાર્યા વિના બધું વિવેકને નામે કરી દીધું. વેપારની જવાબદારીનો ભાર ઘટતાં મન પ્રફુલ્લિત રહેવા લાગ્યું. સમય કયાં વીતતો હતો એની ખબરે ન પડતી.

વિવેકનો ભાર ઓછો કરવાને બહાને નેહાએ ઘરનો અને વેપારનો કબજો મેળવી લીધો.ઘરમાં જ ઓફિસ કરી. એક પર્સનલ સેક્રેટરી રાખ્યો.સમય જતાં, નિકટતા વધતાં, નેહાનું એની સાથે લફરું વધતું ગયું.વિવેક તો ધંધામાં ડૂબેલો રહે એટલે કશું એની જાણમાં ન આવતું.ઘરમાં રહેતો ડોસો વહુને એક આડખીલી લાગવા માંડયો.

નેહા અવાર નવાર ફરિયાદ કરવા લાગી.

“તારા ડેડી બપોરે જમીને પ્લેટ પણ સિંકમાં મૂકતા નથી… જમતી વખતે ચારે બાજુ એંઠવાડ પાથરે છે…ટોઇલેટની આસપાસ પાણીના છાંટા ઉડાડે છે… બહારથી ઘરમાં આવે ત્યારે બૂટમાં મણ કચરો લઈને આવે છે… ચારે બાજુ ચોપડાનાં થોથાં પાથરે છે… કામવાળી કંકુ આવે ત્યારે રોજ ફરિયાદ કરે છે… મને લાગે છે એમને માટે ઘરડાંનું ઘર જ સારું! શાંતિ તો ખરી! ત્યાં એ એમની રીતે રહી શકે!”

રોજે રોજના કકળાટથી કંટાળી વિવેક અશ્રુભીની આંખે એના ડેડીને વૃધ્ધાશ્રમમાં મૂકી આવ્યો.

ડેડ દર અઠવાડિયે તમને મળવા આવીશ! કહી સાંત્વન આપ્યું. બેચાર મહિના તો ક્રમ જળવાયો.પછી મહિને… બે મહિને… કે ચાર મહિને ડેડીને મળવા જવા લાગ્યો. છેલ્લે આવેલો ત્યારે કહેતો ગયેલો કે ફાધર્સ ડે ને દિવસે જરૂર આવીશ ડેડ!

દીકરાનું મોઢું જોવા તલસતા રાયચંદે એ યાદ અપાવવા ઉઠતાંજ દીકરાને ફોન કર્યો.રાયચંદ હૈયું ખોલે એ પહેલાં વહુ નેહાના શબ્દો કાને પડતાં ફોન મૂકી દીધો હતો.

રાયચંદને દિલ ખોલવું હતું…

“મરેલી મા યાદ આવે છે… ને આ જીવતો બાપ… તારી મા વહુનું અર્ધું કામ ઉપાડી લેતી અને આ બાપ ભાર રૂપ હતો ખરું ને… વહુએ એવું તે શું ભરાવ્યું છે દીકરા…આજ તો તું આવે ત્યારે બધી જ ચોખવટ કરવી પડશે….”

અને તૂટતા જતા શબ્દોની ગડમથલમાં હૈયાનો ભાર વધતો ગયો. ઘડિયાળનો કાંટો રાતના અગિયારે પહોંચી ગયો હતો.દીકરાની રાહ જોતા રાયચંદની આંખો દિલનો દોરો પડતાં મીંચાઈ ગઈ હતી. ચોખવટ કરવા કદી ખુલી જ નહિ!

જય ગજજર – વિદાય… માર્ચ ૩૧, ૨૦૧૬

મારી હસ્તી મારી પાછળ એ રીતે વિસરાઈ ગઈ,
આંગળી જળમાંથી નીકળી ને જગા પૂરાઈ ગઈ

ઓજસ પાલનપુરી

સૌજન્ય- શબ્દ સેતુ

( 800 ) ન્યુ જર્સીના પટેલ ભાઈ ! ….. (લઘુ વાર્તા)…. વિનોદ પટેલ

Liquor Bar

ન્યુ જર્શીના પટેલ ભાઈ ! ….. (લઘુ વાર્તા)…. વિનોદ પટેલ

​લંડનથી અમેરિકા ફરવા માટે આવેલો એક મોટી ઉમરનો બ્રિટીશ ટ્યુરિસ્ટ ફરતો ફરતો ન્યુ જર્સીમાં આવ્યો .ન્યુ જર્સીના બહારથી સારા જણાતા એક લીકર બારમાં એ દાખલ થયો. બારમાં ગાંધી ટોપી, ઝભ્ભો ,બંડી અને ધોતિયું પહેરીને ઉભેલા શ્યામ વર્ણના એક હિંદુસ્તાનીને ત્યાં એણે જોયા .આ બારમાં બીજા અમેરિકન અને નોન અમેરિકન ગ્રાહકો પણ ત્યાં બેઠા બેઠા આરામથી લીકરની લિજ્જત માણી રહ્યા હતા.

ઘણા અંગ્રેજોને હોય છે એમ આ બ્રિટીશ જેન્ટલમેનના મનમાં પણ ભારતીયો પ્રત્યે ઊંડે ઊંડે ઘૃણાની લાગણી સ્ટોર થયેલી હતી .એટલે એણે આ ઇન્ડીયનનું અપમાન કરવાનું મનમાં નક્કી કર્યું.ધોતી-ટોપી પહેરેલા ભારતીય સામે મો બગાડતાં બગાડતાં બારમાં કામ કરી રહેલા અમેરિકન બાર ટેન્ડરને મોટા સત્તાવાહી અવાજે ઓર્ડર આપતાં એ બોલ્યો :

“બારટેન્ડર,ત્યાં ઉભેલા પેલા ઇન્ડીયન ગ્રાહક સિવાય મને અને બારમાં બેઠેલાં સૌને મારા તરફથી ફ્રી ટ્રીટ તરીકે મન ભરીને ડ્રીન્કસ પિવડાવ”.

ગ્રાહકોએ તાળીઓ પાડી બ્રિટીશ જેન્ટલમેંન(!)ના આ પ્રસ્તાવને વધાવી લીધો.

ઓર્ડર પ્રમાણે ધોતી ધારી પેલા ભારતીય સિવાય બાર ટેન્ડરએ બારમાં હાજર હતા એ સૌને ડ્રીન્કસનો પહેલો રાઉન્ડ સર્વ કર્યો.

આ બધું જોઈ રહેલા દેશી ભાઈએ મો પર સ્મિત સાથે આ બ્રિટીશ તરફ જોઈને એના જેટલા જ ઊંચા અવાજે કહ્યું “ થેંક્યું “!

આ દેશી ભાઈએ તો એની તરફ સ્મિત આપવાનું ચાલુ રાખ્યું.એની આ પ્રતિક્રિયા જોઇને બ્રિટીશ ટુરીસ્ટ ખરેખર અપસેટ થઇ ગયો અને ગુસ્સાના ભાવથી મોટેથી ઓર્ડર આપતાં બોલ્યો :

“ બારટેન્ડર આ દેશી સિવાય , મારા તરફથી ફરી ડ્રીન્કસનો એક બીજો રાઉન્ડ બધાં ગ્રાહકોને માટે થઇ જાય “

આ બ્રિટીશ જેન્ટલમેનને એમ હતું કે એની આ હરકતોથી ઇન્ડીયન  જો ગુસ્સે થાય તો એને મારા હાથનો સ્વાદ ચખાડવાની મજા આવી જાય !

પરંતુ આ દેશી ભાઈ તો જાણે કશું બન્યું જ નથી એમ એની તરફ સ્મિત જ આપતો રહ્યો અને ફરી મોટેથી બોલ્યો “ થેંક્યું વેરી મચ સર !” 

હવે તો આ બ્રિટીશ ગુસ્સાથી લગભગ ગાંડા જેવો થઇ ગયો . એની સહિષ્ણુતાની હદ આવી ગઈ .ડ્રીન્કસ આપી રહેલ અમેરિકન બાર ટેન્ડર તરફ ફરી એ બોલ્યો :

“આ ઇન્ડીયન ગ્રાહક તો ખરો છે . એના સિવાય બધાંને મેં બે વાર ડ્રીન્કસ સર્વ કરાવી બે વાર એનું અપમાન કર્યું પણ એ તો કશું બન્યું ના હોય એમ મારી સામે હસીને જોઈ રહ્યો છે અને દરેક વખતે ગુસ્સે થવાને બદલે “થેંક્યું ..થેંક્યું ..” કરી રહ્યો છે.એ ગાંડો થઇ ગયો છે કે શું ?“

આ બારમાં નોકરી કરતા અમેરિકન બાર ટેન્ડરે હસીને જવાબ આપ્યો :

“ના સાહેબ , તેઓ આ લીકર બાર ના માલિક જશભાઈ પટેલ છે . ન્યુ જર્સીમાં તેઓ “પટેલ ભાઈ “તરીકે પ્રખ્યાત છે !”