વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Tag Archives: ગઝલ કિંગ જગજીતસિંહ

( 791) ગઝલ સમ્રાટ સ્વર્ગીય જગજીતસિંહની પુણ્ય તિથીએ એમને હાર્દિક સ્મરણાંજલિ ….

Jagjit_Singh_(Ghazal_Maestro).jpg-210 ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ના રોજ ગઝલના બાદશાહ તરીકે ખુબ લોકપ્રિય ગઝલ ગાયક સ્વર્ગીય જગજીતસિંહ ની પુણ્ય તિથી છે.

ગઝલ સમ્રાટ જગજીતસિંહનું દુખદ અવસાન  તારીખ 10 મી ઓક્ટોબર 2011 ની સવારે આઠ વાગે બ્રેઈન હેમરેજ ના લીધે  થયું હતું.બે સપ્તાહથી વધુ સમય કોમામાં રહ્યા પછી મુંબઈમાં લીલાવતી હોસ્પીટલમાં એમણે દેહ છોડ્યો હતો.

એમના અવસાનના સમાચારો જાણીને સમગ્ર ભારત દેશમાં અને વિદેશોમાં વસતા એમના કરોડો પ્રસંશકોમાં ઊંડા શોકનું મોજું ફરી વળ્યું હતું.

જગજીતસિંહ એમના મૃત્યુના દિવસે, થોડા દિવસ પહેલાં શિવ સેનાએ જેમનો મુંબાઈમાં ગઝલ પ્રોગ્રામ કેન્સલ કરાવ્યો હતો એ, જાણીતા પાકિસ્તાની ગઝલ ગાયક ગુલામઅલી સાથે એક સંયુક્ત શો ની તૈયારી કરી રહ્યા હતા.

જગજીતજીનો જન્મ 8 ફેબ્રુઆરી 1941ના રોજ રાજસ્થાનના ગંગાનગરમાં થયો હતો.

સ્વ. જગજીતસિંહ ના જીવન અંગે અન્ય જાણવા જેવી કેટલીક વાતો …

– જગજીતજીનો પરિવાર મૂળ પંજાબના રોપડ જિલ્લાના દલ્લા ગામમાં રહેનારો છે.
– જગજીતજીનુ બાળપણનુ નામ જીત હતુ. કરોડો સાંભળનારાઓને કારણે જીત સાહેબ થોડાક જ દસકાઓમાં જગને જીતનારા જગજીત સિંહ બની ગયા.
– શરૂઆતી શિક્ષા ગંગાનગરની ખાલસા શાળામાં થઈ અને પછી તેઓ આગળ ભણવા જાલંધર આવી ગયા.
– ડીએવી કોલેજથી સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી અને ત્યારબાદ કુરુક્ષેત્ર વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી ઈતિહાસમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન પણ કર્યુ.
– બાળપણથી જ પોતાના પિતા તરફથી સંગીત વારસામાં મળ્યુ હતું .
– ગંગાનગરમાં જ પંડિત છગનલાલ શર્માના સાનિધ્યમાં બે વર્ષ સુધી સંગીત શીખવાની શરૂઆત કરી.
– આગળ જઈને સૈનિયા કુંટુબના ઉસ્તાદ જમાલ ખાન સાહેબ પાસેથી ખ્યાલ, ઠુમરી અને ધુપદની ઝીણવટો શીખી.
– પિતાની ઈચ્છા હતી કે તેમનો પુત્ર ભારતીય પશાસનિક સેવા(આઈએએસ)માં જાય પણ જગજીત પર ગાયક બનવાની ધુન સવાર હતી.
– જગજીત સિંહ ફિલ્મી દુનિયામાં પ્લેબેક સિંગિગ(પાર્શ્વગાયન)નુ સપનું લઈને આવ્યા હતા.
– શરૂઆતમાં પેટ ભરવા માટે કોલેજ અને શ્રીમંત લોકોની પાર્ટીઓમાં પોતાની રજૂઆત આપતા હતા.
– જગજીત સિંહએ ગઝલોને જ્યારે ફિલ્મી ગ્રીતોની જેમ ગાવાની શરૂઆત કરી ત્યારે સામાન્ય માણસોએ ગઝલમાં રસ બતાવવા લાગ્યા, પણ ગઝલના માહિતગારોના મોઢા ઉતરી ગયા.
– આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો કે જગજીત સિંહએ ગઝલની પ્યોરીટી અને મૂડની સાથે છેડછાડ કરી.
– પણ જગજીત સિંહ પોતાની સફાઈમાં કાયમ કહેતા રહ્યા છે કે તેમણે પ્રસ્તુતિમાં થોડો ફેરફાર જરૂર કર્યો છે, પણ શબ્દો સાથે છેડછાડ ખૂબ ઓછી કરી છે.
– જગજીતજીએ ક્લાસિકી શાયરી ઉપરાંત સાધારણ શબ્દોમાં ઢળી સામાન્ય માણસની જીંદગીને પણ સુર આપ્યા.
– ‘અબ મે રાશન કી દુકાન મેં નજર આતા હુ’, ‘મે રોયા પરદેશ મે’, ‘મા સુનાઓ મુજે વો કહાની’ જેવી રચનાઓએ ગઝલના ચાહકોને પણ પોતાની તરફ ખેચ્યા.
– ગઝલના બાદશાહ કહેનારા જગજીત સિંહનું 10 ઓક્ટોબર 2011ની સવારે 8 વાગે મૃત્યુ થયુ.

સૌજન્ય- ગુજરાતી વેબ દુનિયા.કોમ

સ્વ. જગજીતસિંહની જીવન ઝરમર ,એમનાં આલ્બમ , એમને મળેલા વિવિધ  એવોર્ડ વિગેરે ની અંગ્રેજીમાં વિસ્તૃત માહિતી વાંચવા માટે વિકિપીડીયાની નીચેની લીંક પર ક્લિક કરો.

https://en.wikipedia.org/wiki/Jagjit_Singh

પાંચ દશકામાં ફેલાયેલી એમની ગઝલ ગાયક તરીકેની કારકિર્દી દરમ્યાન સ્વ. જગજીતસિંહ એમનાં ૮૦ કરતાં વધુ આલ્બમો દ્વારા શ્રોતાઓના દિલો દિમાગમાં ગઝલ કિંગ તરીકે છવાઈ ગયા હતા.

એમના જેવાં જ એમનાં જાણીતાં ગઝલ ગાયિકા ધર્મ પત્ની ચિત્રા સિંહ સાથે આલ્બમો ઉપરાંત ૧૯૭૦ અને ૧૯૮૦ ના દશકા દરમ્યાન ઘણી હિન્દી ફિલ્મોમાં ગીત અને સંગીત દ્વારા બન્ને જાણીતાં બન્યાં હતાં .

ભારતના ભૂત પૂર્વ વડા પ્રધાન શ્રી અટલ બિહારી બાજપાઈ એક વિચક્ષણ રાજકીય નેતા હોવા ઉપરાંત એમના રાજકારણના શિષ્ય શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની જેમ એક સારા કવિ પણ છે એ ઘણા ઓછા લોકો જાણતા હશે. સ્વ. જગજીતસિંહ નાં બે આલ્બમો Nayi Disha (1999) અને Samvedna (2002) માં એમણે અટલજી લિખિત કાવ્યો કમ્પોઝ કર્યા છે અને એમના મધુર સ્વરે ગાયાં પણ છે.

આવું એક અટલજી લિખિત જાણીતું ગીત આ રહ્યું.

क्या खोया, क्या पाया जग में

मिलते और बिछुड़ते मग में

मुझे किसी से नहीं शिकायत

यद्यपि छला गया पग-पग में

एक दृष्टि बीती पर डालें,

यादों की पोटली टटोलें!

पृथ्वी लाखों वर्ष पुरानी

जीवन एक अनन्त कहानी

पर तन की अपनी सीमाएँ

यद्यपि सौ शरदों की वाणी

इतना काफ़ी है अंतिम दस्तक पर,

खुद दरवाज़ा खोलें!

जन्म-मरण अविरत फेरा

जीवन बंजारों का डेरा

आज यहाँ, कल कहाँ कूच है

कौन जानता किधर सवेरा

अंधियारा आकाश असीमित,

प्राणों के पंखों को तौलें!

अपने ही मन से कुछ बोलें!

— अटल बिहारी वाजपेयी

જગજીતજીએ ગાયેલ આ ભાવવાહી ગીતને નીચેના યુ-ટ્યુબ વિડીયોમાં માણો .

Song: Kya Khoya Kya Paya
Singer: Jagjit Singh-Album : Samvedna
Music Director: Jagjit Singh
Lyricist: Atal Bihari Vajpayee
Preface by: Amitabh Bachchan
Starring : Shahrukh Khan

સ્વ. જગજીતસિંહ ની શ્રોતાઓની એક ખુબ પ્રિય ગઝલ ,એમના ચિત્ર સાથે …

Jagjitsinh Gazal

સિડની ,ઓસ્ટ્રેલીયા માં એમના એક લાઈવ પ્રોગ્રામમાં જગજીતજીને આ ગઝલ ગાતા એમના સંગીત સાથે નિહાળો અને સાંભળો.

Hothon Se Chhoo Lo Tum | Ghazal Video Song | Live In Sydney | Jagjit Singh

નીચેના વિડીયોમાં પંડિત જશરાજ, અનુપ જલોટા, શાન, કવિતા કૃષ્ણમૂર્તિ, સોનું નિગમ જેવા ફિલ્મી અને સંગીત વિશ્વના પ્રખ્યાત ગાયકો, સંગીતકારોએ સ્વ. જગજીતસિંહ સાથેનાં એમનાં સંસ્મરણો એક રંગા રંગ કાર્યક્રમ Yaadon Ka Safar માં રજુ કરી એમને સુંદર અંજલિ આપી છે. આ કાર્યક્રમમાં જગજીતસિંહ નાં પત્ની ચિત્રાસિંહ અને કુટુંબીજનો પણ હાજર હતાં .

Show dedicated to the late Jagjit Singh with performances by Shaan, Anup Jalota, Kavita Krisnamurti and Sonu Nigam among others.

Jagjit Singh… Yaadon Ka Safar

 

 ગઝલ સમ્રાટ સ્વર્ગીય જગજીતસિંહની પુણ્ય તિથીએ હાર્દિક શ્રધાંજલિ