વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Tag Archives: ગાંધી જયંતી

1113 – આવા સીધા સાદા હતા ગરીબોના બેલી ગાંધી બાપુ …. સ્મરણાંજલિ

આજે બીજી ઓક્ટોબરે  રાષ્ટ્રપિતા   મહાત્મા ગાંધીજી નો  જન્મ દિવસ છે.આ દિવસે લોકો અને ખાસ કરીને રાજનેતાઓ ગાંધીને યાદ કરશે અને વિવિધ કાર્યક્રમો યોજી અને પ્રવચનો કરી  ગાંધી જયંતીનો દિવસ મનાવશે.

ગાંધીનું નામ વટાવી રહેલા આજના રાજકીય નેતાઓ ગાંધીના આદર્શોથી વિરુદ્ધ વર્તન કરતા આજે નજરે પડે છે.ગાંધીની સાદગી તો આજે ક્યાંય વિસરાઈ ગઈ છે અને ગરીબ દેશને પોષાય  નહી એવા ખોટા ભભકા અને આંધળા ખર્ચાઓમાં લોક પ્રતિનિધિઓ રાચે છે.

ગરીબોના બેલી મહાત્મા ગાંધીના જીવનની સાદગી  વિષે અગાઉ મેં લખેલું કે લોકો એમને મહાત્મા કહે એ ગાંધીજીને પસંદ ન હતું.એ કહેતા
”હું તો અલ્પ પ્રાણી છું.તમે મને મહાત્મા માનો છો એનું કારણ ગરીબમાં ગરીબ માટે રહેલો મારો અગાધ પ્રેમ છે. ગમે તે થાય તો પણ ચીંથરેહાલનો તો મારાથી કદી ત્યાગ ન જ થઇ શકે .તેથી જ તમને લાગે છે કે ગાંધી કઈક કામનો માણસ છે.ત્યારે મને ચાહનારા સૌની પાસે હું એ માગું છું કે તમે મારા માટે પ્રેમ ધરાવો છો તો જેમને માટે હું પ્રેમ ધરાવું છું તે ગામડાંના લોકોને અન્નવસ્ત્ર મળ્યાં વિના ન રહે એવી કોશિશ કરો.”

ગાંધીજી માનતા હતા કે તેઓ એવા દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જેમાં મોટા ભાગના માણસો ગરીબ છે.એટલા માટે જ તેઓ ગોળમેજી પરીષદમાં લંડન ગયા ત્યારે એમના હંમેશ મુજબના સાદગી ભર્યા પોષક ધારણ કરવાની એમને કોઈ નાનમ રાખી ન હતી.એ વખતે વિન્સ્ટન ચર્ચિલે “નેકેડ ફકીર ઓફ ઈન્ડિયા” એમ કહીને એમની ટીકા કરી હતી.

ગાંધીજી ગરીબો માટે પોતાના દિલમાં કેટલે દરજ્જે ખ્યાલ રાખતા હતા એનો એક પ્રસંગ વાંચેલો યાદ આવે છે .આજના નેતાઓએ એમાંથી પ્રેરણા લેવા જેવી છે.

એક વખત મહાત્મા ગાંધી એમના અનુયાયીઓ અને સાથીઓ સાથે ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહ્યા હતા ત્યારે પ્લેટફોર્મ ઉપરથી ટ્રેનમાં ચડતી વખતે એમનું એક ચમ્પલ ટ્રેન અને પ્લેટફોર્મ વચ્ચેની ખાલી જગ્યામાં પડી ગયું.ગાડી ઉપડવાની તૈયારી હતી.પડી ગયેલું ચમ્પલ પાછું મળે એમ ન હતું.આ સંજોગોમાં એક ઘડીનો પણ વિલંબ કર્યા વગર જે જગાએ ચમ્પલ પડી ગયું હતું તે જ જગાએ ગાંધીજીએ એમનું બીજું બચી ગયેલું ચમ્પલ હાથમાં પકડીને ફેંકી દીધું. આશ્ચર્યમાં ગરકાવ થયેલા એમના સાથીઓને એમણે સમજાવ્યું “કોઈ ગરીબ માણસને જો એક ચમ્પલ હાથમાં આવે તો એના કોઈ કામમાં ન આવે પણ જો બે ચંપલની જોડ એના હાથમાં આવશે તો એનો ઉપયોગ કરીને એ કેવો રાજી થશે !”

ભારતને સ્વરાજ્ય મળ્યાને આજે ૭૦ વર્ષનાં વહાણાં વહી ગયાં છે અને છતાં હજુ દેશમાંથી ગરીબીના શરમજનક દ્રશ્યો દુર થયા નથી.ગાંધીજીની ટ્રસ્ટી શિપની ભાવનાનો લોપ થયો છે.ગરીબ અને તવંગર વચ્ચેની ખાઈ વધતી જાય છે.ફક્ત એકસો માણસો પાસે દેશની ૫૫% સંપતિ કેન્દ્રિત થઇ છે.ગાંધીજીનો સેવાનો મંત્ર આજે ભૂલાઈ ગયો છે.ગાંધીજીના જેવી દરિદ્રોની ચિંતા કરતા હોય એવા નેતાઓ આજે દેશમાં દીવો લઈને શોધવા જઈએ તો પણ મળે એમ છે ?મહેલોમાં મ્હાલતા અને વિમાનોમાં ઉડતા આજના કહેવાતા નેતાઓ,દુરાચારો અને ભ્રષ્ટાચાર આચરીને ગાંધીના રૂડા નામને લજવી રહ્યા છે.પોતાનાં ખિસ્સાં ભરવામાં પડેલા નેતાઓને ગરીબોની ચિંતા કરવાનો સમય ક્યાં છે ?

ગઝલકાર શેખાદમ આબુવાલાએ આજના નેતાઓ માટે કટાક્ષ કરતાં સરસ કહ્યું છે કે “ગાંધી તને ખબર છે કે તારું થયું છે શું ?ખુરશી સુધી જવાનો તું રસ્તો બની ગયો !કેવો તું કિંમતી હતો,સસ્તો બની ગયો !.”

એમના કર્મયોગી જીવનથી તેઓ વિશ્વ વિખ્યાત બન્યા હોવા છતાં ગાંધીજીમાં ભારોભાર નમ્રતા ભરી હતી.એમની આત્મકથા સત્યના પ્રયોગોમાં એમણે કહ્યું છે :”મને મહાત્માનું પદ મળ્યું છે એની કિંમત જુજ છે.એ વિશેષણથી હું ફુલાઈ ગયો હોઉં એવી એક ક્ષણ મને યાદ નથી .જેમ જેમ હું વિચાર કરતો જાઉં છું ,મારા ભૂતકાળના જીવન ઉપર દ્રષ્ટિ નાખતો જાઉં છું ,તેમ તેમ મારું અલ્પપણું હું શુદ્ધ રીતે જોઈ શકું છું. “

સંદેશ.કોમમાં પ્રગટ ગાંધીજીની સાદગી વિશેનો નીચેનો શ્રી દેવેન્દ્ર પટેલનો સ્વ.મનુબેનની ડાયરી આધારિત લેખ આજે ગાંધી જયંતીને દિવસે આજના રાજકીય નેતાઓને અર્પણ છે.આશા છે એમાંથી તેઓ કોઈ ધડો લેશે અને ગાંધી મુલ્યોને સમજી એ પ્રમાણે પોતાનું કામકાજ ગરીબોને યાદ રાખીને કરશે.

વિનોદ પટેલ 

===============

સૌજન્ય- શ્રી દેવેન્દ્ર પટેલ , સંદેશ.કોમ

સાભાર – Mr. Prabhulal H. Bharadia -ઈ-મેલ માંથી 

આવા નિર્મોહી પ્રાતઃસ્મરણીય મહાન વિભૂતિ મહાત્મા ગાંધીજીને એમની જન્મ જયંતીના આજના દિવસે અંતરથી પ્રણામ અને આ પોસ્ટ મારફતે એમને ભાવભરી સ્મરણાંજલિ.

(સ્કેચ – વિનોદ પટેલ )

( 787 ) ગાંધી જયંતી … શ્રધાંજલિ

Gandhi -message

(આ પેઈન્ટીગ -ચિત્ર પૂ. મહાત્મા ગાંધીજીએ એમના 79 સાથીઓ સાથે અમદાવાદ સાબરમતી આશ્રમથી દાંડી સુધીનીજે ઐતિહાસિક દાંડી કુચ યોજી મીઠાના કાયદાનો ભંગ કર્યો હતો એ પ્રસંગનું છે. )

આજે ૨ જી ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ એટલે રાષ્ટ્ર પિતા મહાત્મા ગાંધીની 146મી જન્મ જયંતી છે.આ દિવસે ઠેર ઠેર અનેક લોકો અને સરકારી તંત્ર પણ પૂ. બાપુને યાદ કરી તેમની જન્મ જયંતીને ઉજવશે .

આ દિવસે જ નહીં પણ હમ્મેશાં ગાંધીજીના જીવન કાર્યો અને જીવન સંદેશને યાદ કરીને એમાંથી પ્રેરણા લેવા એમને સ્મરણમાં રાખવા જોઈએ.

આજે લાગે છે કે ગાંધી અને એમણે એમના જીવનમાં અપનાવેલાં મુલ્યો વિસરાઈ રહ્યાં છે. અહિંસાને બદલે હિંસા ચારે કોર જોવામાં આવે છે . સ્વ-શાયર શેખાદમ આબુવાલાની આ પંક્તિઓ થોડા શબ્દોમાં ઘણું કહી જાય છે.

ગાંધી …

કેવો તું કિંમતી હતો સસ્તો બની ગયો
બનવું હતું નહીં ને શિરસ્તો બની ગયો
ગાંધી તને ખબર છે કે તારું થયું છે શું?
ખુરશી સુધી જવાનો તું રસ્તો બની ગયો.

-શેખાદમ આબુવાલા

ગાંધી સમાધિ પર

ગાંધી સમાધિ પર તમારી ફૂલ તો મૂકે વતન
માથું નમાવીને તમારી સામે તો ઝૂકે વતન
અફસોસની છે વાત આ દેખાવ છે વાસ્તવ નથી
દેખાય જો રસ્તે અહિંસા મોં ઉપર થૂંકે વતન

– શેખાદમ આબુવાલા

ગુજરાતી સાહિત્યના ઇતિહાસમાં ગાંધી યુગના જાણીતા સાહિત્યકાર-કવિ  સુંદરમની ગાંધી પરની એક સુંદર સોનેટ રચનાને મારા એક ગાંધી સ્કેચ ચિત્ર સાથે જોડીને નીચે પ્રસ્તુત કરેલ છે, એ આપને ગમશે.

Gandhi -Sonet

ગાંધીજીનું જીવન એક ખુલ્લી કિતાબ જેવું છે. એમનું જીવન એ જ એમનો સંદેશ છે.

ગાંધીજીએ કહેલું કે “મારે દુનિયાને નવું કશું શીખવવાનું નથી, સત્ય અને અહિંસા અનાદિકાળથી ચાલ્યાં આવે છે .”

મહાત્મા ગાંધી એક વિશ્વ માનવ હતા.

વિશ્વ પ્રસિદ્ધ નાટ્યકાર બર્નાડ શો એ મહાત્મા ગાંધી વિષે કહ્યું હતું કે –

“આવનારી પેઢીઓ ભાગ્યે જ વિશ્વાસ કરશે કે ક્યારેક આ સંસારમાં એવી વ્યકિત પણ રહી હતી, જે આધુનિક સ્વતંત્ર ભારતના પિતા,નવરાષ્ટ્રના નિર્માતા અને ભાગ્ય વિધાતા એવી ઘણી વિવીધતાઓ લઈને કોઈ નોખા માટીનો માનવી આ દેશમાં જન્મયો હશે”.

અમેરિકામાં આફ્રિકન અમેરિકનોને સામાજિક ન્યાય મળે એ માટે લડતની આગેવાની લેનાર અને ગાંધીની માફક પોતાના ધ્યેય માટે શહીદ થનાર માર્ટીન લ્યુથર કિંગ જુનીયર, મહાત્મા ગાંધીને એમની અહિંસક લડતના એક પ્રેરણામૂર્તિ માનતા હતા.એમણે લખ્યું છે :

“God gave me message , Gandhi gave me method “

વિશ્વ વિખ્યાત વિચારક ‘ટોફલરે’ પણ ગાંધીજીની આવી વિશ્વ વ્યાપી અસર ને અંજલિ આપતાં કહ્યું છે :

“21 મી સદી ટેકનોલોજીની દૃષ્ટિએ સેટેલાઈટનો ઉપયોગ કરતી હશે અને માનવમૂલ્યોની દૃષ્ટિએ ગાંધીને અનુસરતી હશે.”

૨ જી ઓક્ટોબર,૧૮૬૯ (ભાદરવા વદ બારસ, વિ.સં ૧૯૨૫) ના રોજ ગુજરાતના પોરબંદર શહેરમાં જન્મેલ એક બાળક ,મોહન કરમચંદ ગાંધી એક એવા પ્રકારનું ઉન્નત જીવન જીવી ગયો કે વિશ્વમાં એ મહાત્મા ગાંધીના નામે  અમર બની ગયો .ગાંધીએ ગુજરાત અને ભારતને ગૌરવ અપાવ્યું છે .

આવા વિશ્વ નેતા ગાંધીજીના જીવન અને કાર્યોની વિગતે ઝાંખી કરવા “સ્વચ્છ ભારત ” નો સંદેશ આપતી સ્વચ્છતાના આગ્રહી ગાંધીની નીચેની તસ્વીર ઉપર ક્લિક કરીને વિકિપીડીયામાં પહોંચી જાઓ.

Gandhi -svchha Bharat

મહાત્મા ગાંધી

યુ-ટ્યુબ ચેનલ પર ગાંધીજી ના જીવન ઉપરનો આ સુંદર વિડીયો જોવા લાયક છે .

Mahatma Gandhi-Documentary

ગાંધીની જન્મ જયંતીએ આપણે આ મહાન આત્માને યાદ કરી એમણે ચરિતાર્થ કરેલ જીવન મુલ્યોને આપણા જીવનમાં ઉતારવાનો પ્રયત્ન કરીએ એ જ એમને સાચી શ્રધાંજલિ આપી ગણાશે .

આ વિશ્વમાનવ – યુગવિભૂતિ ગાંધીને દેશસેવા, માનવસેવા અને એમના ત્યાગ અને સમર્પણ માટે વંદન કરી વિનોદ વિહારની આ પોસ્ટથી એમને હાર્દિક શ્રધાંજલિ આપતાં આનંદ થાય છે.

Lal bahaadur

ગાંધી જયંતીની ઉજવણીમાં આપણે એ ના ભૂલીએ કે ૨જી ઓકટોબર એટલે દેશને જય જવાન ,જય કિશાનનો મંત્ર આપનાર અને ટૂંકા સમયમાં પણ દેશની સુરક્ષા અને સન્માન માટે મૃત્યુ પર્યંત અભિનંદનીય કાર્ય કરી દેશને જાગૃત કરનાર દેશ નેતા લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીનો પણ જન્મ દિવસ છે.

દેશ ભક્ત શાસ્ત્રીજી ના જન્મ દિવસે એમને પણ વંદન સાથે સ્મરણાંજલિ .

મારા પૌત્ર ચી. અર્જુનનો જન્મ દિવસ.

૨ જી ઓક્ટોબર ના રોજ ગાંધી જયંતીના દિવસે જ મારા પૌત્ર અર્જુન નો પણ જન્મ દિવસ છે.આ શુભ દિવસે પૌત્ર અર્જુનને ગ્રાન્ડ પા નાં હાર્દિક અભિનંદન અને ઉજ્જળ ભાવી માટે અનેક શુભેચ્છાઓ .

આ જન્મ દિવસના પ્રસંગે ,અર્જુન અને મારાં પોતરાંઓનાં ચિત્રોને મઢી લઈને એમના ગ્રાન્ડ પા વિનોદભાઈ એ બનાવેલું એક ગ્રીટિંગ કાર્ડ …

HAPPY BD-ARJUN

 HAPPY BIRTH DAY DEAR ARJUN,

MANY HAPPY RETURNS OF THE DAY 
 

( 544 ) ર જી ઓક્ટોબર,ગાંધી જયંતિ / પરિવાર જન્મ દિવસો …….સંકલિત


Gandhi Birth Day -2nd Octoberમારું જીવન એ જ મારો જીવન સંદેશ છે – મહાત્મા ગાંધીજી  


2 જી  ઓક્ટોબર, ૧૮૬૯ (ભાદરવા વદ બારસ, વિ.સં ૧૯૨૫) ના રોજ ગુજરાતના પોરબંદર શહેરમાં જન્મેલ એક બાળક ,મોહન કરમચંદ ગાંધી એક એવા પ્રકારનું ઉન્નત  જીવન જીવી ગયો કે વિશ્વમાં એ 
મહાત્મા ગાંધીના નામે અમર બની ગયો.

એક વિશ્વ માનવ બની ગયો  .

વિશ્વ વિચારક ટોફલર ગાંધીજી વિષે કહે છે  :

“૨૧ મી સદી  ટેકનોલોજીની દ્રષ્ટીએ સેટેલાઈટનો ઉપયોગ કરતી હશે અને 

માનવ મુલ્યોની દ્રષ્ટીએ ગાંધીને અનુસરતી હશે .”

એમની જન્મ જયંતીએ આપણે આ મહાન આત્માને યાદ કરી એમણે ચરિતાર્થ કરેલ જીવન મુલ્યોને આપણા જીવનમાં ઉતારવાનો પ્રયત્ન કરીએ એ જ એમને સાચી શ્રધાંજલિ આપી ગણાશે  .  

વિનોદ પટેલ 

==============================

ગાંધી જયંતી સપ્તાહ 

Gandhi -chrkha

વિનોદ વિહારમાં 2012 ના વર્ષમાં ગાંધી જયંતિ પ્રસંગે એક સપ્તાહ સુધી મહાત્મા ગાંધીજી વિષે વિવિધ લેખો પ્રગટ કરીને ગાંધી જયંતી સપ્તાહની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી .

આજની આ ગાંધી જયંતિ પ્રસંગે એ બધા લેખો એક જગાએ  નીચે  ફરી પ્રસ્તુત કરું છું .

(100 ) રજી ઓક્ટોબર એટલે ગાંધી જયંતિ-રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીનો જન્મ દિવસ

(101) ગાંધી જયંતિ (ભાગ-૨)- ગાંધીજીનાં પૌત્રી સુમિત્રા ગાંધીની એમના દાદા વિશેની કેટલીક રસપ્રદ વાતો

(102)The last day of Mahatma Gandhi-Friday, January 30, 1948 (ગાંધી જયંતી – ભાગ 3)

(103 ) ગાંધીજીના જીવનના કેટલાક પ્રસંગો – ગાંધી જયંતી ભાગ-4)

ગરીબોના બેલી મહાત્મા ગાંધીની પુણ્યતિથીએ એક ભાવાંજલિ

==========================================

2જી ઓક્ટોબર, મારા પૌત્ર  અર્જુનનો પણ જન્મ દીવસ

કેવો સુંદર સંજોગ છે કે મારા નાના દીકરા આશિષના પુત્ર અર્જુન નો પણ જન્મ દિવસ આજના ગાંધી જયંતીના પાવન દિવસે આવે છે  . 

સાન ડીયેગોના પ્રાણી સંગ્રહાલયની મુલાકાત વખતે લીધેલી પૌત્ર અર્જુનની એક હાલની તસ્વીર 

બીજી તસ્વીરમાં અર્જુનને બેઝ બોલની પ્રેક્ટીસ કરતો બતાવ્યો છે  .

Arjun and Vinodpatel

અર્જુનની પ્રથમ વર્ષ ગાંઠ ઉપર  ચકી ચીઝના મેજિક કેમેરા ઉપર લીધેલીગ્રાન્ડ પા (દાદા) વિનોદભાઈ સાથેની અર્જુનની એક યાદગાર તસ્વીર 

આજના પાવન દિને ,ચી. અર્જુનને ,ગ્રાન્ડ પા વિનોદભાઈ તરફથી 

11 મા જન્મ દિવસની અનેક 

શુભેચ્છાઓ અને ખોબલે ખોબલે આશીર્વાદ  .

એક બીજો યોગાનુયોગ પણ જુઓ કે મારા બન્ને ય પુત્રોની વર્ષ ગાંઠ આ ઓક્ટોમ્બર મહિનાની તારીખોમાં જ આવે છે  .

આ રવિવારે , 5મી ઓક્ટોબરે, અગિયારસના પવિત્ર દિવસે, આ ત્રણેયની વર્ષગાઠ,  સાન ડીયેગોના સ્વામીનારાયણ મંદિરમાં એકત્રિત હરિભક્તોની હાજરીમાં ભજન અને  ભોજન સાથે અમે આનંદથી ઉજવીશું  .

મારો પરિવાર 

Rakshabandhan -VRP with family- no-1

ડાબેથી દીકરી અને જમાઈ અને બે પુત્રો -સપત્ની સાથેની આ રક્ષા બંધન ના દિવસે

લીધેલી મારી સાથેની એક તસ્વીર 

VRP-WITH 6 G.K.-REVISED

મારાં વ્હાલાં 6 પૌત્ર -પૌત્રીઓ સાથેની મારી એક તસ્વીર 

પ્રિય ચી. અર્જુનને આજે  અને બે પુત્રો ધ્રુવેન અને આશિષ ને એમના આગામી 

જન્મ દિવસો નિમિત્તે વધાઈ અને  સૌના નિરામય દીર્ઘાયુષ્ય માટેની

શુભેચ્છાઓ અને આશીર્વાદ 

પપ્પા અને ગ્રાન્ડ પા –  વિનોદ પટેલ