વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Tag Archives: દિવ્ય ભાસ્કર

1204 – સ્વ.વિનોદ ભટ્ટના ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ સાથેના કેટલાક અનુભવો…. સ્મરણાંજલિ …૪

અમદાવાદ ..તારીખ ૨૫ મી મે ૨૦૧૮ ના રોજ સિદ્ધહસ્ત હાસ્ય લેખક વિનોદ ભટ્ટનું 80 વર્ષની ઉંમરે નિધન થયું છે. વિનોદ ભટ્ટને સાંભળવા અને વાંચવાની એક અલગ મજા છે.તેમની હાજરી માત્ર ગમે એવા ગંભીર માણસને ગેરન્ટીથી હસતા કરી દેતી હતી.ગમે તેની પણ ટીકા કરે તો પણ સામે વાળાને ખોટું ન લાગે અને વાત વાતમાં પીઠમાં સોળ ઉઠી જાય એવા ચાબખા હસતા હસતા મારી દે તેનું નામ વિનોદ ભટ્ટ.

ખાસ કરીને કેટલાક કાર્યક્રમોમાં ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ અંગે કહેલી વાતોમાં તેઓ ખૂબ ખીલતા હતા અને તેમની સેન્સ ઓફ હ્યુમરને સલામી કરવાનું મન થાય એવી જોવા મળતી હતી.

આજે divyabhaskar.com વિનોદ ભટ્ટના ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ સાથેના કેટલાક અનુભવો અંગે જણાવી રહ્યા છીએ. જેમાં પીએમ મોદી અંગે અનેક રોચક વાતો જણાવતાં કહ્યું હતું કે, હવે મોદી સોરી કહેવાનું ભુલી ગયા છે, અને વાંક હોય તો પણ સોરી કહેતા નથી.

જ્યારે વિનોદ ભટ્ટે કહ્યું’તું હવે મોદી વાંક હોય તો પણ સોરી કહેતા નથી

થોડો વખત નરેન્દ્રભાઈ ગુપ્તવેશે ફરતા,એકવાર મારી ઘરે આવેલા,હું એમને ઓળખી શક્યો નહી,આજે પણ એમને કોઈ ઓળખી શકતું નથી.

નરેન્દ્ર મોદી

ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અને આજે દેશના પીએમ નરેન્દ્ર મોદીને વિનોદ ભટ્ટે હસતાં હસતાં ઘણું કહી દીધું હતું. વિનોદ ભટ્ટે કહ્યું હતું કે, આજે છે એવા પહેલાં નહોતા. મારે એમની સાથે પરિચય દોસ્તી એવું ના કહેવાય. કહેવત છે ને રાજા કોઈનો મિત્ર હોતો નથી. ઘરે આવે ત્યારે મારી પત્ની પૂછે,શું જમશો ? નરેન્દ્રભાઈ કહે, તમને રાંધવામાં અને મને ખાવામાં તકલીફ ન પડે એવું કંઈ પણ ચાલશે,પછી કહે શીરો ચાલશે.

”આજે પણ મોદીને કોઈ ઓળખી શકતું નથી”

થોડો વખત નરેન્દ્રભાઈ ગુપ્તવેશે ફરતા. એકવાર મારે ઘરે આવી ચઢેલા, હું એમને ઓળખી શક્યો નહોતો. આજે પણ એમને કોઈ ઓળખી શકતું નથી. પછી તો એ બહુ મોટા બની ગયા. એવું કહેવાય છે કે શાર્પશૂટર એમને મારવા ફરતા હોય છે. એક કાર્યક્રમમાં એ આવવાના હતા અને મારે પણ જવાનું હતુ. પત્ની કહે તમે હરખપદુડા થઇ એમની બાજુમાં બેસતા નહીં .ન કરે નારાયણ શાર્પશૂટર નિશાન ચૂકે ને તો એમની પાછળ કોઈ રડનાર નથી, તમને કંઈ થઇ જાય તો અમારું કોણ.

રાયપુરમાં એ સ્કૂટર પર સામેથી આવતાં મને જોયો, હાથ બતાવ્યા વગર એમણે સ્કૂટર વાળ્યું . એક સાયકલવાળો અથડાતાં બચ્યો. નરેન્દ્રભાઈએ વિનમ્રતા સાથે એને સોરી કહ્યું.હવે તેઓ સોરી કહેવાનું ભૂલી ગયા છે. વાંક હોય તો પણ સોરી કહેતા નથી .

હવે, વિનોદ ભટ્ટે કેશુભાઈ પટેલ, શંકરસિંહ વાઘેલા અને માધવસિંહ સોલંકી અંગે કરેલી વાતો

આગળ ગયા એ બે જણા કોણ હતા? એમ.એફ. હુસેન અને રવિશંકર, બાપાએ પૂછ્યું, એ બે કોણ છે?

કેશુભાઈ પટેલ

પૂર્વ મુખ્યમંત્રી કેશુભાઈ પટેલ અંગે વાત કરતાં વિનોદ ભટ્ટે કહ્યું હતું કે, કોઈ એમ નહીં કહે કે કેશુભાઈ મારી સાથે કોલેજમાં ભણતા હતા.(કેશુભાઈ પ્રીપ્રાઈમરી ન હતા).

કેશુબાપાને મુંબઈમાં એક પાર્ટીમાં જવાનું થયું. બાપા પાર્ટીના ગેટ પર પહોંચ્યા. આ પહેલાં એમ.એફ.હુસેન પહોંચેલા.આપની ઓળખાણ હું એમ.એફ.હુસેન, શું કરો છો? ચિત્રકાર છું. ચિત્ર દોરી બતાવો. એમ.એફ.હુસેન ગજગામિનીનું પેઇન્ટિંગ દોર્યું. ઓ.કે. યુ કેન ગો.એમના પછી સિતારવાદક પંડિત રવિશંકર હતા.એમને સિતાર વગાડ્યા બાદ પ્રવેશ મળ્યો. હવે વારો આવ્યો કેશુબાપાનો. તમે કોણ બાપાએ પૂછ્યું મારી આગળ ગયા એ બે જણા કોણ હતા? એમ.એફ. હુસેન અને રવિશંકર, બાપાએ પૂછ્યું, એ બે કોણ છે? પેલાએ ચુપચાપ બાપાને જવા દીધા.

 પુસ્તક વાંચી માધવસિંહ કહે વિનોદ તારામાં ભારે હિંમત. તમારે ખરેખર અફેર હતું !

માધવસિંહ સોલંકી

દિવંગત વિનોદ ભટ્ટના શબ્દોમાં ”માધવસિંહ સોલંકીએ ‘વિનોદની નજરે’ ક્યાં મળે એવું મને પૂછ્યું? મેં કહ્યું હું મોકલીશ. મેં ભાગ્યેશ જ્હા દ્વારા બૂક મોકલી. આ પુસ્તક વાંચી માધવસિંહ કહે વિનોદ તારામાં ભારે હિંમત. તમારે ખરેખર અફેર હતું.મેં કહ્યું હું 80નો એ 92ની. એને કાને સંભળાતું નથી, આંખે દેખાતું નથી. પહેલાં સકામ ભાવે અફેર હતો, હવે સકાન ભાવે અમારી વચ્ચે સ્નેહ–ભાવ છે.

વસુબહેનને ખબર છે? મેં કહ્યું, મેં પૂછ્યું નથી. વસુબહેન ભટ્ટ યુવાનીમાં સુંદર, ઘરેથી સ્કૂલે ભણવા અને ભણાવવા જે રસ્તેથી જાય ત્યાં લોકો તેની એક ઝલક જોવા વહેલી સવારે ઉઠી જતા હતા. વસુબહેન રેડિયો ડિરેક્ટર થયાં . એકવાર હું અને વેણીભાઈ પુરોહિત (તારી આંખનો અફીણી ફેમ)બેઠા હતા. વસુબહેન આવતાં દેખાયાં . વેણીભાઈ ચશ્મા ઉતારી ધોતિયાની કિનારીથી લુંછવા માંડયા. હું બોલ્યો, ”વેણીભાઈ હવે રહેવા દો.ઘરડા થયા”. વેણીભાઈ કહે હું ઘરડો થયો છું. એ ક્યાં થઈ છે. મેં આ કિસ્સો લખ્યો. વેણીભાઈ ખીજાણા. તેં મને ઘરડો જ કેમ ચીતર્યો.

શંકરસિંહ વાઘેલા વિનોદ ભટ્ટથી ભણવામાં બે વર્ષ પાછળ હતા. સમય જતાં તેઓ સી.એમ થયા

શંકરસિંહ વાઘેલા

વિનોદ ભટ્ટે શંકરસિંહ અંગે રસપ્રદ વાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે, શંકરસિંહ વાઘેલા બાપુ એમનાથી ભણવામાં બે વર્ષ પાછળ હતા. સમય જતાં તેઓ સી.એમ થયા. એકવાર મળ્યા, વિનોદ કંઈ કામકાજ હોય તો કહેજે. મેં કહ્યું ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ ખાનદાની ખોરડું છે. પગાર કરવાના ફાંફાં છે. થોડા દિવસ પછી ફોન આવ્યો, કાલે બાર વાગે આપણે સાથે લંચ લઈશું.

હું ,રઘુવીર ચૌધરી અને પ્રકાશ ન. શાહ ગયા. કેટલુ ડોનેશન જોઈએ? મેં કહ્યું પચાસ લાખ. તેમણે સંબંધિત અધિકારીને બોલાવી ભાષણ આપ્યું. એકાવન લાખનો ચેક હાથમાં આપતાં કહ્યું, સીધો બેંકમાં જઈને જમા કરાવી દે! કાલની ખબર નથી. અમે બેંકમાં દોડયા, રઘુવીર કોષાધ્યક્ષ એ પૂછે, અંગ્રજીમાં લેખનો સ્પેલિંગ. મેં કહ્યું ચેકમાં લખ્યો છે એ લખી દે, એકાવન પછી મીંડા કેટલા? મેં કહ્યું ચેકમાં જોઈલે! અમે બઘવાયા થઇ ગયા હતા .

જ્યારે શંકરસિંહને એક પત્રકારે ધ્રાંગધ્રાનો સ્પેલિંગ પૂછ્યો

બાપુ સી.એમ બન્યા. બાદ લંડનથી પત્રકારો એમનો ઇન્ટરવ્યુ લેવા આવ્યા. બાપુના પી.એ.ને ફોન કર્યો. બાપુ સૂતાસૂતા છાપું વાંચતા હતા. પી.એ.એ ઇન્ટરવ્યુ માટે બાપુને પૂછ્યું. બાપુએ નનૈયો ભણ્યો.પી.એ.એ સમજાવ્યા, બાપુ વિદેશથી પત્રકારો આવ્યા છે. આપ દુનિયાભરમાં છવાઈ જશો. બાપુ કહે કાલ સાંજે ધ્રાંગધ્રામાં પાંચ વાગે મારી સભા છે, સભા પતે પછી ઇન્ટરવ્યુ આપીશ. પી.એ. લંડનના પત્રકારોને બાપુનો મેસેજ કહ્યો. સામે છેડેથી એક પત્રકારે ધ્રાંગધ્રાનો સ્પેલિંગ પૂછ્યો? પી.એ.એ બાપુને પૂછ્યું? બાપુ સલવાયા. બાપુ કહે એમ કર આઠ વાગે બોટાદમાં સભા છે ત્યારે ઇન્ટરવ્યુ આપશે એમ કહી દે.

Source-સૌજન્ય… દિવ્ય ભાસ્કર …અમદાવાદ

 

 

1108 – એપલ કંપનીના સ્થાપક સ્ટીવ જોબ્સના જીવન વિશેની કેટલીક રસપ્રદ વાતો

જાણો સ્ટીવ જોબ્સના જીવન વિશેની કેટલીક રસપ્રદ વાતો

 

એપલ કંપનીએ કહ્યું કે વિશ્વ આજે જીવવાલાયક છે તેમાં સ્ટીવનો ફાળો છે. એ જ કંપનીના સીઇઓ-મિત્રની દગાખોરીને કારણે તેને એપલ કંપની છોડવી પડી હતી. જોકે નવા જુસ્સારૂપી પાસવર્ડ સાથે એ તેની જિંદગીમાં ફરી ફરીને પ્રોગ્રામિંગ કરતો જ રહ્યો અને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં ખૂંપી ગયો. ક્યાંય અટક્યો નહિ આ માણસ – ન વાસ્તવિક જીવનમાં કે ન કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં.

એકવાર કારમાં સાથે જતાં જતાં સ્ટીફન વોઝને કહ્યું કે આપણે તેને વેચીએ અને એક કંપની બનાવીએ. વોઝને આ વિચાર ગમી ગયો અને સ્ટીવે પોતાની કાર અને વોઝે કેલ્કયુલેટર વેચીને કંપની બનાવી. સ્ટીવે કહ્યું કે જ્યાં સુધી બીજું કંઇ ન સૂઝે ત્યાં સુધી તેનું નામ રાખીએ – એપલ. આમ જન્મ થયો દુનિયાની સૌથી વધુ પ્રતિષ્ઠિત એપલ કંપનીનો.

નેકસ્ટ નામની કંપની શરૂ કરીને તેણે ફરી નવી શરૂઆત કરી. બે વર્ષમાં સ્ટીવ ફરી બેઠો થયો અને ફરી પોતાની જુની કંપની એપલને હંફાવવા લાગ્યો. પિકસર કંપનીના નેજા હેઠળ તેણે પહેલી કમ્પ્યુટર એનિમેટેડ ફિલ્મ બનાવી.૧૯૯૩માં ફરી તેનું ચકડોળ નીચે આવ્યું. ધંધાકીય રીતે તેની કંપનીઓમાં બહુ મોટી સમસ્યાઓ ઊભી થઇ. ડિઝની સાથેની બનાવેલી ફિલ્મ ”ટોય સ્ટોરી ”એ તેને જાણે રાખમાંથી બેઠો કર્યો.

સ્ટીવ ૧૭ વર્ષનો હતો ત્યારે તેણે એક વાત વાંચી હતી – એવી રીતે જ કામ કરો કે આજે તમારી જિંદગીનો છેલ્લો દિવસ છે. કનેકટ ધ ડોટ્સ એ વિચાર સ્ટીવ જોબ્સે આપ્યો. કરુણતા એ છે કે મૃત્યુ નામનું છેલ્લું જીવનબિંદુ બહુ જલદી કનેકટ થઇ ગયું.

ત્રણ એપલે દુનિયા બદલી છે. પહેલું એપલ, આદમે ઇવને ખવડાવ્યું એ. બીજું ન્યૂટને અને ત્રીજું સ્ટીવ જોબ્સના હાથમાં હતું તે. છેલ્લા બે દાયકામાં એપલે આપણી સૌની દુનિયા બદલી નાખી છે.

હવે એપલનું વિશ્વ બદલાઇ ગયું છે કારણ કે એપલ કંપનીના સહસ્થાપક ૫૬ વર્ષના સ્ટીવ જોબ્સ એકચ્યુઅલ વર્લ્ડ છોડીને ‘વર્ચ્યુંઅલ વર્લ્ડ’માં પહોંચી ગયા છે. માત્ર ૫૬ વર્ષની ઉંમરમાં સ્ટીવે જીવનની અનેક ચડતી-પડતી જોઇ , દુનિયા જોઇ અને છતાં નાસીપાસ થયા વિના દુનિયાને બદલવા માટે પોતે ચેન્જ એજન્ટ બની રહ્યા.

રોલર કોસ્ટર રાઇડ જેવી હતી તેની જિંદગી અને જેટલી વાર આ માણસ નીચે પડ્યો એટલી વાર તે ફરી ઉપર ચડ્યો અને ટોચે પહોંચ્યો.કમ્પ્યુટર જગતમાં તેણે ક્રાંતિ આણી દીધી અને દુનિયાભરના લોકોના હાથમાં આઇ-ફોન પકડાવીને તેણે એકબીજાને જોડી દીધા પણ પોતે કવરેજક્ષેત્રની બહાર પહોંચી ગયો. સ્વાદુપિંડના કેન્સરની બીમારીએ એપલનો આત્મા છીનવી લીધો.

ખમીર, ખંત, દ્રષ્ટિ, નિખાલસતા, મહેનત, દુનિયાદારી, દોસ્તી, દોસ્તની દુશ્મની આ બધા જ શબ્દો તેણે નાનપણમાં શીખી લીધા અથવા તો તેનો અનુભવ કરી લીધો. સ્ટીવ જોબ્સ કઇ માટીનો હતો એ અભ્યાસનો વિષય છે. મેનેજમેન્ટના લોકો માટે એ કેસ સ્ટડી છે પણ તેના જીન્સનું ડિકોડિઁગ કરવું મુશ્કેલ છે.

સાનફ્રાન્સિસ્કોની એક વિદ્યાર્થિની જોન સિમ્પસન અને મૂળ સીરિયાના અબ્દુલફતહ જોનનાં લગ્ન વિનાના પ્રેમસંબંધનું પરિણામ એટલે સ્ટીવ. આ બંનેનાં રંગસૂત્રો સ્ટીવની રગોમાં દોડતાં હતાં. સ્ટીવનાં માતા-પિતા એ વખતે લગ્ન કરવા નહોતાં ઇચ્છતાં અને તેમણે પુત્રને દત્તક આપી દીધો. જોકે સ્ટીવની અસલી માએ સ્ટીવને ભણાવવાનું વચન લીધું અને પછી જ તેને દત્તક આપ્યો. સ્ટીવનાં પાલક મા-બાપ બન્યા પોલ અને કાલરા.

સ્ટીવ જોબ્સની વાત કરતી વખતે એક સ્પષ્ટતા કે તેણે આપેલી ટેક્નોલોજીની ભેટની વાત કરવાને બદલે આ માણસની વાત માંડવી છે. જરા હળવા હલેસે. આપણે ત્યાં સુપરહિટ થયેલી ફિલ્મ ‘થ્રી ઇડિયટ્સ’ ફિલ્મનો હીરો આમિર ખાન જે રીતે કોલેજમાં વિચારે છે કંઇક એવી જ હાલત સ્ટીવની હતી. એટી એન્ડ ટીના ફોનના ડબ્બામાંથી મફતમાં ફોન કરી શકાય એવી ટ્રિક સ્ટીવ અને તેના સાથીદાર વોઝે શોધી કાઢી હતી. અદ્દલ ક્રિએટિવ ભેજું. દરેક પ્રકારની નવી ટેક્નોલોજીમાં આ જીવડાને રસ પડે પણ ગોખેલું ભણવામાં રસ નહોતો પડતો.

તેનાં પાલક માતા-પિતાએ તેમની આખી જિંદગીની કમાણી તેને કોલેજમાં ભણાવવા માટે ખર્ચી નાખી,પણ સ્ટીવના મનમાં તો કંઇક જુદું જ ચાલતું હતું. આખરે કોલેજ પડતી મૂકી. ગેરકાયદે હોસ્ટેલમાં રહેવા માટે જમીન પર પણ સૂઇને દિવસો વિતાવ્યા. કોકની બોટલો ભેગી કરીને તેમાંથી કમાણી થયા પછી અઠવાડિયે એક વાર સારું ખાવા ભેગો થતો. કડકીના દિવસો હતા એટલે ભૂખ્યા રહેવું પડતું. એમાં ઉપવાસની ફિલોસોફીમાં રસ પડ્યો. તે માનવા લાગ્યો કે જો માત્ર ફ્રૂટ્સ ખાઇએ તો પછી શરીરનો કચરો નીકળી જાય અને નહાવાની જરૂર જ ન રહે!

સ્ટીવ પછી એ જ રીડ કોલેજમાં કેલિગ્રાફીની કળા શીખ્યો. જે કળા પછીથી મેકિન્ટોશ કમ્પ્યુટરના ફોન્ટ્સમાં જોવા મળી. સ્ટીવે તો એવું કહ્યું હતું કે જો હું એ કેલિગ્રાફી ન શીખ્યો હોત તો દુનિયાભરનાં કમ્પ્યુટર પર વાંચવા મળતા અક્ષરો કંઇક જુદા જ હોત. તળપદી ભાષામાં કહીએ તો સ્ટીવ ઠરીઠામ નહોતો થતો.

એક કંપનીની નોકરી વખતે તે જર્મની ગયો અને પોતાની ઓળખ માટે ભારતમાં પણ આંટો દઇ ગયો. ભારતમાં યોગીઓને મળ્યો પણ તેને કંઇ મજા ન આવી એટલે પાછો પહોંચ્યો માદરે વતન અમેરિકા. ઓરેગોનમાં ગર્લફ્રેન્ડ સાથે એપલ ઉગાડતા ફાર્મમાં રહ્યો, ઘણીવાર તે માત્ર એપલ ખાઇને ચલાવતો. સ્ટે હંગ્રી, સ્ટે ફૂલિશ એ વિચાર પણ તેણે કદાચ આ સ્વાનુભવ પરથી આપ્યો હતો.

નાનપણનો ગ્રીક મિત્ર સ્ટીફન વોઝ હેલવેટ પેકાર્ડ કંપનીમાં નોકરીએ લાગી ગયો હતો. તેણે એક કમ્પ્યુટર ડિઝાઈન કર્યું હતું. તેણે સ્ટીવને બતાવ્યું. એકવાર કારમાં સાથે જતાં જતાં સ્ટીફન વોઝને કહ્યું કે આપણે તેને વેચીએ અને એક કંપની બનાવીએ. વોઝને આ વિચાર ગમી ગયો અને સ્ટીવે પોતાની કાર અને વોઝે કેલ્કયુલેટર વેચીને કંપની બનાવી. સ્ટીવે કહ્યું કે જ્યાં સુધી બીજું કંઇ ન સૂઝે ત્યાં સુધી તેનું નામ રાખીએ – એપલ. આમ જન્મ થયો દુનિયાની સૌથી વધુ પ્રતિષ્ઠિત એપલ કંપનીનો.

જુદી જુદી દિશાએથી મિત્રો જોડાતા ગયા અને સફરની શરૂઆત થઇ ગઇ. ૫૦૦ ડોલરની કિંમતે પચાસ કમ્પ્યુટર્સનો ઓર્ડર મળ્યો. સ્ટીવના ગેરેજમાં જ તેમણે પાર્ટ્સને એસેમ્બલ કરવાનું કામ શરૂ કરી દીધું. આજથી બરાબર ૩૫ વર્ષ પહેલાં ૧૯૭૬માં બંનેએ ભેગા મળીને એપલ કમ્પ્યુટરની સ્થાપના કરી. એ વખતે લાકડાના બોક્સમાં કમ્પ્યુટરની ડિલિવરી કરવામાં આવતી હતી. પણ સ્ટીવ અને તેના સાથીદારો માટે સોનાનો સૂરજ ઊગવામાં હતો. પર્સનલ કમ્પ્યુટરનું આખું બજાર તેમણે ઊભું કર્યું.

સફળતા મળી એટલે જુની મિત્ર પાછી આવી અને તેણે દાવો કર્યો કે તે સ્ટીવની એક દીકરીની મા છે. સ્ટીવ તેનો પિતા હતો પણ સફળતાએ તેને જાણે દીકરી આપી! કરુણતા એ હતી કે તે પણ એવું જ કરવા જઇ રહ્યો હતો જેવું તેનાં મા-બાપે તેની સાથે કર્યું હતું. જોકે સ્ટીવે દીકરી લીસાના નામે એક કમ્પ્યુટર લોન્ચ કર્યું. કંપનીની ગાડી પ્રગતિના પાટા પર દોડવા માંડી અને સ્ટીવને જીવનમાં સફળતાનો સ્વાદ ચાખવા મળ્યો – એપલમાંથી એપલ સિવાયનો સ્વાદ.

સ્ટીવ જોબ્સ અને સ્ટીફન વોઝની જોડીએ ઈતિહાસ રચ્યો. માત્ર ૨૭ વર્ષની ઉંમરે તે ટાઇમ મેગેઝિનના કવર પર ચમકી ગયો. માઇક્રોસોફ્ટના બિલ ગેટ્સ ટાઇમના કવર પર ચમક્યા તેના બે વર્ષ પહેલાં. અમેરિકાની યુવાપેઢી માટે સ્ટીવ આઇકોન બની ગયો. ક્રિએટિવ, જિનિયસ, વિઝનરી, ઇનોવેટર એવાં વિશેષણો સ્ટીવ માટે વપરાવા માંડ્યાં. સ્ટીવે પેપ્સી કંપનીના એક્ઝિક્યુટિવને પંસદ કરીને તેણે એપલનો સીઇઓ બનાવ્યો.

૧૯૮૫માં સ્ટીફન વોઝે કંપની છોડી અને સ્ટીવ જોબ્સને સીઇઓ સાથેની માથાકૂટને કારણે કંપની છોડવી પડી. વિધિની વિચિત્રતા જુઓ કે કંપની શરૂ કરનારાઓએ કંપની છોડવી પડી. જે સીઇઓને સ્ટીવે પોતે નોકરીએ રાખ્યો હતો એ જ મિત્રએ દગાખોરી કરી અને સ્ટીવની સામે કાવાદાવા કર્યા. કંપનીના માલિકમાંથી તે સાવ રસ્તા પર આવી ગયો. ત્રીસમા વર્ષે તો એ ટોચેથી નીચે પટકાયો.

જોકે એપલ છોડવાનો સમય એ સ્ટીવ માટે મધ્યાંતર હતો. મિત્રોની દગાખોરી આ માણસની હાર્ડ ડિસ્ક ક્રેશ ન કરી શકી. નવા જુસ્સા રૂપી પાસવર્ડ સાથે એ તેની જિંદગીમાં ફરી ફરીને પ્રોગ્રામિંગ કરતો જ રહ્યો અને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં ખૂંપી ગયો. જીવનનાં સમાધાનો અને ચડાવ-ઉતાર અને સામે આવતા પ્રશ્નોની વણજાર જ તેને કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં અવ્વલ રાખી શકી. ક્યાંય અટક્યો નહિ આ માણસ – ન વાસ્તવિક જીવનમાં કે ન કમ્પ્યુટરની દુનિયામાં. સતત કંઇક નવું આપવાની તેની ઇચ્છાએ તેને હંમેશા હરીફથી આગળ રાખ્યો.

તેના જીવનના પ્રોગ્રામિંગનું ડાયનેમિઝમ જ તેના કમ્પ્યુટરની તમામ શોધોમાં જોવા મળે છે. તેના જીવનમાં એટલી નાટકીય ઘટનાઓ છે કે તે તેની સગી બહેન મોના સિમ્પસનને વર્ષા પછી મળ્યો. તેને દત્તક આપી દીધા પછી તેનાં અસલી મા-બાપે લગ્ન કરી લીધાં હતાં અને તેની એક સગી બહેન છે એવી તેને વર્ષો પછી ખબર પડી. પોતાના અંગત જીવનના અનુભવને કારણે પત્ની અને બાળકો વિશે તે હંમેશાં બોલવાનું ટાળતો. દુનિયાનો શિરસ્તો છે કે જે લોકો તમને પછાડવા ઉપર તળે થતા હોય છે એ જ લોકો તમારી સફળતા વખતે ચરણોમાં આવીને બેસે છે. એક આડ વાત – ગયા અઠવાડિયે જ જાહેર થયેલા નોબેલ પુરસ્કારમાં આ વખતે કેમેસ્ટ્રીનો પુરસ્કાર મેળવનાર વિજ્ઞાનીની આવી જ દશા કરી હતી. જે વાત લોકોએ હસી કાઢી હતી એ જ લોકોએ તેમની શોધનો સ્વીકાર કર્યો અને પોંખ્યા. ખેર, આપણે સ્ટીવની વાત કરતા હતા. નવા વિચારની શોધ કરવાનું કામ તેણે બંધ ન કર્યું. નેકસ્ટ નામની કંપની શરૂ કરીને તેણે ફરી નવી શરૂઆત કરી. બે વર્ષમાં સ્ટીવ ફરી બેઠો થયો અને ફરી પોતાની જુની કંપની એપલને હંફાવવા લાગ્યો. પિકસર કંપનીના નેજા હેઠળ તેણે પહેલી કમ્પ્યુટર એનિમેટેડ ફિલ્મ બનાવી. ૧૯૯૩માં ફરી તેનું ચકડોળ નીચે આવ્યું. ધંધાકીય રીતે તેની કંપનીઓમાં બહુ મોટી સમસ્યાઓ ઊભી થઇ. ડિઝની સાથેની બનાવેલી ફિલ્મ ટોય સ્ટોરીએ તેને જાણે રાખમાંથી બેઠો કર્યો. બીજી બાજુ એપલની હાલત માઇક્રોસોફ્ટ સાથેની હરીફાઇને કારણે બગડી રહી હતી. આવા સમયે પોતાના જ બાળક – એપલ કંપનીના તારણહાર તરીકે ખુદ સ્ટીવ પોતે જ આગળ આવ્યો.

બીજી ઇનિંગમાં સ્ટીવ વધુ ઝનૂની કામ કરવા માંડ્યો અને એપલ કંપનીને ફરીથી ઊભી કરવા તે કમ્પ્યુટર અને ૨૧મી સદીના પહેલા દાયકામાં મોબાઇલની દુનિયામાં છવાઇ ગયો. ૨૦૦૦ની સાલમાં એ પોતે જ બનાવેલી કંપનીનો ફરી સીઇઓ બન્યો. આઇપોડની ક્રાંતિ કરીને તેણે વોકમેનને માર્કેટમાંથી ફેંકી દીધું. મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રીમાં આઇપોડની મોનોપોલી બની ગઇ. એ પછી આવ્યો આઇફોન. કંપનીઓના મર્જર અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટની સ્ટ્રેટેજીઓ બનાવીને બીજી ઇનિંગમાં સ્ટીવ સતત રાજ કરતો રહ્યો.

પણ કમનસીબે અંગત જિંદગીમાં તે હારની નજીક પહોંચી ગયો હતો. ૨૦૦૩માં તેને સ્વાદુપિંડની સમસ્યાની ખબર પડી. ૨૦૦૪માં કેન્સરની ખબર પડી અને આખરે સર્જરી કરાવી. એ પછી લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પણ કરાવ્યું.  આઇપેડ સાથે સ્ટીવે ફરી પોતાની એની એ જ ઊર્જા બતાવવાની કોશિશ કરી. એપલ અને સ્ટીવ જોબ્સ ફરી સમાનાર્થી બની ગયા અને બિલિયોનરની યાદીમાં સ્થાન પામ્યાં. જોકે કદાચ તેને મોતનો અણસાર આવી ગયો હોવો જોઇએ. તેણે એપલના સીઇઓ તરીકે રાજીનામું આપી દીધું હતું અને તેને કંપનીએ ચેરમેન બનાવી દીધો હતો. દેવાળિયા જેવી હાલતમાંથી એપલ કંપનીને તેની સફળતાની ટોચે પહોંચાડી ત્યારે તેના હીરો સ્ટીવ પાસે બહુ ઓછો સમય બચ્યો હતો. સ્ટીવ ખરેખર બદલાઇ ગયો હતો.

સ્ટીવ માનતો કે જો તેને કંપનીમાંથી જવું ન પડ્યું હોત તો કદાચ આ કડવો પણ જરૂરી પદાર્થપાઠ ભણવા ન મળત. એ કહેતો કે મેં મને હંમેશાં ગમતું કામ જ કર્યું છે અને કદાચ એ જ મારી સફળતાનું રહસ્ય છે. જ્યાં સુધી તમને ગમતું કામ ન મળે ત્યાં સુધી તેની શોધ કરતાં રહો અને એકવાર મળશે પછી એની મજા જ કંઇક જુદી હશે.

-મનીષ મહેતા

સૌજન્ય- 

દિવ્ય ભાસ્કર , મનીષ મહેતા 


સ્ટીવ જોબ્સ વિષે અગ્રેજીમાં વિશેષ માહિતી – વિકિપીડિયા પર 

https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Jobs

 

Steve Jobs’ 2005 Stanford Commencement Address
https://youtu.be/UF8uR6Z6KLc

 

Steve Job’s Last Goodbye Speech
https://youtu.be/sJm0P8xpDzA

(998 ) ‘આજનો માણસ સુખી થવા હાટુ દુ:ખી થાય છે’ ….ડો.ગુણવંત શાહ

dula-kaag-gunvant

દુલા કાગે કહ્યું હતું: ‘આજનો માણસ સુખી થવા હાટુ દુ:ખી થાય છે’ …. ગુણવંત શાહ

જ્યાં સુધી માણસ વસ્તુને પ્રેમ કરવાનું અને બીજા માણસને વાપરવાનું બંધ ન કરે ત્યાં સુધી આનંદની પ્રાપ્તિ અશક્ય છે. આનંદ પામવા માટે સહજને કિનારે ચાલવું પડે છે

વિખ્યાત અભિનેત્રી મેરિલીન મનરોનું અત્યંત કીમતી ઝવેરાત ચોરાઇ ગયું ત્યારે એ રૂપસુંદરીના દુ:ખનો પાર ન રહ્યો. તે સમયે એની સમીપે બેઠેલા પ્રેમીએ કહ્યું: ‘ડાર્લિંગ, જીવનમાં મને એક બાબત જડી છે. જે વસ્તુ તારે માટે રડી ન શકે તે વસ્તુ માટે તારે રડવાની જરૂર નથી.’

જ્યાં સુધી માણસ વસ્તુને પ્રેમ કરવાનું અને બીજા માણસને વાપરવાનું બંધ ન કરે ત્યાં સુધી આનંદની પ્રાપ્તિ અશક્ય છે. કવિ દુલા કાગે કહ્યું હતું: ‘આજનો માણસ સુખી થવા હાટુ દુ:ખી થાય છે.’ સામાન્ય મનુષ્ય એવું માની જ લે છે કે તાતા, બિરલા અને મુકેશ અંબાણી પોતાના કરતાં વધારે સુખી છે. કહેવાતા સામાન્ય માણસ પાસે જો નિદ્રાવૈભવ, ભૂખવૈભવ, સંતોષવૈભવ અને શાંતિવૈભવ હોય, તો તે જરૂર મુકેશ અંબાણી કરતાં વધારે સુખી ગણાય. આવી વિચિત્ર વાત સમજવા માટે સોક્રેટિસની આંખ જોઇએ અને થોરોની વિચારસૃષ્ટિ જોઇએ. ‘આનંદ’ શબ્દનાં મૂળિયાં ઉપનિષદમાં રહેલાં છે. ‘આનંદ’ શબ્દનો કોઇ વિરોધી શબ્દ નથી. સુખ માટે મહેનત કરવી પડે છે, જ્યારે આનંદ પામવા માટે સહજને કિનારે ચાલવું પડે છે. હરામની કમાણી આનંદ આપી ન શકે.

કેટલાય ધનપતિઓના પરિચયમાં આવવાનું બન્યું છે. એ લોકોને મેં કંટાળા નામના અસાધ્ય રોગથી પીડાતા જોયા છે. તેઓ કશુંય ન કરે, તોય પૈસાનો ધોધમાર પ્રવાહ ઘરમાં ઠલવાતો જ રહે છે. કંટાળા નામના કેન્સરથી બચવા માટે તેઓ કોઇ સાધુબાવા પર નજર ઠેરવે છે. સાધુ પણ એકાંત અને મૌનથી કંટાળતો હોય છે. આવા સાધુને પૈસાદાર માણસનો સથવારો એક Change પૂરો પાડે છે. બંને જણાનો કંટાળો હળવો બને ત્યારે બંગલામાં પોલા અધ્યાત્મ કે ધર્મની પધરામણી થતી હોય છે.

બંનેનો કંટાળો હળવો બને ત્યારે જાણે એક કોન્ટ્રાક્ટ થતો હોય છે. આવા કોન્ટ્રાક્ટ માટે ગીતામાં પ્રોયોજાયેલા શબ્દો સાર્થક થતા જણાય છે: ‘પરસ્પર ભાવયન્ત:’ આપણે ત્યાં કૃપાકાંક્ષી સાહિત્યકારોની ખોટ નથી. પૈસાદારોમાં જ્યારે સુખ સહન કરવાની અશક્તિ વધી પડે ત્યારે કવિઓ પણ મનોરંજન માટે એમને બંગલે પહોંચી જાય છે. કવિતા અને કૃપાનું મિલન થાય ત્યારે ભગવાન પણ હસી પડે છે!

વિમ્બલ્ડન ટેનિસના જાણીતા ખેલાડી આર્થર એશ પર 1983માં હાર્ટસર્જરી થયેલી. તે વખતે એમને લોહી ચઢાવવામાં આવ્યું, તેને કારણે એમને એઇડ્સનો રોગ લાગુ પડી ગયો. એમની અંતિમ અવસ્થામાં કોઇકે પૂછ્યું: ‘તમને એવું નથી લાગતું કે કરોડો મનુષ્યોમાંથી ભગવાને આવા ભયંકર રોગ માટે તમારી જ પસંદગી શા માટે કરી?’ આર્થર એશનો જવાબ કોઇ મહાત્માને શોભે તેવો છે. આર્થરે કહ્યું: ‘આ દુનિયામાં પાંચ કરોડ બાળકો ટેનિસ રમવાનું શરૂ કરે છે. તેમાંથી કેવળ પચાસ લાખ બાળકો ખરેખર ટેનિસ શીખે છે.

તેમાંથી માત્ર 50 હજાર જણ ટેનિસ નિયમિત રીતે રમે છે. વળી તેમાંથી માંડ પાંચ હજાર જેટલા લોકો જ પ્રોફેશનલ ટેનિસ ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લેતા હોય છે અને તેમાંથી માત્ર 50 ખેલાડીઓ વિમ્બલ્ડન ટેનિસ ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લેવા પામે છે. એમાંથી પણ માત્ર ચાર જ ખેલાડીઓ સેમી ફાઇનલમાં પહોંચે છે અને માત્ર બે જ જણ ફાઇનલમાં રમે છે અને માત્ર એક જ માણસ છેવટે જીતે છે. એવા એક હોવાનું ગૌરવ જ્યારે મને પ્રાપ્ત થયું, ત્યારે મેં ભગવાનને એવું નહોતું પૂછ્યું કે: ‘આવા ગૌરવ માટે તેં મારી જ પસંદગી શા માટે કરી?’

આ પ્રસંગ ભગવાનના ભક્તોને ગમી જાય તેવો છે. ભક્ત માને છે કે કૃપાની યાચના કરવી, તો કેવળ ભગવાન પાસે જ કરવી. કબીર કહે છે:

હાથમેં કૂંડી, બગલમેં સોટા
ચારોં દિસિ જાગીરીમેં|
કહત કબીર સુનો ભાઇ સાધો
સાહિબ મિલૈ સબૂરીમેં

‘સાહિબ’ તો એકમાત્ર પરમેશ્વર જ હોઇ શકે. તકલાદી માણસના ‘સાહિબ’ પણ તકલાદી! કેવળ ભગવાનને જ બોસ માને તે ખરો ભક્ત!

તકલાદી માણસો જ્યાં બહુમતીમાં હોય એવા સમાજમાં પોકળ ધાર્મિકતા વધી છે, પરંતુ પ્રામાણિકતા ઘટી છે. સેવા વધી પડી છે, પરંતુ સાધનશુદ્ધિ ઘટી છે. ભણતર વધ્યું છે, પરંતુ સમજણ ઘટી છે. બજારમાં ઉત્તમ કોટિનાં બૂટ મળે છે, પરંતુ મોંઘાંદાટ બૂટ પહેરનારનું ચાલવાનું ઘટી ગયું છે. આવા તકલાદી સમાજમાં ખોટું અંગ્રેજી બોલનાર સ્માર્ટ ગણાય છે અને શુદ્ધ ગુજરાતી બોલનાર લલ્લુ ગણાય છે. રસ્તાઓ પહોળા થયા છે, પરંતુ મન સાંકડાં થતાં રહ્યાં છે. સંબંધોનો વિસ્તાર વધ્યો છે, પરંતુ નિર્વ્યાજ સ્નેહનું પ્રમાણ ઘણું ઘટી ગયું છે.

સંસારમાં જ્યાં જ્યાં લાક્ષાગૃહ હોય છે ત્યાં ત્યાં (વિદુરે યોજેલી) એકાદ નાઠાબારી હોય જ છે. દગાબાજી જ્યારે કોઇ દુશ્મન દ્વારા થાય ત્યારે તે સહ્ય હોય છે, પરંતુ દગાબાજી જ્યારે પ્રિયજન કે સ્વજન તરફથી થાય ત્યારે મનુષ્ય હાલી ઊઠે છે. એક પ્રશ્ન પૂછવા જેવો છે: ‘જ્યાં સુધી મનુષ્યને સાચો સ્નેહ કરનાર કોઇ પ્રિય પાત્ર ન મળે, ત્યાં સુધી એ સુખી થઇ શકે ખરો?’ આ યક્ષપ્રશ્ન છે. સુખનું સરનામું કયું? સાચો સ્નેહ એ જ સુખનું સરનામું! એક મિત્રને લકવો થઇ ગયો. એના મિત્રે રોજ એને બે વાર ફોન કરવાનું રાખ્યું.

એ મિત્ર બોલી ન શકે, પરંતુ સાંભળી શકે. મિત્ર એને ફોન પર જોક્સ કહે અને બોલી ન શકનારા પથારીવશ મિત્રનું મનોરંજન કરે. ધીમે ધીમે લકવાગ્રસ્ત મિત્ર બોલતો થયો. મેડોના અને મધર ટેરેસા વચ્ચે તફાવત શું? મેડોના સફળ થાય છે, જ્યારે મધર ટેરેસા સાર્થક થાય છે. વિખ્યાત મ્યુઝિશિયન બિથોવન બહેરો હતો, તોય સિમ્ફનીની રચના કરી શકતો હતો. એના આખરી શબ્દો હતા: ‘મિત્રો! તાળી પાડો, પ્રહસન પૂરું થયું!’

કારેલું કડવું છે. એ વળી પરવળ બનવાનો પ્રયત્ન શા માટે કરે? કારેલાની પર્સનાલિટી એટલે જ કડવાશ.એ કડવાશ ગુમાવી બેઠેલું કારેલું, એટલે મરી ચૂકેલું કારેલું! છગન જ્યારે છગન મટી જાય અને મગન જેવો બને, ત્યારે શું બને છે? એ છગન મૃત્યુ પામે છે અને જીવતો હોવાનો ડોળ કરે છે. એ છગનની ‘છગનનેસ’ ઇશ્વરીય ભેટ છે. એ જ એની ખરી પર્સનાલિટી છે. છગનપણું ગુમાવી બેઠેલો છગન એટલે કોમ્પ્રેસર વિનાનું રેફ્રિજરેટર! એ છગન એટલે રીફિલ વિનાની બોલપેન! છગન કેવળ છગન બને એ જ વાજબી છે.

એણે ‘અછગન’ બનવાની જરૂર નથી. અરે! એણે ગાંધી બનવાની પણ જરૂર નથી. છગન જ્યારે છગન મટી જાય, તો એ કદી સુખી ન થઇ શકે. મારું ચાલે તો કવિ દુલા કાગને એમના આવા એક વિધાન બદલ નોબેલ પારિતોષિક આપું. અરે! નોબેલ પારિતોષિક ન પામેલા દુલા કાગ પોતે દુખી ક્યાં હતા? આવા ભક્ત દુલાબાપુનો જય હો!

સૌજન્યદિવ્ય ભાસ્કર 

પદ્મશ્રી ડો.ગુણવંત શાહ-પરિચય 

Dr. Gunvant Shah

ગુણવંત શાહ પરિચય ( સૌજન્ય- ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય )

 

( 997 ) મંજિલ કરતાં વધુ આનંદ મુસાફરીમાં આવે છે ….. N Raghuraman

n-raguraman-article

મંજિલ કરતાં વધુ આનંદ મુસાફરીમાં આવે છે
N Raghuraman

આ વખતે ક્રિસમસનો દિવસ રવિવારે આવ્યો. રજામાં મેં સોશિયલ નેટવર્કિંગ સાઇટ્સ પર મિત્રોને જોવાનો નિર્ણય લીધો. મારો મોબાઇલ હાથમાં લઇને બેઠો જ હતો કે શિમલાથી કેટલાક લાઇવ વીડિયોઝ સામે આવવા લાગ્યા. આ હિલસ્ટેશન પર આ સિઝનની પહેલી બરફવર્ષા થઈ હતી. મિત્રો શિમલામાં બરફવર્ષાનો આનંદ લઈ રહ્યા હતા. બાળકો બરફ ભેગો કરવાનો નિષ્ફળ પ્રયત્ન કરતાં હતાં. પેરેન્ટ્સ બાળકોની એ યાદગાર ક્ષણોને રેકૉર્ડ કરીને આનંદનો અનુભવ કરી રહ્યાં હતાં. બાળકોએ બરફનો પહેલી વાર અનુભવ કર્યો હતો, જેના વિશે તેમણે ફક્ત વાર્તાઓ અને સ્કૂલના પુસ્તકોમાં વાંચ્યુ હતું.

અજમેરનો ધોરણ ત્રણનો વિદ્યાર્થી ગુરબખ્શ સિંહ પિતા રાજેન્દ્ર સિંહની સાથે મુસાફરી પર હતો. તેઓ મરુસાગર એક્સપ્રેસમાં રાજસ્થાનથી કેરળના અર્નાકુલમની મુસાફરી પર હતા. કુલ 45 કલાકની 2,555 કિલોમીટરની મુસાફરીમાં 30 સ્ટોપ હતા. પોતાના નામ મુજબ જ આ ટ્રેન મુસાફરોને સૂકાયેલા એટલે કે રણપ્રદેશ(મરુ)માંથી પાણી(દરિયાઈ)ના પ્રદેશ કેરળ લઈ જઈ રહી હતી. મને એટલે રસ પડ્યો, કેમ કે આ પોસ્ટમાં મુસાફરીના આ પરિવર્તનને રેકૉર્ડ કરી લેવામાં આવ્યો. એવું અત્યારે દુર્લભ છે.

પિતાએ મુસાફરીની દરેક ક્ષણને રેકૉર્ડ કરી. દરેક સ્ટેશનના બોર્ડની આગળ પુત્રની તસવીર લીધી. તસવીરોને સ્ટેશનની વિશેષતાઓની સાથે ફેસબુક પર પોસ્ટ કરી. મારું બાળપણ પણ આવું જ હતું. દરેક સ્ટેશન પર મારા પિતા તેની ખાસિયત વિશે મને સમજાવતા. જેમ કે સોલાપુર ચાદરો માટે જાણીતું છે. ગુરબખ્શ સિંહની મુસાફરીની તસવીરોએ મને મારી એ મુસાફરીને યાદ અપાવી દીધી.

આપણે બધાને પોતાની શરૂઆતની ટ્રેન યાત્રાના કેટલાક અનુભવ યાદ રહે છે, પણ હું બાળપણની આ પળોને ક્યારેય ભૂલ્યો નથી. નાનાં બાળકો દૃશ્ય જોવા માટે બારીઓ પર આવી જતા, જ્યારે ટ્રેન કોઈ વળાંક લેવાની તૈયારી કરી રહી હોય. બધાં બૂમો પાડતા કે મમ્મી મેં ગાર્ડ અને એન્જિનને જોયું. હવે લાગે છે કે એ સમયે જો મોબાઇલ અને કેમેરો હોત તો આ દૃશ્ય તેમા કેદ થઈ ગયાં હોત. રાજેન્દ્ર સિંહે મને કહ્યું કે બાળપણથી મોટા થવાની મુસાફરી કેવી રહી, એટલા માટે હું ભવિષ્ય માટે તેના જીવનને દરરોજ રેકોર્ડ કરું છું.

ફંડા એ છે કે, ઉંમરના કોઈ તબક્કે મોટા ભાગના લોકોને એવું લાગે છે કે જીવનનો વાસ્તવિક આનંદ તો મુસાફરીમાં જ મળે છે.

એન. રઘુરામન.

સૌજન્ય- દિવ્ય ભાસ્કર

આ પોસ્ટ મુકતો હતો ત્યારે મને ” આદમી મુસાફિર હૈ ” એ નીચે વિડીયોમાં છે એ ગીત યાદ આવી ગયું .
Aadmi Musafir Hai Aata Hai Jata Hai | Lata Mangeshkar, Mohammed Rafi | Apnapan 1977

( 855 ) સફળતા માટે મોટિવેશન જરૂરી, ભલે તે કાલ્પનિક હોય N Raghuraman

દલિત જાતિમાં જન્મેલા અને રંકમાંથી રાય બનેલા રાજા નાઇકના જીવનની સફળતાની આ ગાથા ઘણી પ્રેરક છે.

આજે ઘણાં વેપાર-ધંધા દ્વારા એમનું 60 કરોડથી વધારેનું ટર્નઓવર છે. પોતે દલિત છે અને દલિત ઇન્ડિયન ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના અધ્યક્ષ છે. તેઓ અભાવગ્રસ્ત બાળકો માટે સ્કૂલ પણ ચલાવે છે.

એમની સફળતા માટેની પ્રેરણા એમને 1978ની હિટ ફિલ્મ ‘ત્રિશૂલ’માં વિજયનું પાત્ર ભજવતા અમિતાભ બચ્ચનના સંવાદના આ શબ્દો ‘શાંતિ કન્સ્ટ્રક્શન- હું આ નામને આકાશમાં લખેલું જોવા માંગુ છું.” બન્યો હતો.

આ લેખના અંતે લેખકે કહ્યું છે એમ જીવનમાં સફળતા માટે કોઈ એક મોટિવેટર કે સફળતાની સીડી ચડેલા કોઈ પણ વ્યક્તિની વાર્તા- Sucees Story- ની જરૂર હોય છે, પછી એ વાસ્તવિક હોય કે આ ત્રિશુલ હિન્દી ફિલ્મના નાયક અમિતાભ બચ્ચન જેવી કોઈ એક ફિલ્મની કાલ્પનિક સ્ટોરી હોય.

વિનોદ પટેલ

સફળતા માટે મોટિવેશન જરૂરી, ભલે તે કાલ્પનિક હોય –N Raghuraman

‘શાંતિ કન્સ્ટ્રક્શન- હું આ નામને આકાશમાં લખેલું જોવા માંગુ છું.”

success storyઆ તો ઘણા જાણીતા સંવાદોમાંનો એક છે જે 1978ની હિટ ફિલ્મ ‘ત્રિશૂલ’માં વિજય બોલ્યો હતો. તે પાત્ર અમિતાભ બચ્ચને ભજવ્યું હતું. બે વર્ષ પછી ફિલ્મ ‘કભી-કભી’માં અમિતાભ બચ્ચનની પત્નીની ભૂમિકા ભજવનારા વહીદા રહેમાન ફિલ્મ ‘ત્રિશૂલ’માં તેમના મા બન્યાં હતા.

– મોહમ્મદ અલીએ કહ્યું હતું, ‘સામે ઊભેલો પહાડ નહીં, જૂતામાં રહેલો કાંકરો ચઢાઇમાં થકવી નાંખે છે.’

આખી ફિલ્મમાં તેમની હાજરી જણાય છે, જોકે તે પાત્ર સ્ક્રિન પર ખૂબ ઓછું દેખાય છે. માતા શાંતિ પ્રત્યેના સમર્પણને કારણે જ વિજય ગરીબીમાંથી બહાર આવવા માંગે છે, ભલે તે માટે કોઇ પણ રસ્તો કેમ અપનાવવો ન પડે. તે શાંતિના નામે જ એક આખી કન્સ્ટ્રક્શન કંપની બનાવે છે.

આપણામાંથી ઘણાં લોકો માટે બોક્સર મોહમ્મદ અલી પ્રેરણા હોઇ શકે છે, પણ રાજા નાઇક માટે તો વિજય જ પ્રેરણા બની ગયો હતો. ‘ત્રિશૂલ’નો સ્ક્રિન હીરો અને કંગાળ માણસ, જે માત્ર ત્રણ કલાકમાં રિયલ એસ્ટેટનો બાદશાહ બની જાય છે. રાજાના દિમાગમાં જ્વાળામુખી સક્રિય કરવા માટે થિએટરના અંધારામાં વિતાવેલા ત્રણ કલાક પૂરતાં હતા. તેમણે જાતને વિશ્વાસ આપ્યો કે, સપનાઓને સાચાં કરી શકાય છે. તે પણ રિયલ એસ્ટેટનો બાદશાહ બનવા ઇચ્છતો હતો.

આ આ વિશ્વાસને આધારે જ તે ત્યારના બોમ્બે અને આજના મુંબઇમાં જઇ પહોંચ્યો. અને પછી ભગ્ન હૃદયે હતાશ થઇને પાછો ફર્યો. પણ ફિલ્મમાં જેમ વિજય સતત પોતાના પિતાની વિરુદ્ધમાં યોજનાઓ ઘડતો રહે છે, તે પણ હંમેશાં તકની શોધમાં રહ્યો . 70ના દાયકાના છેલ્લાં વર્ષોમાં રાજાએ ભણવાનું છોડી દીધું. તે પહેલાં પ્રી-યુનિવર્સિટી કોર્સમાં હતો.

પોતાના મિત્ર દિપક સાથે પાર્ટનરશીપ કરી અને સડક પર શર્ટ વેચવાનો નિર્ણય કર્યો. બંનેએ 10 હજાર રૂપિયા એકઠાં કર્યાં અને તમિલનાડુના ત્રિપુર જવાનો નિર્ણય કર્યો. ત્રિપુર ખૂબ મોટું ગારમેન્ટ અને ટેક્સટાઇલ હબ હતું. જેવી ‘ત્રિશૂલ’માં વિજયની માતા હતી, તેવી જ રાજાની માતાને રાજા ખૂબ પ્રિય હતો. માતાએ તેને ધંધો જમાવવા માટે જે પણ તેની પાસે હતું, બધું આપી દીધું. માએ આ પૈસા જેમ ચકલી ઘાસ ભેગું કરે છે તેમ ભેગાં કર્યાં હતા.

તેમણે 50 રૂપિયાના ભાવે શર્ટ ખરીદ્યા અને બેંગલુરુ લાવી 100 રૂપિયામાં વેચી દીધાં. આમ તેઓને 100 ટકા નફો થયો. આ સફળતાથી ખુશ થઇ બંને મિત્રોએ નફાના પૈસાનું ફરી રોકાણ કર્યું. વેચાણ માટે અન્ય સામાન પણ લાવવા માંડ્યાં. તેઓ એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે જતાં, જાણે તેમના પગમાં પૈડાં લાગેલાં હોય. આ માત્ર શરૂઆત હતી. તેમણે નક્કી કર્યું લીધું કે તેઓ જ્યાં સુધી પૈસાનો ભંડાર ભેગો નહીં કરી લે, નિરાંતનો શ્વાસ નહીં લે.

ત્રણ વર્ષ પછી તેમણે સારો એવો ધંધો જમાવી લીધો અને તેમાં કોલ્હાપુરી ચપ્પલ અને અન્ય ફૂટવેર પણ ઉમેરી દીધાં. પાર્ટનરથી છૂટાં પડ્યાં પછી રાજાએ ગરીબીને ધરમૂળથી ઉખેડી નાંખવાનો નિશ્ચય કરી લીધો અને આજે ઘણાં વેપાર-ધંધા દ્વારા તેનું 60 કરોડથી વધારેનું ટર્નઓવર છે. તેમાં એમસીએસ લોજિસ્ટિક્સ કંપની ઇન્ટરનેશનલ લોજિસ્ટિક્સ અને શિપિંગનું કામ કરે છે. અક્ષય એન્ટરપ્રાઇઝિસ પેકેજિંગ, જાલા બેવરેજિસ પેકેજ્ડ પાણી બનાવે છે, ‘પર્પલ હેઝ’ બેંગલુરુમાં બ્યૂટીસલૂન અને સ્પા ચલાવે છે. આ સિવાય ત્રણ પાર્ટનર સાથે ન્યુટ્રી પ્લાન્ટ છે. આ કંપની સેન્ટ્રલ ફૂડ ટેક્નોલોજીકલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટીટ્યૂટની સાથે એનર્જી બાર અને ચિયા રાઇસથી બનેલા ઓઇલ પ્રોડક્ટ લાવવાનું કામ કરે છે.

રાજા, જેઓ પોતે દલિત છે, તેઓ દલિત ઇન્ડિયન ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના અધ્યક્ષ છે. તેઓ અભાવગ્રસ્ત બાળકો માટે સ્કૂલ પણ ચલાવે છે.

ફંડા એ છે કે, સફળતા માટે તમારે મોટિવેટર અને વાર્તાની જરૂર હોય છે, ભલે તે વાસ્તવિક હોય કે કાલ્પનિક.

સાભારN Raghuraman

સૌજન્ય-દિવ્ય ભાસ્કર.કોમ