વિનોદ વિહાર

ગુજરાતી ગદ્ય-પદ્ય સર્જનની આનંદ યાત્રા

Tag Archives: બાળ ઉછેર

( 931 ) જનની અને બાળક

બાળક અને જનેતા

Mother-and child-Art pic.બાળક એ કુદરતે મનુષ્યને આપેલ એક અણમોલ ભેટ છે.બાળકના આગમનથી કુટુંબ સંપૂર્ણ બને છે. એક બાળકનું કુટુંબમાં આગમન એક આનંદનો અવસર બની જાય છે.

 બાળક અને એને જન્મ આપનાર માતાનો સંબંધ ગર્ભાધાનના સમયથી જ શરુ થાય છે.માતા માટે તો બાળક એના શરીરનો જ એક હિસ્સો છે.

માતાના ઉદરમાં નવ માસ દરમ્યાન દિવસે દિવસે ગર્ભ એક બાળકનું સ્વરૂપ કેવી રીતે ધારણ કરે છે એ આ વિડીયોમાં સરસ સમજાવવામાં આવ્યું છે.

9 Months In The Womb:કુદરતનો અજબ કરિશ્મા
A Remarkable Look At Fetal Development Through Ultrasound By PregnancyChat.com

નવ માસ માટે ઉદરમાં બાળકનો ભાર ઉઠાવીને અને પ્રસુતિની અસહ્ય પીડામાંથી પસાર થયા પછી જ્યારે બાળકનો જન્મ થાય છે અને સૌ પ્રથમ વાર જ્યારે આ જનની એના શરીરના જ અંશ સમા બાળકનું મુખ જુએ છે ત્યારે એનું બધું જ દુખ એ ભૂલી જાય છે.એના મુખ પર આનંદ અને સંતોષનું સ્મિત ઝળકી ઉઠે છે.આ ક્ષણથી જ  માતા અને બાળક આજીવન પ્રેમના બંધનથી બંધાઈ જાય છે.માતા પિતા અને કુટુંબીજનો અને મિત્રોમાં બાળકના જન્મથી આનંદની લહેર ફેલાઈ જાય છે.

વૃદ્ધ દાદા-દાદી માટે તો આ બાળક એમની મૂડીના વ્યાજ સમું વ્હાલું બની જાય છે.બાળકની સાથે બાળક બની કુટુંબમાં નાવાન્તુક મહેમાન સમા બાળકને પ્રેમથી એમના વધતા જતા કુટુંબમાં આવકારે છે. એમના માટે આ ખુશીનો માહોલ બની જાય છે.

બાળ વિકાસ 

જેમ એક છોડ દિવસે દિવસે વધી વૃક્ષનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે એમ એક બાળક દિવસે દિવસે વધતું જાય છે .

Child-2

બગીચાના એક ફૂલ છોડ પર જેમ એક કળીમાંથી દિવસે દિવસે એક પૂરું ખીલેલું સુંદર ફૂલનું સ્વરૂપ લે છે એમ જ બાળકનો દિવસે દિવસે શારીરિક અને માનસિક વિકાસ થતો રહે છે .બાળકની જનની આ વિકાસને આશ્ચર્ય અને ખુશી મિશ્રિત લાગણીથી નિહાળતી રહે છે .

કુટુંબ રૂપી બગીચાની માળી રૂપી માતા એના બાળક રૂપી ફૂલને દિવસે દિવસે વધતું અને ખીલતું જોઇને આનંદથી હરખાઈને ખીલી ઉઠે છે.માતાનો બાળક પ્રત્યેનો લગાવ અને આનંદ અદભુત હોય છે કે જેની કિંમત પૈસામાં કદી થઇ ના શકે.

બાળ સંભાળ અને માતા 

બાળકની સંભાળ રાખનાર માતા માટે જોવા જેવા ત્રણ વિડીયો …..

Child Development- Physical (0-12 months)
https://youtu.be/csUWSQ5nZJA

Developmental Milestones- Infants
https://youtu.be/hD_YqcWCwFQ

Baby Milestones: Motor Development
https://youtu.be/G5wWVNYLBVk

 

A child Prodigy

Rubik’s Cube By One Hand One Leg

He manages both rubiks cube by hand and leg in record time that is really awesome

https://youtu.be/q5f5u1TjqQA

( 824 ) બાળ ઉછેર વિષય પર હિરલ શાહના બે મનનીય લેખો ..

EVidyalay  નાં સ્થાપક સભ્ય યુ.કે. નિવાસી  બેન હિરલ શાહ એમની સારી જોબ છોડીને ત્રણ -સાડાત્રણ વર્ષની એમની દીકરી જીનાનો યોગ્ય રીતે ઉછેર થાય એ માટે હાલ એમાં સંપૂર્ણ સમય આપી રહ્યાં છે.

 

હિરલબેનની ત્રણ વર્ષની પુત્રી જીનાની બે બોલતી તસ્વીરો   

ઈ-વિદ્યાલય એ એમનું માનસિક બાળક છે તો જીના એમનું બાયોલોજીકલ બાળક છે.બન્નેના ઉછેરનું કામ તેઓ એક સાથે જે ઉત્સાહથી સંભાળી રહ્યાં છે એ અભિનંદનીય છે.એમનાજ શબ્દોમાં જ કહીએ તો Children are not a distraction from more important work. They are the most important work.

એમના ગુજરાતી બ્લોગHiral’s Blog માં આપેલ એમના પરિચય-હિરલ એક નજરે માં જણાવ્યા પ્રમાણે તેઓ સ્વભાવે ઉત્સાહી, લાગણીશીલ, મહેનતુ, વિચારશીલ, દેશપ્રેમી, મિલનસાર અને છતાં એકાંતપ્રિય છે.

બાળકોના આંતરિક તથા બાહ્ય વિકાસ માટે અને એમના સારા ઉછેર માટે ઈ-વિદ્યાલય એક ખુબ જરૂરી અને ઉપયોગી માધ્યમ છે.

હિરલના બ્લોગમાં ઈવિદ્યાલય એ આપણા બધાની શાળા છે એ લેખમાં આપેલ માહિતી પ્રમાણે EVidyalay પર હાલ

૨૮૫+શૈક્ષણિક વિડીયો છે.

૨૦થી વધુ પ્રેરક જીવનચરિત્રો આલેખાયેલ છે.

અઢળક બાળવાર્તાઓ છે.

વિજ્ઞાન વિષયક માહિતી અને પ્રાયોગિક પ્રોત્સાહન માટે પ્રયોગઘર છે.

જન્મજાત કુતુહલ, અને આંતરિક તથા બાહ્ય વિકાસમાં સહાયક કરતી હોબીલોબી છે.

બાળ ઉછેર વિષે હિરલ શાહ ના લેખો 

હીરલ શાહના ઉપરોક્ત બ્લોગમાં બાળ ઉછેરના એમના અંગત અનુભવ ઉપર આધારિત એમણે જે કેટલાક વિચાર કરવા જેવો લેખો લખ્યા છે એમાંથી મારી પસંદગીના નીચેના બે લેખો આજની પોસ્ટમાં રજુ કરતાં આનંદ થાય છે.

૧.બાળઉછેર માત્ર માતાની જવાબદારી?

બાળકોને માત્ર સ્કીલ ડેવલેપમેન્ટ જ નહિં પણ મૂલ્યો અને રીતભાત પણ પ્રેમથી , ધીરજથી એમને બિલકુલ અભાવ ના આવે અને સમજીને આચરણમાં મૂકે તેવું માહોલ આપવું પડે.આ માટે માત્ર માતા જ નહિં, પરિવારનાં સભ્યોનું વર્તન, આડોશ-પાડોશ, સામાજિક માળખું, બાળકો માટેની સપોર્ટ સિસ્ટમ બધું જ જોઇએ અને જોઇએ અને જોઇએ જ.માત્ર માતાનો વાંક કેવી રીતે કાઢી શકાય? એ રીતે બાળઉછેર માત્ર માતાની જવાબદારી કેવી રીતે કહી શકાય?

આખો મનનીય લેખ આ લીંક પર ક્લિક કરીને વાંચો.

૨.બાળકો અને ઘરમાં કંકાસ

બાળક ઘરમાં જેટલું પ્રફુલ્લિત વાતાવરણ જોશે અથવા તો જેટલી પ્રફુલ્લિતતા માતાના ચહેરા પર જોશે એટલું જ પ્રફુલ્લિત બનશે.એક માતા સો શિક્ષકની ગરજ સારે છે.

આખો મનનીય લેખ આ લીંક પર ક્લિક કરીને વાંચો.

આમાં ઉમેરો કરતાં હિરલબેન જણાવે છે …

ભારતમાં ધીમે ધીમે બહુ જ નાની ઉંમરથી પ્લેગ્રુપ વગેરેની જરુરિયાત (બિઝનેસ) વધતો જાય છે એ અનુસંધાને ઘણુંખરું લોકો આજની માતાઓને દોષિત ગણે છે.

પરંતુ ખરું જોતા, પહેલાં જ્યારે સંયુક્ત કુટુંબ હતાં અને એક જ છત નીચે ઘણાં બાળકો એક સાથે ઘણાં લોકોની કાળજી-દેખરેખ હેઠળ મોટાં થતાં આથી માતાની જવાબદારી કૌટુંબિક સ્તરે વહેંચાયેલી હતી. બાળકોને પણ એકસાથે એમની ઉંમરનાં ઘણાં બાળકો સાથે હળવું-ભળવું સરળતાથી પ્રાપ્ય હતું.

હવે આ આખું માળખું તૂટી ગયું છે. નવજુવાનિયાઓ વ્યવસાય અર્થે સ્થળાંતર કરે છે. બધાનાં માતા-પિતા શરુઆતથી જ સાથે નથી રહી શકતાં. અથવા સાથે રહે તો પણ નાનાં ભૂલ કાંઓની ઉંમરના બાળકોને શોધવા ક્યાં જવું? એવી બીજી માતાઓની કંપની શોધવા ક્યાં જવું? આના વિકલ્પો ખાસ વિચારાયા જ નથી.

આથી જ કદાચ પ્લેગ્રુપ ની જરુરિયાત દોઢ-બે વરસના બાળકને વર્તાય છે. પોસાય કે ના પોસાય, તાણમાં આવીને પણ બાળકની સામાજિક જરુરિયાતને અનુલક્ષીને એ દિશામાં પૂરપાટ બિઝનેસ વધી રહ્યો છે.

એ અનુસંધાને મેં આખો લેખ લખેલો કે કેવી રીતે આ પ્રશ્નનો ઉકેલ વિચારી શકાય.અહિં કોઇ દેશની કોઇ પધ્ધતિ સારી કે ખોટી એવી કોઇ તારવણી નથી. પરંતુ જ્યાં જે સારું અને ઉપયોગી છે અથવા અમલ કરવા યોગ્ય છે એ દિશામાં અંગુલી નિર્દેશ માત્ર છે.

ખાસ કરીને ૧ થી ૫ વર્ષનાં બાળકોના માતા -પિતા માટે આ લેખો અને લેખના અંતે મુકાએલ પ્રતિભાવો જરૂર માર્ગ દર્શક બનશે એવી આશા છે.

આ લેખો અને એમના બ્લોગમાં પોસ્ટ થયેલા બીજા લેખો પણ તમે વાંચશો તો તમને પ્રતીતિ થશે જ કે હિરલ શાહ એક સારાં લેખિકા પણ છે. 

 

આજની આ પોસ્ટમાં પ્રસ્તુત બેન હિરલના ઉપરના બે મનનીય લેખો ઉપર એમના વિચારો પ્રતિભાવ રૂપે જણાવવા માટે વિનોદ વિહારના સુજ્ઞ વાચકોને આમંત્રણ છે.

સુ.શ્રી હિરલ શાહનો પરિચય

હિરલ-જીના -મિલન

                   હિરલ-જીના -મિલન

 

અગાઉ વિનોદ વિહારની નીચેની પોસ્ટમાં મુકેલ એમનો પરિચય આ રહ્યો …

( 526 ) હીરલ શાહ…..મળવા જેવા માણસ ….પરિચય …પી.કે.દાવડા

 

વિનોદ પટેલ